Staken her en der in Europa

Her en der in Europa staken arbeiders, op aanzienlijke schaal en met soms aanzienlijk effect. Italië, België en Groot-Brittannië leveren voorbeelden.

Afgelopen avond begon bijvoorbeeld een 24-uursstaking van spoorwegarbeiders in Italië.  Het gata de vakbond om betere veiligheid, nadat er eerder dit jaar bijvoorbeeld een ontspoorde, metvloein baar gas gevulde wagon tot 22 doden leidde.

Eerder deze week staakten spoorwegarbeiders in België, ook voor  24 uur. Hier gaat het om een protest tegen een saneringsplan van het spoorbedrijf NMBS. “Het treinverkeer in België ligt zo goed als stil. Het spoorwegpersoneel heeft massaal gehoor gegeven aan de oproep van de vakbonden om te staken”, aldus de NRC op de stakingsdag, 5 november.

Intussen heeft in Groot-Brittannië de vakbond CWU, na eerdere succesvolle stakingsdagen, haar voorgenomen stakingen bij het Britse postbedrijf Royal Mail opgeschort. Er komen nieuwe onderhandelingen, maar de plannen van Royal Mail – die banen kosten en de werkdruk verder dreigen te verhogen – zijn bepaald niet van de baan. Zowel op de website van Socialist Worker als op die van  The Commune (en mij tot voor kort tamelijk onbekende, maar klaarblijkelijk zinnige, linkse groepering), wordt uitgelegd dat het stopzetten van de stakingen een slechte zaak is. Ook Lenin’s Tomb toont overtuigend dat aan. Enkele van de argumenten uit deze stukken:

De bond kondigde die stopzetting al aan vóór de overeenkomst – die nauwelijks meer inhoudt dan een aanzet tot  nieuwe onderhandelingen – er lag. De bond heeft geen enkele garantie gekregen dat de directie serieuze concessie gaat doen. Het stopzetten van strafmaatregelen tegen eerdere stakers en het wachten met plaatselijke verslechteringen is een wel heel magere tegenprestatie voor het stoppen van de stakingen, net nu de kerst nadert en het dus extra pijn begint te doen. Juist in de aanloop naar de kerstdagen voelt een postbedrijf een staking extra hard, en het is dom om daar geen gebruik van te maken.

Het gevaar is nu groot dat Royal Mail gewoon de onderhandelingen rekt tot ná kerst, om dan vervolgens haar aanval te hervatten. Dan staan de arbeiders veel zwakker, en is bovendien de kans dat de huidige strijdbaarheid is veranderd in demoralisatie, levensgroot.

Het is voor arbeiders dan ook zaak om van de bond te eisen dat de stakingen hervat worden, en desnoods – zoals The Commune expliciet bepleit – tot wilde stakingen over te gaan. En het is voor postpersoneel in Nederland zaak  om de strijd aan de overkant van het Kanaal goed te blijven volgen; TNT Post is immers met soortgelijke aanvallen op banen en arbeidsvoorwaarden bezig – aanvallen die het krachtigst mogelijke verzet blijven verdienen.

Vredesdemonstratie Londen gisteren

Duizenden mensen demonstreerden gisteren in Londen tegen de Westerse oorlog in Afghanistan, en voor terugtrekking van Britse soldaten uit dat land. De Stop The War Coalition, die de betoging samen met anderen had georganiseerd, sprak van 10.000 deelnemers.

Jong en oud zeiden nee tegen de oorlog. Bijvoorbeeld Hetty Bowder, 104 jaar jong. “Ik loop omdat ik geen reden kan zien om door te gaan  met doden.” Ze licht toe: “Ik heb gelopenop elke mars tegen elke keer dat wij ten oorlog gingen. Op mijn leeftijd is er niet veel dat ik kan doen, maar zolang mijn benen me kunnen dragen ga ik door met marcheren” (The Times online editie, gevonden via Marxsite).

Bijvoorbeeld Shanika, 16 jaar oud: “Ik ben nog nooit eerder op een demonstratie tegen de oorlog geweest, maar sommige van mijn vrienden wel. De regering heeft gelogen tegen mensen en gaat elke dag door met liegen, terwijl we nog steeds mensen doden daarginds” (Socialist Worker (UK) ).

