Obama, homohuwelijk en de (on)zin van dankbaarheid

zaterdag 12 mei 2012

President Obama heeft afgelopen dagen gezegd wat ieder weldenkend mens allang vond: mensen van hetzelfde geslacht moeten met elkaar kunnen trouwen als zij dat willen. Er is wat hem betreft geen probleem meer met het zogeheten homohuwelijk. Hier en daar zeggen mensen echter dankjewel tegen de president voor deze ‘mijlpaal’. Voor zulke mensen komt alle zegen kennelijk nog steeds vooral van boven. Ik vind dat kruiperige onzin.

Achter het misbruikschandaal van de katholieke kerk

dinsdag 20 december

Het rapport-Deetman over seksueel misbruik in de kathiolieke kerk en haar instellingen is inmiddels al weer vijf dagen in de openbaarheid. Mensen zijn alweer volop bezig methet tot beperkte proporties terugbrengen van de verschrikkingen die in het rapport worden besproken. Hoofdpunt voor politici is momenteel: kunnen daders alsnog vervolgd worden? Slachtoffers dringen erop aan dat de verjaring van de misdrijven die tegen hen zijn begaan wordt afgeschaft. Het zijn geen onbeduidende punten. Maar ze maken van het schandaal een reeks afzsonderlijke strafbare feiten die afzonderlijk moeten worden aangepakt. Het grootschalige, systematische, en niet door het strafrecht oplosbare karakter van de wandaden raken hiermee op de achtergrond. Maar precies de systematiek, het institutionele karakter van de gwelddadigheid verdienen de groots mogelijke aandacht, willen we er althans aan bijdragen dat dit soort dingen in de toekomst op zijn minst drastisch worden teruggedrongen.

Dág tegen homofobie

maandag 16 mei

Een dag tegen dit, een dag voor dat, voor wie oplet is er elke dag wat. Zo is het morgen de Internationale Dag tegen Homofobie. Ik wist dat ook niet, ook al ben ik erkend, gediplomeerd en praktiserend homo. Maar een opiniestuk van Sophie in ‘t Veld en Pia Dijkstra, allebei D 66, de één tweede Kamerlid, de ander Europarlementariër, wees mij op dit opmerkelijke feit. Het artikel wijst op reeksen voorbeelden van ongelijke behandeling van homo’s, lesbo’s en transgenders in vergelijking met hetero’s. Het artikel wijst erop dat er nog veel te doen is voordat homofobie en de bijbehorende ongelijke behandeling tot het verleden behoort. De beide parlementariërs hebben daarin gelijk. Maar hun oproep aan de gevestigde politiek voor emancipatorisch beleid is voor een flink deel verkeerd gericht. Dat is echter niet de enige reden dat het artikel gemengde gevoelens bij mij oproept.

‘Don’t ask, don’t tell’ eindelijk weg

President Bu… uhh Obama heeft deze week zijn handtekening gezet, het Congres had in meerderheid groen licht gegeven: ‘Don’t ask, don’t tell’ is niet meer, lesbo’s en homo’s mogen nu deel uitmaken van het Amerikaanse militaire apparaat en hoeven huhn seksuele oriëntatie niet meer verborgen te houden. Het is een welkome stap vooruit naar gelijke rechten van mensen, welke seksuele voorkeur ze ook hebben. Maar het is misplaatst om enkel in gejuich uit te barsten, en al helemaal om de argumenten voor het gejuich kritiekloos van echo en galm te voorzien.

Het beleid dat onder de naam ‘Don’t ask, don’t tell’ bekend stond, was een verschrikking. Wie openlijk voorkeur had voor iemand van hetzelfde geslachtr, mocht geen militair worden. Wie militair was en een homoseksuele voorkeur had, moest dioe verborgen houden op straffe van ontslag uit dienst. Het was doodgewoon discriminatie. Sinds de invoering ervan in 1993, onder die andere progressieve g held, Bill Clinton, zijn langs deze weg 13.500 militairen gedwongen de dienst te verlaten.

Deze uitsluiting was van dezelfde orde als het feit dat in het grootste deel van de VS homoseksuele stellen nog steeds buitengesloten worden van het huwelijk. Als in twee van de pilaren van de gevestigde maatschappij, leger en huwelijk, lesbo’s en homo’s worden buitengesloten, dan is dat een boodschap aan lesbo’s en homo’s. Die boodschap is: jullie zijn tweederangsburgers, jullie zijn minder waard dan de rest. Toegang tot het huwelijk en het leger op gelijkwaardige basis is een doodgewone eis tot gelijke rechten, en in die specifieke zin een stap vooruit.

Er zijn linkse activisten voor homo-bevrijding die dit relativeren met als argument: het huwelijk is een verwerpelijk burgerlijk instituut, en het leger is helemaal een militaristisch fout verschijnsel. Waarom is toegang tot zulke foute instellingen dan progressief? Het antwoord is niet zo moeiilijk. Ja, beide instellkingen mogen wat mij betreft verdwijnen, met de maatschappelijke orde waar het wezenlijke onderdelen van zijn. Maar zoláng ze er zijn, gaat er een uitstraling van uit die niet te miskennen is. Wat daar gebeurt heeft zijn weerslag op de hele maatschappij. Als dáár geen gelijke rechten voor hetero- en homoseksuele voorkeuren gelden, dan kan elke homofoob daarnaar verwijzen om lesbo’s en homo’s ook elders de deur te wijzen. Je hoeft het militaire apparaat of het huwelijk niet te ondersteunen om tóch te vinden dat, zolang die instututies bestaan, iedereen ongeacht seksualiteit er deel van moet kunnen uuitmaken als zij of hij dat wil. Om maar eens een vergelijking te maken: ik wil een wereld zonder grenzen, een wereld waar paspoorten overbodige onzin zijn. Maar dat wil toch niet zeggen dat het ons koud laatals bepaalde bevolkingsgroepen wél een paspoort kunnen krijgen en andere groepen niet?

De mogelijkheid om openlijk als lesbo of homo militair te worden, is dus een stap voorwaarts. maar daarmee verdwijnt niets van de noodzakelijke kritiek op het militaire apparaat. We dienen ons dan ook jkrachtig afg te zetten tegen sommige van de uitspraken waarmee de afschaffing van ‘don’t ask don’t tell’ begroet of bepleit zijn. Hier hebben we admiraal Mullen, in een weergave van de NRC. Deze opermilitair “sprak van een goede beslissing. Volgens hem wordt het leger van Amerika sterker door het toelaten van openlijke homoseksuelen en lesbiennes.” Welnu, dat is precies géén goede reden. Hoe zwakker het Amerikaanse leger is, hoe beter, en als afschaffing van ‘don’t ask, don’t tell’ het leger versterkt dan is dat eerder een argument tégen die afschaffing dan ervoor. In werkelijkheid gáát het helemaal niet om de vraag of deze maatregel het leger versterkt of verzwakt. Het progressieve – het énige progressieve! – eraan is dat het een vorm van discriminatie opdoekt, en daardoor bijdraagt aan de afbraak van homodiscriminatie sowieso.

Veel juichkreten over het schrappen van ‘don’t ask, don’t tell’ bestaan deels uit het aanprijzen van de stap als een overwinning van president Bu… pardon, Obama. Trouw schildert hoe president Obama, kort geleden nog aangeslagen door de verkiezingsoverwinning van de Republikeinen, weer “het initiatief terug heeft.” De toelating van homo’s en lesbo’s in het leger is van die comeback dan een voorbeeld. Het schrappan van ‘Don’t ask, don’t tell’ is in deze beeldvorming dus Obama’s overwinning.

Daar zijn meerdere dingen over te zeggen. In de eerste plaats is de strijd tegen de uuitsluiting van homo’s en lesbo’s uit het leger een strijd die al lang bezig is. In de allereerste plaats activisten voor homo-rechten – lesbo’s homo’s, bi’s, transgenders,  solidaire hetero’s hebben zich daarvoor ingezet, jaar in, jaar uit. Hún komen allereerst de felicitaties toe, niet een president die op het gebied van homorechten sowieso maar net komt kijken. Obama hier als overwinnaar uitroepen omdat hij het laatste zetje gaf, is net zo slim als een conducteur die op een vertrekkende trein springt, prijzen – alsof het fluitje de trein in beweging bracht, en niet de handelingen van de machinist.

Bovendien: voorzover deze progressieve maatregel afstraalt op Obama, voorzover hij eer mee inlegt, krediet uit wint, is dat slécht nieuws en geen goed nieuws. Deze president gebruikt immers zijn krediet voor een beleid dat asociaal en levensgevaarlijk is. Meer krediet voor Obama betekent dat hij zich sterkerd v zal voelen om datgene te doen wat zijn presidentschap typeert. dat wil zeggen: hij zal zich sterker voelen om onbemenste satelietten met dodelijke lading op Pakistan te gooien, om de oorlog in Afghanistan met toenemende hardheid door te voeren – hele dorpen schoonvegen op zoek naar explosieven is daarvan een voorbeeld – en ga zo maar door. Een sterkere Obama is ene Obama die des te makelijke doorgaat met zijn oorlogsmisdadigheden.

Het schrappen van ‘don’t ask, don’t tell’is ene waradevolle stap in de goede richting. Maar als militair apparaat en president Obama er sterker van worden, dan zijn dit hoogst ongewenste bij-effecten ervan. Ik sluit me dan ook graag aan bij de woorden van Medea Benjamin: “Aan de homo-gemeenschap: nu je het leger in kunt – doe het niet!”

Kerk, misbruik, homoseksualiteit en actie

Waar de katholieke geestelijkheid de baas is, daar heersen seksuele onderdrukking en machtsmisbruik. Dat is geen nieuws, dat is zo oud als de kerk van Rome. De laatste weken zien we daar twee stuitende voorbeelden van: de brichten van seksueel misbruik in een katholiek  jongensinternaat in ‘s  Heerenberg, en de weigering van een pastoor om de hostie ut te delen aan een homoseksuele kerkganger in Reusel, gelukkig gevolgd door voortdurende protest .

Ogenschijnlijk gaat het om bijna tegenovergstelde zaken. In het jongensinternaat in ‘s Heerenberg is sprake van gedwongen seksueel contact tussen paters en jonge jongens, tussen mensen van hetzelfde geslacht dus.  In de kerk in Reusel werd seksualiteit tussen mensen van hetzelfde geslacht juist met botheid veroordeeld en bestraft, een straf die in Den Bosch afgelopen zondag nog eens werd herhaald door de geestelijke die zei dat de communie voorbehouden moest blijven voor mensen die de juiste seksualiteitsbeleving hadden. Dat betekende: een hetero-seksbeleving. Terecht beschouden homoseksuele kerkgangers en hun sympathisanten, die uit protest zeer zichtbaar aanwezig waren, dit als een homovijandige provocatie, en verlieten ze daarom de kerkdienst.

Achter de tegenstrijdigheid tussen de twee schandalen gaat echter een grote overeenkomst schuil: misbruik van macht, gecombineerd met seksuele verkramping, verminking en repressie. Dat speelt overduidelijk in het misbruik in het jongensinternaat. Dit past in een internationaal patroon, al lang horen we schokkende berichten uit Ierland, en onlangs ook uit Duitsland, over soortgelijk, jarenlang misbruik. Dat zoiets ook in Nederland speelde behoeft dan ook geen verbazing: het past geheel in het soort instituut waar dit plaatsvond.

De eerste verklaring voor zoiets heeft weinig met katholicisme en geestelijkheid te maken, en is doodsimpel. Zet een groep kwetsbare mensen in een omgeving waar ze aan de zorg en het toezicht van anderen zijn overgeleverd, en je hebt een enorm machtsverschil. Kinderen die onder de totale mcht van volwassenen vallen, lopen sowieso al risico. Sluit de omgeving af van de buitenwereld, zodat niemand kan zien wat er gebeurt, en het risico wordt groter. Geef de volwassenen een enorme status van weldoener, praat de kinderen aan dat ze enorme dankbaarheid verschuldigd zijn aan die volwassenen, dan zijn de kinderen daarmee vrijwel vogelvrij geworden voor wat die volwassenen willen.

Machtsmisbruik is doodgewoon ingebouwd in afgesloten instellingen waarin kinderen aan het  toezicht van volwassenen zijn overgeleverd. Dat volwassenen akelige dingen doen met kinderen in internaten, vloeit voort uit deze, totalitaire, situatie. Een aangrijpend beeld van wat er dan kan gebeuren krijg je in de bloedstollend mooie beklemmende tweedelige film “The Boys of St Vincent”, over soortgelijke gebeurtenissen in Canada.

De officiële opvttingen van de katholieke kerk over seksualiteit maken het gevaar nog groter. In die opvatting is seks er om kinderen te krijgen. Daarbuiten is het feitelijk taboe. Het katholicisme is, naast allerlei andere zaken, vooral een grote vruchtbaarheidscultus. De rol van Maria inde bijbehorende mythologie wijst daar bijvoorbeeld  op.

Dat heeft een paar consequenties. Seks tussen mensen van hetzelfd geslacht dient de voortplanting niet, en is dus uit dit oogpunt verwerpelijk. Dar wortelt de afwijzing van homoseksualiteit. Daarmee is de botte kerkelijke houding de van de pastoor in Reusel al verklaard, evenals  het lompe vervolg in Den Bosch. Maar in ‘s Heerenberg ging het juist wél om – gedwongen- seksueel contact, opgedrongen van paters aan jongens. Hoe past dit in dit patroon? Waarom kreeg het machtsmisbruik, eigen aan een totalitaire gesloten inrichting die een jongensinternaat is, nu juist een homoseksueel karakter?

Meerdere dingen spelen daarbij een rol. De katholieke kerk wijst niet alleen seksualiteit buiten de voortplantingsrol af. Het heeft ook het celibaat ontwikkeld, de regel dat degenen die zich beroepshalve met de dienst aan het opperwezen bezighouden – de geestelijkheid, van paters en pastoors tot en met bisschoppen, met bovenaan de Paus – helemaal geen seks mogen hebben. Ze zijn als het ware getrouwd met god, en seks met mensen is dan overspel.

Dit is overigens niet iets uit Bijbelse tijd. Het stamt uit de Middeleeuwen en heeft ordinaire materiële wortels. De Kerk was in die tijd grootgrondbezitter: de geestelijkheid bezat gezamenlijk landgoederen. Als bisschoppen zouden trouwen, zou de deur open staan voor individueel erven van landgoederen die onder zo’n bisschop vielen. Dan zou de collectieve omvang van de kerkelijke landgoederen worden ondermijnd,  en daarmee de materiële macht van de kerk als instituut. Het celibaat diende bovenal als middel tot machtsbehoud van de geestelijkheid over diens grondbezit.

Terug naar de moraal, en de consequenties in bijvoorbeeld ‘s Heerenberg. Jonge jongens werden overgeleverd, niet alleen aan oppermachtige volwassenen, die ook nog eens verplicht werden hun eigen seksuele gevoelens te onderdrukken en te verminken. Want je kunt wel de regel invoeren dat geestelijken geen seks mogen hebben, daarmee zijn hun seksuele gevoelens niet verdwenen. Die worden onderdrukt, opgekropt… en dat móét haast wel mis gaan. Seks van paters onder elkaar, stiekum, is een optie – maar de strenge moraal waarop men elkaar kan aanspreken is een rem. Seks afdwingen van de jonge mensen die uit hun macht zijn overl geleverd is de andere optie. Dat waren nu eenmaal jongens, want gemengde internaten was, juist om seksuele verleidingen tussen mannen en vrouwen te blokkeren, gescheiden. De door een bekrompen seksuele opvatting verregaand verminkte, seksueel opgefokte, geestelijken vergrijpen zich aan jongens in zo’n internaat. Die waren beschikbaar, die waren dus het slachtoffer.

Hier kunnen we ook aan zien dat het feit dat het hier uitgerekend homoseksueel contact betreft, betrekkelijk toevallig is. Zet dezelfde paters aan het hoofd van een meisjesinternaat, en er gebeurt iets soortgelijks. Alleen pasten gemenge internaten dus niet in de katholieke aanpak. Het gaat om de opgekropte lustgevoelens die een gewelddadige uitweg zoeken naar weerloze slachtoffers. Maar dat één en ander gebeurt in een godsdienstige omgeving waarin homoseksualiteit totaal wordt veroordeeld, maakt de druk tot stiekemheid, de geheimhouding nog weer groter, en leidt ertoe dat de gebeurtenissen nog eens extra overladen worden  met schande en schaamte. 

Ongetwijfeld zitten er tussen de paters ook mannen met homoseksuele gevoelens, die mede dáárom in zon’n zuivere mannen-omgeving zijn gaan werken. Maar dit zijn aanvullende factoren. De kern is: seksueel diep gefrustreerde mannen die de baas zijn over kwetsbare jonge mensen, zonder dat mensen van buitenaf kunnen kijken of alles wat daar gebeurt wel in orde is. Paters, zelf slachtoffers van seksuele onderdrukking worden op zo’n manier tot gevaarlijke daders.

Daarmee is ook een oplossing al gegeven. Niet alleen moet natuurlijk de onderste steen boven komen: wat is er in de loop der jaren aan misbruik gebeurd, wie waren daders en verantwoordelijken, en worden ze ter verantwoording geroepen? En er dienen wel héél ruime excuses te komen, en royale schadevergoedingen – voor  emotionele schade die nóóit is te vergoeden, dat is het wrange ook nog eens.

Belangrijker nog: hoe voorkom je herhaling? Ik denk dat dit twee dingen vereist: het afschaffen van situaties waarin volwassenen de totale macht over kinderen hebben in een van de buitenwereld afgesloten situatie. Internaten zijn zulke instellingen, en dienen te verdwijnen. Scholen zijn plekken waar ook mensen van buiten de school makkelijk toegang moeten hebben, en waar de kinderen die er zitten ook uit moeten kunnen. Ook kinderen hebben recht op privacy en vrijheid, op een eigen kamer bijvoorbeeld waar ze, als ze naar bed gaan, de deur achter zich dicht kunnen doen in de zekerheid dat er niemand binnenkomt als zij dat niet willen.

Tegelijk verdient een seksuele moraal waarin seks er alleen is voor het huwelijk, en waarin bijvoorbeeld homoseksuealiteit worden veroordeeld, een blijvende bestrijding. mensen het idee bijbrengen dat seks vies is, maar wellicht nuttig voor voortplanting, is crimineel. Mensen het idee bijbrengen dat seks in vrijheid, tussen mensen van verschillend maar juist ook tussen mensen vanhetzelfde geslacht, verkeerd is, is misdadig.  Mensen in een bepaalde rol of beroep verplichten af te zien is vragen om moeilijkheden. De strijd tegen zulke ideeën is en blijft noodzakelijk. Kinderen hoort bovendien bijgebracht te worden dat hun lichaam van hunzelf is en van niemand anders, dat ze nee mogen zeggen tegen aanraking, dat zij zelf bepalen waar de grens ligt, en dat ze geen dwang hoeven te accepteren.

Terug naar de pastoor in Reusel, die een homoseksuele Prins Carnaval de hostie weigerde. De protesten daartegen binnen katholieke gemeenschappen verdienen sympathie en steun. Het is goed om te zien dat het hier niet simpelweg een botsing is tussen gelovigen en niet-gelovigen. Want, hoe reactionair de officiële katholieke opvattingen ook zijn, heel veel katholieken moeten daar niets van hebben en gaan gewoon hun eigen weg, ook op seksueel gebied. Dat zij hun eigen, open en humane opvattingen binnen hun kerk laten horen, en het gezag van pastoors en bisschoppen openlijk trotseren, is bijzonder goed.

Ik heb  dan ook overwogen om zondag óók naar de kerk in Den Bosch te gaan, om mee te doen met de actie van mensen die met een roze driehoek met de tekst erop “Jezus sluit niemand uit”,  in de kerk zijn gaan zitten totdat de botheid van de geestelijke bij de communie de actievoerders tot de uittocht bewoog. Ik heb dat niet gedaan. Waarom niet?

Naar mijn mening was het beter, eerlijker, om niet mee te doen. De kracht van de actie was nu juist dat katholieken zélf tegen hun eigen leiders opstonden. Het is oneigenlijk, onzuiver, niet authentiek en daardoor niet geloofwaardig, om daar, als niet-katholiek an mee te doen. Dat zou te makkelijk afgedaan kunnen worden als  puur ingegeven door vijandigheid jegens de kerk als zodanig. een vijandigheid die ik ook héb, maar in dit conflict absoluut niet de boventoon mag voeren.

Bovendien werd ik dan verondersteld me te uiten met iets waar ik wel sympathie voor heb, maar niet achter sta. “Jezus sluit niemand uit”, heeft betekenis als je 1. in de Bijbelse Jezus-figuur gelooft; en 2. denkt dat hij echt voor universele liefde stond, en nemand uitsloot. Wenu, ik geloof in mensen, maar dus niet in god of zijn zoon, en dus niet in de Bijbelse jezus. Ik weet niet eens of hij heeft bestaan.

En voorzover verhalen over die Jezus me inspireren – als verhalen van rebellie – springt daar een Jezus uit die wél mensen utsloot, namelijk de rijken en machtigen! Neem het verhaal hoe hij geldwisselaars letterlijk het terrein van de tempel uit ranselde. Neem zijn preken waarin hij bijvoorbeeld zei hoe weinig kansen juist de rijken hadden om in het Koninkrijk der Hemelen te komen. De Jezus van díé verhalen  spreekt mij wel aan, zoals ook die andere oproerkraaier over wie weinig zekerheid bestaat mij wel aanspreekt: Robin Hood. Zou hij opgedoken zijn in Den Bosh, dan denk ik dat niet hí’j de kerk uitgewandeld ou zijn met zijn sympathisanten. nee, dan zouden de gééstelijken, net als destijds de geldwisselaars op het tempelterrein, de wijk hebben moeten nemen voor de ontbrande toorn van deze rebelse mythologische figuur.

