Zonovergoten actievoeren tegen hogere AOW-leeftijd

Hete herfst? Het leek meer op lente, op de Coolsingel vandaag, daar tussen ettelijke duizenden andere mensen die actie voerden tegen verhoging van de AOW-leeftijd. Het was een goede actie, qua opkomst en qua sfeer. Naar alle waarschijnlijkheid komt er een vervolg, en dat is nodig ook.

De opkomst: het is bij zoits altijd lastig om een schatting te maken, een enkeling heeft nooit echt een goed overicht. Wat ik vanaf het podium hoorde – vijftien- tot twintigduizend – leek me overdreven positief, en zo’n mededeling staat op gespannen voet met de geloofwaardigheid die je als organisatoren van protest toch graag wilt hebben. Ik hou het op acht- a tienduizend mensen. En er waren vandaag nog drie actiebijeenkomsten tegen de hogere AOW-leeftiijd. Omroep Brabant meldt dat er vandaag in Eindhoven 5000 mensen bijeen waren. Nu.nl In Deventer waren 2000 tot 2500 mensen (volgens de politie dan, dus ligt het echte aantal waarschijnlijk hoger),  in Assen een paar duizend, zo blijkt uit berichtgeving van Nu.nl. Dat is een behoorlijke opkomst. Zelfs als we de laagste schattingen aanhouden, en de enkele duizenden in Assen vertalen naar een voorzichtige 2000, dan kom je landelijk toch tot  17.000 deelnemers.

Dat is heel netjes. De traagheid waarmee de vakbondstop tot dit soort manifestaties heeft opgeroepen – de hele campagne sleept al maanden aan – , droeg namelijk het ernstige risico in zich dat mensen het gevoel kregen dat de zaak al bekeken was, dat de hogere AOW-leeftijd er toch al bijna door is, en dat actievoeren weinig zin meer heft. De opkomst laat zien dat het zover nog niet is, dat er wel degelijk een forse bereidheid is om door te vechten.

De stemming onder mensen wees ook die kant op. Weliswaar vanaf het podium een soms bijna feestelijke vrolijkheid, maar ook oproepen dor “actie, actie” door presentatrice Carrie. Dat riepen ook deelnamers aan de manifestatie herhaaldelijk hardgrondig. De redelijk stevige taal van bijvoorbeeld FNV-voorzitter Jongeris, maar ook van radicale vakbondsbestuurder Niek Stam, kregen fors hoorbare bijval. k hoorde op het podium ook iemand van de vakbond De Unie, meen ik – en van het CNV. Die laatste liet nog eens duidelijk blijken dat we vooral flexibel moeten zijn, en ook niet perse aan de 65 jaar vast moesten houden. Wat doet zo’n iemand dan op zo’n manifestatie? Dat vroeg ik me af. Maar kennelijk is dit de prijs om ervoor te zorgen dat tenminste ook CNV-léden, zij aan zij met hun FNV-collega’s, aan de actie meedoen. Of die CNV-leden allemaal zo blij zijn met de dubieuze opstelling van hun leiding? Ik hoop maar van niet. In ieder geval hebben ook zij het veel strijdbaarder verhaal van Jongerius en vooral Niek Stam kunnen horen – en zich kunne voorzien van het radicalere actiemateriaal van aanwezige linkse organisaties, en zich kunnen laten inspireren door de hele sfeer.

Opvallend an de toespraken vond ik enkele punten die Jongerius naar voren brwacht. Zij vroeg aan aanwezigen wie er destijds in 2004, ook bij waren, eerst op de Coolsingen en darana op het Museumplein. Daarmee riep ze de grootschalige vakbondsprotesten uit dat jaar tegen afbraak van vervroegde pensioneringsmogelijkheden in herinnering. Ze wees erop dat toen PvdA-leider Wouter Bos ook op het Museumplein was. Nu heeft diezelfde Bos, verantwoordeliojk voor het voornemen om de AOW-leeftijd op te trekken, zijn “rode jasje” uitgedaan, aldus Jongerius. De vraag of dfat jasje destijds nog geloofwaardig was, is terzake. Maar de felheid waarmee  Jongerius nu tegen de PvdA  stelling neemt is opvallend, en nuttig.

Zeker zo opvallend was de toespraak van Niek Stam. Hij maakte duidelijk dat we ons frontaal tegen kabinet en ondernemers dienen te keren. Hij deed ook een oproep: over vijfenzestig dagen, dat wil zeggen op maandag 25 januari, allemaal naaer Den Haag. Dát wordt kennelijk een vvolgende stap in het veret. Het is een doordeweekse dag. Des te belangrijker om te komen, desnoods tegen de wil van baas of schooldirectie in.

Van het podium nu naar de actievoerders op de begane grond. Het was een gemengd gezelschap. Migranten - in redelijke aantallen – en witte mensen naast elkaar. Vakbonden en werkplekken zijn kennelijk nog steeds plekken waarin mensen ongeacht kleur en achtegrond voor geamenlijke rechten op komen. Het is zaak dat dit zo blijft – en dat we dus geen herhaling zien van de gevaarlijke  bereidheid die Jongerius onlangs vertoonde tot een gesprek met Wilders. Met zoiets schoffeert een vakbondstop een flink deel van haar achterban direct, en de rest indirect.  Dat schaadt de solidariteit, en daarmee de strijd.

Erg veel FNV-vlaggen waren er, maar ook aardig wat CNV- en Unie-materiaal in handen van, of als kledij van, aanwezigen. Veel SP-zichtbaarheid ook, deze partij neemt de strijd  serieus. Verder was marxistisch en aanverwant links nadrukkelijk aanwezig. Offensief verkocht haar krant, Rode Morgen was er met spandoek en tijdschriften, DIDF, een Turkse arbeidersorganisatie, was er met spandoek en vlaggen. Ik zag zelfs een vlag met een heuse hamer en sikkel, met MKPD erop, als ik me niet vergis één van de talloze Turkse communistische partijen en partijtjes. En ik zag natuurlijk de Internationale Socialisten, stevig aanwezig met spandoek, kranten borden. De NCPN zag ik niet (maar ik was niet overal tegelijk), en de linkse groepering Doorbraak helaas evenmin.

Opvallend, maar bij dit soort professioneel opgezette, tamelijk top-down georganiseerde manifestaties ook weer niet vreend, vond ik het bijna ontbreken van zelfgemaakt actiemateriaal. Het waren bijna allemaal professionele, in massaproductie vervaardigde vlaggen en borden die het kleurrijke beeld bepaalden. Maar juist het zelfgemaakte spul geeft dit soort acctioes extra levendigheid, en laat ook de betrokkenheid van deelnemers zien. Meer dan twee handgemaakte teksten op borden heb ik echter niet gezien.

Te verwachten maar toch jammer was het onbreken van zichtbaarheid van anarchistische, autonome en aanverwante politiek. Wat dit betreft was de actie op de Coolsingen bijna een spiegelbeeld van de kraakdemonstratie van enkele weken terug, toen marxistisch en aanverwant links het vrijwel helemaal liet afweten.

Het ontbreken van anarchistische zichtbaarheid was  te verwachten, omdat vakbonden, met huh gematigde imago en hun verstrengeling met de gevestigde orde, op een stevige dosis afwijing uit die kringen kunnen rekenen. Toch jammer, omdat een verhaal uit die kringen over de noodzaak van organisatie door arbeiders zélf, in dit gezelschap van toch redelijk strijdbare vakbondsmensen en aanverwanten, niet had misstaan. Juist omdat dit soort organisatie van onderop zo zwak is, komt een vakbondstop keer op keer weg met haar trage inet van het actiemiddel, en met haar strategie om acties gematigd en top-down op te zetten om de greep niet te verliezen, de weg naar onderhandelinge open te houden, desnoods ten koste van de strijdbaarheid.

Juist anarchisten zouden in staat geacht moeten worden om dit soort punten te maken, tegengas te geven aan vakbondstop, inkapseling en slappe compromisvbereidheid Daarmee zouden zij een bijdrage leveren, én aan de arbeidersstrijd, én aan de uitstraling van anarchistische ideeën. Bovendien… ik vind dat rood-met-zwart zo mooi Volgende keer beter?

Over volgende keer gesproken: die maandag 25 januari biedt een prachtig handvat om de strijd verder op te bouwen. Het is zaak dat die datum verder wereldkundig wordt gemaakt – en dat mensen en groeperingen van uiteenlopende achtegrond en opvatting zioch voorbereiden om die dag wederom in actie te komen, in groten getale en stévig ook. Draagvlak voor verdere acties is er. De Volkskrant bericht dat driekwart van ondervraagden denkt nadeel te ondervinden van een hogere AOW-leeftijd, en “dat zij ook willen dat de vakbonden hun best doen om de verhoging van de AOW-leeftijd tegen de houden.” Het gevecht gaat verder.

Foto’s! Gemaakt door Peter Storm, net als het artikel, en net als het plaatje bovenaan. Gebruik ervan is prima, bronvermelding en link naar dit stuk horen er dan wel bij.

Acties FNV 21 november – alsnog naar hete herfst?

De herfst verloopt, qua maatschappelijk protest, tot nu toe minder heet dan ik had gehoop en ook wel verwacht. Na de demonstratieve omsingeling van de Nederlandsche Bank op 26 september, en de grote actiedag die de FNV op  7 oktober tegen de hogere pensioenleeftijd  hield, is het op het AOW-front wat rustiger geworden. Al was het fluitconcert dat een paar honderd actievoerders vanuit FNV en CNV gisteren hielden bij de bespreking het kabinetsplan in de Tweede Kamer natuurlijk een welkome doorbreking van die relatieve rust.

Intussen was er wel vrij groot protest op andere punten, onder meer tegen andere asociale wetgeving. Het kraakverbod bracht meermalen flinke aantallen actievoerders – krakers en sympathisanten – op de been. Zo was er op  15 oktoberde dag van de stemming in de Tweede Kamer, een manifestatie met een demonstratief tentenkamp – en een hard politie-optreden. Op 24 oktober vond een vrij forse demonstratie vóór kraken plaats in Utrecht, en van 28 oktober tot en met 1 november waren er allerlei kraakactiviteiten onder het motto “Landelijke kraakactiedagen”. Op 2 november was er ook nog een goede fakkeltocht tegen Wilders en zijn PVV, met meerdere honderden deelnemers, in Arnhem.

Er gebeurt dus van alles en nog wat ter linkerzijde, maar nogal versnipperd en met te weinig onderlinge dwarsverbanden. Er is echter binnenkort weer een goede gelegenheid om in de volle breedte  protest te laten horen, en wel tegen de meest opvallende aanval vanuit het kabinet: de hogere pensioenleeftijd. Op 21 november houdt de FNV een viertal actiebijeenkomsten, met voorzitter Agnes Jongerius en CAO-coördinator Henk van der Kolk als sprekers, en met muziek. De bijeenkomsten vinden plaats in Assen, Eindhoven, Rotterdam en Deventer, van 11.00 tot 13.00. De SP roept nadrukkelijk tot deelname op, gelukkig. 

Want het is zaak dat hieraan veel mensen deelnemen, van de FNV maar  ook van buiten die vakbondsfederatie zelf. Als we met veel tegelijk onze boosheid uiten, laten we aan de regering zien dat ze met vuur spelen. Tegelijk laten we dan ook aan de FNV-top zien dat we willen datde strijd tegen de hogere AOW-leeftijd ook echt gevoerd wordt, en niet – zoals te vaak – door vakbondsbestuurders wordt afgebroken terwille van een vaag compromis. De herfst is tot nu toe hooguit lauw-warm - maar voor een verhoging van de temeratuur is het nog niet te laat.