Aan de kop van de demonstratie liep Joe Glanton, een korporaal. Hij komt voor de krijgsraad omdat hij weigerde terug te gaan naar Afhghanistan oals hem was bevolen. “Het is verontrustend om orders te weigeren, maar wanneer Groot-Brittannië Amerika volgt in doorgaan met oorlogvoeren tegen één van de armste landen ter wereld, dan heb ik het gevoel dat ik geen keus heb” (The Guardian, gevonden via Common Dreams).

Vredesdemonstraties als deze zijn hoopgevend – en hoognodig. Ook in Nederland. Want ook Nederland neemt aan deze verkeerde en uitzichtsloze oorlog deel. En er dreigt nog steeds gevaar dat Nederland daar na het aflopen van de huizige missie in Urugan nog mee doorgaat ook. Nee, deze oorlog verdwijnt niet vanzelf. We moeten hem laten verdwijnen.

TNT wil personeel inzetten tegen staking Royal Mail

TNT, het postbedrijf dat haar personeel bij duizenden op straat wil gooien en een loonsverlaging wil doordrukken om haar concurrentiepositie te behouden, overschrijdt een nieuwe grens in asociaal gedrag – een landsgrens deze keer. “TNT nv dringt er bij de BRitse overheid op aan toestemming te krijgen om in Groot-Brittannië eigen postbodes in te zetten, vanwege een dreigende staking bij Royal Mail”, aldus Nieuws nl op basis van The Guardian. Anders gezegd: TNT organiseert een vorm van stakingsbreken. Hier moet een stokje voor gestoken worden.

Het postpersoneel bij Royal Mail gaat staken voor behoud van banen en voor een behoorlijk loon. Het is het soort actie dat ook posbodes en ander TNT-personeel in Nederland nodig hebben. Als de postcollega’s in Groot-Brittannië winnen, dan is dat ook een opsteker voor het TNT-personeel dat tegenover soortgelijke bazen-agressie staat. Het is zaak dat de staking aan de overkant van het Kanaal slaagt. Het is dus zaak dat de inzet van TNT-postbodes daarginds wordt verhinderd.

De Britse regering voelt, naar verluidt, weinig voor het TNT-aanbod. Maar daar kunnen we beter niet op bouwen. Voor TNT-postbodes zou inzet tijdens de staking in Groot-Brittannië besmet werk moeten zijn, waard om geweigerd te worden. Vakbonden dienen zo’n weigering te ondersteunen, aan te moedigen en te organiseren. Dat is solidariteit, en die is nu nodig.

Antifascisme van Harrow tot Venlo

In Groot-Brittannië voeren allerlei antifasctisten keer op keer fel actie tegen  de British National party (BNP), en tegen aanverwante  rechts-activistische groeperingen van vooral Islamofobe aard. Tegelijk woeden er discussies over hoe je zulke fascistische verschijnselen tegengaat. Zowel acties als discussies bieden leerzame zaken voor antifascisten in Nederland.

Gisteren bijvoorbeeld wilde de English Defence League, een club die zegt te strijden tegen Islam-extremisme maar feitelijk gewoon anti-moslim is en verwant aan de BNP, actie voeren bij een moskee in aanbouw in Harrow, noord-Londen. Daartegen kwamen actievoerders, gemobiliseerd door United Against Fascism (UAF), in beweging. Een stevige politiemacht hield de antifascisten weg van de fascisten, er waren vechtpartijen en arrestaties. Dat meldt de Guardian, die erbij vertelt dat er 1000 betogers waren.

Wat de Guardian niet vertelt is hoeveel fascisten  er waren, en hoeveel antifascisten. Gelukkig valt dat te lezen op Lenin’s Tomb, in de vorm van een ooggetuigeverslag. We lezen daar over tientallen rechtse actievoerders, en duizenden tegenstanders. Vooral jonge moslims waren buitengewoon fel bezig, en het handjevol fascisten zou zonder politiebescherming nérgens geweest zijn.

Van het beeld dat je aan de Guardian zou kunnen overhouden – twee groepen, ongeveer even groot, die elkaar te lijf willen en door de politie uiteen gehouden worden – blijft weinig over. In werkelijkheid ging het om een grootschalig en heftig protest vanuit de moslimgemeenschap samen met  een deel van links. Een veel te smal deel van links trouwens, zoals het artikel vaststelt. De Socialist Workers Party was zichtbaar aanwezig, de vakbond UNITE ook, zo bleek uit meegevoerde vlaggen en dergelijke. 

De poging van fascisten om de bouw van een moskee aan te grijpen om de plaatselijke moslimgemeenschap angst aan te jagen, is met fel verzet  afgeslagen. Dat is – zo legt het artikel op Lenin’s Tomb uit – een goede zaak. Fascisten in en om de BNP – en ook die English Defence League – proberen hun kracht op straat weer op te bouwen, straatvechters aan te trekken om moslims en linkse mensen te belagen. De grote schaal van de reactie van vooral jonge moslims laat zien dat ze hiervoor niet zomaar de ruimte krijgen. Dat is maar goed ook, want die ruimte benutten fascisten vervolgens om meer aanhang en meer activisten te werven en hun hele machtspositie te versterken. Dat ze gisteren vernederend zijn verslagen door antifascisten betekent een tegenslag voor hun strategie.

Intussen beginnen gevestigde politici te reageren op de confrontaties tussen nazi’s en antifascisten zoals die in Harrow. John Denham, minister voor gemeenschapszaken, toont zich bezorgd. Hij beschrijft waar fascisten mee bezig zijn: moslims provoceren totdat ze gaan reageren. En het antwoord  is volgens hem dan een overreactie, en dat moet dus niet. Denham over de aanpak van de English Defence League: “Als je kijkt naar het soort demonstraties dat ze hebben georganiseerd, de gebruikte taal en de gekozen doelwitten, dan is duidelijk te zien dat het een tactiek is die bedoeld is om te provoceren, een reactie te krijgen en geweld te creëren. Het is belangrijk dat we, in de hele regering, er voor zorgen dat dit niet gebeurt. We moeten er voor zorgen dat mensen beseffen dat we dit aanpakken en dat het niet nodig is om dit aan te pakken door confrontatie.”

Goed hieraan is de erkenning dat het de fascisten zijn die aansturen op geweld. Bij hem geen geleuter over gelijkwaardige extremismes van links en van rechts. Het is réchts dat begint, dat geweld uitlokt en op gang brengt.  Maar de minister is blijkbaar wel minstens zo bang voor de “overreactie” van antifascisten,en vooral vanuit moslims, vanuit de Aziatische gemeenschap waartenen de nazi-provocaties zich vaak richten. Het met zo groot mogelijke groepen mensen verdrijven van fascisten is echter geen overreactie. Het is niet meer en niet minder dan hoognodige zelfverdediging.

Het is het soort zelfverdediging die we in Nederland ook nodig hebben – bijvoorbeeld tegen de neonazi’s van de Nederlandse Volksunie (NVU) die op zaterdag 26 september een optocht door Venlo willen houden. Moge de spirit van die talloze jonge Moslims en andere antifascisten in Venlo ook opduiken, en de nazi-optocht in de Maas doen helpen belanden waar ze hoort. Op de antifascistische website Laatzenietlopen.nl ongetwijfeld binnenkort meer.

Antifascistische acties in Groot-Brittannië

De British National Party, BNP, is voornemens om komend weekend een festival te houden, voor het hele gezin, jawel. Het vindt plaats onder de titel ‘Red White Blue festival’, ongetwijfeld omdat ook de Britse vlag de kleuren blauw, wit en rood heeft.

De BNP is een nazi-partij die  bij de Europese verkiezingen in juni twee zetels wist te veroveren. Het is een partij die staat voor geweld tegen migranten, extreme vijandigheid tegen links, en de islamofobie die we zo goed kennen van Geert Wilders. Eén en ander , zoals dat bij fascisten gaat, uit naam van de nationale eer en het nationale erfgoed. Een bijeenkomst van dit soort organisatie is als zodanig een vertoon van gewelddadige politieke ambitie. Zoiets  schreeuwt om afwijzing en protest.

Maar de BNP doet haar best om dit feest als een vreedzaam familie-uitje te presenteren. De Guardian geeft de partij daarvoor, akelig genoeg, alle ruimte.”Het is niet in ons belang om moeilijkheden te veroorzaken. Wij zijn hier met onze vrouwen, vriendinnen en kinderen. We willen gewoon een leuke tijd hebben, maar die protesterenden willen ons moeilijkheden bezorgen.”

Dat bijzinnetje van “een leuke tijd hebben” vond de Guardian zelfs geschikt als kop voor het stuk, dat bijna een reclamespot voor de BNP is. Een politiewoordvoerder zegt dat de BNP haar feestje mag houden, en demonstranten hun protest, maar alles vreedzaam en binnen wettelijke grenzen. De antifascitsische bundeling United Against Fascism (UAF) organiseert protest, zo meldt ook de Guardian. Maar de BNP krijgt alinea’s bijna vriendelijke aandacht, UAF wordt met een paar zinnetjes afgedaan.

Gelukkig zijn er andere media, zoals de Socialist Worker. Die wijst op de noodzaak om het BNP-gebeuren met fel protest te beantwoorden: demonsntranten gaan de BNP-bijeenkomt omsingelen, insluiten. Er zijn al 60 bussen geboekt waarmee antifascisten naar Codnor, Derbyshire, de plaats des onheils, gebracht gaan worden.

Het soort felle tegenacties waar het UAF aan werkt zijn nodig – en ook niet kansloos. Afgelopen zaterdag hielden fascisten van een aan de BNP verbonden club een bijeenkomst in het winkelcentruk van Birmingham. Pakweg zeventig mensen doken op. Enkele honderden antifascisten, op de been gebracht door UAF, verdreven de nazi’s, die een vernederende afgang kregen te incasseren. Lenin’s Tomb berichtte erover. Ik zou er aan toe willen voegen: zo doe je dat, indien nodig. En het zou in Nederland binnenkort wel weer eens net zo hard nodig kunnen zijn.

Wilde stakingen tegen ontslagen in Groot-Brittannië

Het oliebedrijf Total gaf ontsloeg vandaag in één keer 647 arbeiders in de raffinaderij Lindsey, Groot-Brittannië. De arbeiders kregen te horen dat ze uiterlijk maandag opnieuw moeten solliciteren als ze bij het bedrijf willen blijven werken. Intussen staan ze op straat, in onzekerheid of ze hun baan terugkrijgen.

Uit protest tegen dit grootschalige ontslag, en uit solidariteit, zijn arbeiders bij 17 energiecentrales en op bouwplaatsen in staking gegaan. Total spreekt van een  “onofficiële, illegale staking”. Voor dat illegale karakter zorgen de absurd strenge ant-stakingswetten uit de tijd van Margaret Thatcher, nooit teruggedraaid onder New Labour en dus nog steeds van kracht. Dit soort staking is net zo illegaal als demonstraties van de oppositie in Teheran. Het trotseren van dit type verboden is terecht en nodig, in Groot-Brittannië niet minder dan in Iran.

Arbeiders in deze bedrijfstak – vooral bouwvakkers die voor energiebedrijven werken - hebben dit jaar al eerder gestaakt. Maar aan die stakingen zat een problematische kant. Arbeiders legden toen het werk neer uit protest tegen het inzetten van niet-Britse arbeiders door het bedrijf, om loonkosten te drukken. Met de  leus “Britse banen voor Britse arbeiders” stelden stakende werkers zich toen feitelijk tegenover arbeiders van elders – een knieval voor racisme, het accepteren van verdeel-en-heers-mechanismen waar uiteindelijk bazen garen bij spinnen. Een verdeelde arbeidersklasse is immers tegenover de ondernemers een zwakkere arbeidersklasse.

Momenteel is er gelukkig van dit type leuzen niets te merken, al is de huidige staking wel een soort vervolg op de eerdere acties. De ontslagen richten zich kennelijk tegen arbeiders die actief waren in de eerdere staking. Nu is het een glasheldere strijd om behoud van banen, en tegen represailles van directie tegen actieve arbeiders, iets dat solidaire mensen niet mogen laten passeren.

En het is een strijd die zich uitbreidt: actievoerende arbeiders reizen het land door om arbeiders elders op te roepen om solidariteitsstakingen te houden. Socialist Worker (UK) laat zich van haar beste kant zien, en roept op tot hoognodige solidariteit. (update/ aanvulling, kort na plaatsing: gevonden via het blog Histomat, waardoor ik het idee voor dit stukje kreeg). Ik zie geen goede reden waarom die solidariteit de Nederlandse grens niet over zou kunnen…

Politiegeweld in Straatsburg en Londen raakt ons hier ook

Politiegeweld bij demonstraties – tegen demonstranten, maar ook tegen voorbijgangers – neemt de laatste tijd grove vormen aan. We zagen dat tijdens de protesten tegen de NAVO in Straatsburg: traangassalvo na traangassalvo na traangassalvo, gericht tegen betogers wiens enige ‘misdaad’was dat ze door straten liepen waar de politie probeerde de weg te versprren, wég uit de binnenstad, wég van de feestende (en kibbelende)  NAVO-kopstukken. We zage het ook in Londen, waar de politie levensgevaarlijk geweld gebruikte tegen betogers die tegen de G20-top protesteerden.

Dat laatste begint in Groot-Brittannië inmiddels tot een serieus politiek schandaal te leiden, en terecht. Directe aanlijding was de dood van Ian Tomlinson op 1 april. Deze 47-jarige man was onderweg, kwam langs een politielinie bij de demonstratie – politie voorzien van helmen, schilden, honden en knuppels. Tomlinson liep rustig, met zijn handen in zijn zakken. Een politieagent gaf hem klappen, hij ging opde grond zitten, en kreeg kort erna een hartaanval. van enige agressie van Tomlinson tegen agenten blijkt nergens iets. En het  politieverhaal dat hulpverlening aan Tomlinson niet lukte omdat betogers  voorwerpen naar de politie gooiden, bleek al snel onzin. Het incident staat op video. Inmiddels is er een onderzoek op gang gekomen.

 En er is een tweede gebeurtenis die laat zien hoe de politie rond de G20 tekeer ging: een politieagent sloeg een vrouw, in het gezicht en tegen haar been, tijdens de anti-G20 protesten. Aanleiding: de vrouw zou gescholden hebben tegen de politie. Daar staan tegenwoordig blijkbaar lijfstraffen op, het is maar dat we het weten. De meppende politieman is inmiddels geschorst, een onderzoek loopt.

Maar het gevaar is groot dat dit onderzoek zich beperkt tot de individuele gevallen – terwijl de context waarin de onderzochte agenten hun klappen uitdeelden, de hele opstelling van het politieapparaat, en hun instructies, tot de gewelddaden bij heeft gedragen.Ook na een eventuele – en welkome! – bestraffing van de twee agenten zal dat nog niet veranderen. En hoeveel klappen zijn er gevallen waar géén video-beelden van zijn?

Hettraangas in Straatsburg, de dood van Tomlinson, de vrouw die  politieklappen kreeg – het zijn niet louter plaatselijke eigenaardigheden van Franse dan wel Britse politie. Het politiepotreden vond plaats tegen internationale samenscholingen van regeerders, waaronder de Nederlandse. Ook Nederland is bijvoorbeeld NAVO-lid. En de EU, waar nederland deel van uitmaakt, nam deel aan de G20-top. Anders gezegd: het politiegeweld in Londen en Straatsburg ‘verdedigde’ ook Nederlandse politici.

Zolang ik geen luide afkeuring hoor van Balkenende en Verhagen, ga ik ervan uit dat de Nederlandse regering dat traangas in Straatsburg, en de meppartijen in Londen, acceptabele methoden vindt om hun bijeenkomsten kracht mee bij te zetten. Actievoerders in Nederland zijn gewaarschuwd.

Ruim een week vol acties

Vrijdagochtend stap ik in een bus die me, samen met anderen, naar Straatsburg zal brengen om actie te voeren  tegen het militaire NAVO-bondgenootschap dat daar haar zestigste verjaardag wil vieren. Over mijn ervaringen zal ik na terugkeer proberen te berichten, dat wil zeggen zondagavond op zijn vroegst, maar waarschijnlijk maandag.

De acties tegen de NAVO komen aan het eind van een dikke week waarin de ene grote actie op de andere volgde: tegen de machthebbers die ons willen laten opdraaien voor hun economische crisis, en die hun macht overeind houden met het grofste geweld – tegen mensen in Afghanistan die zich verzetten tegen hun NAVO-bezetters, tegen demonstranten tegen G 20 van regeringen die niets belangrijkers weten te bedenken dan het overeind houden van een financieel systeem dat moreel allang bankroet was, maar in de kredietcrisis nu ook met feitelijke faillisementen wordt overspoeld.

Een klein overzichtje:

Op 29 maart demonstreerden ettelijke tienduizenden mensen in Londen, onder de leus “Put People First” (zet mensen voorop). Aanleiding was de top van twintig staten, de G 20,  die eergisteren en goisteren in die stad werd gehouden en met een vaag, maar wederom geldverslindend, plan kwam om de crisis te bezweren. Socialist Worker  (UK) deed verslag, Lenin’s Tomb eveneens.

Op 31 maart was er in Den Haag een demonstratie van zestig actievoerders bij de Afghanistan-top in den Haag. de demonstranten protesteerden tegen de NAVO-oortlog in Afghanistan, en mane een dapper voorschot op de grote anti-NAVO-acties komend weekend. De betoging was verboden, maar de zeer gemotiveerde betogers braken twee maal door de politielinies heen. Toen de derde linie ondoordringbaar leek en arrestatie dreigde, keerden de betogers om – terwijl ze doorgingen met protesteren. De Internationale Socialisten  (IS) hebben een helder verslag, Indymedia plaatste dat ook , met mooie foto’s. Maar hoogtepunt vond ik de woorden van demonstrant Sjerp die als tweede commentaar bij het IS-verslag staan.

Op 1 april vonden acties plaats tegen de G 20, en vooral tegen de rol van banken en bankiers. De politie trad grof op, door ettelijke duizenden demonstranten langdurig bijeen te drijven, te beletten om weg te gaan, en te jennen. Een van de ingesloten mensen, de 47-jarige Ian Tomlinson, overleed na onwel te zijn geworden. De politie beweerde dat hulpverlening onmogelijk werd gemaakt door betogers die voorwerpen richting agenten gooiden.

Uit tal van commentaren bij het bericht op Lenin’s Tomb over de gebeurtenis blijkt dat de politieversie zacht gezegd twijfelachtig is. Het heeft er veel van weg dat paniek, veroorzaakt door agressief politieoptreden, wezenlijk geholpen heeft de man de dood in te jagen. Sowieso is het langdurig insluiten van grote aantallen mensen op straat, zonder voorzieningingen als saintair en dergelijke, niet alleen een schending van demonstratierechten maar tegelijk een manier om de gezondheid van  aldus ingesloten mensen in gevaar te brengen. En sowieso was het beetje geweld van de kant van sommige demonstranten – wat ruiten ingegooid, een enkel voorwerp richting politie – in geen verhouding tot zowel het gfeweld waar actievoerders tegen betoogden als het geweld van politiekant om dat protest te smoren.

Intussen zijn de acties tegen de NAVO begonnen, zo weet zelfs de MSN-nieuwssite (maar nog niet de NRC, de Volkskrant of Nu.nl en inmiddels ook Nu.nl enVolkskrant) te melden. Demonstraties en rellen, nog op beperkte schaal. Het zal de komende dagen spannend worden om te zien en te merken hoeveel of weinig ruimte actievoerders krijgen. De binnenstad van Straatsburg is no-go-area voor demonstranten, er zijn naar verluidt 28.000 politiemensen op de been. Maar wie denkt dat hiermee werkelijk ieder protest onmogelijk gemaakt gaat worden, vergist zich hopelijk deerlijk. Wordt vervolgd.

Werkloosheid: socale ramp, dwaze tips en voorbeelden om na te volgen

Met de aanzwellende economische crisis verschijnt er een sociale ramp aan de horizon: massawerkloosheid. In sommige landen is die werkloosheid al een feit. In de VS verdwijnen banen in een ijselijk tempo: 614.000 in januari, 697.000 in februari. Beide cijfers waren hoger dan verwacht (NRC, 4 maart 2009). Aljazeera (6 maart 2009) meldt weliswaar dat het aantal mensen dat in de VS begint aan een werkloosheidsuitkering (en dus kennelijk net is ontslagen, zo mag je in de meeste gevallen aannemen), in de week die op 28 februari afliep uitkwam op 639.000, tegen 670.000 de week ervoor. De werkloosheid neemt een weekje iets minder snel toe, hoera. Maar de trend is duidelijk.

In de VS lijkt momenteel zo ongeveer geen enkele baan nog veilig. Op de prachtige website Tomdispatch staat een schrijnend-mooi artikel van Jill Fraser over dit onderwerp. Ontslagen alom, zo vertelt ze - en ze bespreekt een opiniepeiling waaruit blijkt dat 32 procent van ondervraagden zich  wéínig of zelf géén zorgen maakt over de vraag of hun baan gevaar loopt. Een verbijsterend hoog cijfer, tegen de achtergrond van een officieel werkloosheidspercentage van 7,4 procent (o,2 omhoog vergeleken bij de maand ervoor). Er zijn in een jaar tijd maar liefst 4,1 miljoen werklozen bijgekomen, alweer volgens de officiiële cijfers die de situatie hoogstwaarschijnlijk te mooi voorstellen.

En toch slaagt 32 procent van de ondervraagden erin om niet al te bang te zijn voor ontslag!  Eerst oppert Jill Fraser dat die mensen gewoon gek zijn: hoe kun je nu nníét bezorgd zijn terwijl zoiets als baanzekerheid gewoonweg is verdampt? Dan oppert ze een andere mogelijkheid: deze 32 procent zijn gewoon in de ontkenningsfase. En ze besluit: “misschien is het echte verhaal wel: waarom zijn méér van ons dat niet?”

In Nederland is het nog niet zover met de werkloosheid. Maar de dreiging is voelbaar, bijna tastbaar aan het worden. Dat werpt hier en daar de vraag op: wat staat mensen te doen die ontslagen worden of met ontslagdreiging te maken krijgen? Daarover vond ik een tweetal nogal hilarische maar tevens stuitende stukjes.

Eerst maar het meesterwerkje “Bang voor ontslag?” van Peggy Porsius-Saman. Zij werkt, zo lezen we helemaal onderaan, als ” personal en loopbaan coach op het gebied van werk en privé. Haar coaching resulteert in meer voldoening in werk en leven.” De website waarnaar verwezen wordt, zal ik de lezer hier besparen. Ik vond het artikel trouwens via een msn-website.

Het stuk bevat waarlijk briljante inzichten. Ja, in een aantal bedrijfstakken loopt je baan gevaar, het gaat daar namelijk niet zo goed. Nee, je moet je dat niet persoonlijk aantrekken: als jouw afdeling wordt weggesaneerd is dat niet jouw persoonlijke schuld. “Het gaat puur en alleen om je functie of je afdeling. Het zegt niets over jou (sic) funtioneren of je kwaliteiten. Als je het objectief kunt aanschouwen, dan laat je je zelfvertrouwen in tact.  In dit geval is het voor een keer positief om gezien te worden als een nummertje.” Jawel, vervreemding is goed voor u! Dat bedrijven ontslagrondes gebruiken om mensen die ze al langer kwijt willen, misschien wel omdat wat al te veel voor de rechten van henzelf en collegas opkomen, dat komt in de wereld van onze Consultante in Happyness op de Werkvloer en Daarbuiten niet voor. 

En er is hoop! Je kunt bijvoorbeeld eens je CV gaan updaten als je de laan uit gegooid bent, op zoek naar ene nieuwe baan. Erg stimulerend. Meestal krijg een ontslagen arbeider,  ook begeleiding om een nieuwe baan te vinden. Voilá! Daar is de loopbaancoach, het outplacementbureau, klaar om je te helpen bij het maken van een “kwaliteitenanalyse” van jezelf te maken, en uit te vogelen wat je verder wil. Al met al stelt onze happycoach blijmoedig: “deze begeleiding is meestal een dankbaar en vruchtbaar proces.” Ja, het is haar broodwinning, nietwaar? En zolang de werkloosheid nog niet zo gierend opgelopen is als in de VS, is er nog enige kans dat ontslagen mensen vrij snel een nieuwe baan vinden. Hoe lang nog?!

Iets minder absurd is een artikel uit de Volkskrant: “Handleiding voor de nieuwe werkloze”. Daar staat keurig uitgelegd hoe een baas te werk kan gaan als hij je wil ontslaan, en wat dan de procedures zijn die je als wekloze te volgen hebt. Ook wijst het artikel op voortekenen dat er iets in de lucht hangt: geruchten – die je maar beter serieus kunt nemen -  of opeens afnemende werkdruk. Het is allemaal helder opgeschreven, en zonder veel illusies in goede bedoelingen van hogerhand.

Maar dan de adviezen aan degenen die een reorganisatie voelen aankomen en voor hun baan beginnen te vrezen! Die zijn hele simpel samen te vatten: redt jezelf. Bijvoorbeeld: “kijk vast om naar ander werk in plaats van af te wachten tot het zwaard van damocles naar beneden komt zeilen.” Dat gaat nog. Maar dan deze: “Wat kan helpen, is  te bewerkstelligen dat u in een goed blaadje komt bij uw werkgever. dat kunt u doen door meer inzet te tonen dan uw collega’s, door u te onderscheiden met uw kennis, of gewoon door te slijmen bij uw bazen.” Een moordende concurrentie dus tussen collega’s, als asociaal antwoord op een asociaal bedrijfsleven dat zich stuk concurreert over de ruggen van diezelfde collega’s.

Eén woord zul je in het Volkskrant-stuk niet tegenkomen: vakbond. En van enig idee dat je met je collega’s samen reorganisaties en ontslagen kunt aanvechten met acties, is in het hele stuk al helemáál niets te merken. De ontslagen zelf worden hier als gegeven, als onvermijdelijk, beschouwd, de vraag is alleen: hoe zorg je ervoor dat je collega de klos is en niet jij.

Voor een sociaal en zinnig antwoord op ontslagen hebben we weinig aan deze artikelen. Gelukkig worden de beste tips soms in de praktijk geboren. Zoals in Kherson, in Oekraine: in een machinefabriek protesteerden arbeiders tegen een poging van de directie om het bedrijf te sluiten door de fabriek te bezetten (website van de International Metalworkers’ Federation, 28 februari). Of in Dundee, Groot-Brittannië, waar arbeiders van een verpakkingsbedrijf tot bezetting van dat bedrijf overgingen toen de rirectie bedrijfssluiting aankondigde (Socialist Worker (UK), 5 maart, gevonden via Lenin’s Tomb, ook 5 maart).

Dat is nog eens iets anders dan slijmen bij de baas. Dat is, ongeacht de afloop van de acties, al meer “dankbaar en vruchtbaar” als proces dan honderdduizend loopbaanadviezen van je jobcoach bij elkaar.

Manchester, Suez, Amsterdam: solidariteit met Palestijnen

Allerlei acties in allerlei landen laten zien dat er een internationale beweging uit  solidariteit tegenover Israël’s onderdrukking van de Palestijnse vrijheidsstrijd is opgekomen. Het is tekenend, en zeer hoopgevend, dat die beweging dóórgaat, ook nu de grote aanval op Gaza alweer een maand achter ons ligt. Enkele voorbeelden.

In Engeland woedt een ware golf van bezettingsacties op universiteiten, gehouden door studenten die daarmee hun solidariteit met Gaza uitdrukken. Dit gaat al weken zo. Op de Universiteit van Manchester is zo’n bezetting al 20 dagen bezig, tegenover een keihard universitair bestuur. Socialist Worker heeft er een artikel over in het nieuwste nummer van deze weekkrant.

Arbeiders in Suez, Egypte, hebben geprobeerd met een staking te verhinderen dat het bedrijf waar ze werkten kunstmest vervoerde naar Israël. Er namen honderd arbeiders aan de staking deel, in een bedrijf waar 800 mensen werken. De directie dwong de stakers weer aan het werk te gaan door ze met ontslag te bedreigen en van het hele personeel vijftien dagen loon in te houden. MR zine brengt het bericht. Het laat zien hoe solidariteit met de palestijnen samengaat met de noodzaak van keiharde sttrijd tegen de eigen onderdrukkers, de kapitalistenklasse in Egypte zelf.

Ja, en dan natuurlijk de prachtige actie van de drie schoenengooiers tegen Israël’s legerwoordvoerder Edelheit, afgelopen zondag in een hotel in Amsterdam! De drie schoenengooiers deden geweldig werk, de Internationale Scialisten (IS) - die trots mogen zijn op deze, in die organisatie actieve mensen  – was op haar best bezig. Op de site van de IS staat een verslag. Ook in Israël zelf is het nieuws doorgedrongen: de Jerusalem Post bericht erover, zoals op het weblog Jews Sans Frontières te lezen is.