Nee, ik ga me dus niet vermommen als progressieve katholiek om de bekrompenheid van de geestelijkheid, en de onvrijheid die homoseksuelen binnen de katholieken nog altijd hebben, aan te vechten. Maar krachtige en openlijke bijval voor hu acties is wel het allerminste wat seculair revolutionair links aan dit gevecht bij kan dragen.

Actie tegen homo-discriminatie: indrukken van een aanwezige

Gisteren schreef ik over de actie-oproep van Expreszo tegen wetgeving die het weren van homo- en lesbo-leerlingen en docenten op scholen mogelijk bijdt maken als die van hun seksuele voorkeur blijk geven. Je mag homo zijn, maar niet homo dóén, dat schandalige idee. Expreszo riep homojongeren op om zich ziek te melden en vandaag naar het pein in Den Haag te komen protesteren.

Vanmddag werd ik gebeld door Gábor. Hij had mijn blogstuk gezien, en was vervolgens naar de actie gegaan. Hij deelde zijn indrukken zojuist met me. Volgens hem waren er pakweg vijftig mensen aanwezig. Jongeren natuurlijk, maar ook  politici. Boris van der Ham hield bijvoorbeeld een toespraak, er was ook een VVD-er. Er was veel pers aanwezig.

Links – zichtbaar activistisch links, autonomen of wat ook – was er niet, asfgezie van steunverklaringen van  linkse partijen. Gabor is in discussie gegaan met politici en met de aanwezige COC-voorzitter over hoe liberale politici deze zaak “kapen”.  Gabor vertelde vertelde ook  een groepje leerlingen van één school, het Rdolf Steiner College. Die waren samen naar de actie gekomen, na ruzie met de directeur die de briefjes waarop ze hu ziekmelding hadden aaangegeven had verscheurd.

Tot zo ver de indrukken van Gábor, die ik heel hartelijk dank voor het doorgeven ervan. Wellicht kom ik binnenkort op dingen die hij aansnijdt terug. Nu lijkt het me echter het beste om zij impressies zonder verdere analyses van mij kant te delen.

Homo- en lesbojongeren in actie tegen discriminerende wetgeving

Nederland doet graag alsof het een vrij land is, waar je lekker kunt zijn wie je bent. Vergeet het maar vlug. Je mag misschien zijn wie je bent, je mag het alleen lang niet altijd laten merken, en zeker niet als je toevallig homo of lesbo bent. Of je nu leraar of leerling bent, scholen hebben nog steeds het recht om homoseksulele mannen en vrouwen te weigeren op basis van de grondslag van de school. Homo zijn mag wel, het laten mérken, mag lang niet altijd. En dat deugt niet.

Je zou zeggen dat zo’n achterlijke wet waarin dit geregeld staat, allang zou zijn afgeschaft. Welnu, vergeet het ook maar. En ja hoor, morgen komt de Tweede Kamer bijeen om de wet te veranderen. Klinkt goed? Vergeet dat dus ook maar: dames en heren politici gaan het beginsel dat je wel homo mag  zijn maar niet homo mag dóén, anders geformuleerd, nog eens beter vastleggen ook. Dat betekent dat schoolbesturen  homo’s en lesbo’s mogen blíjven discrimineren.

Iemand zal misschien zeggen: zolang ze maar niks aan je mérken, is toch alles okay? Onzin natuurlijk. Hetero’s hoeven toch ook niet te verbergen dat ze hetero zijn? Hetero-stelletjes die elkaar een zoen geven of hand in hand lopen is de gewoonste zaak van de wereld. Maar als twee meiden of twee jongens dat zouden doen, kan dat al een reden zijn voor verwijdering van school, als een schoolbestuur haar grondslag zo uitlegt. Naar de kermis gaan mag. Naar de  róze kermis gaan zou opeens verdacht zijn?

Er is gelukkig protest tegen deze bekrompen discriminatie. Er is al tijdenlang een internetpetitie die nog steeds online staat: “Uit de kast, uit de klas”. En de organisatie van en voor homo- en lesbo-jongeren Expreszo roept homo- en lesbo-leerlingen  op om maandag 8 februari te protesteren bij de Tweede Kamer, om 12 uur op het Plein in Den Haag. Wat Expreszo betreft melden zulke scholieren zich gewoon af voor school, onder het motto: “Daar word ik nou ziek van”. Hartverwarmend mooi actie, met hopelijk heel veel deelnemers! En hopelijk zijn er ook homo- en lesbo-docénten die meedoen – en allerhande andere mensen voor wie ‘solidariteit’ geen lege kreet is.

“Hey Obama, let mama marry mama” – demonstratie voor homorechten

Het recht om te trouwen met iemand van hetzelfde geslacht. Het recht van homo’s en lesbo’s die militair zijn om openlijk voor hun seksuele voorkeur uit te komen. Het recht op gelijke behandeling op de arbeidsmarkt, het recht om gevrijwaard te worden van discriminatie wegens seksuele voorkeur. Het recht op gelijke behandeling over de volle breedte. Dat waren eisen waarvoor vele tienduizenden mensen – homo, lesbo, hetero, wat dan ook – afgelopen zondag in Washington betoogden.

De demonstratie kwam een dag nadat president Obama aankondigde dat hij een eind zou maken aan de infame ‘don’t ask, don’t tell’ – politiek in het Amerikaanse militaire apparaat. Dat beleid betekende dat militairen welswaar niet gericht gevraagd mocht worden of zo homoseksueel waren. maar militairen mochten er zelf vooral ook niet open over zijn. Dit beleid heeft heel veel homoseksuelen al ontslag opgeleverd. Dat Obama nu zegt dat aan dit beleid een eind komt, is mooi. Helaas vertelde hij er niet bij wanneer hij dit gaat doen. Het laat maar weer eens zien dat druk – waaronder grote demonstraties voor gelijke rechten – noodzakelijk is, juist ook als een president af en toe een halfslachtige stap in de goede richting doet.

De demonstratie was groot, levendig, veelvormig en veelkleurig. Een verslag van Associated Press (AP) haalt enkele van de meegevoede leuzen aan: “We’re out, we’re proud, we won’t back down”, en ook “Hey Obama, let mama marry mama”. Uitspraken van deelnemers geeft het bericht ook. Een man die meeliep, samen met zijn vrouw en kinderen, maakt een kernpunt: “als iemand geen gelijke rechten heeft, dan is niemand van ons vrij.”

Opvallend was ook de toespraak van Julian Bond, voorzitter van de NAACP, belangrijke organisatie van burgerrechten voor met name zwarten. Hij zei.: “Van alle mensen moeten juist zwarte mensen niet tegen gelijkheid ijn, en daar draait het huwelijk om. We hebben veel echte en ernstige problemen in dit land, en het huwelijk tussen mensen van hetzelfde gesclacht is daar niet één van. Goede zaken komen er niet door mensen die wachten, maar door mensen die actievoeren.”

De demonstratie was fors, groter dan organisatoren hadden verwacht. Het AP-bericht spreekt van “tienduizenden”  en preciseerde: “De autoriteiten in Washington brengen geen schattingen van menigten naar buiten, maar het leek erop dat er minstens enkele duizenden aanwezig waren.” Dat moet een grove onderschatting zijn, alleen al gezien de “tienduizenden” waar hetzelfde stuk eerder van repte. Het verslag dat Socialist Worker (VS) plaatste, geeft een veel groter aantal: zo’n 200.000 deelnemers.

Dat artikel geeft ook achtergrondinformatie, standpunten van deelnemers, ook over Obama’s beleid, maar ook van sceptici (die in het AP-stuk trouwens ook even worden aangehaald). Sommige kopstukken van de strijd voor gelijke rechten ongeacht seksuele voorkeur richten zich liever op lobbywerk en zien weinig in straatmanifestaties en demonstraties. Barney Frank bijvoorbeeld, openlijk homoseksueel Congreslid, zei over de betogers: “het enige waar zij druk op uitoefenen is op het gras.” De opkomst en de levendigheid van de demonstratie van afgelopen zondag laten zien dat heel veel mensen zich door dit type denigrerende uitspraken niet laten weerhouden om te doen wat doodgewoon noodakelijk is. Want inderdaad, zoals Julian Bond al uitlegde: goede zaken komen er door ervoor in actie te komen.

Nogmaals het ontslag van Ramadan

Over het ontslag van Tariq Ramadan, waar ik eerder over schreef, is het laatste woord nog niet gezegd en geschreven. Dat is maar goed ook, want het ontslag – als integratie-adviseur van de gemeente Rotterdam, én als docent aan de Erasmus Universiteit – is tegelijk een aanval op zowel de meningsvrijheid en een knieval voor de islamofobie zoals die door mensen als Geert Wilders wordt aangejaagd.

Opvallend is de steun die het ontslag kreeg uit kringen die beter dienden te wten, uit linkse hoek. Zo kijkt GroenLinks-wethouder Rik Grashoff in een Volkskrant-interview terug op de zaak. Hij erkent dat eerder gedoe romd Ramadan – in april, toen hem kwalijke uitspraken over homo’s en vrouwen ten laste werden gelegd – trekjes had van een hetze. “Dat er in Nederland mensen zijn die het regelrecht op zijn persoon hadden gemunt, dat had ik niet voorzien. Zo’n Bolkestein, dat hij er  werkelijk op volle sterkte in zou gaan…” Maar nu is het anders, volgens hem: “In april heb ik gezegd: ik ga geen mensen wegsturen op basis van een hetze. Nu gata het om iets anders.” Dat “iets anders” is Ramadans werk voor Press TV, een zender van de Iraanse staat. Dat dit een nieuw handvat was voor mensen die hem sowieso weg wilden hebben, ontgaat Grashoff kennelijk. Dat de  aanval in april en de huidige aanval in elkaars verlengde liggen, deel uitmaken van dezélfde campagne ‘weg-met-Ramadan’ kan of wil hij niet zien.

En het kan best wezen dat, zoals Grashoff zegt, Ramadan een trotse man is met te weinig inlevingsvermogen. We hebben allemaal onze eigenaardigheden. Maar de kernvraag is: deed hij zijn werk goed? Zelfs Grashoff  erkent dat hij zich krachtig en positief inzette en zijn nek uitstak. En misschien is het voor een kritisch intellectueel juist maar góéd dat die zich niet ál te gevoelig betoont voor wat er leeft onder mensen, hoe iets over kan komen. Inlevingsvermogen in een mentaliteit waarin een scherpzinnige moslim-geleerde bij voorbaat al te verdacht is om gemeenteadviseur te zijn, is bepaald ook geen pluspunt.

Dan de SP. Via een reactie op mijn vorige stuk over de zaak, kwam ik op een uiteenzetting van het standpunt vanuit die partij. Kern daarvan is dat de SP sowieso al bedenkingen had bij het soort integratie-adviseur dat Ramadan probeerde te zijn.  Het gaat bij integrag tie, aldus de SP, in de eerste plaats om sociaal-economische zaken: achterstelling , armoede, gebrek aan onderwijs en kansen op de arbeidsmarkt. Debatten over religie en cultuur zijn niet zo relevant, maar kosten wel handenvol geld. Daarom kon Ramadan maar beter vertrekken. En daarom was  de SP best blij met zijn ontslag.

Ik vind het een trieste opstelling van de SP. Het is op zichzelf al een problematisch standpunt: juist de sociaal-economische achterstand wordt keer op keer kracht bij gezet door islamofobe politici die schermen met de religieuze achtergrond van veel migranten. Culturele en religieuze dimensies worden gehanteerd om de sociaal-economische dimensie soms te versluieren, maar soms ook te accentueren. Het is verkeerd om het uitsluitend over cultuur te hebben. Het is evenzeer verkeerd door culturele en religieuze aspecten geheel te negeren.

Maar zelfs als de SP op dit punt wel gelijk zou hebben, dan nog is dat in de ontslagkwestie van Ramadan niet erg terzake. Het is in de eerste plaats de gemeente zelf die deze culturele invulling immers  kennelijk wilde (anders had ze Ramadan niet aangenomen, twee jaar terug). Dat moet je Ramadan dus niet aanrekenen. En – veel belangrijker! - hij is niet ontslagen om die reden. Sterker: dat hij zijn werk op zijn – door de SP aangevallen - manier deed, wordt door iemand als Grasshof eerder als verdienste gezien.

Hij is ontslagen met als voorwendsel dat hij voor Press TV werkte, maar vooral omdat hij zich profileerde als  een assertieve intellectueel met een moslim-achtergrond. En in dát gevecht had en heeft links een rol. Een duidelijke stellingname, zij aan zij met Ramadan, tegenover stemmingmakers als Elian en Bolkestein, een duidelijk ‘blijf van Ramadan af!’- daar begint het mee. De discussie over sociaal-economische versus religieuze en culturele dimensies van het samenleven van mensen van allerlei achtergronden is een ándere, en die had voor een ander moment bewaard dienen te worden, zonder ontslagdreiging. Ramadans ontslag is wel degelijk gevolg van een hetze, en de SP heeft op het kritieke moment die hetze niet weerstaan en de solidariteit die Ramadan verdiende, niet betoond. Mijn scherpe woorden over de opstelling van de SP in mijn vorige stuk hierover hou ik recht overeind

Intussen zijn er gelukkig her en der mensen die het voor hem opnemen. Op de gloednieuwe website van de Internationale Socialisten vinden we een mooi stuk onder de titel “Ramadan is kapotgemaakt”. daarin zetten een vijftal auteurs, waaronder Peyman Jafari, uiteen hoezeer Ramadan ten prooi is gevallen aal een hete die vanuit Islamofobe kring is aangejaagd.

Hoe die hetze verlopen is, kun je trouwens mooi teruglezen in een overzicht van opiniestukken rond de zaak op de NRC-website, van de eerste aanval van GayKrant redacteur Henk Krol in april tot en met het laatste verweer van Ramadan zelf afgelopen week. Daar zien wij bijvoorbeeld hoe uitspraken van Ramadan over homoseksualiteit – volgens de Islam niet acceptabel, aldus Ramadan, maar dat betekent niet dat veroordeling volgens hem aan de orde is -  verwrongen en van hun subtiliteit ontdaan, worden misbruikt om hem het leven zuur te maken. Daar zien we ook hoe opvattingen die onder wat conservatieve christenen heel gewoon zijn, tot probleem worden verheven als ze uit de mond van een moslim komen. Dat Ramadans opvattingen de  mijne niet zijn – en ook niet die van de auteurs in het stuk op de IS-site trouwens – mag duidelijk zijn. Een ontslaggrond kan zo’n meningsverschil in deze zaak echter niet zijn.

Ramadan is niet alleen als integratie-adviseur ontslagen, maar ook – hiermee verbonden –  als docent aan de Erasmus Universiteit. Daartegen klink gelukkig protest. Een aantal wetenschappers heeft in een open brief in de NRC stelling genomen tegen het ontslag. “Als medewerkers van de universiteit zijn wij geschokt door dit besluit, dat wij in strijd achten met de academische vrijheid.”

De brief zegt dat Ramadan het debat zocht en stimuleerde, en dat dit door de gemeente zelf ook onderkend is. “We kunnen het met hem oneens zijn, maar het debat met hem kan ons denken scherpen. Wij zijn het er niet mee eens dat hij is ontslagen op grond van gevoelens die ziujn gedrag kan oproepen. Dat ontslag is in strijd met de academische vrijheid. Wij moeten juist met hem in debat te (sic) gaan: zo hoort dat in een intellectuele gemeenschap als een universiteit.”

Inderdaad! En de stellingname van deze groep wetenschappers aan deze universiteit bevat meer socialisme dan het standpunt van SP Rotterdam, en meer linksheid dat het geneuzel over inlevingsvermogen van GroenLinkser Grashoff. Misschien dat er studenten  of anderen, aan de Erasmus Universiteit daarbuiten, zijn die de verklaring van deze wetenschappers van extra steun kunnen voorzien?

Gay Pride 2009

Gisteren heeft de Rooieravotr weer eens gedoubleerd als Rozeravotr, ter gelegenheid van de Gay Pride botenparade in Amsterdam. Het was weer gezellig, en het was warm. Het was ook kleurrijk, zoals onderstaande foto-impressie wel laat zien. Aan de gezelligheid droeg mijn gezelschap natuurlijk bij: Florian, amigo, thanks again

Druk was het ook, naar mijn indruk waren er meer mensen op de been dan vorig jaar. Ik lees dat er volgens een telling 560.000 mensen waren, tegen 500.000 vorig jaar. Dat grotere aantal bevestigt mijn vermoeden. Tegelijk moet ik ook een beetje lachen: 560.000 mensen, géén 550.000 mensen en ook geen 570.000… Alsof zoiets zo nauwkeurig te schatten is bij zulke mensenmenigten.

En natuurlijk heb ik nog veel meer te mopperen want roze en al, ik blijf evengoed bij mijn rooie core business. En daarom toch wat kritische opmerkingen.

Ik zag weer erg veel bedrijfsleven op het water. In sommige gevallen is dat logisch: dat uitgaansgelegenheden, websites en zelfs een escortservice zichzelf aanprijst onder de massaal aanwezige doelgroep, is niet raar. Dat homo-emancipatie verder gaat dan dienstverlening voor roze uitgaanders en dergelijke, raakt echter tussen al dat bedrijfsleven wel een beetje zoek.

Echt problemen heb ik met de manier waarop bedrijven die helemaal niet specifiek homo’s en lesbo’s als doelgroep hebbem hier hun homo-vriendelijke imago komen promoten. Ik zag zelfs de Nederlandse Bank, met de – op zichzelf goedgevonden – leus: “geld maakt niet gelukkig, gelukkig maken wij wel geld”.  Ik zou zeggen: als u zo graag geld maakt bij uw bank, stuur mij dan ook maar wat, dat is overtuigender dan homo-vriendelijke rondvaarten maken. Het is zo’n moment waarop ja naar de komst van ouderwetse piraten hunkert. Maar helaas, Somalië, waar ze dit eerzame ambacht herontdekt hebben, is ver weg.

Woedend werd ik van een boot met de leus: “Personal pride = Company pride”, met als bijbehorend bedrijf de TNT. Inderdaad, dat bedrijf dat de persoonlijke trots van haar personeel krenkt met massa-ontslag en een loondaling tot 15 procent. Wat heb ik aan een homovriendelijk imago als ik vervolgens mijn baan verlies en de rekeningen niet meer kan betalen, zo vraagt een postbode zich wellicht af.

Toch is zoiets – dat snap ik ook – dubbel. Nee, grote commerciële bedrijgen zijn bolwerken van burgerlijkheid en aanpassing, en homovriendelijkheid is daar schaars. Meevaren op Gay Pride verandert daar niets aan. Maar mensen die binnen zo’n bedrijf tegen homo-discriminatie aanlopen, kunnen wel verwijzen naar deelname van het  bedrijf aan de Pride, en wijzen op de tegenstelling tussen hom–vriendelijke gebaren en homofobe realiteiten. Zo kan zo’n puur opportunistische deelname toch een handvat zijn voor stappen vooruit.

Ook niet heel blij was ik met de politieboor die meevoer. De politie handhaaft een orde waarin keurige aangeharkte homoseksualiteit getolereerd wordt, maar veel verder gaat het niet, en het is maar al te vaak met tegenzin. Ook hier geldt ongetwijfeld het PR-motief. De leus geeft de bedoeling aan: “We want to recruit you”. Oom agent heeft collega’s nodig, desnoods homoseksuele collega’s. Dus moet de politie zich roze presenteren.

Was er tegenover al deze commercie en gegsdragerij ook nog wat kritisch en opbouwends te zien? Het AIDS Fonds, helaas nog steeds nodig zolang we in een maatschappij leven waarin de taken van zo’n fonds niet – zoals het hoort – door de reguliere gezondheidszorg uit belastingcenten worden gedaan. Amnesty, zeer terecht aanwezig: homorechten zijn essentiële mensenrechten, en dat punt moet gemaakt blijven worden. HIVOS, die erop wees dat in meer dan 70 landen helaas homoseksualiteit nog altijd verboden is en streng bestraft kan worden.

“De” politiek was er ook. Ik zag minister Plasterk met zijn mooie hoed. Hopelijk heeft hij na thuiskomst wel even gecheckt dat zijn CU-collega’s in het kabinet niet tijdens zijn uitje een nieuw gaatje voor legale homo-discriminatie hebben gevonden. Ik zag D66, die JA zegt tegen Gay. Heel fijn, op hun goedkeuring zat ik al jaren te wachten. Ik zag GroenLinks, met uit de luidsprekers de hit “YMCA”. Een specifiek linkse boodschap, groen, roze of anderszins, kon ik echter niet waarnemen, hetgeen tegenover alle rechtse aanwezigheid – ik zag een VVD-boot – wel nuttig zou zijn geweest.

 Maar GroenLinks wás er tenminste. Dat kan van de SP, en stromingen links daarvan, weer eens niet worden gezegd. Of heb ik een bootje over het hoofd gezien? Dan was het in ieder geval geen erg opvallend bootje. Klagen over rechts en de commercie op Pride – zoals ik doe -  is pas enigszins geloofwaardig als we er bij zeggen dat links het terrein ook wel wagenwijd open laat liggen. Misschien wordt het tijd voor een radicaal-linkse boot op de Gay Pride van 2010. Met piratenvlag.

Zo, genoeg gemopperd! Hier komen wat fotootjes.

Amsterdam had het weer

HIVOS over internationale homorechten

Onbekend maar mooi

ook fraai, ook geen idee wat het is

D66 zegt ja tegen gay

brrrrrrrr. TNT en personal pride. For shame.

40 jaar homo-emancipatie, 40 jaar feest. En zo is dat.

Jan Wolkers zou gezegd kunnen hebben: mooi he?

Druk, druk, gezellig druk...

geloof het of niet, op deze boot zie je Gerard Joling.

Rotterdam waagt zich in hol van de leeuw. Welk punt er gemaakt moest worden? geen ideee...

 

Klein kleurrijk bootje

na de officiële botenparade: de botenparade!