Hoe een TON uiteen kan vallen

Wat een grap. Je heet Verdonk. Je  wilt een rechtse club opbouwen, je wilt het spectaculaire succes van de Lijst Pim Fortuyn (LPF) herhalen, maar je wilt niet het onderlinge geruzie, ministers vanb je partij die ruziemakend het kabinet op zijn kop zetten, keer op keer nare pers, om uiteindelijk vrij roemloos achter de horizon te verdwijnen. Je wilt een rechtse doorbraak, maar zonder dat de baantjesjagers en geldwolven elkaar levend verslinden en je hele project onmogelijk maken.

Dus wat doe je? Je begint een beweging, met jezelf als enige lid. “Naar voorbeeld van Wilders kent haar politieke beweging geen ledenzoals een politieke partij, mar sympathisanten en begunstigers. De schrik voor LPF-toestanden zit diep”, aldus De Volkskrant van 31 maart 2008.  Geen intern gedonder, alles onder controle. Je jat de retoriek van Fortuin, ik doe wat ik zeg, recht door zee, de hele mikmak, je wappert met veel vlagvertoon de media en de opiniepeilingen binnen – en je hebt de regie lekker in eigen hand. Leden die stennis kunnen trappen, mensen met een eigen willetje, die heb je immers slim buiten de deur gehouden?

Maar nu dit bericht, uit De Volkskrant van 19 juni: “Dit zijn LPF-toestanden, vindt ook Rita zelf”. Topadviseur Sinke isn opgestapt nadat blijkt dat hij zijn partner en anderen heeft betaald, terwijl volgens verdonk de deal was dat hij gratis zou werken voor de Goede Zaak. Sinke zegt: ja ik wel, maar die anderen niet, en bovendien heb ik Rita gewaarschuwd dat ze teveel geld uitgeeft. Zo’n soort ruzie dus. “Net als bij de LPF – veel emoties, botsende ego’s en rondvliegende modder”, vertelt het Volkskrant-artikel.

Ook als je maatjes geen lid zijn, maar alleen maar geldschieter, topadviseur of weet ik wat, daarom kunnen ze van je club nog wel een cirkus maken dat zichzelf  voor het oog van het ganse land sloopt. Dat krijg je ook wel als je je ‘Beweging’ zo openlijk profileert als de Redding van Ondernemend Nederland. Dan zuig je de geldwolven en carrièrejagers aan. En die hebben geen lidmaatschapskaart nodig om hun ambities na te jaren en hun ego’s te laten gelden.

Vrolijkheid rond dit alles is gepast, maar we dienen het niet te overdrijven. De radicale antiracistische groepering Doorbraak schrijft op haar website naar aanleiding van de ruzie: “Hopelijk deinzen ondernemers en geldschieters er nu voor terug om de TON-partijkas te spekken. Eenzelfde fiasco als de snelle ineenstorting van de LPF is immers best mogelijk.” Dat klopt. Maar daarmee zijn we nog niet van dit soort hard rechtse politiek af. Terecht  wijst Doorbraak er echter ook op dat een inhoudelijk tegenwicht vanuit links veel te veel ontnreekt, en acties zoals afgelopen avond in Deventer en komende maandag in Zoetermeer blijven noodzakelijk.

Daar komt iets bij. TON zit in de problemen, maar zelfs als die groep zou instorten is daarmee de aanhang ervan niet weg. Vandaag liet een peiling al zien hoe het werkt: vier zetels minder voor Ton, twee zetels méér voor Wilders (Nieuws.nl, 29 juni) als er nu verkiezingen zouden zijn. Wilders’ PVV – ook zo’n ‘Beweging’ met maar één lid – is in de kern net zo uit op versterking van keiharde ondernemersmacht. Maar in het politieke profiel domineert islamofoob- en ander racisme veel sterker. Deze groep zou wel eens kunne profiteren nu het cirkus-Verdonk in de problemen raakt.

De PVV heeft veel minder het imago van een handvol snellle zakentypes die een politiek kopstuk gebruiken om het land zo’n beetje over te nemen. Elementen als racisme, nationalisme en de verdediging van een sterke hardhandige staat domineren de PVV-politiek. De groep is extremer dan ToN – maar ook hechter, minder geneigd tot openlijk waarneembare interne conflicten. Als een kapotte TON een versterkte PVV met zich meebrengt, dan zijn we bepaald niet veel opgeschoten. Reden temeer om niet af te wachten tot uiterst rechts zichzelf sloopt – een hard openlijk links tegenwicht is vereist.

iets  bijgewerkt 21 juni 13.20 (Ned. tijd)