Staken her en der in Europa

Her en der in Europa staken arbeiders, op aanzienlijke schaal en met soms aanzienlijk effect. Italië, België en Groot-Brittannië leveren voorbeelden.

Afgelopen avond begon bijvoorbeeld een 24-uursstaking van spoorwegarbeiders in Italië.  Het gata de vakbond om betere veiligheid, nadat er eerder dit jaar bijvoorbeeld een ontspoorde, metvloein baar gas gevulde wagon tot 22 doden leidde.

Eerder deze week staakten spoorwegarbeiders in België, ook voor  24 uur. Hier gaat het om een protest tegen een saneringsplan van het spoorbedrijf NMBS. “Het treinverkeer in België ligt zo goed als stil. Het spoorwegpersoneel heeft massaal gehoor gegeven aan de oproep van de vakbonden om te staken”, aldus de NRC op de stakingsdag, 5 november.

Intussen heeft in Groot-Brittannië de vakbond CWU, na eerdere succesvolle stakingsdagen, haar voorgenomen stakingen bij het Britse postbedrijf Royal Mail opgeschort. Er komen nieuwe onderhandelingen, maar de plannen van Royal Mail – die banen kosten en de werkdruk verder dreigen te verhogen – zijn bepaald niet van de baan. Zowel op de website van Socialist Worker als op die van  The Commune (en mij tot voor kort tamelijk onbekende, maar klaarblijkelijk zinnige, linkse groepering), wordt uitgelegd dat het stopzetten van de stakingen een slechte zaak is. Ook Lenin’s Tomb toont overtuigend dat aan. Enkele van de argumenten uit deze stukken:

De bond kondigde die stopzetting al aan vóór de overeenkomst – die nauwelijks meer inhoudt dan een aanzet tot  nieuwe onderhandelingen – er lag. De bond heeft geen enkele garantie gekregen dat de directie serieuze concessie gaat doen. Het stopzetten van strafmaatregelen tegen eerdere stakers en het wachten met plaatselijke verslechteringen is een wel heel magere tegenprestatie voor het stoppen van de stakingen, net nu de kerst nadert en het dus extra pijn begint te doen. Juist in de aanloop naar de kerstdagen voelt een postbedrijf een staking extra hard, en het is dom om daar geen gebruik van te maken.

Het gevaar is nu groot dat Royal Mail gewoon de onderhandelingen rekt tot ná kerst, om dan vervolgens haar aanval te hervatten. Dan staan de arbeiders veel zwakker, en is bovendien de kans dat de huidige strijdbaarheid is veranderd in demoralisatie, levensgroot.

Het is voor arbeiders dan ook zaak om van de bond te eisen dat de stakingen hervat worden, en desnoods – zoals The Commune expliciet bepleit – tot wilde stakingen over te gaan. En het is voor postpersoneel in Nederland zaak  om de strijd aan de overkant van het Kanaal goed te blijven volgen; TNT Post is immers met soortgelijke aanvallen op banen en arbeidsvoorwaarden bezig – aanvallen die het krachtigst mogelijke verzet blijven verdienen.

Onrust Noord-Brabant, staking Leiden

De gemeente Noord-Brabant gaat 340 van haar 1340 arbeidsplaatsen afdanken. Met deze aantasting van werkgelegenheid wil het provinciebestuur alvast vooruitlopen op dreigende bezuinigingen: de provindie verwacht in 2011 al 40 miljoen minder van het Rijk te krijgen, en er ligt ook een advies van de Raad voor de Financiële Verhoudingen waarin Noord-brabant zelfs 146 miljoen moet gaan bezuinigen (van de 600 miljoen die alle provincies samen moeten ophoesten).

Gedeputeerde  Thoon Essed (CDA) is al op bezoek geweest bij de Directie Middelen om te vertellen dat men het dara met de helft minder mensen moest doen. “Er wordt 25 procent van het werk uitbesteed en de overige 25 procent moet efficiënter.” Dat laatste komt doorgaans neer op harder werken, waarschijnlijk tegen hetzelfde salaris. En uitbesteden betekent naar alle waarschijnlijkheid dat hetzelfde wek gedaan gaat worden door personeel van particuliere bedrijven met slechtere arbeidsvoorwaarden. Dán immers is de provincie goedkoper uit.

Mensen die het te horen kregen waren niet blij. “Essed: ‘deze boodschap zorgde voor onrust.’” Dat lijkt me zeer terecht, en hopelijk wordt die onrust árbeidsonrust, stáken, tegen deze aanval op banen en arbeidsvoorwaarden. Elders in het land zien we daarvan een mooi voorbeeld.  “De vuilnismannen in Leiden zijn in staking gegaan.” Eerst wild, maar inmiddels met vakbondssteun. De eis: uitstel van verzelfstandiging van van afdeling Stedelijk Beheer van de gemeente.

Hoe dat precies werkt weet ik niet, deze verzelfstandiging. Maar doorgaans komt zoiets neer op, inderdaad, efficiënter werken op een (nog) meer commerciële basis. En dát komt doorgaans neer op: nog harder werken voor hóóguit hetzelfde loon.

Ziedaar de parallel met wat personeelsleden van gemeente Noord-Brabant boven het hoofd hangt. Stél dat zij aan de strijd van de vuilnislieden in Leiden moed en inspiratie kunnen ontlenen? Stél dat contact tussen beide groepen werkers en klein vuurtje van verzet iets groter kan maken? Het zou zomaar kunnen.

TNT wil personeel inzetten tegen staking Royal Mail

TNT, het postbedrijf dat haar personeel bij duizenden op straat wil gooien en een loonsverlaging wil doordrukken om haar concurrentiepositie te behouden, overschrijdt een nieuwe grens in asociaal gedrag – een landsgrens deze keer. “TNT nv dringt er bij de BRitse overheid op aan toestemming te krijgen om in Groot-Brittannië eigen postbodes in te zetten, vanwege een dreigende staking bij Royal Mail”, aldus Nieuws nl op basis van The Guardian. Anders gezegd: TNT organiseert een vorm van stakingsbreken. Hier moet een stokje voor gestoken worden.

Het postpersoneel bij Royal Mail gaat staken voor behoud van banen en voor een behoorlijk loon. Het is het soort actie dat ook posbodes en ander TNT-personeel in Nederland nodig hebben. Als de postcollega’s in Groot-Brittannië winnen, dan is dat ook een opsteker voor het TNT-personeel dat tegenover soortgelijke bazen-agressie staat. Het is zaak dat de staking aan de overkant van het Kanaal slaagt. Het is dus zaak dat de inzet van TNT-postbodes daarginds wordt verhinderd.

De Britse regering voelt, naar verluidt, weinig voor het TNT-aanbod. Maar daar kunnen we beter niet op bouwen. Voor TNT-postbodes zou inzet tijdens de staking in Groot-Brittannië besmet werk moeten zijn, waard om geweigerd te worden. Vakbonden dienen zo’n weigering te ondersteunen, aan te moedigen en te organiseren. Dat is solidariteit, en die is nu nodig.

AOW-leeftijd omhoog – tenzij acties dit plan stoppen

Kabinet en regeringspartijen zetten door: de AOW-leeftijd gaat wat hen betreft omhoog. In 2020 wordt die 66 jaar, vijf jaar erop 67. Met 65 jaar stoppen blijft weliswaar mogelijk, maar dat kost je als je een hoger inkomen hebt 8 procent het eerste jaar en 7,5 in het tweede. Heb je een lager inkomen, dan wordt je AOW 6,5 procent lager in het eerste jaar, en 6 procent in het tweede. Er wordt een nogal vage en volgens minstens één arbeidsmarktdeskundige nogal onwerkbare regeling getroffen voor mensen met zware beroepen.

Het kabinet, en vooral ook regeringspartij PvdA, gaat hiermee een confrontatie aan met miljoenen mensen – arbeiders die dit plan helemaal niet zien zitten. Arbeiders die ook weer eens kunnen gaan stemmen (en daarmee de PvdA van haar laatste 13 zetels in de peilingen kunnen beroven). Arbeiders die ook actie kunnen voeren en de kabinetsplannen daarmee blokkeren.

Politici van de regeringspartijen zijn intussen uitdagend bot in de weer om hum afbraakplan verder te promoten. Maar achter de botheid zit nervositeit. Balkenende en Bos weten immers dondersgoed dat het gevecht om de AOW-leeftijd niet is afgelopen met dit kabinetsplan. Dat plan van ze is nog geen wetsvoorstel, en als het een wetsvoorstel is moet het nog door Tweede en Eerste Kamer worden besproken en aangenomen. Er is dus nog tijd voor protest en verzet, en dat weten deze twee heren ook.

Een voorbeeld van de arrogantie waarmee ze tekeer gaan geeft premier Balkenende. Hij roept ook tegenstanders van zijn plan op om er aan mee te werken. “Ik hoop dat ook de FNV dit proces zal willen meemaken”, zegt hij. Waarom zou de FNV?! Tegelijk doet hij of de FNV-kritiek hem niet echt raakt: “Balkenende zei zich geen zorgen te maken over de harde kritiek van de FNV. ‘Had u iets anders verwacht? Ze hadden de kans om in de Sociaal Economische raad zelf een oplossing aan te dragen, maar dat is niet gebeurd.’” Een leugen, mijnheer Balkenende. De FNV droeg een oplossing aan (geen hele fraaie trouwens: hogere AOW-;eeftijd op vrijwillige basis) maar VNO-NCW en andere ondernemersclub vonden die oplossing niet OK, en bliezen de onderhandelingen op.

De vakbeweging was zo ongeveer de énige die de besprekingen in de Sociaal Economische Raad serieus nam – ten onrechte weliswaar, want zo verloren de bonden kostbare energie voor het opzetten van stevige acties…. Maar nu doen alsof het de vakbonden waren die niets wilden, is gewoon geschiedvervalsing.

Balkenende doet vervolgens ook alsof het besluit al kracht van wet heeft. Hij “voorspelde (…) dat ook volgende kabinetten van een eventuele geheel andere samenstelling de plannen niet zullen schrappen. “Formeel kunnen ze dat doen, maar ik zie het niet gebeuren. Ook voor een volgend kabinet zal de verhoging van de AOW-leeftijd een realiteit blijven.’” Alsof die verhoging al realiteit is!

Dan hebben we nog minister Bos. Die is nogal zelfvoldaan in de weer om het AOW-plan aan te prijen. “Kom maar op, ik zal het te vuur en te zwaard verdedigen”, zegt hij over het plan. Intussen is er binnen de PvdA gelukkig boosheid voelbaar. Drie voorzitters van PvdA-gewesten spraken zich al uit. De één moet het plan een “onverstandige beslissing” en zegt dat het ïnzet van verkieingen (moet) worden. Een ander zegt ook: “je moet hier eerst de kiezer over an het woord laten.” Overigens: de kiezer is hierover in 2006 aan het woord geweest en heeft partijen die beloofden dat de AOW-leeftijd niet verhoogd zou worden een meerderheid gegeven. Tot die partijen hoorde ook de PvdA. Een derde gewestvoorzitter noemt het besluit “onbenullig, onnodig en onrechtvaardig.” Overigens is er voor de verhoging binnen de PvdA wel degelijk ook aanzienlijke steun- helaas. maar alleen al de verdeeldheid over het onderwerp laat zien dat de partij, en daramee de regering, niet onwankelbaar sterk staat.

dat betekent dat druk vanuit de maatschappij kans van slagen heeft. Bij die druk denk ik bepaald liever niet aan Wilders en zijn PVV, die vandaag een door de media belegerde flyer-actie tegen de hogere AOW-leeftijd hield. We mochten eens willen dat krakers, Internationale Socialisten en mensen van AntiFascistische Actie zoveel media-aandacht kregen als zij pamfletten uitdelen…

Het pamflet van Wilders’ gardisten zegt: “De PVV kiest voor ouderen en tegen massa-immigratie.” Zo misbruikt de PVV de zaak om haar racisme verder in de maatschappij te laten doordringen - een racisme dat arbeiders van verschillende groepen tegenover elkaar plaatst, en een gezamenlijke verdediging van de AOW-leeftijd (ja, ook moslims worden soms 65) dus moeilijker maakt. Je zou toch zeggen dat er allerlei alarmbellen zouden gaan rinkelen als een extreem-rechts politicus en zijn aanhangers de straat kiezen als actieterrein. Dat valt dus nogal tegen.

Het serieuze verzet tegen de verhoging zal vanuit en via de vakbeweging moeten komen, samen met linkse groeperingen. Daar zijn gelukkig tekenen van. De FNV heeft vandaag aangekondigd dat ze haar leden gaat ‘waarschuwen’ voor de kabinetsplannen. Ook kondigt de vakbondsfederatie aan dat er in november drie acties gehouden gana worden. Hopelijk worden die acties een beetje stevig van karakter. Na de demonstratieve 65-minuten-pauzes op de actiedag van 1 oktober is het tijd om het protest grootschaliger op straat te brengen – en in de bedrijven zelf.

FNV-gesprek met PVV: onzalig dom idee

Onzalig en dom, dat was het voornemen van FNV-Voorzitter Jongerius om een gesprek met Wilders en zijn PVV aan te gaan over de hogere AOW-leeftijd. Gelukkig was er meteen herrie binnen de FNV, vooral binnen de aangesloten ambtenarenvakbond AbvaKabo. Het gesprek gaat nu even niet door. Maar alleen al het voornemen verdient intense walging en totale afkeuring.

Het voornemen was onzalig verkeerd. De FNV wil geen hogere AOW-leeftijd, en verdedigt daarmee de rechten van ouderen, nu en in de toekomst. De PVV keert zich tegen een hogere AOW-leeftijd, maar wil dat laten betalen do0r moslims het land uit te werken en immigratie stop te zetten. Jongerius zelf noemt deze ‘oplossing’  “absoluut niet de onze”. Als de FNV dat vindt, wat heeft praten dan voor zin? Is die PVV-oplossing bespréékbaar, wordt het morgen misschien een beetje “de onze” ? Zo nee, waarom dan een gesprek? Of is Jongerious zo naief dat ze denkt Wilders wel even bij een kopje koffie van zijn racistische ‘oplossing’af te kunnen praten?

De PVV kán geen echte bijdrage leveren aan de verdediging van de AOW-leefi tijd. De  andere grote vakbondsfederatie, het CNV onderkent het probleem: “Het CNV wijst samenwerking af met partijen die bevolkingsgroepen uitsluiten.”  Zo hoort het, dizou ook het FNV-standpunt moeten zijn. Wie moslims als bedreiging neerzet, wie aangeeft mensen met een moslim-achtergrond kwijt te willen, kan niet tegelijk de rechten verdedigen van alle mensen, moslim of niet, op met 65 jaar met de AOW te gaan. Wie een wig drijft tussen arbeiders van Nederlandse achtergrond en van buitenlandse achtergrond door de tweede constant aan te vallen, die ondermijnt de kracht van arbeiders sámen om zich te verdedigen tegen de AOW-plannen van kabinet en ondernemers. De PVV en haar politiek zijn een gevaar voor de vakbeweging, die het immers van solidariteit van arbeiders, ongeacht hun achtergrond, moet hebben. Je kunt willen “dealen met de duivel en zijn ouwe moer”, zoals Jongerius dat noemde. Maar als die duivel, met of zonder ouwe moer, een racistische politiek voorstaat, kan “dealen” alleen betekenen: ‘met hand en tand  besttrijden’.  Een kopje koffie drinken met de vijand valt niet onder zo’n bestrijding.

Het voornemen van Jongerius is ook nog eens buitengoewoon dom in tactisch opzicht. De FNV heeft niets te winnen bij een gesprek met Wilders. Andersom echter wel. Wilders heeft zich tegen de AOW-verhoging uitgesproken, met zijn eigen, van racisme doordrenkte, verhaal. Misschien leidt dat straks in de Tweede Kamer tot een tegenstem van de PVV tegen het regeringsplan. Dat gebeurt dan, ongeacht enig contact tussen FNV en PVV. Het is een politiek feit waar geen gesprek tussen Wilders en Jongerius verder iets bijdraagt. In die zin is een gesprek al verspilling van tijd die de FNV veel beter kan steken in het voorbereiden van acties, van een stevig vervolg op de  actiedag van vorige week.

En als het gesprek had moeten gaan over gezamenlijke activiteiten dan heeft Wilders nog méér te winnen. De FNV kán acties opzetten, stwek rkonderbrekingen op tpouw zetten, en als het moment goed is het Malieveld of Museumplein vol doen stromen met boze arbeiders. De PVV heeft bepaald nog niet aangetoond dat ze dat kan. Praten met de FNV-leiding zou de PVV een opening naar de straat kunnenn bieden, in de vorm van – je moet er niet aan denken – een gezamenlijke FNV-PVV-manifestatie, of een FNV-manifestatie met Wilders als prominent sprekenr. Het isolement van de PVV zou afnemen, het aanzien van Wilders onder groepen arbeiders zou toenemen als Wilders kon zeggen: ‘kijk, jullie FNV werkt met mij samen!’

Samenwerking – en ondanks het gedraai van een FNV-woordvoerder die nu doet alsof het alleen maar een gesprekje was, dáár zou het contact tussen Wilders en Jongerius over gaan -  zou de PVV sterker maken, en Wilders een opening bieden om zijn racistische vergif dieper in de arbeidersklasse te laten doordringen. Dit zou de kracht waar vakbonden op moeten bouwen – solidariteit – verder ondermijnen. Met Wilders praten is de vijand een handreiking bieden. Dom, dom, dom.

Gelukkig brak binnen de FNV snel heisa uit over het heilloze voornemen van de FNV-voorzitter. Vooral binnen de AbvaKabo was felle kritiek. AbvaKabo-afdeling Kennemerland stuurde een boze mail rond naar andere afdelingen. “Met een club als de PVV praat je niet. Het is een racistische organisatie”, aldus Peter de Pagter, secretaris van die afdeling. De AbvaKabo als geheel stelt op haar website: “Samenwerking met de PVV? Er zijn grenzen!”.  En ook: “Ons handelen wordt mede bepaald door de FNV-grondslag. Voorstellen zoals die van de PVV, om de AOW te financieren door een bepaalde groep allochtonen of moslims het land uit te zetten, zijn voor Abvakabo FNV nooit, maar dan ook nooit acceptabel.”

Het gesprek tussen jongerius enWilders gata nu niet door, de FNV beraadt zich over hoe contact met de PVV er dan wel uit mag zien. Van een pr9ncip[ieel néé tegen zulk contact is dus geen sprake. Wilders heeft in feite een overwinning geboekt, een dubbele. 1 De FNV_top heeft aangegeven met de PVV aken te willen doen; en 2. hij kan de FNV-top, nu Jopngerius toch niet met Wilders koffie gaat drinken, ook nog eens neerzetten als draaikonten. “Als Jongerius niet persoonlijk met mij wil spreken om haar eigen hachje te redden binnen de vakbond, dan wordt samenwerking kennelijk toch niet op prijs gesteld. Politieke spelletjes zijn binnen de FNV dan blijkbaar belangrijker dan de FNV”, aldus Wilders, de griezelige grootmeester in behendige en gevaarlijke politieke spelletjes.

Het gesprek tussen Wilders en Jongerius gaat dus niet door, maar het gat in de muur die vakbeweging tegenover PVV en Wilders hoort op te trekken is wel een feit. Dat gat is gesslagen door de bereidheid van Jongerius om met Wilders in gesprek te gaan. Links moet dat gat dichten, en binneen de FNV een principiele stellingname tegen íedere vorm van zakendoen met de PVV te bereiken, en om die club te behandelen als de gevaarlijke vijand die het immers is..  Een aantal linkse leden van FNV-bonden hebben een mooi initiatief gebn nomen in die richting: “Verontruste vakbondsleden zeggen: NEE tegen het duivelspact FNV-PVV”. Kernpassage: “In plaats van te onderhandelen nover ’samenwerking’, zou de FNV juist luit protest moeten laten horen tegen de discriminerende standpunten van de PVV. Dat is de vakbeweging waar wij samen voor willen vechten.” dat vakbondsleden boos hun lidmaatschap opzeggen, noet de verklaring wel te begrijpen, maar niet verstandig: “De FNV is niet van de  vakbondstop, maar van de leden. De FNV heeft meer leden van allochtone achtergrond dan welke organisatie in Nederland dan ook. De FNV zou dan ook juist als eerste de handschoen moeten opnemen en de PVV op inhoud gaan bestrijden.” Zo is het.

De verklaring verdient het om gelezen en op meer en meer plaatsen onder de aandacht gebracht te worden. Ik trof hem aan op het weblog van Anja Meulenbelt en op de website van de Internationale Socialisten. De verklaring verdient ook meer, véél meer, ondersteuning door andere kritische leden van FNV en aangesloten bonden. Ik zou zeggen: lezen dus, en steun betuigen als je vakbondslid bent en ook verontrust over de misselijkmakende move van Jongerius.

Actiedag FNV: waarschuwing aan kabinet én aan vakbondstop

Ruim 25.000 mensen namen volgens de FNV vandaag deel aan acties tegen verhoging van de AOW-leeftijdde de vakfederatie had georganiseerd. Mensen waren opgeroepen om een demonstratieve pauze te houden van 65 minuten. Op diverse plekken waren demonstratieve bijeenkomsten. In Utrecht waren 500 mensen op het Jaarbeursplein bijeen. In Rotterdam betoogden rond de 200 mensen, bij het kantoor van ECT, een overslagbedrijf aan de Waalhaven.

De opkomst betekent een waarschuwing: voor de regering die de hogere AOW-leeftijd wil doorduwen, maar ook voor de vakbeweging zelf. Vijfentwintigduiden actievoerders op een eerste actiedag is niet weinig. Het gekozen actiemiddel is nét iets meer dan symbolisch en komt feitelijk neer op een korte staking. Landelijke stakingsactie tegen regeringsbeleid komt in Nederland niet  zo vaak voor. Dat er aan deze actie door vele duizenden mensen werd deelgenomen, laat zien dat er woede is, en dat die woede omgezet kan worden in stevige actie.

De actie had natuurlijk steviger kunnen zijn als de OV-staking die de Abva-Kabo had aangekondigd, was doorgegaan. OV-directies kregen echter helaas via een kort geding van de rechter gedaan dat die staking verboden werd. De uitspraak laat zien dat staking in Nederland slechts als actievorm getolereerd wordt als aanvullend drukmiddelen bij specifieke onderhandelingen, en niet als zelfstandige strijdvorm. De onderhandelingen in de SER over de AOW-leeftijd waren mislukt, de politiek moest nu een besluit nemen, er viel niets te staken. Bovendien gata het niet om een conflict tussen vakbond en OV-directies. Dus was staken daar misplaatst, aldus ongeveer de rechtbank.

Het is een redenering waar we beter maar niet in mee kunnen gaan. De OV-directies staan aan het hoofd van bedrijven die samen met allerlei andere ondernemingen, én met de regering, de AOW-leeftijd willen verhogen. “Werkgevers gaan niet over de AOW-leeftijd”, aldus advocaten van de OV-bedrijven. Maar het waren ondernemersclubs die de onderhandelingen vorige week afbraken. Toen gingen ‘werkgevers’ wel degelijk ‘over de AOW-leeftijd’. Dan moeten ze nu ook niet zeuren als de vakbond ze als tegenstander tegemoet treedt en stakingen tegen die ‘wek rkgevers’organiseert.

Het is logisch dat vakbonden druk op ondernemers zetten, en het is logisch dat ze daarbij een bedrijfstak nemen waar de vakbond vrij sterk is, en waar een staking ook goed voelbaar is. De staking was terecht, het verbieden ervan een inbreuk op de rechten van arbeiders om voor hun belangen op te komen

De FNV legde zich bij de uitspraak neer, en omdat ze dat had aangekondigd legde de rechter geen dwangsom op. Voor haar meegaandheid krijgt de vakbeweging verder weinig terug. De bereidheid van de vakbond om een stakingsverbod te trotseren ontbreekt. Wel gaat FNV Bondgenoten in hoger beroep tegen de uitspraak met het oog op latere soortgelijke acties, en overweegt AbvaKabo hetzelfde. De georganiseerde kracht van arbeiders in het OV en/of de motivatie, om nu zelfstandige stakingsacties – ‘wilde stakingen’- door te zetten, is er intussen blijkbaar niet. Nog niet, mag ik hopen.

De actiedag laat met haar opkomst dus zien dat de regering haar asociale verhogingsplan niet zonder weerstand kan dooretten. Daarom noem ik het een waarschuwing. Maar die waarschuwing raakt ook de vakbondstop. Die is nog steeds aan het smeken en bidden of de regering alsjeblieft nog wil praren. Jongerius en haar collega’s geloven kennelijk nog steeds in een compromis. Druk vanuit vakbondsleden – georganiseerde, voelbare druk – moet duidelijk blijven maken dat het plan voor een hogere AOW-leeftijd gewoon niet door mag gaan. In die zin was de opkomst een waarschuwing aan de vakbondstop: ga niet te ver in de richting van ‘overleg’ en compromis.

Verzét, stevig verzet, dóórgaand verzet tot het plan van de baan is – dat is wat we nodig hebben. De 25.000 mensen van vandaag laten zien dat er perspectief zit in het opbouwen van acties.

Roemenië: regeringscrisis en stakingsgolf

In december 1898 maakten arbeiders, studenten en soldaten met een gewelddadige, maar daarom niet minder welkome, revolutie in Roemenië einde aan het schrikbewind van stalinistisch doictator Ceasescu. Nu, bijna twintig jaar later, bevindt het land zich in een politieke, economische en sociale crisis. Deel daarvan is een ongekende golf van arbeidersverzet.

De politieke crisis was vorige week goed zichtbaar. Eerst ontsloeg Emil Boc, de premier van Roemenië, Dan Nica, de minister van binnenlandse zaken. Boc is van de Liberaal-Democratische Partij (PD-L). Nica is van de Sociaal-democratische Partij (PSD). Als reactie op het ontslag van hun collega stapten vervolgens alle sociaaldemocratische ministers op. Adriean Videanu, minister van economische zaken en van de PD-L, vond het schandalig en zei: “De Sociaal-democratische partij offert het land op voor één persoon”. Hij zag louter electorale motivatie voor het opstappen van de sociaaldemocraten. En ja, op 22 december zijn er verkiezingen.

Waar de ruzie in de kern om ging is niet glashelder uit het NRC-artikel waarop ik het bovenstaande baseer op te maken. Boc verweet Nica dat hij onvoldoende achter de besttrijding van georganiseerde misdaad en corruptie aanzat. Dat zou best waar kunnen zijn: de PSD is, als opvolger van de vroegere Communistische Partij, erg lang nauw met het staatsapparaat verweven geweest, hetgeen allerlei mogelijkheden bood voor dubieuze deals en belangenverstrengeling. Maarvoor hetzelfde geld is het doodgewone profileringsdrang die Boc dreef. Diezelfde drang zal dan  de PSD tot het terugtrekken van al hun ministers hebben kunnen bewegen.

Hoe dit allemaal precies zit is echter minder belangrijk dan de context en achtergronden van dit soort politieke conflicten. Roemenië is na de revolutie van 1989 een land waarin de overgang naar een goeddeels geprivatiseerde markteconomie traag is verlopen. Tot in 1996 domineerde de PSD onder haar leider Iliescu, een voormalige functionarison onder Ceascescu. Privatisering en markthervormingen verliepen traag, de staatssector bleef sterk. Tegelijk was het met democratische rechten ook niet erg goed gesteld, al waren de dagen van de dictatuur wel echt voorbij. Corruptie was er volop, en ook zonder een totaal neoliberale herstructuirering was er een hoge werkloosheid en veel armoede.

Vanaf 1996 kregen partijen met een liberale inslag – waarvan er niet lang geleden twee fuseerden tot de huidige regeringspartij PD-L - de overhand. Markthervormingen en privatisering raakten in een versnelling, en het land koerste aan op EU-lidmaatschap. De schaduw van de stalinistische repressie week verder terug nadat de archieven van de securitate, de oude veligheidsdienst, open gingen. het beetje meer democratische ruimte was niet vervelend. De armoede die de neoliberale  verbouding van het land meebracht was dat wel. Arbeiders gebruikten de democratische speelruimte dan ook bij herhaling om stakingen en betogingen te organiseren.

Reden tot staken hadden en hebben arbeiders vandaag de dag in overvloed. Want bovenop de prijs die marktwerking toch al vergt van het levenspeil van arbeiders, komt ook nog eens de  huidige economische crisis. De werkloosheid loopt op: in mei steeg die tot 6 procent. dat zou nog veel hoger zijn geweest als er geen twee miljoen mensen geëmigreerd zouden zijn naar West-Europa. Prijzen stijgen, hetgeen de koopkracht van mensen in loondienst uitholt. Hardnekkige corruptie doet intussen de geloofwaardigheid van de gevestigde orde geen goed.

De frustratie van arbeiders uit zich juist dee week dan ook in een grote stakingsgolf, die wel eens mee zou kunnen spelen zals achtergrond van de regeringscrisis. Die stakingsgolf groeit deze week naar een hoogtepunt toe. Deze maandag vond er een algemene staking plaats, waaraan 750.000 arbeiders aan deelnamen. Mensen in onderwijs, gezondheidszorg, ambtenaren en zelfs politiemensen deden mee aan wat de grootste staking sinds 20 jaar was.

De actie richtte zich tegen een wet die onder meer inhield dat arbeiders een verplicht tiendaags onbetaald verlof in de maag gesplitst krijgen. De wet was er al vóór onderhandelingen met de vakbeweging afgerond waren, hetgeen na een goede manier is om vakbonden zjuist als e in óverleg’proberen te geloven’- extra boos te maken. Die woede ging samen met de boosheid die arbeider s kennelijk sowieso al voelen.

En er komt meer. Komende woensdag een protestmanifestatie in de hoofdstad.  Op 23 oktober een waarschuwingsstaking. En vanaf  28 oktober – zo hebben vakbonden bekendgemaakt – een algemene staking van onbepaalde duur. Bemoedigend vooruitzicht! Gaan arbeiders in Roemenië hun revolutie van 1989 een krappe twintig jaar later passend herdenken met een vólgende revolutie?

Staken tegen hogere AOW-leeftijd

Het is oktober. De wind is guur, het regent, echt herfst – en de herfst wordt snel heter dan het kort geleden nog leek. De dreigende verhoging van de AOW-leeftijd krijgt komende woensdag een stevig antwoord vanuit de vakbondsfederatie FNV.

Het was al bekend dat er die dag een demonstratieve lunchpauze van 65 minuten wordt gehouden in en bij tal van bedrijven. Maar gisteren kondigde de ambtenarenvakbond AbvaKabo, deel van de FNV, aan dat er méér actie komt op die dag: personeelsleden bij het openbaar vervoer in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam gaan de ochtend van die dag in staking. En ook op een enkele plek elders krijgt de actiedag een iets steviger vorm dan alleen die lunchpauze, die al een verkapte staking is. Bij Shell in Moerdijk is er een poortactie die van ’s morgens zes uur tot ’s avonds  acht uur duurt.

Natuurlijk zijn de OV-bedrijven verontwaardigd. Ze stappen naar de rechter om via een kort geding een stakingsverbod af te dwingen. Van bedrijfsdirecties verwacht je nauwelijks anders. Misselijk werd ik echter van de reactie van reizigersvereniging Rover. Die noemt de komende staking “vreselijk asociaal”. Blijkbaar weet Rover nogal zeker dat reizigers in het OV niet boos zijn vanwege een hogere  AOW-leeftijd en een staking bij voorbaat niet zien zitten. De club noemt de actie ook nog “prematuur” (voorbarig, maar dat woord is te verstaanbaar, denk ik): er ligt immers nog geen besluit? Maar als het besluit er straks wél ligt, haalt Riover dan haar bezwaar tegen een staking van tafel als niet meer“prematuur”?

De stakingsoproep van AbvaKabo laat zien dat de sociale spanning snel is opgelopen in het doorgaans  te rustige Nederland. Deels lijkt de oproep mij een gevolg van een vakbondsbestuur dat haar gezicht naar haar leden toe wil redden, na maandelang tijdverlies op jacht naar een dubieuws SER-compromis. Maar het zou mij ook niet verbazen dat de druk om méér te doen dan 65 minuten pauzeren, vanuit vakbondsleden op de werkplek zelf komt, dat leden domweg van hun bond ijn gaan eisen dat er  stevige acties komen. In beide gevallen is het goed nieuws: een arbeidersbeweging die haar tanden weer eens laat zien.

De strijd tegen de hogere AOW-leeftijd heeft ook nog eens een breed draagvlak, iets waarop OV-directies, rechters en Rover zich nog wel eens zouden kunnen verkijken. Een peiling van NOVA, gevoonden via een bericht op de SP-site, liet vorige week zien dat 62 procent van ondervraagden tegen de verhoging van die leeftijd is. Zowel bij de Volkskrant als bij de NRC kun je on-line kwijt wat je van de stakingsactie vindt, bij de Volkskrant ook via een peilinkje.

Reacties op de NRC-site varieren van begrip en steun tot felle afwijing, zoals te verwachten. Bij de Volkskrant ook – maar de stemverhouding geeft iets aan. Tussenstand, iets na kwart over vier, met 3451 deelnemers: 64,2 tegen, 35,8 vóór stakingen. Dat is een minderheid, terwijl een meerderheid wel nee zegt tegen de hogere AOW-leeftijd. Maar gezien de last die veel mensen toch van een OV-staking hebben – ik ook, ik kan daardoor lastig aan één van de grotere demonstratieve  acties deelnemen die dag… – , vind ik het een bemoedigend grote minderheid.  Het is bovendien een minderheid die in de komende twee dagen verder kan groeien als deelnemers en  sympathisanten van de acties zich met kracht laten horen en lezen – op internet en elders.