CDA zegt ja tegen kernenergie, SP geen keihard nee

‘Kernenergie? Nee bedankt!’ Dat was de tekst van buttons en stickers en dergelijke waar vanaf de late jaren zeventig tot ver in de jaren tachtig talloze mensen mee rondliepen. Dat waren de jaren van grote protesten tegen de bouw van nieuwe kerncentrales, en voor de sluiting van de bestaande centrales in Borssele en Dodewaard. Twee maal hielden duizenden actievoerders blokkades van de Dodewaard-centrale – acties waarbij de ME herhaaldelijk grof geweld inzette tegen de deelnemers aan de blokkades. Ook grootschalige acties tegen de bouw van de hogesnelheidsreactor in Kalkar, net over de Duitse grens, brachten al in de jaren zeventig ook vanuit Nederland veel mensen op de been.

De beweging tegen kernenergergei boekte succes. Het idee om nieuwe kerncentrales te bouwen werd onder druk van de protesten van de politieke agenda afgeduwd. Toen op Economische Zaken in 1985 toch nieuwe kerncentrales gepland werden, gebeurde dat in het diepste geheim. Dát – en niet de inbraak waar Duyvendak aan meedeed waarmee deze ondemocratische gang van zaken naar buiten werd gebracht – was het echte schandaal. Maar dit terzijde.

Laten we die leus ‘Kernenergie? nee bedankt!’ maar snel uit de mottenballen halen en nieuw actiemateriaal ermee bedrukken, want nieuwe kerncentrales  zijn in het huidige politieke klimaat niet meer zo ondenkbaar als ze jaren lang – terecht – zijn geweest. CDA-fractieleider van Geel riep begin deze week ondernemers op om vergunning voor de bouw van een kerncentrale aan te vragen. “Nederland heeft kernenergie in de komende decennia gewoon hard nodig”, volgens hem. Verhagen, minister van buitenlandse zaken, ook CDA viel hem bij, met als argument dat Nederland zich zo minder afhankelijk van energie uit het buitenland kan maken ( “Pleidooi CDA voor nucleaire energie”, NRC, 1 september 2008).

Het is een veeg teken dat prominente CDA-ers deze kant op willen. Veel ernstiger is echter de reactie van de belangrijkste partij ter linkerzijde, de Socialistische Partij (SP). Die is weliswaar nog niet toe aan een ja tegen kerncentrales, maar van een vastberaden néé is geen sprake. Op de website van de SP beantwoordt fractieleider Agnes Kant een paar vragen erover, en ze vraagt zich vooral af of energiebesparing en duurzame energie voldoende zullen zijn om de toenemende vraag naar energie aan te kunnen. Nu is de SP nog niet voor nieuwe centrales, zegt ze , “maar  als de omstandigheden veranderen, kan ook  onze afweging een andere uitkomst krijgen.” De kop van het stuk is veelzeggend: “Geen taboe op kernenergie”.

Er is echter helemaal geen reden om de volledige afwijzing van kernenergie los te laten. Sommige van de redenen voor afwijzing noemt Agnes Kant zelf: kerncentrales zijn drie keer zo duur als centrales die op gas draaien. Op het gebied van kernafval en veiligheid heeft de wetenschap vorderingen gemaakt, maar “dat betekent overigens niet dat we nu rustig een kerncentrale kunnen bouwen.” Vooral dat afvalprobleem – zwaar verontreinigend spul dat zeel lang ook zaaar verontreinigd blíjft en dus heel lang risico’s blijft opleveren – blijft een reden om tegen kernenergie te zijn en te blijven. Ook geeft Agnes Kant toe dat uranium, grondstof voor opwekking van kernenergie, net als bijvoorbeeld olie, duurder wordt en vroeg of laat op raakt. De ene eindige energiebron vervangen door de andere eindige energiebron, dat is het ene gat met het andere dichten.

WISE, een groepering die zich tegen kernenergie keert, wijst erop hoe een nieuwe kerncentrale in Finland enorme vertragingen opliep en veel duurder werd dan begroot. Zie “Milieuorganisatie waarschuwt CDA voor nucleaire Betuwelijn” (gevonden via Indymedia) – een treffende beeldspraak. Volgens WISE ging er ook van alles technisch mis. Meer in het algemeen wijst WISE erop dat het afvalprobleem niet onder controle is. “Bovendien stoot kernenergie ook CO2 uit”, aldus een egsman van de groepering. Daarmee is ook het idee dat kernenergie echt een atwoord kan geven op het broeikaseffect wel ernstig beschadigd.

Maar er  kleven nog meer bezwaren  aan kernenergie. Heel belangrijk is de militaire component, het gevaar van “nucleaire proliferatie” waar WISE ook op wijst. Een land dat kerncentrales en alle daartoe benodigde faciliteiten – opwerking, verrijking en dergelijke – heeft, kan in principe kernwapens maken. Dat wil niet zeggen dat zo’n land dat dus ook perse wil – de conclusie dat Iran verrijkingsfaciliteiten bouwt en dús aan een kernbom werkt, is nonsens – maar het vermogen om dit te doen komt zo wel dichterbij. Welnu, willen we echt dat Nederland – loyaal bondgenoot van de enige kernbommengooiende natie ter wereld, de VS – dat vermogen krijgt of behoudt? Zijn we er gerust op dat dit Nederland – een Nederland dat in 2010 misschien een regering-Verdonk over zich heen krijgt – kan worden toevertrouwd? Willen we deze schurkenstaat die aan bezttingspolitiek in Afghanistan meedoet, zulke wapens zien bouwen?

Dezelfde minister Verhagen die voor kernenergie pleit, hield ook een pleidooi voor meer  investeringen in  militair potentieel. Op die manier hoopt Nederland in de internationale politiek meer haar zin te kunnen krijgen, ook buiten VN en NAVO om ( “Verhagen: vaker los van NAVO, VN”, NRC, 1 september 2008). Willen we een staat met deze arrogante ambities ook nog eens van het vermogen voorzien om kernwapens te maken?

Ik vind het levensgevaarlijk dat de SP – een partij van wie ik principieel verzet hóóp te zien (al verwácht ik niets meer) tegen militarisme in al zijn vormen – de deur voor nieuwe kerncentrales niet hermetisch gesloten houdt. Logischer lijkt het mij om de druk op ontmanteling van nog bestaande kernfaciliteiten eens stevig op te voeren. Want kernenergie? Nee, bedankt!

Advertenties

One Response to CDA zegt ja tegen kernenergie, SP geen keihard nee

  1. smokey schreef:

    Bedankt voor de links, ben fel tegenstander en me rotgeschrokken van de zet van de SP maar misschien is een nieuw debat noodzakelijk. Zie, juist ja, Wise

    http://www.tegenstroom.nl/node/949

    Milieubeweging: get your act together

    Doenja Koppejan, studente Milieu-maatschappijwetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen heeft voor haar masterthesis (mei 2008) een “historische analyse van de houding van de milieubeweging in het kernenergiedebat” gemaakt.

    Belangrijkste conclusie: De huidige houding van een groot deel van de milieubeweging (“We willen het eigenlijk niet over kernenergie hebben, laat staan er campagne op voeren)is contraproductief en de dood in de pot. Lees haar rapport Children of the Sixties, Adults of the New Millenium?.

    Grt.P

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: