VS voert oorlog in Pakistan

De VS gaat – na Afghanistan, Irak en Somalië – een vierde land te gronde richten met aanvallen in het kader van haar ‘Oorlog Tegen Terrorisme. Dat land is Pakistan, en de gevolgen kunnen catastrofaal zijn, ook ver buiten Pakistan.

Afgelopen vrijdag beschoot een onbemand vliegtuig een woning in Waziristan, een gebied in Noord-Wwest-Pakistan waar (geestverwanten van) de Taliban aanwezig zijn. Resultaat: minstens acht doden en 10 gewonden. Doel was het huis waar leden van een gewapende groep in Afghanistan zouden wonen. Het bericht van Aljazeera waaraan ik dit ontleen meldt ook nog: “De raketaanval van afgelopen vrijdag brengt het aantal van dit soort aanvallen de afgelopen twee weken op vijf. Achtendertig mensen, waaronder vrouwen en kinderen, zijn omgekomen in de raketaanvallen van de afgelopen week.”

Intussen vechten Amerikaanse militairen – met, zo weten we inmiddels uit The Guardian, de persoonlijke toestemming van Bush die een geheime order uitvaardigde waarin Special Forces hun ding mochten doen in Pakistan - ook op de grond. Maar … tegen wie eigenlijk? Het officiële verhaal is dat Taliban- en Al Qaeda-strijders vanuit het grensgebied strijd voeren tegen de Amerikaanse en andere NAVO-soldaten in Afghanistan. De Amerikaanse operaties zijn tegen die strijders gericht. Dat is al geen valide reden, omdat de VS-en NAVO-bezetting zelf geen enkele steun verdient. En zelfs al zouden Taliban en Al Qaeda enkel infiltranten in die Pakistaanse grensgebieden zijn, buitenslaanders, indringers – dan nog is het niet aan die indringers-op-wereldschaal, de VS, om daar schande van te spreken. En al helemaal niet om er oorlog tegen te gaan voeren.

In werkelijkheid echter zijn de gewapende groepen in die Pakistaanse grensstreken waar de VS oorlog tegen voert nog eens geen buitenstaanders ook. Het gaat veelal om gewapende groepen, wortelend in de Pashtun-gemeenschappen die daar nu eenmal wonen. De Pashtuns zijn ook de bevolkingsgroep waar de Taliban in Afghanistan in wortelen, maar Pashtuns wonen aan beide kanten van de grens tussen Afghanistan en Pakistan, en voor heel veel mensen heeft die grens geen enkele legitimiteit. En die mensen hebben gelijk: de grens is gewoon een erfenis van de tijd van het Britse kolonialisme.

Naast het feit dat gewapende groepen in beide kanten van de grens veelal uit dezelfde bevolkingsgroep voortkomen, is er de religieus-ideologische verwantschap: zowel de Afghaanse Taliban als soortgelijke Pakistaanse groepen hangen een radicaal Islamisme, doorgaans fundamentalisme genoemd, aan. Maar dat is geen reden om te doen alsof deze groepering geen wortels in Pakistan zelf hebben. De VS vecht in Pakistan tegen een voornamelijk Pakistaanse vijand, niet tegen outsiders.

De VS doen dat steeds duidelijker tegen de zin van de autoriteiten van Pakistan. Weliswaar moet het officiële gezag in dat land van het radicale Islamisme ook weinig hebben. Maar een deel van de veiligheidsdiensten heeft nog altijd banden met dit soort groepen; de veiligheidsdienst ISI steunde destijds het aan de machtkomen van de Taliban bij de buren, en die banden zijn er nog steeds.

Maar ook dat deel van de Pakistaanse staat dat weinig van de Islamisten en de Taliban moet hebben, wil steeds minder weten van de Amerikaanse operaties. Er aan meewerken betekent immers: inbreuk toelaten op de soevereiniteit van Pakistan. Dat maakt het voor Islamisten, gewapend of niet, des te makkelijker om de regering neer te zetten als verlengstuk van de Amerikaanse ambities, medeplichtigen in de oorlog die de VS heeft ontketend in de regio.

Een regering die haar grondgebied niet kan of wil vrijwaren van aanvallen van de VS, verliest prestige: dat speelt oppositie alleen maar verder in de kaart. Vandaar dat Zayani, de hoogste militair in Pakistan, zei: “de soevereiniteit en territoriale integriteit van het land zullen tot iedere prijs verdedigd worden. Geen macht van buiten heeft toestemming om operaties binnen Pakistan uit te voeren”, aldus citeert Aljazeera de man.   Van “enige overeenkomst of instemming met de coalitietroepen waarin zij toestemming hebben gekregen voor operaties aan onze kant van de grens” is geen sprake volgens hem, zo voegt de BBC eraan toe.

De Islamistische groeperingen in Pakistan hebben in dat land op zichzelf niet heel veel steun, ook niet in die grensgebieden. Maar hoe meer de VS de oorlog tegen hen in Pakistan opvoert, hoe groter de woede van steeds meer mensen tegen de VS zal worden. “In Pakistan groeit de boosheid over Amerikaanse aanvallen”, berichtte de Associated Press gisteren al. De afkeer van Bush’ ‘Oorlog Tegen Terrorisme’ wint het bij heel veel mensen dan helemáál van de afkeer van het radicale Islamisme, zo laat John Robertson zien in een artikel op de website War in Context. Zo kan de oorlog die de VS in Pakistan voert tegen beperkte doelwitten en tegenstanders, makkelijk uitgroeien in iets veel groters en griezeligers: een oorlog tegen Pakistan zelf. Misschien is het handig om ons te realiseren dat  Pakistan geen ontredderd Afghanistan is, geen desolaat kapotgemaakt land als Somalië, en ook geen kapotgeschoten Irak. Pakistan telt ruim 167 miljoen inwoners, zo vertelt Wikipedia – en het land heeft kernwapens.

De VS dreigt met haar oorlog in Pakistan een toch al uiterst gevaarlijke toestand om te vormen tot een ongekende catastrofe. En zoals te doen gebruikelijk, zwijgt vrijwel iedereen terwijl de afgrond nadert.