In Fallujah gaat het lijden door

Falluja, Irak, 28 april 2003, enkele weken nadat Amerikaanse en Britse troepen Bagdad veroverden, Saddam Hoessein verdreven en Irak tot een bezet land maakten.  Amerikaanse soldaten openden het vuur op demonstranten die eisten dat een school in die stad niet langer gebruikt werd om Amerikaanse bezettingstroepen te huisvesten. Resultaat: 13 doden, en volgens medisch personeel 70 gewonden – op een totaal van 200 demonstranten.

Falluja, Irak, 31 maart 2004. Irakezen sleepten vierlichamen van hurlingen van het bedrijf Blackwater door de straten. Ze waren in een hinderlaag van guerrilla’s gelopen.

Falluja, Irak, 7 april 2004. Amerikaanse mariniers schieten raketten af richting moskee. Getuigen melden 40 doden.

Falluja, Irak, 12 april 2004. Inmiddels 600 Iraakse doden bij het Amerikaanse beleg van de stad. Voor 95 procent mannen van’militaire leeftijd, volgens een Amerikaans officier. Voornamelijk vrouwen, kinderen en ouderen, volgens een ziekenhuisdirecteur in de stad.

Falluja, 20 april 2004. “Er zijn zoveel bewoners van Falluja door Amerikaanse mariniers gedood dat bewoners massagraven moesten graven. Het voetbalstadion van de stad bevat nu meer dan 200 graven.” Begraven moet volgens een arts snel gebeuren, want Amerikaanse militairen openen snel het vuur terwijl mensen graven delven en lijken bergen.

Falluja, Irak, 16 november 2004. “Minstens 800 burgers zijn gedood tijdens het Amerikaanse beleg van Falluja, zo schat een functionaris van het Rode Kruis.” Amerikaanse militairen hadden eerder die maand een grootschalige aanval op de stad geopend, de tweede binnen een jaar.

Fallujah, Irak, november 2004. De VS heeft bij haar aanval op Fallujah witte fosforgranaten gebruikt. Dat geeft het Pentagon een jaar later eindelijk toe. Witte fosfor mag volgens internationaal recht gebruikt worden als rookgordijn, maar niet tegen personen, het geeft intense brandwonden als dit laatste toch gebeurt, net als het in Vietnam berucht geworden napalm. Officieel is het geen chemisch wapen, maar in de praktijk komt het daar min of meer wel op neer.

Fallujah, Irak, 15 november 2009. “Dokters in de door oorlog geteisterde enclave van Falluja hebben te maken met een toename van tot 15 keer het aantal chronische misvormingen bij  kleine kinderen, en een toename in kankers op jonge leeftijd die te maken kan hebben met giftige materialen die overgebleven zijn na de strijd.” Dat bericht The Guardian vandaag.

“We zien een een zeer belangroijke toename van afwijkingen in het centrale zenuwstelsel (…) Voor 2003 (…) zag ik sporadische afwijkingen bij babies. Nu is de frrequentie van misvormingen dramatisch toegenomen”. Dat zegt een arts in de stad. Hij is voorzichtig over de factoren die hieraan bijgedragen kunnen hebben. “Die omvatten luchtvervuiling, straling, chemicaliën, medicijn- of druggebruik,  (in de Engelse tekst wordt het woord ‘drugs’ gebruikt, hetgeen beiden kan betekenen, PS) ondervoeding, of de psychologische toestand van de moeder”, zegt hij.

Tsja, en waarom zou er in Fallujah straling, ondervoeding, luchtvervuiling en chemicaliën zijn?  Waarom toch?

11 september, alweer en nog steeds

Acht jaar geleden is het alweer. Acht jaar sinds nog geen twintig mannen vier vliegtuigen kaapten om ze als wapen te gebruiken tegen gebouwen vol mensen. Resultaat: rond de drieduizend doden op één desastreuze dinsdag. Twee vliegtuigen in het World Trade Center, in beide wolkenkrabbers één. Een vliegtuig op het Pentagon. En een vliegtuig dat waarschijnlijk bedoeld was op het Capitool of het Witte Huis te treffen, maar dat door heftig verzet van passagiers uiteindelijk in een bosgebied in Pennsylvania neerstortte. Het SBS-programma Reportage wijdde vorige week zondag een indrukwekk3nde reconstructie/ documentaire aan de gebeurtenissen in dat vierde vliegtuig.

Het zal wel weer bol staan van de plechtige herdenkingswoorden, en dat is logisch. Tegelijk gaat ook het misbruik van de aanslagen voor politiek gewin vrijwel onverminderd door. Het is een misbruik dat al direct na 11 september 2001 begon. De groep mensen in en rond het Witte Huis vanGeorge Bush benutte de aanslagen meteen om een reeks oorlogen op gang te brengen en om de politieke vrijheden en rechten van bewoners van de VS sterk aan te tasten.

Binnen een maand begon de VS bombardementen op Afghanistan en lanceerde daarmee een oorlog die nog steeds voortduurt. Toen na twee maanden het Taliban-bewind daar verdreven was, kwamen de voorbereidingen van de volgende Amerikaanse aanvalsoorlog op gang, tegen Irak. Ook die oorlog is allerminst voorbij. Pal na de verdrijving van de Taliban als machthebbers begon de VS een concentratiekamp op Guantanamo Bay waar vermeende terroristen eindeloos werden opgesloten en mishandeld. Ook dat bestaat nog steeds.

Zowel voor Afghanistan- en de Irak-oorlog als voor Guantanamo Bay was het excuus: de terroristische dreiging, manifest geworden op 11 september. Dat die daders ervan niet uit die twee landen kwamen deed er niet toe. Dat de Iraakse dictatior Saddam Hoessein een fel vijand was van Al Qaeda, de groep die waarschijnlijk achter 11 september zat, deed er niet toe. Dat de Taliban-regering bereid was om Bin Laden, het vermeende meesterbrein achter de aanslagen, uit te leveren aan een neutraal land, als de VS met enig bewijs over zijn schuld kwamen, deed er niet toe. Dat de Taliban waarschijnlijk niet wisten wat Bin Laden en Al Qaeda van plan waren, deed er niet toe. De VS was geraakt in haar financiële en militaire hart. Ze wilde haar geloofwaardigheid herstellen met grof machtsvertoon, en lanceerde haar oorlogscampagne , de War on Terror, om haar imago als onoverwinnelijke supermacht overtuigend te herstellen.

Maar er was meer. De oorlog tegen Irak lag allang in een Amerikaanse bureaula. Het Iraakse bewind had namelijk twee misdaden gecombineerd. Het zat op een enorme bel van olie. Dat is, zoals bekend, alleen toegestaan aan pro-Amerikaanse staten. En Irak voerde een onafhankelijke koers die soms botste met Westerse belangen. Het stak het oliegeld bijvoorbeeld in eigen wapens én een eigen infrastructuur én een eigen gezondheidszorg, onderwijsstelsel en noem maar op. Een beschaafd land doet zoiets niet. Een beschaafd land steekt het oliegeld in luxespullen voor de elite, gekocht in Westerse winkelparadijzen. Een beschaafd land belegt het oliegeld netjes op de beurs van Wall Street en Londen. Een beschaafd land gedraagt zich, kortom, als een Saudi-Arabië, niet als Irak. Dat Saudi-Arabië een keiharde dictatuur was die niet voor het bewind van Saddam Hoessein onderdeed en doet, maakte hier niet uit. Irak onder Saddam liep uit de Westerse pas. Het was tijd voor ‘regime change’, en 11 september verschafte de bijbehorende oorlogspsychose en vooral het voorwendsel.

Iets soortgelijks gold voor  het Taliban-bewind in Afghanistan. Dat was in 1996 aan de macht gekomen met steun van de geheime dienst van Pakistan, een Amerikaans bondgenoot. De Taliban kreeg geldelijke steun van Saudi-Arabië, een andere Amerikaanse bondgenoot. De VS vonden het Taliban-bewind aanvankelijk bést: het bood perspectief op rust en orde in het land, zodat investeren weer beter mogelijk was. En er leken zaken met het Taliban-bewind mogelijk te zijn, over een gaspijpleiding bijvoorbeeld. Pas toen de Taliban stroeve onderhandelingspartners bleken, en onderdak boden aan Bin Laden en Al Qaeda, bekoelde een liefde die vóór die tijd door geen onthoofdingen en zeweepslagen verstoord leek te worden. Ook hier leverde 11 september de aanleiding, maar niet de diepere oorzaak, voor een oorlog die in Washington al op de planken lag.

Alles bij elkaar kwamen de aanslagen van 11 septembers de dienstdoende machthebbers in Washington goed uit: ze kregen de gelegenheid om te doen wat ze al van plan waren. Een lobbygroep/ denktank die in die tijd veel invloed had, het Project for a New American Century, had al laten weten dat voor haar voorkeursbeleid – oorlog tegen Irak en dergelijke – een aanleiding nodig was, een “nieuw Pearl harbor”. En zie, daar kwam 11 september, precíés wat nodig was! Niet vreemd dat er vrij snel al mensen waren die veronderstelden dat de CIA het zelf gedaan had, dat machtige groepen in de VS zelf de hele aanslagen in scene hadden gezet, en 3000 mensen de dood in hadden gejaagd om hun oorlogen er door te kunnen drukken.

Zelf vind ik dat niet aannemelijk, in de ‘bewijsvoering’ die kant op zitten veel te veel gaten, zoveel dat deze versie minstens zoveel goedgelovigheid van mij vraagt als de officiéle versie van een onschuldige VS die totaal onverhoeds en zonder reden werd bestookt. Ik schreef drie jaar geleden al eens iets over deze theorie, vooral over een film waarin die theorie wordt gepresenteerd: “Lo0se Change”.

Maar er is met de aanslagen wel van alles aan de hand, en de officiële onderzoeken rammelen aan alle kanten. En aan Bin Laden als officiële boeman van de VS zitten ook twijfelachtige kanten, zoals ik twee jaar plus één dag geleden aangaf.  Het nút van die boeman voor Amerikaanse machtigen - of die nu bestaat of verzonnen is – was en is echter maar al te duidelijk.

Er zijn tal van aanwijzingen dat in hoge inlichtingenkringen bekend was dat er een aanslag op handen was.  En er is zó veel nagelaten om ze te voorkomen dat het er vervelende vragen gesteld dienen te worden. Waren er misschien krachten in de Amerikaanse veiligheidstop die wisten dat er een aanslag aan kwam, en het moedwillig hebben láten gebeuren? Bijvoorbeeld om er  een excuus aan t ontlenen dat zo goed uitkwam, een voorwendsel voor oorlog en onderdrukking? Ik vind het geen absurde veronderstelling. De World Socialist Website (WSWS) dacht al vrij sbnel in deze richting, blijkens een vierdelige artikelenserie, en voer hiervoor aar mijn mening zeer veel argumenten aan. Als het echt alléén maar een kwestie is van blunderende functionarissen, dan waren er wel erg véél van die klunzige types op hoge posten. In beide gevallen rust een ware verantwoordleijkheid op de groep in en om het Witte Huis, formeel bij de president, maar in realistische machtstermen vooral bij de sterke man van het bewind, vice-president Cheney.

Zoals gezegd, het misbruik ten bate van de machthebbers en hun oorlogspolitiek duurt voort. En lastige vragen rond 11 september zijn nog steeds weinig welkom in hoge kringen. Veeleggend is het lot van de milieu-adviseur van president Obama, een zekere Van Jones. Hij man omslag nadat hij omstreden was geraakt. En hij was omstreden geraakt omdat hij Republikeinen “assholes” had genoemd, maar óók omdat hij een petitie ou hebben getekend waarin nader onderzoek gevraagd werd over 9/11, met name rond de vraag of de administratie van Bush daar zelf mee verantwoordelijk voor was. Zo’n vraag is blijkbaar nog steeds een soort heiligschennis, en van Jones ontkende ook dat haastig hij twijfel in die richting had. Niet alleen een Republikeinse regering wil het imago van de VS als onschuldig slachtoffer van terrorisme graag hoog houden, hoger dan wat voor kritische vraagstelling dan ook.

Ook gebruiken Democratische hoge functionarissen 9/11 nog steeds als excuus voor misdaden. Dat geldt ook vooor de hoogste functionaris van allemaal, president Obama. Hij wil doorgaan met de oorlog in Afghanistan. Zijn centrale argument: het is nodig om “Al Qaeda te verstoren, ontmantelen en uiteindelijk te verslaan in Afghanistan en Pakistan” , zo geeft Reuters zijn standpunt weer. Obama zegt ook: “De wereld kan zich de prijs niet veroorloven die betaald moet worden als Afghanistan terugglijdt in chaos of als Al Qaeda onbelemmert opereert.”

Nog steeds is de vijand van 11 september de vijand van nu: Al Qaeda. Nog steeds wordt de Afghanistan-oorlog gepresenteerd als een antwoord op 9/11, als een poging om een nieuw 9/11 te voorkomen. Dat het hele Al Qaeda weinig méér voorstelt, dat het angstaanjagende terreurnetwerk neerkomt op groepjes gewapende strijders in het Pakistaans-Afghaans grensgebied, drukker met overleven dan met het voorbereiden van nieuwe aanslagen in de VS, is kennelijk geen reden voor Obama en zijn mensen om dit al te mooie oorlogsexcuus los te laten.

Maar ja, oorlogvoering tegen gevaarlijke terroristen die het op wolkenkrabbers in de VS voorzien hebben is nu eenmaal makkelijker te slijten aan de bevolking dan oorlogvoering om duizenden kilometers verderop een greep naar olie en strategische machtsposities te doen. Dat begreep Bush, en ook Obama snapt dat. Zo blijft 9/11 wat het aldoor ook was: een uiterst nuttig wapen in handen van de Amerikaanse machthebbers.

Obama’s ‘vredesplan’ is oorlogsplan

President Obama werkt aan een ‘vredesplan’ in het Midden-Oosten. Als de berichtgeving in de Guardian correct is, dan komt het plan neer op twee dingen: een minimale concessie van Israël op het gebied van de bouw van Joodse nederzettingen; en als tegenprestatie áán Israël de belofte van de VS om de druk op Iran rond het nucleaire programma van dat land sterk op te voeren. Het is dus geen vredesplan; het is een oorlogsplan, een stap in de richting van een aanval op dat land.

Ik citeer de Guardian: “Sleutel voor het aan boord brengen van Israël is een belofte van de VS om een veel hardere lijn rond Iran en hetbeweerde kernwapenprogramma van dat land. De VS is, samen met Groot-Brittannië en Frankrijk, van plan om de VN-Veiligheidsraad te bewegen om sancties uit te breiden zodat de de Iraanse olie- en gasindustrie omvatten, een stap die de economie van het land kan verlammen.”

We weten uit 12 jaar sancties tegen buurland Irak (1990-2003) hoezeer juist de bevolking van zo’n land onder zo’n lamgelegde economie te lijden krijgt. De machthebbers redden zich wel via smokkel en andere kanalen. We weten bovendien dat dit type sancties als een handvat voor verdere agressie dienen: als het regime (destijds Irak, nu Iran) ook na sancties niet 100 procent plooibaar is, dan wordt de druk verder opgevoerd, tot bombardementen en een invasie aan toe. Aanscherping van santies tegen Iran zijn een stap richting oorlog tegen dat land, een dóór en dóór agressieve daad.

En we weten, of kunnen weten, hoe zulke agressie invloed heeft op de speelruimte voor democratische krachten binnen Iran. Nu al wordt een proces gehouden tegen politici en anderen die protesteerden tegen het bewind, na de presidentsverkiezingen van 12 juni. Aanklachten tegen deze mensen bevatten keer op keer het verwijt dat ze werkten in opdracht van imperialistische bemoeials zoals Groot-Brittannië. Bekentenissen zijn duidelijk dubieus, hoogstwaarschijnlijk met marteling afgedwongen.

Veel Iraniërs kijken hier doorheen. Maar hoe agressiever Westerse staten zich opstellen, hoe groter de neiging van veel Iraniërs om zich om het regime te scharen, en geloof te hechten aan het idee dat  VS en Groot-Brittannië inderdáád met alle middelen – ook via steun aan oppositie in Iran zelf -  het land willen onderwerpen. Zo krijgt het bewind krediet dat het niet verdient, en wordt het nog moeilijker om te protesteren. De sanctiepolitiek waartoe het Westen koers zet, is daarmee niet alleen een aanval op Iran als staatm als land. het is tevens een aanval op de democratische aspecten die er nog steeds zijn binnen de Iraanse maatschappij.

En de reden voor de sancties? “(H)et beweerde kernwapenprogramma”, noemt de Guardian het. Je mag nog blij zijn dat het woord “beweerde” er staat. maar de moeite nemen dat er voor het streven van Iran naar kernwapens geen serieus bewijs bestaat, dat gaat blijkbaar te ver. Iran ontwikkelt kernenergie, en heeft het non-proliferatieverdrag (tegen verspreiding van kernwapens) ondertekend. Dat laatste is meer dan Israël – aan wie de sancties tegen Iran als tegemoetkoming worden gepresenteerd – kan beweren. Er ligt zelfs een fatwa, een bindende religieuze uitspraak van ayatollah Khamenei, de hoogste leider van het land, tegen het maken van kernwapens. Een volgeling van een lagere ayatollah heeft ook we eens het tegendeel beweerd, naar verluidt, maar in het Iraanse politieke systeem wijkt zoiets voor de uitspraak van de Opperste Gids, Khamenei.

En stel dat Iran inderdáád – in strijd met haar beleden principe, maar machthebbers die iets persé willen laten zich zelden binden, zelfs niet door hun eigen instructies en zeker niet door verdragen – in het geheim aan kernwapens werkt, dan nóg. Dan heeft Israël geen recht van protest: dat land heeft zelf in het geheim kernwapens ontwikkeld en bezit er nu enkele honderden. Dan nog heeft de VS al helemáál gene recht van spreken: dat land was de eerste maker en bezitter van kernwapens, en tot nu toe het enige land dat ze ook heeft gebruikt (tegen twe Japanse steden, toen dat land feitelijk allang verslagen was). Een Iraans kernwapen in ontwikkeling is geen aangenaam idee, dat zijn kernwapens nu eenmaal nooit en nergens. Maar een rechtvaardiging van verder opgevoerde Westerse (en dat omvat Israëlische) agressie is het in geen geval.

Israël vindt het voorkomen van een Iraans kernwapen van het grootste belang, en dat is niet vreemd: Israël wil graag de enige kernmacht in het Midden-Oosten blijven, en wil sowieso geen enkel land in de buurt zien dat tegelijk kritisch is over Israël en tevens militair machtig. De VS onderschrijft deze prioriteit, maar heeft alleen meer de neiging om die voorkeur te balanceren met andere prioriteiten. Aan een oorlog tegen Iran hangt nu eenmaal een vrij hoog prijskaartje, anders was Bush in zijn tijd allang tot een aanval overgegaan. Met een Afghaanse oorlog die mis gaat voor de VS, is er sowieso reden voor het Witte Huis om er niet halsoverkop een nieuwe oorlog bij te doen. Toch is een nieuwe oorlog precies waarhene de Amerikaanse politiek zich beweegt.

Israël krijgt kennelijk haar zin van de VS: de druk wordt verder opgevoerd. Wat doet Israël als tegenprestatie? De Guardian opnieuw: “van de Israëlische regering wordt verwacht dat ze akkoord gaat met een gedeeltelijke en tijdelijke bevriezing van de bouw van nederzettingen”. Iets meer details: ” Israël biedt een moratorium van 9 tot 12 maanden op de bouw van nederzettingen aan, een moratorium waar Oost-Jeruzalem en de meeste van de 2400 huizen waarvan israël zegt dat de bouw er al aan begonnen is, buiten zou vallen.”

Het is stuitend dat zoiets als vredesgebaar wordt gepresenteerd. In de eerste plaats mag, als dit de deal wordt, de landroof en annexatie van Palestijns land in oost-Jeruzalem kennelijk gewoon doorgaan. In de tweede plaats biedt ook het doorgaan met bouwen van die 2400 huizen eindeloze opties voor touwtrekkerij: welk huis valt er onder? En zolang het akkoord er niet daadwerkelijk ís, heeft Israël er belang bij om snél met nieuwe huizen te beginnen – zodat Israël straks kan zeggen ‘maar die huizen zijn óók al in aanbouw, dát mogen we afbouwen…’

Maar het belangrijkste is het principe zelf. De bouw van nederzettingen op bezet gebied, het doorgaan met roven van Palestijns land – het is geen onderhandelbaar iets, het is verwerpelijke koloniale politiek, en dient gewoon te stoppen. En het is niet aan de VS of aan wie dan ook om dit principe uit te ruilen of er inperkingen om te accepteren. De énigen die grechtigd zijn om akkoord te gaan met de bouw van nederettingem, ijn degenen op wiens land die nederettingen worden gebouwd: de Palestijnen. En die zeggen via hun organisaties glashelder néé.

Het bouwen van nederettingen is ook nog eens in strijd met uitspraak na uitsraak van de VN, met het gangbare internationale recht en noem maar op. maar internationaal recht is blijkbaar wel geschikt om Iran mee om de oren te slaan, maar niet om  eisen aan Israël mee te onderbouwen.

Samengevat zien we dus een vredesplan datde bouw van nederzettingen iets vertraagt – en dat de koers naar oorlog tegen Iran versnélt. Handige diplomatie is het overigens wél: de VS was tóch al bezig de druk op Iran op te voeren, en kan dat nu presenteren als gebaar aan Israël. Dat land stond onder druk om helemáál met de bouw van nederzettingen te stoppen, maar hoeft nu slechts met een inperking ervan akkoord te gaan. Al zou er ook wel eens een element van chantage mee kunnen spelen. israël laat wel eens doorschemeren dt het eventueel zélf een aav nval op iran overweegt. Kun je uitsluiten dat de Amerikaanse scherpere opstelling dát voor probeert te zijn? Een boodschap van Obama aan Netanyahu: ‘hou je even in, wíj knappen het op’?

De rechten van Palestijnen zijn bij dit alles weer eens bijzaak. De rechten van Iraniërs eveneens – om over hun levens, als straks de bommen op Teheran gaan vallen op Obama’s bevel en met Netanyahu als cheerleader – maar te zwijgen.

Voor wie werkelijk rechtvaardige vrede wil in het Midden-Oosten - en onrechtvaardige vrede ís geen vrede en houdt geen stand – blijft er genoeg te doen. Ik blijf maar wijzen op de Gaza Freedom March die steun verdient – ook van jou.

Obama president: oude wanpraktijken onder nieuw management

Obama als president betekende na acht jaar Cheney (o ja, en van Bush) een grote opluchting. In binnen- en buitenland zou de koers verlegd worden, het zou gedaan zijn met tenminste sómmige absurde oorlogen en op hol geslagen, als terrorismebestrijding verpakte repressie. En ja, er kwam verandering, zij het heel voorzichtig en halfslachtig. Maar inmiddels lijkt zelfs dat aarzelende veranderingsproces snel in zijn tegendeel om te slaan.

Een voorbeeld zien we rond Guantanamo Bay, het gevangenkamp dat Cheney (o ja, en Bush) liet inrichten voor mensen die in Afghanistan  na de Amerikaanse inval in 2001 werden opgepakt en van terrosisme werden verdacht. De gevangenen kregen een rechteloze status: ze werden niet als verdachte van een misdaad behandeld, met een proces met recht op behoorlijke verdediging en zo. Ze werden ook niet als krijgsgevangenen behandeld, wat veel van hen feitelijk wel waren (immers, ze waren toch gevangen genomen in een Oorlog tegen Terreur die Bush had afgekondigd?). Ze kregen de status van ‘illegale strijders’ waarmee ze buiten de wettelijke rechten die in de VS werden gehouden. Uiteindelijk kwamen er speciaal voor hen militaire tribunalen op gang, rechtszittingen die met een eerlijke rechtsgang ongeveer net zo veel te maken hadden als de showprocessen onder Stalin in de jaren dertig.

Welnu, Obama zette die tribunalen binnen 48 uur nadat hij president was stop. En pal daarop kondigde hij aan dat Guantanamo Bay dicht ging. Ook met de ‘harde verhoormethoden’ zou het van nu af aan gedaan zijn, al wezen critici erop dat dit martelverbod niet sluitend was.

Maar de terugtocht is inmiddels ingezet. Gisteren werd bekend dat Obama de militaire tribunalen wil laten hervatten. Daarmee wordt de georganiseerde rechteloosheid die het vorige team in het Witte Huis aan de gUantanamo-gevangenen had opgelegd feitelijk voortgezet. Obama is hier niet meer bezig met het afbouwen van een erfenis van Cheney (o ja, en van Bush), maar van het overnemen en continueren ervan. Ja, Obama wil de mensen die voor zulke tribunalen komen meer rechten geven. Maar het hele stelsel zélf is een vorm van georganiseerde rechteloosheid.

Over het martelen van gevangeneen, in Guantanamo Bay maar ook elders (in het gevangenkamp op de Amerikaanse militaire basis in Bagran in Afghanistan schijnt het nog akeliger te zijn geweest(?)) woedt in Washington een veelvormig politiek gevecht – en Obama staat daar niet aan de goede kant. Zo zijn er weer een reeks oude foto’s van folteringen beschikbaar gekomen. Openheid van zaken betekent: die foto’s openbaar maken. Een streep eronder trekken betekent: zeer verregaande excuses aanbieden, zeer ruime schadevergoeding en smartengeld aanbieden, consistente bestraffing van schuldigen van laag tot hoog, en garanties dat het áfgelopen is met dit woord misdaden. En openheid was één van de hoopgevende thema’s van Obama’s nieuwe presidentschap.

Maar we krijgen geen openheid. Obama wil het openbaar maken van deze foto’s blokkeren. Zijn argument: het zou Amerikaanse militairen in gevaar kunnen brengen. De redenering is kennelijk: fotos van marteling maakt veel mensen in het Midden-Oosten weer erg boos op de VS, hetgeen aanvallen op militairen in de hand zou werken.

Daar is een antwoord op. In de eerste plaats worden mensen (in het Midden-oosten en ver daarbuiten) niet boos vanwege pláátjes van marteling, maar vanwege de realiteit van die marteling. Wie die woede niet wil, moet ervoor zorgen dat het martelen ophoudt. Verregaande openheid over de misdaden waar het Amerikaanse militaire apparaat én de politieke leiding verantwoordelijk voor is, zou hierin juist een eerste stap moeten zijn. Juan Cole zegt het te vorozichtig, maar wel treffend: “De VS maakt meer kans om de vergissingen die het vijf jaar geleden maakte achter zich te laten alsze openheid geeft en verzoeningh komt dan als ze doorgaat met het verleden in de doofpot te stoppen terwijl iedereen weet wat er is gebeurd.”  Overigens staan er inmiddels foto’s van vernedering – kennelijk deel van de door Obama geblokkeerde foto-collectie – toch al op internet, maar dat verandert aan de kwalijke houding van Obama niets wezenlijks.

Door het vrijgeven van deze foto’s te dwarsbomen, voedt Obama de verdenking dat dit soort praktijken nog steeds plaatsvinden. In de strijd tussen democratische openheid en verantwoordelijkheid enerzijds, en militaire macht en privileges anderzijds, kiest Obama voor het tweede.

Zowel de hervatting van de tribunalen  als de poging om foto’s buitende openbaarheid te houden zou je, met een overdosis goede wil, nog klunnen zien als Obama’s ongelukkieg afhandeling van een door Cheney (o ja, en door Bush) achtergelaten erfenis. Echt lastig wordt zo’n vergoelijkende houding echter waar het gaat om de vervanging van de Amerikaanse militaire bevelhebber in Afghanistan. Generaal  David McKiernan kan gaan, en zijn opvolger wordt generaal Stanley McChristol. Aldus heeft minister van defensie Robert gates besloten. Zijn motivatie: “Het is tijd voor een nieuw paar ogen, voor een nieuwe manier van denken.”

Het is een griezelige keus die Gates hier maakt, en een onheilspellend signaal. Er kleeft bloed aan de handen van zijn man, en op zijn voorhoofd stata in grote letters “Verantwoordelijk Voor Foltering” geschreven, voor degenen die bereid is wat beter te kijken.

McChristol leidde de militaire operatie waarmee de VS in 2001 het taliban-bewind verdreef. Hij leidde ook de operatie waarmee uiteindelijk al Zarqawi, de leider van Al Qaeda-in-Irak, werd gedood. dat vertelt de NRC netjes. Datde keus van Gates (en dus van eindverantwoordelijke Obama) in goede aarde valt bij opmerkelijke mensen, tégenstanders van Obama, vertelt de NRC niet. Cheney bijvoorbeeld is vol lof. Het artikel waar ik dit aan ontleen komt nota bene van een website van The American Conservative – conservatisme-zonder-neo, zal ik maar zeggen (gevonden via Raw Story). Het artikel haalt materaal aan waarin uitgelegd wordt dat McChristol aan het hoofd stond van een geheimzinnige commando-eenheid die verantwoordelijk was voor het soort folteringen waar Obama nu zo halfslachtig een streep onder probeert te zetten. Het “nieuw paar ogen”waar Gates van rept, bieden uitzicht op oude praktijken.  Louis Proyect brengt op zijn website Unrepentent Marxist een handvol artikelen bijeen waarin we meer te lezen krijgen over waar deze man zoal verantwoordelijk voor is.

Als zo’n man een nieuwe koers in Afghanistan moet brengen, dan valt te vrezen dat we een koerswending krijgen waarin de nadruk inderdaad verschuift – van luchtaanvallen naar dooodseskaders. En dit is – ik zeg het er maar even bij – de generaal die ook de baas wordt van de NAVO-troepen in Afgahanistan, dus ook van de Nederlandse soldaten in Aghanistan. Ach, wat heeft wederopbouw – net als de ‘verandering’ van Obama’ – toch een verrassende kanten, nietwaar?

De Oorlog tegen (drugs? terrorisme? piraten?) Burgers

Ooit hadden we een Oorlog tegen het Communisme, deels koud, af en toe oververhit, met napalm op Vietnam en tapijtbombardementen om Cambodja. Dit werd vooral in de jaren tachtig deels aangevuld en deels afgelost door een Oorlog tegen Drugs, waarbij de VS regeringen steunde (Colombia) of omverwierp (Panama 1989), met in beide gevallen de bestrijding van drugshandel als excuus. Dat er in Panama een strategisch belangrijk kanaal lag, en dat er in Colombia olie gewonnen kon worden was uiteraard toeval. Dat in Colombia de regering die in die Oorlog tegen Drugs verdedigd werd (en wordt!) zelf leunde op politici die met drugsgeld gefinancier  waren, was uiteraard ook bijzaak.

Toen kregen we  de Oorlog tegen Terrorisme. Dat de terroristen, soms echt maar vaker doodleuk verzonnen, steeds uit landen bleken te komen waar olie zat, waar belangrijke gas- en oliepijleidingen doorheen liepen of doorheen moesten lopen, was uiteraard eveneens toeval. We gaan de Leiders van de Vrije Wereld niet van grondstoffenroof en koloniale ambities beschuldigen, is het wel?

Inmiddels is de Oorlog tegen Terrorisme officieel te einde, en vervangen door – even zoeken, had ik hier niet eens over geblogd onlangs? – de Overseas Contingencies Operations, een wel zeer welluidend begrip voor meer van vrijwel hetzelfde. Intussen tekent zich voor de Somalische kust – en binnenkort ook weer aan land?! – een grote Oorlog tegen Piraten af. Ook hier zou het uiteraard pure laster zijn om de Westerse militaire operatioes in verband te brengen met het feit dat de wateren waar die oorlog plaats vindt van grote stretegische waarde zijn voor olietransporten en dergelijke.

Maar is het geen zaak om eens te oeken naar een overkoepelend begrip voor al deze steeds wisselende oorlogen? Een tweetal berichten kunnen ons op een goed spoor zetten daarbij. het eerste gaat over de aanvallen die de VS, met toenemende intensiteit, uitvoert  op pakistan. het tweede gaat over de oorlog in Irak.

Laat ik met het tweede beginnen.  “Analyse uitgevoerd voor de onderzoeksgroep Iraq Body Count (IBC) wees uit dat 39 procent van degenen die gedood werden bij luchtaanvallen van de door de VS geleide coalitie kinderen waren en 46 procent vrouwen.” Dat bericht de Independent. Vijfentachtig procent van de slachtoffers van vooral Amerikaanse bommen waren vrouwen en kinderen!

Dat kun je, als je per sé wilt, nog op het conto van de vorige president schuiven, al gaat de Irak-oorlog nog steeds door. De oorlog die  de VS in Pakistan voert is echter steeds duidelijker Obama’s project aan het worden: de nieuwe president kiest daar  duidelijk voor escalatie.

De eerste resultaten zijn inmiddels bekend. Ik citeer, uit een Pakistaanse krant die zich baseert op onderzoek van de “Pakistaanse autoriteiten”, gevonden via het weblog van Chris Floyd: “Het gemiddelde dodental van predator-aanvallen gedurende 12 maanden van 2008 stond op 32 terwijl het gemiddelde dodental per aanval in de 36 aanvallen van onbemande satelieten in het zelfde jaar op 11 stond. (…) 152 mensen zijn gedood in 14 incidenten van grensoverschrijdende aanvallen met onbemande satellieten (…) (I)n de eerste 99 dagen van 2009, met een gemiddelde van 38 doden per maand en 11 doden per aanval.” Slechts in zes procent van de gevallen ging het om Al-Qaeda-kopstukken. De rest van de doden in de  onderzochte periode – 689 mensen van de 701, tussen 1 januari 2006 en 8 april 2009, waren burgers, of in ieder geval toevallige aanwezigen toen een dodelijke lading neerkwam.

Van de eerste 99 dagen van 2009 die onderzocht zijn vallen er 79 onder de verantwoordelijkheid van Obama. Onder zijn presidentschap neemt het bloedbad in Pakistan niet af, maar kennelijk toe.Welnu, dát noem ik nog eens verandering waar je in kunt geloven.

Ik stel dan ook voor om de Oorlog tegen  Drugs/ Terrorisme/Piraten te vervangen door een veel simpeler, herkenbaarder en universeler etiket. Wat de denken van het eenvoudige, wervende en welluidende Oorlog tegen Mensen? Of preciezer nog: Oorlog tegen Burgers?

De ‘Oorlog’ is dood, leve de oorlog

Het is maar dat je het weet, maar de Oorlog Tegen Terrorisme is voorbij. Het Amerikaanse  ministerie van defensie heeft die oorlog officieel opgedoekt – althans de naam. Waar eerst gesproken werd van ‘War on Terror’, daar dienen we nu te spreken van ‘Overseas Contingency Operations’ – Overzeese Operaties in Noodsituaties of zoiets degelijks. 

De Washington Post berichtte dit eerder in de week; een ex-speechwriter voor  Condoleeza Rice, minister van buitenlandse zakenonder de vorige president Bush, analyseert de naamswijziging en vindt het een bescheiden vooruitgang. Ik kan me meer vinden in het stukje commentaar bij dat laatste artikel van Paul Woodward op War in Context (waar ik het nieuwtje vond) . Het betreft hier Newspeak, in de stijl van George Orwell’s 1984: je verandert niet de zaken, maar geeft ze een mooi klinkende naam. Paul Woodward helpt fijntjes in herinnering hoe de plaats van een lekkende kerncentrale, Windscale, snel om pr-redenen veranderd werd in Sellafield. De milieuschade werd hiermee natuurlijk niet verholpen, en binnen de kortste keren was de nieuwe naam al net zo beladen dan de oude.

De Oorlog is dus verbaal stopgezet. De oorlogen die achter het etiket schuilgaan, duren gewoon voort en worden her en der zelfs opgevoerd. Vandaag maakte president Obama bekend dat hij nog eens 4000 soldaten naarAfghanistan stuurt. Eerder  had hij al 17.000 militairen op pad gestuurd om de wankelende bezetting van dat land overeind te houden. En de commandant van de Amerikaanse troepen en Irak komt met het bericht dat de terugtrekking van Amerikaanse soldaten uit  de steden in Irak wel eens nietvolgens plan eind juni voltooid zal zijn. Hij sluit een langere aanwezigheid in Baquba en Mosoel niet uit. Zo sleept ook de oorlog in Irak – centraal front in de Oorlog tegen Terrorisme – zich voort, zonder zich van de namswijziging veel aan te trekken. Obama heeft verder in februari de oorlog die de CIA met raketten vanaf onbemande vliegtuigen in Pakistan voert, verder uitgebreid. Ook deze week vond weer zo’n dodelijke luchtaanval in Pakistan plaats. De ‘Oorlog’ is dood – lang leve kennelijk ook onder Obama de oorlog.

Protesten wereldwijd tegen aanval op Gaza – en een vraag die opkomt

Tien dagen duurt nu de aanval van Israël tegen de Palestijnen in Gaza. Tien dagen van terreur, eerst vanuit de lucht en nu ook op de grond. Tien dagen ook van aanzwellend protest in tal van landen tegen Israël’s misdaden.

De breedte, omvang en felheid van dat protest is opmerkelijk. Wat voorbeelden: Electronic Intifada heeft een fotoreeks over demonstraties tegen de aanval. In deel één ervan zien we onder meer mensen actievoeren in Helsinki, Finland; Bethlehem, Westoever;   Kaapstad, Zuid-Afrika; Mexico City, Mexico;  Nashville, Usa, Madrid, Spanje;  Istanbul, Turkije… en in deel twee: Kuala Lumpur, Maleisië;  New Orleans, USA; Melbourne, Australië; Lyon, Frankrijk…

Afgelopen zaterdag was vooral het protest in Groot-Brittannië groots. De landelijke demonstratie in London trok tienduizenden mensen.  Lenin’s Tomb bericht erover, met  beelden, ook over het resultaat van een prachtig salvo met… schoenen, afgevuurd op Downing Street. Hij noemt ook aantallen demonstranten dezelfde dag in andere Britse steden; Heathlander heeft ook een mooie geïllustreerd verslag.

Opmerkelijk zijn ook de protesten in de bezettingsstaat zelf, Israël. Daar is het verzet tegen de oorlog die de regering van Olmert heeft ontketend aanzienlijk.Vele tienduizenden Palestijnen in Israël zelf – in het in 1948 bezette deel van Palestina, preciezer gezegd – protesteerden in Sakhnin. MRzine, waar ik dit bericht met video vond, noemt aantallen tot 150.000 deelnemers. Hetzelfde artikel meldt ook een demonstratie in Tel Aviv, met tenkele tienduizenden betogers en leuzen als “Stop het bombarderen- hef het beleg op” en “De kinderen van Gaza en Sderot willen leven”. Zowel Palestijnen als Joodse Israëli’s namen deel. Helemaal opmerkelijk en mooi is ook de actie afgelopen vrijdag van een  groep in Israël, Anarchistst Against the Wall: die blokkeerden met enkele tientallen actievoerders een Israëlische luchtmachtbasis uit protest. Indymedia brengt het nieuws, ontleend aan RavageDigitaal maar met een andere foto. Dít is het soort activisme we nu, als deel van de protestgolf tegen de Israëlische moordpartijen, zo kei- en keihard nodig hebben.

Ik kan nog vele alinea’s vullen met berichten over acties. Maar het is tijd voor wat achterliggende observaties. Over de acties zelf, en over de perspectieven en taken die nu voor ons liggen.

 We zien hier een opmerkelijk snelle golf van acties. Binnen een week na  het begin van de bombardementen zijn honderdduizenden mensen in beweging gekomen. het is een patroon dat we vaker zagen. Na 11 september 2001, in de aanloop naar de aanval op Afghanistan en rond het begin van die aanval, zagen we iets soortgelijks. In de aanloop naar de Irakl-oorlogk in de winter van 2002-2003 zagen we het weer, maar nu op veel en veel grotere schaal, met de wereldwijde actiedag op 15 februari 2003 alsonovertroffen hoogtepunt. En toen Israël Libanon aanviel in de zomer van 2006 zagen we het opnieuw: in de snikhitte van begin juli waren er binnen enkele dagen ettelijke duizenden mensen naar Amsterdam gekomen om te protesteren, en in andere landen zag je hetzelfde. En dan is er nog de demonstratie van 13 april 2002, in protest tegen de Israëlische aanvallen op de Westelijke Jordaanoever, in Jenin: 30.000 boze mensen, als ik het mij goed herinner, ook binnen enkele weken tijds op de been gekomen.

Er is hier een immens waardevol patroon van snelle mobilisatie van protest gegroeid, en ik heb de indruk dat – met inzinkingen tussendoor – zowel de snelheid als de omvang van de protesten eerder groeit dan afneemt. Dat heeft te maken met het geheugen van mensen: wie eerder heeft deelgenomen aan protest tegen soortgelijk geweld, weet wat haar of hem te doen staat als de VS of Israël weer eens aan het massamoorden slaan, en weet het ook nieuwere mensen uit te leggen. Het heeft te maken met door de jaren heen opgebouwde netwerken van mensen die bereid zijn te demonstreren en anderen ervan op de hoogte te stellen. Het heeft te maken met organisaties en coalities van organisaties die al jaren aan dit type van beweging werken en er steeds beter in worden: al doende leert men. Het is, nogmaals, een immens waardevol en belangrijk verschijnsel.

Maar er ligt ook een probleem voor ons. Heathlander duidt daar op met een droog zinnetje. “OK, de demonstratie vandaag was verbluffend – maar Israël heeft de boodschap niet binnengekregen. Het is zojuist aan een invasie over land begonnen…”  Israël heeft de boodschap niet begrepen, Israel din’t get the message. Natuurlijk – en dat weet Heathlander ook – snapte Israël de boodschap dondersgoed – maar het trekt zich daar niets van aan. Hoe zorgen we ervoor dat Israël haar aanval stopt, en hoe dragen onze acties daar aan bij? Die vraag grijnst ons grimmig aan. En – terwijl we doorgaan  met demonstreren en ons voorbereiden op de volgende acties! – die vraag verdient overdenking en antwoorden.

Want één ding staat vast: Israël gaat niet stoppen met haar terreur enkel en alleen omdat miljoenen mensen daar wereldwijd op aandringen. Israël zal tot het stoppen van haar acties moeten worden gedwóngen, door een macht die stérker is dan het ogenschijnlijk oppermachtige Israël en haar hoofdsponsor de VS bij elkaar. Hoe bouwen we zo’n kracht? Wat staat ons daarvoor te doen? Meer erover in een volgend stuk – maar discussie hieronder welkom…

Brand een kaarsje voor Bush, geef gul aan bankiers

Laat ons in deze kersttijd niet vergeten te denken aan de misdeelden, de ongelukkigen, de losers, van deze wereld. Zo’n houding van mededogen lijkt mij, in dit seizoen van vrede op aarde en in de mensen een welbehagen, wel zo gepast. Twee voorbeelden van noodzakelijke compassie dienen zich aan. De eerste is president Bush, lopend op zijn laatste benen maar wel met extra schoen. De tweede is het verzwmelde financiële beheer en bestuur, het assortiment van bankiers, verzekeringsbestuurders en andere financiële topondernemers.

Eerst de arme Bush. Was de man zijn weldaden ten gunste van het Iraakse volk in Bagdad aan het uitleggen tijdens een bezoek aldaar… gooit een journalistm een schoen naar zijn hoofd. De man riep  erbij “ Dit is  een afscheidscadeau van het Iraakse volk, hond… Dit is voor de weduwen, wezen en alle anderen die gedood zijn in Irak.” De man werd prompt razend populair in Irak: betogers riepen kort daarop “Bush, luister goed, twee schoenen op je kop.” En in Najaf bekogelden demonstranten een Amerikaanse patrouille – met schoenen. Het is misschien niet effectiever dan bermbommen, maar wel veel en veel leuker. Overigens – een stuk minder hilarisch – de man die de eerste schoen gooide, Muntazer al-Zeidi, is opgepakt door Iraakse veiligheidsmensen, en mensen maken zich zorgen dat hij, laten we zeggen, niet netjes wordt behandeld.

Maar, bij al deze vernederingen die Bush naar, ahum, zijn hoofd geslingerd kreeg, was er toch één lichtpuntje. Jan Mulder prijst Bush vanwege zijn succesvolle, ja zelfs ‘fenomenale’ beweging waarmee hij de aansnellende schoen ontweek. Zo kan Bush zijn Irak-beleid – zo kort nadat een rapport in de VS  de  wederopbouw van Irak officieel tot mislukking had uitgeroepen, toch nog met een positief saldo afsluiten. Maar laten we wel een kaarsje voor hem branden, in deze voor hem toch zware tijd.

Ja, en dan het assortiment panische bankiers, kredietverschaffers, aaandelenhandelaars en wat die meer zij datzijn fortuinen ziet verschompelen op de beurzen en elders. Voor hen schrapen regeringen  moeizaam dubbeltjes en kwartjes bijeen, hetgeen alles bij mekaar in de VS nog niet veel verder is gekomen dan iets van 700 miljard schamele dollars. Gelukkig is er, zo zag ik op de website van het linkse Britse blad Red Pepper, kort voor kerst een actie gestart. Hieronder de onvermijdelijke maar broodnodige video: Bleed The World. Geniet van de muziek, maar vooral: geef gul! Wij kunnen het missen, zij zitten pas echt in nood, nietwaar?

Bijeenkomst over NAVO: bescheiden succes

De bijeenkomst “De NAVO en de Nieuwe Wereld Wanorde”, gisteravond in Amsterdam, was een bescheiden succes. Goede inleidingen, redelijk gevarieerde en overwegend zinnige bijdragen in de discussie, en een opkomst van pakweg zestig mensen. Een letterlijke weergave, daar begin ik niet aan, Hieronder wel wat indrukken, observaties en samenvattingen van toespraken in mijn bewoordingen.

De bijeenkomst stond in het teken van de zestigste verjaardag van het NAVO-bondgenootschap, die april 2009 in Straatsburg gevierd gaat worden. De Internationale Socialisten (IS), die de meeting van gisteravond hadden opgezet, willen vanuit Nederland mensen aanmoedigen om deel te nemen aan het, hopelijk grootschalige en felle, protest tegen dat militaire bondgenootschap en de oorlogspolitiek die daarin georganiseerd wordt. Gisteravond was eigenlijk een soort van aftrap van die mobilisatie. De IS is in dit soort activiteiten in haar element, en ik ga graag met IS-kameraden mee mee naar Straatsburg

Drie sprekers, eigenlijk vier als we Miriyam Aouragh, van de IS, meetellen die het forum opende met een korte schets van de actualiteit van oorlogen en dreigingen. Daarna nam John Rees, van de Britse Stop the War Coalition en tevens van de zusterorganisatie van de IS in Groot Brittannië, het woord. Hij wees erop hoe enerzijds de ‘Oorlog tegen Terrorisme’ zijn doelen niet bepaald bereikt; Van het voorgenomen stabiele, marktgeorienteerde en pro-Westerse Irak is geen sprake, in Afghanistan gaat het zo mogelijk nog slechter voor de Westerse bezetter. Zelfs Karzai, “de burgemeester van Kaboel” zoals Rees vrolijk sneerde, wil dat de troepen naar huis gaan, en betoonde zich daarmee “een late bekeerling tot de anti-oorlogsbeweging, maar we heten iedereen welkom…”

Maar intussen verspreidt de oorlog zich wel: naar Pakistan, naar Syrië. En met de oorlog in Georgië gaan we een gevaarlijke nieuwe fase in: niet langer alleen een grote mogendheid tegen een klein land, maar de dreiging van twee grote mogendheden die in oorlogs raken.

Intussen woedt in de VS de verkiezingscampagne, en Rees sprak de hoop uit dat Obama wint: omdat het de hoop op verandering, vooral ook in de zwarte gemeenschappen die nu eindelijk één van hun president hopen te zien worden, tot uitdrukking brengt. Rees schoot hierin naar mijn mening door met zijn uitroep: “I’ m all for Obama”.  Zeggen dat een overwinnig van Obama gunstiger is dan een nederlaag is één ding; echt tot steun oproepen is nog niets anders, en gezien de aard van de partij waar Obama kandidaat voor staat, volslagen onjuist. Ik heb daar in de discussie een paar zinnetjes over gezegd.

De strijd tegen de oorlog, en dus de actie tegen het NAVO-feestje, is volgens Rees allereerst van belang voor de mensen in landen als Afghanistan, die rechtstreeks slachtoffer zijn. Maar ook arme mensen hier zijn slachtoffer: zíj zijn degenen die onder economische druk het leger in gaan om te schieten op de arme mensen daar. Bovendien worden uit naam van de strijd tegen terrorisme onze burgerrechten ingeperkt en het racisme tegen vooral Moslims steeds verder aangejaagd. Allemaal redenen om het eerste weekend van april naar Straatsburg te komen, te helpen protesteren, en en een mobilisatie van te maken vergelijkbaar met de protesten zoals in Nice, Genua en Florence, aldus Rees.

Daarna was het de beurt aan Kees kalkman, van de antimilitaristische onderzoeksgroep VD AMOK. Hij legde eerst wat uitspraken van McCain en Obama over de NAVO en aanverwante zaken naast elkaar – en constateerde maar weinig, gradueel en niet principieel, verschil. Obama wilde economische en diplomatieke druk op Iran, McCain ook bommen. Beiden willen verdere uitbreiding van de NAVO. Een echt alternatief, zo konden we conculderen, bood Obama niet.

Vervolgens schetste Kalkman de achtergronden en geschiedenis van de NAVO. Die was aanvankelijk ingericht om de Sovjetunie (en heel in het begin ook Duitsland)  tegenwicht te bieden. Maar ze speelde al snel ook al een belangrijke rol om de zuidflank van Europa stabiel-kapitalistisch te krijgen, tegen de dreiging van sociale onrust in deze snel-moderniserende landen. Staatsgrepen in Griekenland en Turkije gebruikten NAVO-ifrastructuur, in Spanje werden generaals gepaaid met NAVO-lidmaatschap en modernisering van hun legers, in Portugal steunde de NAVO koloniale oorlogen om het bewind overeind te helpen houden. Ook In Nederland speelde de infrastructuur een rol bij oorlogen die de VS, en ook Israel, voerden.

Na 1989 waren er, behalve bureaucratisceh inertie, enkele factoren die de NAVO gaande hielden. De NAVO hielp een Europese zelfstandige rol tegen te werken en daarmee  de VS-dominantie in stand te houden; onzekerheid en verdeeldheid tussen Europese staten droeg daaraan bij. Twee projecten waren belangrijk: NAVO-uitbreiding, en interventie op de Balkan. Nu kwam ook het concept naar voren dat de NAVO buiten het verdragsgebied moest kunnen optreden.

Na 11 september 2001 zette de VS de NAVO feitelijk buitenspel; ze deed het liever zelf, met coalitions of the willing. In Irak speelt de organisatie nauwelijks een rol. In Afghanistan, waar het verzet groeit, echter wel. Mislukking dara kan de toekomst van het bondgenootschap onzeker maken.

In Straatsburg zou oorspronkelijk onder meer een nieuw concept voor de NAVO – waarbij lidmaatschap van landen als japan in beeld kwam – op de agenda staan. Wat hier door huidige verdeeldheid van terechtkomt is de vraag. Wel zal het gaan over eventuele uitbreiding van de NAVO met Georgië en Oekraine, en over de militaire integratie van Frankrijk in het bondgenootschap, in ruil voor hoge posities van Franse generaals. Voor Kalkman is de taak van ons bij dit alles duidelijk. “Het gaat er nu om smoel te tonen everder te gaan en verzet te bieden. Straatsburg biedt hiervoor een goede gelegenheid.”

De derde spreker was Reiner Braun, van de Duitse vredesbeweging Internationale Cooperation für die Frieden. Ook hij begon met wat opmerkingen over Obama en McCain. De laatste wil gewoon meer bommen gooien, en verweet bijvoorbeeld president Nixon dat hij te weinig bommen om Vietnam gooide. Obama maakt een nieuwe betrokkenheid van mensen los, van zwarten, latino’s, jongeren, die verandering willen, geen oorlog en neoliberalisme.

Maar Obama krijgt ook de steun van grote bedrijven die zien dat het oude neoliberalisme voorbij is. Braun vergeleek Obama met Bismarck, de Duitse kanselier uit de negentiende eeuw die sociale zekerheid begon door te voeren om het kapitalistische systeem stabieler te maken. Wat Obama gaat doen zal afhangen van wie het meeste druk uitoefent: sociale (vredes-) bewegingen die verandering willen? Of Obama’s adviseurs, veelal mensen uit het presidentschap van Cinton?

Braun stelde vervolgens dat de NAVO moet, maar niet kan winnen in Afghanistan. Alexander de Grote was zo slim bij Afghanistan niet verder te gaan. Britse pogingen mislukten twee keer, Rusland slaagde er niet in. Hoeveel mensen moeten voor de huidige poging nog lijden en doodgaan?

Braun vertelde dat eerder dit jaar een Jirga, een beraad van traditionele leiders in Aghanistan, probeerde tot vredesoverleg met gewapende verzetsgroepen en de regering trachtte te komen – en dat de Amerikaanse ambassadeur dit feitelijk verbood. Hij legde ook uit dat het streven naar een betere NAVO onzin was. “Een militaire oorlogsorganisatie kan slechts worden opgedoekt, niet beter worden gemaakt” , aldus Braun. Mee eens! Maar hij ziet helaas wel iets in een rol van een gedemocratiseerde VN en andere internationale samwenwerkings verbanden tussen staten. Volgens mij is ook dit een illusie.

Volgens Braun moeten we Straatsburg benutten om de vredesbeweging – na de protestdag tegen de toen dreigende Irak-oorlog van 15 februari 2003 ingezakt – nieuw leven in te blazen. We moeten daaraij ook de economische crisis benuttenom te laten zien hoeveel geld dat nu naar banken en oorlog gaat, gestopt zou kunnen worden in sociale uitgsaven. De taak is: hoe brengen we de beweging naar de mensen.? Brauns advies: organiseer jezelf, onderteken een daartoe gemaakte oproep, en zorg ervoor dat je erbij bent op 4 april 2009 in Straatsburg.

Na de drie sprekers was er  ruimte voor de zaal, en daarin zagen we een veelheid van bijdragen. Over actiestrategieën – zijn massabetogingen wel zinvol en realistisch, is internet niet veel belangrijker? Over de Taliban: is hun terugkeer niet een ramp voor de  rechten van vrouwen? Over Obama: is die, wegens de brede steun die hij kan opbouwen voor bijvoorbeeld een aanval op Iran, misschien niet nog wel gevaarlijker dan McCain? Over de situatie in Afghanistan, waar een grote hongersnood dreigt waar media over zwijgen. Iemand vond het ook nog nuttig om kond te doen van de Komst van de mystieke Wereldleraar Maitreya, maar dat moet op zo’n bijeenkomst ook kunnen.

Alles bij elkaar was het goed om erbij aanwezig te zijn. Het draagvlak is, te oordelen aan vooral de samenstelling van de opkomst, nog wel erg smal. Ik zag IS-ers – veel bekende gezichten, fijn om mensen weer te zien – en mensen waarvan ik vermoed dat ze ook, als lid of sympathisant, bij die organisatie horen. Ik zag wat mensen uit de traditionele, meer pacifictische delen van de vredesbeweging. Iemand van de International Women’s Leage for Peace, bijvoorbeeld, en iemand van Vrouwen in het Zwart.

Opvallend was echter ook wie – welke groeperingen, bedoel ik – er niet waren. Geen zichtbare SP. Zoals iemand vanuit de zaal opmerkte: die partij wil geen nee tegen de NAVO, maar een andere NAVO. Dom dom. Ook geen ROOD, de jongerengroep die met de SP is verbonden. Geen zichtbaar GroenLinks. Maar ook antimilitaristen van een meer autonome/ anarchistische inslag zag ik eigenlijk niet.

We zullen echter al deze stromingen nodig hebben om vanuit Nederland een stevige deelname te krijgen aan het zo broodnodige protest tegen het onwaardige feestje van oorlogsministers en generaals waarmee de NAVO Straatsburg onveilig gaat maken. Ik zal er zijn. Jij toch ook?

Obama en McCain: konden ze maar allebei tegelijk verliezen

Het blijft jammer dat Obama en McCain niet allebei tegelijk kunnen verliezen. Dat we McCain liever niet als president van de wereld de VS kunnen hebben, willen veel mensen wel aannemen. Meer oorlog en lagere belastingen: dat betekent niet alleen meer geweld tegen mensen wiens enige misdaad is dat ze wonen in een land met olie eronder. Het betekent ook meer staatsuitgaven en minder staatsinkomsten, dus hogere staatsschulden, scherpere bezuinigingen, of een combinatie ervan.

En je krijgt vaak de indruk dat McCain zijn agressieve impulsen maar met de grootste moeite kan beheersen. Over de fascistoïde taal die tijdens verkiezingsbijeenkomsten van vice-presidentskandidaat Palin af en toe weerklinkt, heb ik het verder nog iet eens. Of de wereld een ambtstermeijn van dit tweetal wel overleeft, is twijfelachtig.

Maar dan Obama! Veel mooie woorden van hoop en verandering, en een uitstraling die van rust en zelfbeheersing – ‘cool’ – getuigt. Maar wat er achter de gloedvolle taal schuilt, wordt duidelijk uit het soort mensen wiens steun hij krijgt. Nu heeft Colin Powell zijn steun voor Obama uitgesproken. Als geheugensteuntje: Powell was de chef van de generale staf van de VS ten tijde van ‘Desert Storm’, de Golfooorlog die de VS in februari en maart 1991 tegen Irak voerde. Zijn strategie tegen het slechtbewapende Iraakse leger dat zich in Koeweit had ingegraven: “Eerst snijden we het af. Dan doden we het.” Zo gezegd, zo gedaan: tapijtbombardementen op de kansloze Irakezen, bulldozers die soldaten levend begroeven, luchtaanvallen op uit Irak wegvluchtende Irakezen op de ene weg die open was. Wat hier gebeurde was een reeks oorlogsmisdaden, en Powell was verantwoordelijk.

Powell was ook de minister van buitenlandse zaken in de eerste ambtstermijn van Bush II, van 2001 tot 2005. Hij droeg de aanvalsoorlog tegen Afghanistan in 2001 en tegen Irak in 2003. Hij voerde de beruchte show in de VN op die moest bewijzen dat Irak massavernietigingwapens had, een staaltje leugens en bedrog. Ja, hij heeft achteraf iets van twijfel geüit en zijn eigen rol betreurd. Maar oorlogsmisdadige politiek maak je niet goed met woorden van spijt, een tribunaal is wel het minimum. Voor zo’n tribunaal hoort Powell, en niet alleen als getuige tegen de andere verantwoordelijken.

Dat Obama zich de steun van Powell laat aanleunen laat zien waar Obama staat: aan de kant van de oorlogspartij in de VS, met een hooguit wat intelligenter aanpak dan die van de houwdegens á la McCain. maar intelligentere oorlogspolitiek is niet beter, hooguit gevaarlijker, dan de domme versie.

Welke van de twee het gaat worden,  is inmiddels nog niet duidelijk. Afgelopen dagen leek de voorsprong van Obama niet meer in tte halen. Nu echter lees ik van een peiling waarin het verschil nog maa drie procentspunten is. Dat is ongeveer de foutmarge van dit soort peilingen, en betekent dat de nog met McCain opgezadeld kunnen worden ook…

Gelukkig ben ik niet de enige die de keus tussen deze twee weigert te maken. Onafhankelijk en progressief kandidaat Ralph Nader heeft in een peiling 3 procent van de stemmen. Nee, daarmee win je geen verkiezingen. Maar een basis voor verder verzet tegen wie dan oo het Witte Huis gaat bewonen kan het wel degelijk zijn.