Iran nog steeds onder schot van VS en Israël

De dreiging van een Amerikaanse aanvalsoorlog blijft te gemoederen bezighouden. En terecht: grootschalige bombardementen, hetzij door de VS, hetzij door Israël, heztij door deze twee staten samen, zouden een geweldsexplosie ontketenen waarvan de gevolgen nauwelijks zijn te overzien. Maar hoe groot en acuut is de dreiging? Neemt die toe, af of blijft die op een constant niveau voortsudderen? En, belangrijker: wat kunnen we doen om het oorlogsgevaar af te wenden?

Over de dreiging zelf lopen de meningen uiteen. Op 18 juli schreef ik er ook al over. Ik schatte toen in dat de Amerikaanse machthebbers overhelden naar de opvatting dat een aanval toch te riskant was, en dat daarom een diplomatieke oplossing gezocht werd, zonder dat overigens het Ameikaanse strategische doel – Iran als zelfstandige dwarsliggende macht bestrijden – werd verlaten. “Kennelijk zijn degenen die zeggen dat de VS uiteindelijk een aanval op Iran toch te riskant vinden, hard op weg om gelijk te krijgen. Kennelijk  is mijn sombere voorspelling van een naderende oorlog te somber – en gelukkig maar!” Maar ik voegde eraan toe: “het blijft echter oppassen”, vanwege de oorlogshouding in de Israëlische top, en het blijvende gestook van neoconservatieve fanatici als John Bolton in de VS zelf.

Niet iedereen is het eens met de analyse dat de oorlogsdreiging iets afneemt. Peyman Jafari schreef op 20 juli op de website van de Internatioane Socialisten een helder stuk over de zaak. Hij maakt duidelijk wat de bedoeling van de VS is, dat het Iraanse kernprogramma een voorwendsel is, maar dat de werkelijke reden elders ligt: “De VS beschouwen de politiek onafhankelijke koers van Iran als obstakel voor de controle over deze strategisch belangrijke regio.” Zo is het.

Minder sterk is echter de titel van het stuk: Oorlogsdreiging tegen Iran neemt toe”. Nergens uit het stuk zelf blijkt echter de toename van die – op zichzelf voortdurende – dreiging. En de beginnetjes aan diplomatie – nogmaals, met gewoon dezelfde strategische bedoelingem, zonder  principiële veranderingen in doelstellingen – worden mij iets te makkelijk terzijde geschoven: “Maar deze stap betekent niet dat de VS nu de diplomatieke weg zullen inslaan…”. Volgens mij probeertt de VS dat wel degelijk – al is het maar om, mocht daar niets uitkomen dat de VS bevredigt, des te makkelijker alsnog op oorlog aan te kunnen koersen.

Paul Rogers schetst op de website Open Democracy aanwijzingen dat er wel degelijk een koerswijziging richting meer diplomatie is ingezet vanuit de VS. Hij wijst op militaire kopstukken die waarschuwen voor de risico’s. Mike Mullen bijvoorbeeld, stafchef  in de VS: “Ik ben nu twee oorlogen aan het uivechten en ik heb geen behoefte aan een derde”, en ook: “dit is een zeer instabiel deel van de wereld en van mij hoeft het niet nog onstabieler te worden.” Ja, ook hij ziet het Iraanse kernprogramma met lede ogen aan, maar dat wil voor hem blijkbaar niet zeggen dat oorlog nu de handigste optie is.

Rogers schenkt overigens ook ruim aandacht aan de neoconservatieve vleugel die teleurgesteld is vanwege het zoeken naar diplomatie, en die ‘appeasement’ roept. En hij wijst op geluiden vanuit Israël, dat best eens  zelf een aanval zou kunnen lanceren, uiterlijk vóór het einde van de ambtstermijn van Bush. Dat, en niet zozeer de opstelling van de VS zelf, brengt hem er kennelijk toe om te concluderen: “Een conflict met Iran is weliswaar niet onvermijdelijk, maar het botte feit is dat het waarschijnlijker is de komende vier tot zeven maanden dan op elk moment in de afgelopen vijf jaar.” Hoe waarschijnlijk het echter is dat Israël toeslaat zonder Amerikaanse toestemming, is echter toch de vraag. En dan spelen alle factoren die tot de huidige Amerikaanse aarzeling leiden weer mee.

Belangrijker dan de vraag of de kans op oorlog toe- of afneemt is de vraag wat we er aan moeten doen. Zo heel erg lopen de houding van Peyman Jafari en ondergetekende gelukkig niet uiteen. Net zo min als Peyman Jafari met zijn betoog stelt dat de bommen bij wijze van spreken deze week kunnen vallen, zo betoog ik ook niet dat  we niet meer bang voor zo n aanval hoeven zijn. De IS pleit niet voor paniek, ik pleit niet voor lui en opgelucht achteroverleunen, beiden zien we dat de oorlogsdreiging reëel is en dat die dreiging een antwoord vereist.

En juist ook als de dreiging kleiner wordt blijft grote waakzaamheid geboden. We moeten er alles aan doen om de Amerikaanse machthebbers extra redenen te geven om er maar niet aan te beginnen. De VS en hun bondgenoten moeten nu al signalen krijgen dat een aanval op Iran niet alleen in en rond dat land zelf tot felle reacties  zullen leiden. Niet alleen een Iraanse afsluiting van de Straat van Hormoez – waardoor heel veel olie verscheept wordt -, niet alleen felle reacties door Sjiitische strijders tegen de VS in in Irak, niet alleen een fel antwoord vanuit Hezbollah tegen een Israëlische aanval op Iran – maar juist ook in de VS en hier in Nederland zelf is noodzakelijk.

Nú is het moment op hardop te zeggen: wij gaan bij de eerste Amerikaanse en/ of Israëlische bom of raket op iran luidruchtig de straat op. Geen Amerikaanse ambassade of consulaat mag op die dag zonder beleg van demonstranten zijn. Dat geluid moet nú verspreid worden, zodat de dreigende onrust in tal van bondgenoten van de VS nú al een factor is die Amerikaanse machthebbers mee wegen bij hun afweging tussen wel of geen aanval. De politieke prijs van een aanval op Iran zo hoog mogelijk opdrijven, dat moet het richtsnoer zijn voor vredesactivisten. Daarbij hoort ook: de Nederlandse regering nu al onder druk te zetten om iedere steun – militair, politiek, qua publiciteit en beleid – aan een oorlog tegen Iran stop te zetten.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: