VS: Diplomatie rond Iran, escalatie in Afghanistan?

Raakt de kou tussen Iran en de VS wat uit de lucht? Een handvol berichten van de afgleopen dagelndoen vermoeden dat vanuit de regeringen van beide landen serieus gezocht wordt naar een soort van overeenkomst die de jarenlange confrontatie tussen de twee staten van haar scherpe kanten ontdoet. Daarmee wordt het gevaar van een nieuwe aanvalsoorlog vanuit de VS tegen Iran beduidend minder. Maar: eerst zien, dan geloven.

Op donderdag 17 juli meldde The Guardian dat de VS van plan is om een diplomatieke vestiging in Iran te openen (gevonden via War in Context, een hele nuttige website trouwens). Dat land en de VS hebben sinds 1979 geen diplomatieke betrekingen meer, dus zo’n vestiging zou een soort van doorbraak betekenen. William Burns, een hoge diplomaat, spreekt dit weekeind bovendien in Zwitserland met Iraanse diplomaten.

Op vrijdag 18 juli maakte Manouchehr Mottaki, minister van buitenlandse zaken van Iran, bekend dat hij dit weekend inderdaad overeenstemming over zo’n diplomatieke vestiging – geen volwaardige ambassade overigens – verwacht met de VS (nieuws.nl). Tevens komen er volgens de minister rechtstreekse vluchten tussen de VS en Iran.

Het is afwachten hoe dit allemaal uitpakt. Het conflict tussen de twee landen over de verrijking van uranium – volgens Iran voor energie-opwekking, volgens de VS onderdeel van een kernwapenprogramma – is niet opgelost. Het feit dat de VS een topdiplomaat met Iraanse collega’s laat praten voordat Iran de verrijking van uranium heeft gestopt behelst echter een verschuiving van de positie van het Witte Huis. Tot nu toe eiste de Bush-regering éérst stopzetting van verrijking, als voorwaarde vooraf voor overleg. Feitelijk bindt de VS dus een stukje in, en dat is bepaald geen slecht nieuws. Kennelijk zijn degenen die zeggen dat de VS uiteindelijk een aanval op Iran toch te riskant vinden, hard op weg gelijk te krijgen. Kennelijk is mijn sombere voorspelling van een naderende oorlog té somber – en gelukkig maar! Kracht en/of wilskracht van de Amerikaanse machthebbers haperen, en dat stemt voorzichtig hoopvol

Het blijft echter oppassen. De prille diplomatieke opening wordt ongetwijfeld met grote verontrusting bekeken vanuit Israëlische politici en militairen die het onbestaanbaar vinden dat Israël of de VS zich neer zouden leggen bij een Iraans kernprogramma. En ook in de VS zij er die hard neoconservatieven die dat gepraat met Iran maar niets vinden. Eén van hen is John Bolton; hij maakt zich al langer zorgen dat de VS een deail met Iran  zoekt in plaats van het land kapot te bombarderen, en ziet zijn gelijk nu bevestigd (zie Gary Sick met een mooie analyse op de website Rootless Cosmopolitan van Tony Karon) (ook gevonden via War in Context). Hoe invloedrijk dit soort geluiden zijn, valt moeilijk in te schatten, maar het feit dat Bolton zijn klachten via de opiniepagina van de Wall Street Journal moet spuien, geeft te denken.

Als de diplomatieke draai van de VS jegens Iran doorzet betekent dat trouwens geen principiële wijziging van doelstellingen vanuit Washington. Van een werkelijk vredelievender politiek is geen sprake. Iran als zelfstandige macht, bovenop een flinke olievoorraad – het blijft een obstakel voor Amerikaanse hegemonie in de regio. Maar kennelijk verkiest de VS nu inkapseling van Iran via diplomatie en het aanmoedigen van plooibare elementen binnen het Iraanse regime boven een confrontatie waar de machthebbers in Washington weinig trek in blijken te hebben.

Hoe weinig de Amerikaanse draai rond Iran met principiële  vredeswil te maken heeft, wordt dagelijks zichtbaar één land oostwaarts, in Afghanistan. Vanuit dat land horen we bijna dagelijks berichten over Amerikaanse (of vanuit Amerikaaanse troepen aangevraagde) bombardementen met grote aantallen burgerslachtoffers. De NCR berichtte op 18 juli over een NAVO-luchtaanval in Herat, een Afghaanbse provincie. Daarbij zouden twee Taliban-chefs, maar volgens dorpsoudsten ook tientallen burgers, zijn gedood. Verderop in het bericht lezen we ook nog: “dinsdag vielen acht burgerdoden bij een door de Amerikanen aangevraagde luchtaanval in het district Bakwa…” De bommenregen kwam nadat Amerikaanse soldaten vanuit huizen waren beschoten, aldus een verklaring vanuit Amerikaanse autoriteiten.

En dat is bepaald nog niet alles: “De VS onderzoeken nog twee incidenten in het oosten van het land, waarbij volgens Afghaanse bestuurders zestig doden zijn gevallen.” Opgemerkt mag worden dat het bij die Afghaanse bestuurders niet om Taliban-fans gaat, maar om gezagsdragers met wie de NAVO en de VS beweren samen te werken. Als zíj al zo’n negatief beeld van Amerikaans- en NAVO-optyreden geven, dan zegt dat weinig verheffends over hoe NAVO en VS te werk gaan. Het kan heel goed zijn dat de VS diplomatie zoekt rond Iran om zo meer speelruimte te hebben voor verdere opvoering van het oorlogsgeweld dat dezelfde VS over Afghanistan uitstort, dag na dag na bloedige dag. En dat is géén goed nieuws.

Advertenties

One Response to VS: Diplomatie rond Iran, escalatie in Afghanistan?

  1. […] de dreiging zelf lopen de meningen uiteen. Op 18 juli schreef ik er ook al over. Ik schatte toen in dat de Amerikaanse machthebbers overhelden naar de opvatting dat een aanval […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: