Griekenland op de rand

woensdag 22 februari 2012

Vandaag wordt weer een dag van protest in de Griekse hoofdstad Athene. Opnieuw zullen mensen te hoop lopen tegen het steeds grovere bezuinigingsbeleid dat de Griekse regering én de Europese topfunctionarissen en regering aan de bevolking van het land opleggen. Gisteren kwam er een hardvochtig akkoord tot stand over de het tweede financiële ‘hulppakket’. Dart pakket is afpersing, onder openlijk koloniale verhoudingen. De bevolking kan dit blokkeren. Maar daar is dan méér voor nodig dan een keurige optocht en samenkomst in de binnenstad. Minder dan een volksopstand zal hoogstwaarschijnlijk onvoldoende zijn om aan de opgelegde kwellingen een eind te maken. Die volksopstand verdient dan onze solidariteit, zoals ook de eerdere en huidige protesten onze solidariteit verdienden en verdienen. Wat mensen in Griekenland nu wordt aangedaan, krijgen we elders ook te zien en hier ook te verduren – als we toestaan dat ‘onze’ regeerders ermee wegkomen.

De Guardian noemt de belangrijkste zes punten van het bail-out-plan. Ik begin bij punt zes omdat dat nogal eens aan de aandacht ontsnapt. Griekenland krijgt “de 130 miljard bail-out ofwel lening”. Een lening dus, iets dat in heel veel berichten geen enkele nadruk krijgt. De NRC heeft het in haar bericht bijvoorbeeld over “noodsteun” en “noodhulp” , hetgeen een welwillendheid suggereert die uit sprookjesland komt. Maar Griekenland léént dus 130 miljard euro van Westerse staten en van het IMF – om eerdere leningen aan Westerse schuldeisers af te betalen. Van werkelijke steun is geen sprake, er komt schuldenlast bij. Punt vier van het Guardian-lijstje geeft aan dat er ook schuld af gaat: privé-schuldeisers (in tegenstelling tot staten) accepteren een zogeheten ‘haircut’, het afschrijven van een deel van hun uitstaande schulden., in dit geval 53 procent. Er komt schuld bij, er gaat wat schuld af, maar van een werkelijke verlichting van schuldenlast is geen sprake. Instellingen als ECB, IMF en centrale banken hoeven géén ‘haircut’ te incasseren, maar nemen genoegen met een lage rente op de afbetaling. Ook nobel, nietwaar…?

Het geld gaat dus niet, ik herhaal níét, naar de Griekse bevolking. Sterker: de boel komt op een aparte rekening te staan, vanwaar het naar schuldeisers overgemaakt wordt, en niet gebruikt aan worden om bijvoorbeeld pensioenen of ambtenarensalarissen van af te betalen. Er komen functionarissen vanuit de EU om erop toe te zien dat Griekenland zich aan de via chantage afgedwongen afspraken te houden. Dat maakt van de Griekse soevereiniteit een aanfluiting, maar al te veel opwinding daarover laat ik aan nationalisten over. Veel belangrijker: het maakt ook van ieder spoor van zeggenschap van de bevolking, van ieder spoor van democratie in dat land, een aanfluiting. Ongekozen ingevlogen koloniale bureaucraten maken de dienst uit, geen gekozen politici en al helemáál niet de geterroriseerde Griekse mensen die het voor hun kiezen krijgen.

In samenhang ermee is Griekenland akkoord gegaan met nóg een lading bezuinigingen, ter waarde van 325 miljoen euro, onder meer opgehoest door verdere sloop van pensioenen. Langs deze weg moet dan de staatsschuld van Griekenland van 160 procent van het nationaal inkomen teruggedrongen worden naar … 120 procent in 2020. Intussen groeit het begrotingstekort dit jaar waarschijnlijk flink harder dan geraamd: naar 6,7 procent van het bruto binnenlands product, en niet naar 5,4 procent. Dat komt omdat de recessie dieper is dan verwacht, legt de minister van financiën van Griekenland uit. Die recessie is echter juist dieper vanwege de steeds hardere bezuinigingen. Met lagere inkomens door baanverlies, loondaling of korting op pensioen, met hogere prijzen vanwege belastingverhogingen, geven mensen heel weinig uit, hebben bedrijven weer minder afzet, en belandt de economie in een neerwaartse spiraal. Hoe zo’n crashende economie verdere afbetaling van schulden moet blijven ophoesten, is niet erg duidelijk. Beoordelingsbureau Fitch heeft maar weer eens de kredietwaardigheid van Griekenland verlaagd en acht een bankroet van het land intussen “waarschijnlijk”.

Best kans dus dat deze bail-out en de vorige – en mogelijk de volgende – het gevreesde failliet van Griekenland niet zullen voorkomen, dat het allemaal neerkomt op slepend uitstel. Maar, vanuit de optiek van bankiers en financiers, is het krampachtig overeind houden van de Griekse schuldenstaat ook weer niet gek. De totale schuld van het land bedraagt 340 miljard euro, waarvan 56,7 miljard aan Franse staat en financiers, 33,9 aan Duitse, en 14,6 aan Britse. Nederland komt in het BBC-lijstje waar ik dit vond niet voor. Maar als Griekenland op de fles gaat, raken Franse en Duitse banken in problemen – en daarmee hebben Nederlandse banken wel degelijk flinke financiële banden. Het ‘redden’ van Griekenland is dus van groot belang. Van bankiers- en ondernemersbelang, om precies te zijn. Intussen is de verwachting dat Griekenland in 2012 én in 2013 nog in recessie zit, dat de Griekse economie pas in 2014 stopt met krimpen en op een nullijn landt. Er is geen reden om, gezien de onophoudelijke reeks tegenvallende cijfers de afgelopen twee jaar, erg veel vertrouwen in deze voorspelling te hebben: het kan ook nog érger uitpakken.

De bevolking van Griekenland heeft meer dan gelijk in haar protest en verzet. Waarom zouden zij immers gewillig de prijs betalen voor het feit dat grote investeerders jarenlang de Griekse economie en staat misbruikt hebben als speculatieobject? Die investeerders leenden geld richting Griekenland; beleggers staken geld in Griekse staatsschulden in de hoop die met rente terug te krijgen. Toen dat mis ging, wilden nieuwe geldschieters vanwege de risico’s slechts tegen een steeds hogere rente geld voorschieten. De Griekse staat kreeg betalingsproblemen, had steeds nieuwe leningen nodig om overeind te blijven. Goldman Sachs hielp de Griekse staat met het omzeilen van relevante regelgeving van de EU. De huidige premier van Griekenland was ooit verbonden aan… inderdaad, Goldman Sachs

Het was allemaal een reeks schimmige transacties tussen Griekse banken en staat enerzijds, en Europese financiële ondernemingen en instellingen anderzijds. Europese belastingbetalers wordt intussen geld ontfutseld dat richting Griekenland wordt gestuurd, vanwaar het teruggestuurd wordt naar Europese bankiers en andere financiers. Wij betalen, de Griekse bevolking betaalt nog veel meer – en bankiers en ondernemers incasseren. Maar de bijbehorende bezuinigingen zijn er niet alleen om nog wat geld op te hoesten voor die bankiers. Griekenland wordt ook stelselmatig verbouwd, in neoliberale richting, met privatiseringen en het verder verlagen van arbeidskosten, van lonen en uitkeringen dus. Griekenland was al een melkkoe voor bankiers. Nu is het ook nog eens een proefdierenlaboratorium voor een wreed neoliberaal experiment met als impliciete vraagstelling: hoever kunnen we gaan in het slopen van bestaansvoorwaarden ten gunste van het kapitaal?

Welnu, mensen in Griekenland vertikken het om als proefdieren misbruikt te worden. Vandaag zal er wederom protest zijn, het is nog onduidelijk hoe groot en hoe fel. Maar het zou niet verkeerd zijn als betogers vandaag niet alleen in enorme aantallen optrokken naar het Syntagmasplein, maar er ook in slaagden het parlementsgebouw te bereiken, te belegeren en daadwerkelijk te bestormen. Als beginnetje, mind you.

About these ads

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 36 andere volgers

%d bloggers like this: