Staking streekvervoer: bescheiden maar belangrijke overwinning

De grote staking in het streekbusvervoer is voorbij, de balans kan worden opgemaakt. Als ik moet kiezen tussen twee opties: het was een overwinning of het was een nederlaag, dan zeg ik: het was een overwinning - maar geen hele stevige. De uitkomst is gunstiger dan zonder staken zou zijn bereikt, maar er zitten belangrijke gaten in het succes.

Ik kan me in grote lijnen vinden in de woorden van Bart Griffioen op de website van de Internationale Socialisten: “Dat werkgevers in het principe-akkoord tegemoet lijken komen aan de vakbondseis van 3,5 procent loonsverhoging, inclusief een halve procent verhoging van de eindejaarsuitkering en een tegemoetkoming in de ziektenkostenpremie, is resultaat van de staking.” Elders in het stuk spreekt hij van “het doorzettingsvermogen van de buschauffeurs dat de druk op de ketel hield” en  “aanhoudende actiedruk”. Inderdaad: het resultaat dat is behaald is precies dát: resultaat van hard actievoeren, van staken.

Dat is een andere benadering dan die van Emile Roemer op de SP-website. Die eist zo’n beetje de eer op van het succes: “Gelukkig steunde de Kamer mijn voorstel om de staatssecretaris naar de onderhandelingstafel te sturen. Wij hebben haar duidelijk verteld dat ze niet met een lege portemonnee mocht aanschuiven en ik ben dan ook ontzettend blij en trots dat dit tot resultaat heeft geleid.” Openingszin van het desbetreffende artikel: “Het voorstel van SP-Kamerlid Emile Roemer om staatssecretaris Huizinga een oplossing te laten zoeken, heeft binnen een week resultaat opgeleverd.”  De staatssecretaris stelde inderdaad 16 miljoen beschikbaar - maar was dat vooral vanwege het verzoek van Roemer of welk Kamerlid dan ook? Of weas het de volhardend volgehouden staking die de staatsssecretaris die kant op dreef? Ik denk het tweede. Het zijn de stakers die een relatief gunstige oplossing hebben geforceerd. Het Kamerwerk van de SP mag een beetje geholpen hebben om de boel parlementair gesproken in kannen en kruiken te krijgen, de hoofdrol komt de buschauffeurs toe en niemand anders.

Maar Bart Griffioen  maakt ook duidelijk dat de overwinning van kanttekeningen voorzien moet worden: de busbedrijven mogen extra kosten doorberekenen in de bustarieven. en de loonsverhoging van 2 procent voor de laatste zes van de 18 maanden dat de CAO geldt, zou wel eens veel te weinig kunnen zijn. Ik maakte soortgelijke punten woensdag eveneens. “De permanente druk op lonen, werkroosters en het gevecht o een sterke concurrentiepositie de norm zijn”, zegt Griffioen terecht. Inderdaad - en het verkopen van de ATV-dagen, zoals de CAO dat toestaat, is daar onderdeel van.

De overwinning die behaald is heeft twee dimensies. Buschauffeurs zelf hebben zoals gezegd, een betere CAO behaald dan ze zonder staken zouden hebben gekregen. Maar erg veel beter zal hun bestaan niet worden, de loonstijging houdt de inflatie min of meer bij, en dat is het wel ongeveer. Belangrijker is het demonstratieve effect naar andere groepen arbeiders. De boodschap is wel degelijk: staken heeft zin, staken doet er toe.

Bij deze balans moeten we niet in de val trappen dat we de nadruk verkeerd leggen. Ja, het is goed om te zien dat de staking de staatssecretaris dwong om met geld over de brug te komen. Maar we moeten niet doen alsof dit ene principiële breuk met het beleid is, zoals Jesse dat in het eerste commentaar op mijn vorige stuk deed. “Mijns inziens een overwinning van formaat daar de overheid de bedrijven financieel onderstyeunt, wat tegen de neoliberale marktprincipes indruist en niet zo’n beetje ook.”  De kwestie is echter dat staatssteun aan de busbedrijven niets nieuws is: het streekvervoer wordt juist deels gefinancierd door fondsen die vanuit de regering naar de provincies gaan, en vandaar naar de bedrijven zelf. Het waren bezuinigingen op die fondsen die bedrijven naar eigen zeggen klem zetten; daarom krijgen ze nu eenmalig 16 miljoen. Maar het principe van staatssteun aan de bedrijven is dus niett veranderd, van een echte inbreuk op marktwerking is dan ook geen sprake hier. Bovendien mogen bedrijven, zoals gezegd, extra kosten nu doorberekenen in de prijs van het buskaartje - dat wil zeggen, op dat onderdeel krijgt marktwerking ruimte die het eerst niet had.

Het is onjuist om de staking vooral te zien als een strijd tussen abstracties, een strijd tussen staatsingrijpen en marktwerking. Bij de vraag: overwinning of nederlaag is de kernvraag anders: gaan arbeiders - zowel de buschauffeurs als andere groepen arbeiders- er op vooruit, hebben ze resultaat geboekt met hun strijd, is de positie van arbeiders tegenover ondernemers versterkt? Dáárop is het antwoord inderdaad een voorzichtig maar hoopgevend: ja.

Staking streekvervoer loopt ten einde - met succes?

De grote staking in het streekvervoer loopt ten einde. Vakbonden roepen hun leden op om morgen weer aan het werk te gaan. Het afgelopen vrijdag bereiikte ‘onderhandelingsresultaat’ kan nu een echt CAO-akkoord worden, nu de regering met 16 miljoen euro - iets minder dan de gevraagde 21 miljoen maar meer dan de nul euro die de regering eerst bood… - over de brug komt om de uitvoering mogelijk te maken.

Hoe moeten we het reslutaat, en de staking zelf, duiden? Als het akkoord neerkomt op het onderhandelingsresultaat van vorige week, dan zijn er pluispunten maar ook pijnlijke zaken voor de chauffeurs. Pluspunt is dat de looneis van 3,5 procent is binnengehaald. Op dit punt hebben de stakers gewonnen.

Maar de CAO krijgt 18 maanden looptijd, en voor de laatste 6 maanden is 2 procent afgesproken. Die verlenging is geen pluspunt, en de 2 procent ook niet zonder meer. Niemand weet hoe dan de kosten van levensonderhoud zijn gestegen, en of die 2 procent een klein beetje genoeg is om die stijging voor te blijven. Loonstijgingen zo lang van te voren afspreken is, zeker in tijden van stijgende inflatie, voor de vakbond en de arbeiders niet gunstig. Minpuntje dus, naar mijn idee. Kwalijk is ook het feit dat vervoersbedrijven het recht krijgen de kostenstijging door te berekenen in de vervoersprijzen. Zo wordt het voor die bedrijven makkelijker om de schuld van een duurder kaartje aan de chauffeurs te geven. De bijdrage in de ziektenkostenpremie die ondernemers toezeggen lijkt me gunstig, de verhoging van de eindejaarsuitkering van een half procentop het eerste gezicht ook. Maar het openen van de mogelijkheid om ATV-dagen te ruilen voor geld is een hele slechte zaak. Financiële noodzaak zal chauffeurs kunnen dwingen hun vrije dagen te verkopen, druk van het management om chauffeurs hiertoe te bewegen om gaten in de dienstregeling op te vangen zal van de vrijwilligheid weinig heel laten. Gevolg: een verder groeiende werkdruk, ongetwijfeld leidend tot nieuw ziekteverzuim en eerder méér dan minder uitval van diensten. Slecht voor het personeel, slecht ook voor de reizigers. En over het plan van de bedriujven om pauzes nmog maar voor een deel door te betelen, lees ik niets. Is die aanval op de schaarse vrije tijd van hardwerkende buschauffeurs nu afgeslagen, of niet?

Alles bij elkaar is het resultaat geen frontale nederlaag, maar ook niet de overwinning die recht doet aan de grote volharding en inzet van de stakers. Toch is er resultaat geboekt: de chauffeurs hebben met hun 18 dagen durende staking de bedrijven gedwongen om geld te gaan zoeken in Den Haag. Ze hebben, door  de staking ook na het ónderhandelingsresultaat’ door te staken, de regering - die eerst zover mogelijk buiten het conflict wilde blijven - ertoe gebracht toch geld beschikbaar te stellen. Ze hebben met hun acties bovendien landelijke aandacht afgedwongen voor de misstanden in het streekvervoer, product van de rare mix van marktwerking, bezuinigingen grillig bureaucratisch regeringsbeleid, zoals Klaas de Vries die in kaart bracht.

Dat alles is in de kern te danken aan de strijdbare chauffeurs zelf. De bondsbestuurders opereerden veel halfslachtiger, vooral in de slotfase. Nadat de rechtbank in Groningen staken in de spits had verboden in de drie noordelijke provincies, duurde de volledige staking in de rest van het land aanvankelijk voort. Maar al snel gingen bussen ook in de rest van het land in de spits weer rijden, in een stap die paste in het beleid van de vakbondstop om er snel uit te komen. “Veel chauffeurs waren het hier niet mee eens, zo bleven stakers in Amsterdam een dag langer in de remise“, melden de Internationale Socialisten (IS). Die organisatie heeft trouwens de afgelopen weken voorbeeldige staaltjes van solidariteitswerk rond de staking laten zien.

De stakers waren hun leiding, wat strijdbaarheid betreft, af en toe een stap vóór. Zij mogen de eer opeisen voor water bereikt is. Ze hebben daarmee een goed voorbeeld gegeven van hoe je fatsoenlijke lonen en arbeidsvoorweaarden verdedigt. En met een snel slechter wordende economische situatie, met prijsstijgingen en recessiedreiging alom, zullen we zo’n verdediging hard nodig hebben ook.

Bush en Brown: gezellig babbelen, meer oorlog

President Bush heeft Londen bezocht, en protest daartegen is met overmacht op afstand gehouden. De 2500 betogers die in de buurt van Downing Street, waar de premier woont, actie voerden, kwamen tegenover een grote politiemacht te staan. Terecht accepteerden betogers beperkingen die de autoriteiten opgelegd hadden aan de demonstranten niet en probeerden sommigen door dranghekken heen te breken. De politie sloeg hard op demonstranten in. Bij het in zulke situaties gebruikelijke duw-, trekwerk- en gooiwerk -’botsingen’, in de taal van de Guardian - pakte de politie 25 mensen op. Eén van hen was een vrouw van  60 jaar. Zij zou zich schuldig hebben gemaakt aan  “indecent exposure”, zoiets als schending van de openbare eerbaarheid. Blijkbaar wordt die eerbaarheid niet geschonden door het ontvangen van een oorlogsmisdadiger, maar wel door iemand die daar op confronterende manier tegen protesteert.

De politie heeft al een onderzoek aangekondigd naar de protesten, en spreekt er schande van. “Londen heeft een tijd te maken gehad  met een ernstige terreurdreiging, en in het huidige klimaat zijn aanvallen zoals we gezien hebben  totaal onverantwoordelijk omdat ze als dekmantel gebruikt kunnen worden voor meer sinistere ciminele activiteit.” Lees: achter betogingen kan terrorisme schuilgaan, dus moeten we betogers extra kort houden. Zo ondermijnt de staat in Groot-Brittannië het demonstratierecht.

Wat Bush is komen doen in Londen? Praten met premier Brown, ongetwijfeld over hun gezamenlijke oorlogsplannen. En, toeval of niet, dezer dagen komt uit de Britse regering weer extra oorlogstaal en oorlogsbeleid. De Britse regering stuurt samen met de VS aan op scherpere sancties tegen Iran. Op een persconferentiedie hij samen met Bush hield maakte Brown bekend dat hij een oproep hiertoe aan andere Europese landen gaat doen.. En de Britse regering stuurt extra soldaten naar Afghanistan, waar Taliban (en vast ookf strijders die daarvoor worden gehouden) spectaculair van zich doen spreken, onder meer door een gevangenis aan te vallen zodat bijna alle 1.150 gevangenen konden ontsnappen. Oorlog, meer oorlog en nog meer oorlog - dat is waarvoor de Britse regering, als nauwste bondgenoot van Bush, nog steeds voor staat.

Sluit Strafkamp Glenn Mills - lees SP-Zwartboek erover en je snapt waarom

“Je wordt door 4 of vijf coaches vastegepakt, en vervolgens tegen de muur of tegen de kast aangegooid. Ik heb tijdens holdings ook kopstoten gekregen en ik ben geslagen. ze zeggen na afloop altijd dat het per ongeluk is, maar je voelt na een kopstoot echt wel dat het niet waar is.” Aldus Roberto, student in de Glenn Mills  School (GMS), een instelling waar jongeren die stevig de fout in zijn gegaan, hardhandig worden aangepoakt - voor hun eigen bestwil, vanzelfsprekend. De uitspraak staat in een aangrijpend Zwartboek dat de Socialistische Partij vandaag heeft uit gebracht.

Die zogenaamde ‘holdings’ waar ook de behandeling waar Roberto over spreekt deel van uitmaakte, zijn een veel en grof gebruikte methode om de discipline erin te rammen - letterlijk. “Ook wordt duidelijk dat bij deze holding jongeren met veel kracht tegen metalen kasten worden gesmeten. Verschillende medewerkers maar ook oud-medewerkers die ik interviewde, hebben mij voorgedaan hoe dat plaatsvindt. De student wordt met twee handen op borsthoogte bij zijn shirt gepakt en hardhandig op en neer tegen een kast gesmeten en gebonkt. Voor de duidelijkheid, dit is de manier waarop deze holding standaard wordt uitgevoerd, het is dus geen uitschieter of incident”, aldus  de scrhijfster van dit rapport, SP-kamerlid Krista van Velzen. Roberto heeft maar liefst veertig keer zo’n holding moeten ondergaan, vertelt hij.

Een ex-coach op de school vertelt: “Eind 2006-begin 2007 heb ik met een jongen meegemaakt dat hij niet met zijn knieën opgetrokken kon zitten in verband met een liesbreuk. Een belangrijk staflid heeft het been van die jongen gepakt en hem in de gewenste houding gezet. Die jongen verging van de pijn.”

Een andere coach: “In 2003 kwam een jongen nieuw binnen. Hij was homo. Ik heb meteen gedacht dat hij in de problemen zou komen. Die jongen zat daar wegens een seksueel delict. (…) Deze jongen werd begeleid door mensen die niet geschoold waren. Die jongen is meer dan 20 keer in de problemen gekomen door seksuele contacten op Glenn Mills. Wij hadden hem moeten beschermen. Hij hoorde daar niet. Deze jongen had duidelijk psychische problemen.” Alleen al zijn aanwezigheid daar klopte niet: “Kinderen die psychische problemen hebben of die een seksueel delict gepleegd hebben, hebben een contra-indicatie. Dat betekent dat ze niet op Glenn Mills toegelaten worden. Maar Glenn Mills had mensen nodig en dus is hij toegelaten. Hoe meer studenten, hoe meer geld.”  Zo gaat het door, alinea na alinea, pagina na pagina

Ik ga niet het hele rapport samenvatten, veel ervan heeft vandaag gelukkig de media ruim gehaald. De veelheid van misstanden is onthutsend, van het toelaten van jongeren van 12 en 13 jaar, terwijl de officiële leeftijdsgrens 14 is, tot het in dienst nemen van personeelsleden die “geen enkele opleiding hebben om met probleemjongeren te werken zoals sportmensen en (getraumatiseerde) ex-militairen.”  Inderdaad een briljant idee: jonge mensen die uit de bocht gevlogen zijn eronder aten houden door mensen die deze vaardigheid in oorlogstijd hebben mogen trainen en daar nogal opgefokt zijn geraakt ook… tudenten van Glenn Mills behandelen als binnenlandse vijand, daar heeft het veel van weg. Dat we uit Guantanamo Bay en Abu Ghraib geen berichten hebben gehoord over het smijten van gevangenen tegen kasten komt hoogstwaarschijnlijk voornamelijk door de afwezigheid van kasten aldaar. 

En net zo min als foltering tegen terreurverdachten helpt om een waarheid te achterhalen - mensen die gemarteld worden zeggen vroeg of laat álles wat de ondervragers willen horen - net zo min heeft het dwangsysteem in Kamp Glenn Mills het effect dat het oifficiele doen bereikt wordt. Het aantal mensen dat binnen een jaar na het verlaten van Glenn Mills weer misdrijven pleegt, is zelfs hoger dan bij vandere inrichtingen: “Uit de recidivemetingen van het WODC blijkt dat 46,3 procent van de ex-studenten binnen één jaar na vertrek uit de inrichting (opnieuw) één of meerdere misdrijven hebben gepleegd waarvoor zij worden vervolgd. Vier jaar na invrijheidsstelling ligt dat percentage op 78 procent. De algemene recidive onder GMS-jongeren in de periode 1999-2004 ligt aanmerkelijk hoger dan onder ex-pupillen in justitiële jeugdinrichtingen.” Het officiële excuus - dat in Glenn Mills nu eenmaal de zwaaardere jongens zitten - is geen enkele rechtvaardiging voor een systeem van mishandeling dat er niet eens toe leidt dat mensen na afloop aantoonbaar minder uit de bocht vliegen.

De SP heeft volkomen gelijk: Glenn Mills moet dicht. Maar de overgrote meerderheid van de politici in Den Haag vinden van niet. Minister Rouvoet wil Glenn Mills omzetten van de open inrichting die het nu officieel is, tot een gesloten inrichting. Holding is namelijk officieel in Glen Mills verboden. “Officieel mag een open jeugdinrichting als Glenn Mills  de methode niet toepassen. Om die reden liet minister Rouvoets (Jeugd en Gezin, ChristenUnie)  de kamer onlangs weten dat Glenn Mills mogelijk  ook de status van gesloten inrichting krijgt.” En daar mag holding kennelijk wel.

Dat is wat Rouvoet kennelijk wil: mishandeling een wettelijke basis verschaffen. Het is verbijsterend dat zo’n minister niet tot aftreden wordt gedwongen. Maar ook andere politicie willen Glenn Mills handhaven., met dwangsysteem en al. Al betreuren ze natuurlijk ‘uitwassen’ en ‘misstanden’. Het rapport van de SP laat nu juist zien dat het hier om systematische dwang en geweld gaat, en bepaald niet slechts om ‘incidenten’.

Daarmee betoont de de hoofdstroom van de gevestigde politiek zich feitelijk voorstander van het recht om mensen op te sluiten, bang te maken, te intimideren en systematisch te mishandelen - of het nu bijdraagt aan de officiele doelstelling. Vandaag zijn het probleemjongens die van deze folterpraktijken de dupe zijn. wees niet verbaasd als morgen in andere instellingen, met andere mensen die daarin opgesloten zitten, soortgelijke verhalen naar buiten komen - van vluchtelingen zonder verblijfsvergunning bijvoorbeeld, of van arrestanten die zich wat weerbaar opstellen. Mishandeling toedekken en laten voortbestaan betekent de verbreiding ervan in de hand werken. Dicht, dat strafkamp dus - voordat er grótere ongelukken gebeuren.

Demonstratie tegen racisme en discriminatie: nuttig, maar nodeloos geïsoleerd

Het was een stevige wandeling, in meer dan één betekenis: de demonstratie tegen racisme en discriminatie waar ik eerder over schreef en vandaag aan deelnam. Van het Museumplein naar de Dam en via een andere route weer terug gingen we, een flinke eind lopen. Maar vooral als politiek gebeuren viel het niet echt mee. Wat indrukken en observaties.

We verzamelden ons op het Museumplein. Toen ik aankwam even na 13 uur - de begintijd - waren er rond de 20 mensen. Heel langzaam groeide dat wat, en bij het vertrek waren er tegen de honderd demonstranten. Niet echt wat je noemt heel veel, maar daarover zo nog iets meer.

Voor we gingen lopen was er muziek en sprekers. Muziek: De Hardheid, een vrolijke ska-band, die erg goed naar de Specials en Madness had geluisterd en er muzikaal haar voordeel mee deed. Maatschappijkritische teksten, Nederlandstalig, en goed verstaanbaar. “Ri-Ta-Tovenaar”, over mevrouw Verdonk, “De Buurman is een Terrorist”, en meer aanstekelijks. Helemaal niet verkeerd.

Er spraken achtereenvolgens mensen vanuit diverse groepen. De spreker vanuit de Anti Racisme Groep  (ARG, organisator van de actie)  wees kort en helder op de noodzaak om tegen allerlei vormen van racisme en discriminatie in actie te komen. Vanuit een groep All Included legde ging een vrouw nader in op hoe fort Europa steeds verder ging om vluchtelingen en migranten uit te sluiten. Vooral de rol van het agentschap Frontex, en zowel de noodzaak als moelijkheid om daartegen actie te voren, kreeg aandacht. Ze riep, onder luide bijval, ook politiemensen en ’stillen ‘(agenten in burger) op om ánder werk te gaan doen dan mee te werken aan ID-controles… Daarna deed een vrouw van de Steungroep Vrouwen Zonder Verblijfsvergunning  een oproep aan mensen om onderdak en werk voor vrouwen aan wie deze steungroep hulp probeert te bieden.

Daarna gingen we lopen, en de groep groeide aan tot ruim boven de honderd. Nadat we de Dam waren gepasseerd slonk het aantal weer, en met iets van 70 of 80 mensen kwamen we weer terug op het Museumplein. Een veelheid van leuzen riepen we, en niet allemaal vond ik ze even slim. Vooral de solidariteit met mensen zonder verblijfsvergunning kwam gezond tot uiting: “Geen man, geen vrouw, geen mens is illegaal”, “No borders, no nations, stop deportations”, “Geen grenzen, geen naties, stop deportaties”, “Solidarité avec les Sans-papiers” (solidariteit met de papierlozen, oftewel met de mensen zonder verblijfsvergunning die in Nederland het akelige etiket ‘illegaal’ krijgen opgeplakt). Verder veel rechtstreeks antifascisme. “Toen niet, nu niet, nooit meer fascisme”, “Alerta, Alerta Antifascista”, “No Pasaran” (ze komen er niet door, een leus uit de Spaanse burgeroorlog). Het leek een flink deel van de tocht wel een antifascistische demonstratie zoals de Antifascistische Actie (AFA) die af en toe organiseert (zie bijvoorbeeld mijn verslag en terugblik van zo’n actie vorige zomer). Verschil was alleen dat er nu geen specifieke nazi-optocht was waar we ons tegen keerden. Op zich is er met deze aandacht tegen fascisme niets mis, maar juist de veelheid van racistische en discriminerende utingen die in de oproep voor de actie zo goed werd beklemtoond, kreeg onevenredig weinig aandacht. 

Leuzen als Alerta Antifascista en No Pasaran zullen door veel omstanders ook niet echt makkelijk worden opgepikt en dragen bij aan de sfeer van wat onwezenlijk, ultraradicaal activisme dat erg ver van de belevingswereld van juist ook die mensen afstaat wiens steun we zo hard nodig hebben. Juist op déze manier blijft radicaal links vooral ook marginaal links, en erg klein links. Jammer is dat, meer dan jammer.

Daaraan droeg vooral nog een opvallend accent van veel leuzen bij: afkeer van politie, orde en gezag, de staat zelf. Vaak werd dat mooi gecombineerd met antiracisme: “No nations, no borders, fight law and order”, bijvoorbeeld. Maar te vaak kwam het neer op gewoon de politie maar wat jennen. “No justice, no peace, Fuck the Police” roepen, terwijl de politie rustig met de demonstratie meeloopt, is niet zo heel zinvol, naar mijn idee.

Dan was er nog de prachtleus die tegelijk typerend was voor de nauwe blik van teveel van de aanwezige demonstranten. “Geef de nazi’s de straat terug - STEEN VOOR STEEN!  Ik vind het een vondst. Maar wat je op een afstand vooral hoort: …steen voor steen. Voor omstanders klinkt dit toch vooral als een leus die thuishoort in een rel. Weer dat schadelijke afstand creëren tussen de actievoerders en de mensen om ons heen.

Geleidelijk werd mij duidelijk waar dit vandaan kwam. Ik hoorde variaties op de leus: “Geef Verdonk/ Wilders de straat terug…” Maar vooral: “Geef Cohen de straat (of: zijn ruiten) terug: STEEN VOOR STEEN”. En bij een zijstraatje, afgeschermd door twee rijen agenten: “Ik wil niks, ik kan niks, geef me een uniform!” Kennelijk waren we  dicht bij de ambtswoning van burgemeester Cohen. Want daar draaide het  blijkbaar om: veel betogers uitten hun woede over de grove ontruiming een paar weken geleden van een aantal kraakpanden. Boze actievoerders gooiden toen ruiten in bij Cohen, en leuzen van vandaag riepen die woede in herinnering. Op dit moment was het meer een krakersdemonstratie tegen repressie dan een breder antiracistisch protest. De leus “Hi-Ha-herkraak” die hier en daar klonk, wees ook in die richting.

Ik vond het allemaal op zich niet verkeerd, en nuttig om eens mee te maken, en ik deel de woede van krakers op Cohen vanwege de ontruimingen. Maar ik denk dat de nadruk op kraken en op afkeer van de politie, de afstand tussen veel demonstranten en potentiële bondgenoten onder de omstanders nodeloos vergrootten. Daartoe droeg ook de hele uitstraling van de actie bij. Voorop wapperde een AFA-vlag, een vlag met de anarchisten-A in een cirkel, en een piratenvlag. Boodschap aan voorbijgangers: hier komt zeer ruig radicaal volk langs, hoedt U! Niet echt de manier om steun te vinden. De leus “Vuur en Vlammen voor Elke Staat” mag het anarchistische idee dat de staat onmiddelijk dient te verdwijnen krachtig duidelijk maken, maar onder een geluid van solidariteit en tegen alle vormen van discriminatie versta ik iets anders. 

Ja, sommige actievoerders riepen omstanders op om mee te doen. Maar ik hoorde ook een demonstrant vlak voor me boos roepen: “Lekker winkelen?! Stelletje súkkels!” Waarschijnlijk heeft deze persoon iemand in dienst om zijn boodschappen te doen of zo, en kennelijk heeft hij geen idee dat mensen op zaterdagmiddag na een week hard werken ook gewoon een verzetje willen en de stad in gaan. Een zeer elitair ‘ik ben beter dan jullie’ gevoel sprak hieruit, ongetwijfeld ingegeven door op zich begrijpelijke frustratie over lage opkomst, niet alleen op deze maar ook op andere acties. Maar het beledigen van de mensen die we juist koste wat kost moeten bereiken om samen verandering te winnen - het was gelukkig op zich uitzonderlijk, maar het sloot wel aan bij de sfeer van ultraradicale afkeer, niet alleen van de maatschappij die mensen klein houdt, maar ook van al die kleingehouden mensen zelf die niet met een zwarte capuchon door Amsterdam lopen om tegen racisme actie te voeren. Ik vond het allemaal niet fraai en niet erg veel bijdragen aan een groei van verzet. Kern is, vermoed ik, dat voor veel demonstranten het uiten van het eigen gevoel belangrijker is dan de vraag naar het effect dat die uiting heeft op het bouwen van verzet. Actie is voor zulke mensen vooral zelfexpressie en niet heel veel meer, en dat is te beperkt.

Terug op het Museumplein kregen we nog enkele sprekers: iemand van AFA die nog eens hamerde op de noodzaak van protest tegend discriminatie; en iemand van de Vrienden van Kerwin. Dat slaat op kerwin Duinmeijer, een Antilliaanse jongen die op 20 augustus 1983, 25 jaar geleden, door een racist werd doodgestoken. Dit wordt jaarlijks herdacht, ook nu weer: 20 augustus 2008, 18.00 op de Dam, dan lopen naar het Vondelpark waar op 20.00 een herdenking is. Goede zaak dat dit gedaan blijft worden. Tot slot nog een spreker namens AFA, en een aanstekelijke hip-hop-band, van zwarte, ik vermoed Antilliaanse, jongens.

Dat was het in grote lijnen. Wat valt er verder over te zeggen? Ik vond de sprekers op zich zinnig, al vond ik het typisch dat het specifiek islamofobe racisme slechts door één spreker benoemd werd, die jongen die vanuit AFA sprak. Hier zit echt een miskenning van het speerpunt dat rechts en uiterst rechts heeft gemaakt van islamofobie als breekijzer tegen de solidariteit, en als racistische bangmakerij.

De actie als geheel was niet nutteloos maar toch wel erg beperkt. De opkomst was  laag, wellicht mede door het voetbal gisteren. Mede hierom wordt het tijd dat het Nderlandse elftal eens stevig begint te verliezen, maar dat is een ander onderwerp… De anarchistisch/ autonome/ krakers-inslag droeg tot de smalheid van de mobilistie bij, maar zelfs op demonstraties met deze inslag zijn er wel eens grotere aantallen mensen op de been gekomen dan vandaag. 

En het was tekenend dat alle sprekers wit waren. Voor een actie die de multiculturele samenleving en al haar verscheidendheid tot uitgangspunt wil maken en hoog wil houden, was die sprekerslijst opvallend weinig multicultureel, en dat gold ook voor de deelnemers. Een handvol donkere mensen, maar in overweldigende meerderheid witten op de actie. Maar hoe kun je ook verwachten dat flinke groepen Marokkaanse jongeren deelnemen als niemand van die achtergrond als spreker op het podium staat, of als muzikant? En hoe kun je effectief tegen racisme vechten als de mensen die rechtstreeks door dat racisme worden aangevallen zelf niet meedoen? Antiracisten moeten actief bruggen bouwen naar en in deze gemeenschappen, en het soort groeperingen dat dit soort acties opzet - AFA, en nu het daarmee kennelijk verwante ARG - heeft op dat punt geen goede staat van dienst.

Maar is dat allemaal de schuld van de mensen die er waren, en van de organisatie die de kar vandaag trok? Die conclusie zou zeer unfair zijn. Want waaróm domineerde een anarchistisch, AFA- en krakersgeoriënteerd geluid? Omdat mensen uit die hoek wél kwamen - en de rest van links het verregaand en beschamend liet áfweten. Je kunt als organisatie niet gaan klagen over anarchistische vlaggen en leuzen die het beeld beheersen, als je zelf nalaat met andere vlaggen en leuzen voor het gezamenlijke doel - antiracisme, strijd tegen discriminatie, remember?! - je beste beentje voor te zetten. 

Okay, ik zag één iemand de krant van Offensief verkopen. Een handvol mensen liep met vlaggen van  de International League for People’s Struggle, een mij onbekende groep. Een van hen deelde een pamflet uitvan de Federatie van Arbeiders uit Turkije in Nederland, HTIF. En iemand deelde een krant uit , Klasse geheten, die kennelijk uit de hoek van autonoom radicaal lijnks wordt gemaakt en die ik eens rustig ga lezen.  Dat de SP wegbleef snap ik: 100 krakers zijn niet genoeg voor een Kamerzetel en kunnen dus straffeloos genegeerd worden… Maar waar was het expliciet en radicaal antiracistische Doorbraak? Zelfs geen oproep op de website kon er af. Waar was de NCPN, die zich nog wel eens sterk maakt voor antifascisme hier en daar?

En waar waren de Internationale Socialisten? Die organisatie pleegt van antiracisme terecht een prioriteit te maken, en de groep heeft mobilisatiekracht ook. Dat ze die voor deze demonstratie niet voluit inzette snap ik erg goed, en is ook terecht. Vandaag was de IS bezig met het organiseren van solidariteit met de stakende buschauffeurs, een van de belangrijkste sociale conflicten sinsds vele maanden en dus hoofdzaak voor vandaag. Maar is dat genoeg reden om geen oproepje op de website te plaatsen? Is het genoeg reden om zelfs geen handvol mensen deel te laten nemen - juist ook om het punt te maken naar de andere actievoerders dat stakingen als die in het streekvervoer een enorme krachtbron kunnen zijn, juist als we een sterk en breed front tegen rechts willen bouwen? Ik snap het niet, ik vind het kwalijk, en het bij voorbaat afschrijven van acties zoals die van vandaag, onder het motto dat het een geïsoleerd naar binnen gekeerde subcultuur betreft, lijkt mij echt onjuist. Juist de afzijdigheid van de rest van links geeft de naar binnen gekeerde en subculturele aspecten die inderdaad problematisch waren op de actie van vandaag, nodeloos veel extra ruimte.

Zó krijg je dus inderdaad keer op keer acties die er maar niet in slagen om bredere groepen aan te spreken, in beweging te krijgen en op kernpunten te verenigen. Het zou helpen als groepen als de AFA en het ARG geen genoegen zouden nemen met hun isolement, en de noodzaak om daar uit te breken een hoge prioriteit zouden geven. Maar het zou bijzonder veel helpen als groeperingen die in wezen zien wat voor het doorbreken van dat isolement nodig is, niet gaan afwachten maar gewoon op hun eigen manier gaan déélnemen aan dit soort acties - zodat dit soort acties uitgroeit tot een stérk soort acties. Want nuttig was de dag van vandaag als actie wel. Maar een echt sterk protest is nog wel iets anders.

Goed nieuws: nee tegen EU-verdrag in Ierland

Kiezers in Ierland hebben in stevige meerderheid nee gestemd in het referendum over ehet verdrag van Lssabon, de opgeleukte versie van het door Franse en Nederlandse kiezers in 2005 al eens weggestemde EU-verdrag. Daarmee heeft de vorming van een nieuwe Europese neoliberale en militaristische supermacht opnieuw een zeer welkome dreun gekregen.

De overwinning van het ‘nee’ is overtuigend: 53,4 procent. De opkomst was met 45 tot 50 procent hoger dan in 2001, toen 35 procent nee stemde tegen een eerder verdrag. Het jaar erop stemde 49 procent weer wél in flinke meerdrheid voor dat verdrag, dat inmiddels een beetje was gewijzigd. De hoop van voorstanders dat dit patroon - eerst een nee, daarna het verdrag een klein beetje aanpassen en dan na een bombardement aan propaganda alsnog een ja - zich zou herhalen, is duidelijk geen werkelijkheid geworden.

De motieven van de nee-stemmers lopen overigens sterk uiteen, en zijn lang niet allemaal links of progressief te noemen. Afkeer van de oppermacht van de belangen van multinationale ondernemingen, weerzin tegen militarisme en zorg over de uitholling van de Ierste neutraliteit vermengen zich met afkeer van immigratie  en andere rechtse nationalistische sentimenten. En in het nee-kamp was Declan Ganley, een rijke zakenman, nogal prominent aanwezig, met een eigen club Libertas die het vooral over belastingen en stemverhoudingen binnen de EU-instellingen had. Zelfs angst dat de EU abortusrechten en openstelling van het huwelijk voor paren van hetzelfde geslacht zou opdringen, speelde een rol.

Maar onder dit mengsel ligt een duidelijk sentiment van arm tegen rijk, van klasse tegen klasse. Het gevoel dat de rijken en machtigen, in Ierland en Europa, hun belangen wilden doordrukken en dit verdrag als handvat gebruikten, was sterk. Dit sentiment won het tegenover een vrijwel verenigd establishment van regering en een groot deel van de oppositie, dat tot een ja-stem oproep. Slechts kleine linkse partijen zetten zich in voor een nee, naast de al genoemde club Libertas.

Het resultaat was, met alle reactionaire bijsmaak, een overwinning voor de arbeidersklasse en daarmee een opsteker voor links.“Uit de uitslagen blijkt dat vooral Ieren uit de inkomensgroepen in meerderheid tegen het Verdrag van Lissabon (…) hebben gestemd. Onder de middenklasse daarentegen houden de voorstemmers en de tegenstemmers elkaar min of meer in evenwicht”, aldus de NRC. Harry Browne zegt in Counterpunch: “De Ja-kant won stevige overwinningen in rijke gebieden en bijna gelijkspel in welvarende plattelandsstreken. De nee-kant kwam metoverwinningen zonder precedent in arme delen van Dublin, Cork, Limerick en andere steden, en met grote meerderheden voor een Nee in meer marginale delen van het platteland in het westen van het eiland en rond de grens met Noord-ierland. Visseerij-gemeenschappen leverden een overweldigend Nee. De voormalige premier van Ierland Garret Fitzgerald beschreef het resultaat als  het meest door klasse verdeelde resultaat in de Ierse geschiedenis.”

Natuurlijk laten de EU-fundamentalisten het er niet bij zitten. Hoe vaak onze kant ook in meerderheid néé stemt, het EU-establishment blijft proberen haar zin door te drukken. “Balkenende gaat door met ratificatie” van het verdrag, ongeacht wat de uitslag in Ierland zou worden, zo schreef de NRC. En de Poolse premier zegt, eveneens volgens de NRC: “Het Ierse referendum diskwalificeert het verdrag niet.”  Hij voegt eraan toe: “We zullen naar manieren zoeken waarop het verdrag in werking kan treden.”

Dat is democratie volgens Europese leiders kennelijk: wat de mensen in meerderheid ook vinden van EU-verdragen, het project erachter móét koste wat kost worden doorgezet. Juist ook deze arrogantie van machthebbers draagt er toe bij dat mensen de gelegenheid steeds weer aangrijpen om nee te stemmen - tegen zo’n verdrag, en daarmee tegen hun eigen regering. Dat speelde in Frankrijk en Nederland in 2005, en kennelijk nu ook weer in Ierland.

Of regeringsleiders en andere machtige EU-fans er in gaan slagen hun zin toch door te zetten, valt trouwens te bezien. Het is een goede zaak dat SP-kamerlid Harry van Bommel vaststelt dat het Lissabon-verdrag nu feitelijk “zo dood als een pier” is. Pas als alle landen het verdrag ratificeren kan het immers in werking treden. Terécht roept hij Balkenende nu op om de ratificering door Nederland nu stop te zetten. Alsnog een referendum zou wel het minste zijn.

Maar de hooghartigheid waarmee regeringsleiders onder een nee uit proberen te komen zou ons nog iets moeten leren: nee stémmen is niet genoeg, we moeten nee leren dóén, zoals bijvoorbeeld streekbuschauffeurs met hun staking laten zien. Bij het wóórdje nee dat uit Ierland klinkt, horen dáden die zo’n woord kracht bij zetten.

Groot-Brittannië in oorlog tegen democratie

Voor de invoering van een politiestaat zijn helemaal geen fascisten, stalinisten of militaire junta’s nodig, zo blijkt in Groot-Brittannië. Regeringspartij New Labour - gemuteerd vanuit de Labourpartij, en levend bewijs dat sociaal-democratische partijen zowel erg asociaal als erg antidemocratisch kunnen zijn - is er ook zeer bedreven in, net als de Conservatieven die Londen weer besturen. Twee voorbeelden

Gisteren nam het Lagerhuis een wet aan die het mogelijk maakt om van terrorisme verdachte arrestanten 42 dagen vast te houden zonder proces. Die termijn was sinds 2006 al 28 dagen, ook al misdadig lang. Daarvoor was het 14 dagen sinds 2003, en 7 dagen volgens een antiterrorismewet uit 2000. Een snelle uitbreiding van deze despotische bevoegdheid van de staat dus. Timothy Garton Ash laat in de Guardian zien hoe absurd dit soort regels zijn, en hoe het lijkt op de gang van zaken in een openlijke dictatuur. Tussen met dit oprekken van tijden dat mensen zonder proces vastgezet kunnen worden, neemt de regering feitelijk het recht om mensen van de straat te plukken en gevangenisstraf te bezorgen zonder iets dat op een fatsoenlijke rechtsgang lijkt. Deze macht typeert een politiestaat.

De dag ervoor maakten autoriteiten bekend dat actievoerders die op 15 juni tegen het bezoek van president bush aan Londen willen demonstreren, geen toestemming krijgen om dat op de gekozen plaats - dichtbij Downing Street en dergelijke - te doen. De politie heeft in die buurt een demonstratieverbod ingesteld. Bij eerdere soortgelijke verboden was overigens de aankondiging om tócht te demonstreren herhaaldelijk voldoende om dat verbod op het laatste moment van tafel te krijgen. ook nu hebben actievoerders van onder meer de Stop the War Coalition en de daarbinnen actieve Socialist Workers Party opgeroepen om het verbod te trotseren.

Even goed is ook dit demonstratieverbod een autoritaire ingreep tegen democratische rechten. Minder demonstratievrijheid, langer vastgehouden kunnen worden zonder proces - het laat weer eens zien dat de ‘oorlog tegen terorisme’ vooral ook een oorlog tegen democratie is.

Niet alleen buschauffeurs in actie

Terwijl de staking in het streekvervoer, gedwarsboomd door kort geding en stakingsverbod in de spits, dóorgaat, vinden ook in andere bedrijfdtakken allerhande acties plaats. Openlijk en collectief arbeidersprotest is gangbaar aan het worden, en dat is een goede ontwikkeling. Er is immers meer dan genoeg om als arbeiders samen tegen te protesteren.

Het verbod om in de spits te staken dat drie noordelijke provincies en reizigersvereniging ROVER gister van de rechtbank in Groningen verzwakt te staking. Twee maal daags de staking moeten onderbreken betekent twee maal daags de staking moeten hervatten - met alle risico’s van botsingen tussen stakers enerzijds, werkwilligen gesteund door managers anderzijds, van dien. Maar het spitsstaakverbod geldt slechts voor die drie provincies die het geding hadden aangespannen. Gelukkig gaat de staking in de andere provincies gewoon volledig door, zo maakten vakbonden vandaag bekend. Hoe lang dit door kan gaan is maar de vraag, want reizigersvereniging overweegt nu ook “verdere stappen om er voor te zorgen dat de bussen in ieder geval in de spits weer gaan rijden”, in overleg met onder meer andere provincies. Dat zou wel eens op een nieuw kort geding kunnen uitdraaien, en het is niet waarschijnlijk dat andere rechytbanken veel anders zullen beslissen dan de Groninkse rechtbank. Dat betekent dat de tijd om nog steeds bijna complete staking de overwinning binnen te slepen wel begint te dringen. Extra druk zal daarvoor nodig zijn.

Intussen zijn er in andere sectoren ook acties, en er komt nog meer aan. Afgelopen maandag lagen de veerdiensten over de Maas een groot deel van de dag plat wegens staking. In de spits was het vervoer gratis.Het personeel - 20 vaste schippers en een aantal  oproepkrachten - eist 2,3 procent meer loon en voert daarom actie.

Vandaag bezetten personeelsleden van de thuiszorg samen met mensen die van thuiszorg afhankelijk zijn elf gemeentehuizen. De actie wordt samen met de SP, die zelf uitgebreid en kleurrijk verslag doet, gehouden. De bezettingen zijn een protest tegen de gevolgen van de Wet Maatschappelijke Ontwikkeling, en meer algemeen tegen marktwerking in de zorg. Agnes Kant, SP-kamerlid: “Een groot deel van de thuiszorgmedewerkers moet twintig tot 25 procent van het toch al magere salaris inleveren. Als ze daar niet mee akkoord gaan, kunnen ze opstappen.” Dit is gevolg van die wet, die de gemeenten ertoe aanzet gemeenten zo goedkoop mogelijke thuiszorg in te huren. Vandaar dat juist gemeeentehuizen doelwit waren van de actie.

Komende vrijdag gaan ook leraren weer protesteren. Zij zullen om vier uur ’s middags op het Plein in Den Haag ballonnen oplaten die de ‘vervlogen hoop’ moeten uitbeelden. Daarmee stellen ze het te magere plan van minister Plasterk om een beter salaris voor docenten te bereiken, aan de kaak. Het geldbedrag is te laag, zicht op afdoende vermindering van de werkdruk is er niet, en het blijft maar afwachten hoe de managers en schoolbestuurders de salarissen van docenten precies invullen. Vooral die onduidelijkheid is volgens SP-kamerlid Jasper van Dijk die er een column aan wijdt een doorn in het oog van de docenten. Vandaar opnieuw een actie van  Leraren in Actie, een groep die druk op de ketel wil houden ook als de vakbond zich niet schrap zet.

Staking in streekvervoer van twee kanten bedreigd

De grote staking in het streekgevoer loopt gevaar, en de dreiging komt van twee kanten. In de eerste plaats is er het gedeeltelijke stakingsverbod dat de rechtbank in Groningen vandaag uitsprak. In de tweede plaats is er de keus vanuit de vakbond om een zogeheten overbruggings-CAO te overwegen. Beiden dreigen de kracht van de staking te ondermijnen.

Eerst de rechterlijke uitspraak. Die houdt in dat de staking alleen buiten de spits mag doorgaan. tussen 7.00 en 9.00 uur en tussen 16.00 uur en 19.00 uur moeten de bussen weer rijden. helemaal verbieden wilde de rechter de staking niet. Maar deze uitspraak komt erop neer dat arbeiders slechts stakingsrecht hebben zolang de staking niet al te effectief word. Een slechte zaak. De uitspraak maakt het de busbedrijven makkelijker om te proberen de uitputtingsslag met de stakende chauffeurs te winnen, en helpt daarmee die bedrijven feitelijk in het CAO-coflict. Dat de uitspraak twee maanden geldt, en dat de bonden daarna weer voluit mogen staken, is een schrale troost.

Intussen laat FNV Bondgenoten, één van de betrokken vakbonden, doorschemeren dat ze zoekt naar een compromis. FNV-onderhandelaar Janny Koppens zei dat haar vakbond wel iets voelt voor een overbruggings-CAO , geldig voor één jaar. De regering zou voor een jaar een bezuiniging van 21 miljoen euro moeten schrappen. Dan kan in ieder geval de looneis van de vakbonden betaald worden. Over de andere conflictpunten - zoals de eis van de bedrijven om de pauzes maar voor de helft uit te betalen - kan in de tussentijd gepraat worden. Koppens vraagt om overleg met de ondernemers hierover. “Wij zullen hen dan ook op een aantal punten tegemoetkomen”, zegt ze. Welke punten? Gaat de doorbetaalde pauze er toch voor de helft aan geloven in ruil voor de loonsverhoging van 3,5 procent? Gaat er toch op andere punten aan arbeidsvoorwaarden geknabbeld worden? Hoe moet ik me trouwens een overbruggings-CAO voorstellen waarin niets over die pauzes wordt afgesproken? Blijven die in de tussentijd wel doorbetaald?

Koppens, en daarmee haar vakbond, begeeft zich met dit alles op een gevaarlijk hellend vlak. Voordat de bedrijven serieuze concessies doen al aanzetten met tegemoetkomingen, om maar tot onderhandelingen te komen - het lijkt mij een teken van zwakte, zeker tegen de achtergrond van het gedeeltelijke stakingsverbod van de rechtbank in Groningen. Het laat de zwakke plek zien in het stakingsfront: een vakbondsleiding die de strijd niet tot het uiterste wil voeren, maar een matig compromis prefereert boven een gevecht tot de overwinning.

Hoe verder? Het mooiste zou zijn als de vakbonden het stakingsverbod gewoon negeerden en doorstaakten, ook in de spits.  Jazeker, daar staat een boete op: 20.000 per dag, tot een maximum van 200.000 euro. Maar is dat écht een probleem? Zouden er ècht geen 200.000 solidaire mensen te vinden zijn die allemaal één euro willen betalen zodat de boete betaald wordt en er gewoon doorgestaakt kan worden? En als de bond nu eens gewoon niét betaalt? Als rechters partij kiezen tegen stakingen, waarom zouden stakers en vakbonden dan niet de rechter trotseren?

De kans dat de vakbonden dit type confrontatie aangaan is echter niet groot. Ze accepteren immers de rechtsorde waar het gedeeltelijke stakingsverbod uit voortkomt. Als ze moete kiezen tussen klassenstrijd tot het uiterste, of de orde die rechters in staat stelt stakingen uit te hollen en ondernemersbelangen veilig te stellen - dan kiezen ze voor het tweede. Het zoeken naar het compromis rond die al genoemde overbruggings-CAO laat al zien welke houding in die kringen domineert. 

Pas als de druk van gewone vakbondsleden om door te zetten zó groot wordt dat de vakbondsleiding niet anders meer kan zonder ieder gezicht te verliezen zal die vakbondsleiding zich steviger schrap zetten. De stakers zullen al hun vasthoudendheid nodig hebben om in deze, minder gunstig geworden situatie, toch de broodnodige overwinning te behalen. En de solidariteit van ons allemaal blijft hoognodig.

14 juni, demonstratie tegen discriminatie: nodig maar niet probleemloos

Op 14 juni vindt in Amsterdam een demoinstratie plaats, onder de leus: “Tegen racisme en discriminatie”. Demonstranten verzamelen op 13.00 uur op het Museumplein. vervolgens gaat de demonstratie te binnenstad in. Er zullen bands zijn, en sprekers, zoals te doen gebruikelijk bij betogingen. De actie is uitgeroepen door de Anti Racisme Groep in Amsterdam. Ik zal er bij zijn, als ik enigszins kan.

De oproep, geplaatst op Indymedia, noemt als voorbeelden van discriminatie die actie nodig maakt, de “structurele discriminatie van gastarbeiders en het keiharde, onmenselijke vreemdelingenbeleid.” De tekst gaat verder: “politici komen weg met misdaden als de Schipholbrand en het stelselmatig stigmatiseren van bevolkkingsgroepen. Dan is het niet vreemd dat sommige jongeren denken ongestraft asielzoekers hun dorp uit te kunnen pesten, homo’s te mishandelen of gebedshuizen in de fik te steken.”  De schrijvers van de oproep willen “strijden, juist met verschillende groepen, voor een samenleving waarin iedereen gelijkwaardig is!”

Het is een noodzakelijke demonstratie, en het is heel gezond dat de focus een keer niet speciaal op Wilders gericht is, of tegen Verdonk - hoe nodig en nuttig de acties van de Internationale Socialisten, en het protest tegen Verdonk dat Doorbraak hield, eerder dit jaar ook waren. Er is iets breders gaande, breder dan een racistische haatzaaierij van twee rechtse kopstukken. Hoe vergiftigd het klimaat al is, en hoezeer dat levens van mensen beschadigd, bleek de afgelopen maanden uit meerdere voorbeelden. Redelijk wat aandacht kreeg het gezin uit de Afrikaanse staat Liberia, dat het dorp Waspik uit werd getreiterd terwijl autoriteiten handenwringend toekeken en niets ondernamen. Iets minder aandacht trok het feit dat Turkse ouders op een school in Amsterdam-Noord hun kinderen van school haalden na voortdurend racistische islamofobe pesterijen. Etnische zuivering in zakformaat.

De demonstratie van aanstaande zaterdag maakt dan ook een belangrijk punt, en verdient steun.  Tegelijk ziet het ernaar uit dat het draagvlak beperkt is, en zal er veel moeten gebeuren om voor een flinke opkomst te zorgen. Aan de poster en tekst te oordelen komt het initiatief uit met kraakbeweging en Antifascistische Actie (AFA) verweven groepen. De illustratie op de poster lijkt qua stijl bijvoorbeeld op een flyer die in september gebruikt werd om mensen op te roepen voor een actie tegen de Nederlandse Volksbeweging NVB, een nazi-club. Als mijn indruk klopt, dan beterkent dit dat de autonome radicaal-linkse scene op de been zal zijn komende zaterdag, maar niet heel veel meer dan dat. Dat zou spijtig zijn.

Waaraan dat ligt is nog niet zo eenvoudig uit te maken. Hebben organisatoren breder draagvlak proberen te zoeken, maar is dat niet gelukt? Het is tekenend dat er, buiten de herhaalde oproep op Indymedia, vrijwel niets te vinden is over de demonstratie. Er staat inmiddels gelukkig een oproep op de website van AFA. En er is een Hyves gewijd aan de demonstratie.  

Maar ik zie niets bij Doorbraak, een organisatie die de strijd tegen racisme hoge prioriteit geeft. Ik zie niets bij de Internationale Socialisten, voor wie op andere manier hetzelfde geldt. Zijn deze groepen benaderd voor steun, maar wimpelden zij dit verzoek af? Dan zijn deze groepen in de fout. Zijn deze groepen niet eens benaderd? Dan is de organisatie van de actie van 14 juni zèlf niet goed bezig.

Maar ook in dat tweede geval is er geen zinnige reden om de demonstratie van 14 juni te negeren. Een oproepje op website en/of melding naar mailinglijsten is wel het minste. En als de demonstratie volgens een organisatie géén goed idee is,  is het dan geen aardige gedachte om dat dan gewoon eventjes uit te leggen? Nu ontstaat de indruk van een door een kleine radicale groep opgezette actie die zelfs door de beste delen van links domweg - met de nadruk op dóm - genegeerd wordt. Zo dragen groeperingen bij aan een nog sterker isolement van deze demonstratie. Zo worden de bij grote delen van links gebruikelijke, en op zich vaak niet eens onterechte, verwijten aan AFA- en aanverwant autonoom activisme - ‘naar binnen gekeerd, zelfgekozen isolement, subcultuurtje’ - vooral een self fulfilling prophecy. De strijd tegen racisme verdient beter, antiracisten van allerlei achtergronden horen komende zaterdag dan ook gewoon op deze demonstratie thuis.