Bijeenkomst over NAVO: bescheiden succes

De bijeenkomst “De NAVO en de Nieuwe Wereld Wanorde”, gisteravond in Amsterdam, was een bescheiden succes. Goede inleidingen, redelijk gevarieerde en overwegend zinnige bijdragen in de discussie, en een opkomst van pakweg zestig mensen. Een letterlijke weergave, daar begin ik niet aan, Hieronder wel wat indrukken, observaties en samenvattingen van toespraken in mijn bewoordingen.

De bijeenkomst stond in het teken van de zestigste verjaardag van het NAVO-bondgenootschap, die april 2009 in Straatsburg gevierd gaat worden. De Internationale Socialisten (IS), die de meeting van gisteravond hadden opgezet, willen vanuit Nederland mensen aanmoedigen om deel te nemen aan het, hopelijk grootschalige en felle, protest tegen dat militaire bondgenootschap en de oorlogspolitiek die daarin georganiseerd wordt. Gisteravond was eigenlijk een soort van aftrap van die mobilisatie. De IS is in dit soort activiteiten in haar element, en ik ga graag met IS-kameraden mee mee naar Straatsburg

Drie sprekers, eigenlijk vier als we Miriyam Aouragh, van de IS, meetellen die het forum opende met een korte schets van de actualiteit van oorlogen en dreigingen. Daarna nam John Rees, van de Britse Stop the War Coalition en tevens van de zusterorganisatie van de IS in Groot Brittannië, het woord. Hij wees erop hoe enerzijds de ‘Oorlog tegen Terrorisme’ zijn doelen niet bepaald bereikt; Van het voorgenomen stabiele, marktgeorienteerde en pro-Westerse Irak is geen sprake, in Afghanistan gaat het zo mogelijk nog slechter voor de Westerse bezetter. Zelfs Karzai, “de burgemeester van Kaboel” zoals Rees vrolijk sneerde, wil dat de troepen naar huis gaan, en betoonde zich daarmee “een late bekeerling tot de anti-oorlogsbeweging, maar we heten iedereen welkom…”

Maar intussen verspreidt de oorlog zich wel: naar Pakistan, naar Syrië. En met de oorlog in Georgië gaan we een gevaarlijke nieuwe fase in: niet langer alleen een grote mogendheid tegen een klein land, maar de dreiging van twee grote mogendheden die in oorlogs raken.

Intussen woedt in de VS de verkiezingscampagne, en Rees sprak de hoop uit dat Obama wint: omdat het de hoop op verandering, vooral ook in de zwarte gemeenschappen die nu eindelijk één van hun president hopen te zien worden, tot uitdrukking brengt. Rees schoot hierin naar mijn mening door met zijn uitroep: “I’ m all for Obama”.  Zeggen dat een overwinnig van Obama gunstiger is dan een nederlaag is één ding; echt tot steun oproepen is nog niets anders, en gezien de aard van de partij waar Obama kandidaat voor staat, volslagen onjuist. Ik heb daar in de discussie een paar zinnetjes over gezegd.

De strijd tegen de oorlog, en dus de actie tegen het NAVO-feestje, is volgens Rees allereerst van belang voor de mensen in landen als Afghanistan, die rechtstreeks slachtoffer zijn. Maar ook arme mensen hier zijn slachtoffer: zíj zijn degenen die onder economische druk het leger in gaan om te schieten op de arme mensen daar. Bovendien worden uit naam van de strijd tegen terrorisme onze burgerrechten ingeperkt en het racisme tegen vooral Moslims steeds verder aangejaagd. Allemaal redenen om het eerste weekend van april naar Straatsburg te komen, te helpen protesteren, en en een mobilisatie van te maken vergelijkbaar met de protesten zoals in Nice, Genua en Florence, aldus Rees.

Daarna was het de beurt aan Kees kalkman, van de antimilitaristische onderzoeksgroep VD AMOK. Hij legde eerst wat uitspraken van McCain en Obama over de NAVO en aanverwante zaken naast elkaar – en constateerde maar weinig, gradueel en niet principieel, verschil. Obama wilde economische en diplomatieke druk op Iran, McCain ook bommen. Beiden willen verdere uitbreiding van de NAVO. Een echt alternatief, zo konden we conculderen, bood Obama niet.

Vervolgens schetste Kalkman de achtergronden en geschiedenis van de NAVO. Die was aanvankelijk ingericht om de Sovjetunie (en heel in het begin ook Duitsland)  tegenwicht te bieden. Maar ze speelde al snel ook al een belangrijke rol om de zuidflank van Europa stabiel-kapitalistisch te krijgen, tegen de dreiging van sociale onrust in deze snel-moderniserende landen. Staatsgrepen in Griekenland en Turkije gebruikten NAVO-ifrastructuur, in Spanje werden generaals gepaaid met NAVO-lidmaatschap en modernisering van hun legers, in Portugal steunde de NAVO koloniale oorlogen om het bewind overeind te helpen houden. Ook In Nederland speelde de infrastructuur een rol bij oorlogen die de VS, en ook Israel, voerden.

Na 1989 waren er, behalve bureaucratisceh inertie, enkele factoren die de NAVO gaande hielden. De NAVO hielp een Europese zelfstandige rol tegen te werken en daarmee  de VS-dominantie in stand te houden; onzekerheid en verdeeldheid tussen Europese staten droeg daaraan bij. Twee projecten waren belangrijk: NAVO-uitbreiding, en interventie op de Balkan. Nu kwam ook het concept naar voren dat de NAVO buiten het verdragsgebied moest kunnen optreden.

Na 11 september 2001 zette de VS de NAVO feitelijk buitenspel; ze deed het liever zelf, met coalitions of the willing. In Irak speelt de organisatie nauwelijks een rol. In Afghanistan, waar het verzet groeit, echter wel. Mislukking dara kan de toekomst van het bondgenootschap onzeker maken.

In Straatsburg zou oorspronkelijk onder meer een nieuw concept voor de NAVO – waarbij lidmaatschap van landen als japan in beeld kwam – op de agenda staan. Wat hier door huidige verdeeldheid van terechtkomt is de vraag. Wel zal het gaan over eventuele uitbreiding van de NAVO met Georgië en Oekraine, en over de militaire integratie van Frankrijk in het bondgenootschap, in ruil voor hoge posities van Franse generaals. Voor Kalkman is de taak van ons bij dit alles duidelijk. “Het gaat er nu om smoel te tonen everder te gaan en verzet te bieden. Straatsburg biedt hiervoor een goede gelegenheid.”

De derde spreker was Reiner Braun, van de Duitse vredesbeweging Internationale Cooperation für die Frieden. Ook hij begon met wat opmerkingen over Obama en McCain. De laatste wil gewoon meer bommen gooien, en verweet bijvoorbeeld president Nixon dat hij te weinig bommen om Vietnam gooide. Obama maakt een nieuwe betrokkenheid van mensen los, van zwarten, latino’s, jongeren, die verandering willen, geen oorlog en neoliberalisme.

Maar Obama krijgt ook de steun van grote bedrijven die zien dat het oude neoliberalisme voorbij is. Braun vergeleek Obama met Bismarck, de Duitse kanselier uit de negentiende eeuw die sociale zekerheid begon door te voeren om het kapitalistische systeem stabieler te maken. Wat Obama gaat doen zal afhangen van wie het meeste druk uitoefent: sociale (vredes-) bewegingen die verandering willen? Of Obama’s adviseurs, veelal mensen uit het presidentschap van Cinton?

Braun stelde vervolgens dat de NAVO moet, maar niet kan winnen in Afghanistan. Alexander de Grote was zo slim bij Afghanistan niet verder te gaan. Britse pogingen mislukten twee keer, Rusland slaagde er niet in. Hoeveel mensen moeten voor de huidige poging nog lijden en doodgaan?

Braun vertelde dat eerder dit jaar een Jirga, een beraad van traditionele leiders in Aghanistan, probeerde tot vredesoverleg met gewapende verzetsgroepen en de regering trachtte te komen – en dat de Amerikaanse ambassadeur dit feitelijk verbood. Hij legde ook uit dat het streven naar een betere NAVO onzin was. “Een militaire oorlogsorganisatie kan slechts worden opgedoekt, niet beter worden gemaakt” , aldus Braun. Mee eens! Maar hij ziet helaas wel iets in een rol van een gedemocratiseerde VN en andere internationale samwenwerkings verbanden tussen staten. Volgens mij is ook dit een illusie.

Volgens Braun moeten we Straatsburg benutten om de vredesbeweging – na de protestdag tegen de toen dreigende Irak-oorlog van 15 februari 2003 ingezakt – nieuw leven in te blazen. We moeten daaraij ook de economische crisis benuttenom te laten zien hoeveel geld dat nu naar banken en oorlog gaat, gestopt zou kunnen worden in sociale uitgsaven. De taak is: hoe brengen we de beweging naar de mensen.? Brauns advies: organiseer jezelf, onderteken een daartoe gemaakte oproep, en zorg ervoor dat je erbij bent op 4 april 2009 in Straatsburg.

Na de drie sprekers was er  ruimte voor de zaal, en daarin zagen we een veelheid van bijdragen. Over actiestrategieën – zijn massabetogingen wel zinvol en realistisch, is internet niet veel belangrijker? Over de Taliban: is hun terugkeer niet een ramp voor de  rechten van vrouwen? Over Obama: is die, wegens de brede steun die hij kan opbouwen voor bijvoorbeeld een aanval op Iran, misschien niet nog wel gevaarlijker dan McCain? Over de situatie in Afghanistan, waar een grote hongersnood dreigt waar media over zwijgen. Iemand vond het ook nog nuttig om kond te doen van de Komst van de mystieke Wereldleraar Maitreya, maar dat moet op zo’n bijeenkomst ook kunnen.

Alles bij elkaar was het goed om erbij aanwezig te zijn. Het draagvlak is, te oordelen aan vooral de samenstelling van de opkomst, nog wel erg smal. Ik zag IS-ers – veel bekende gezichten, fijn om mensen weer te zien – en mensen waarvan ik vermoed dat ze ook, als lid of sympathisant, bij die organisatie horen. Ik zag wat mensen uit de traditionele, meer pacifictische delen van de vredesbeweging. Iemand van de International Women’s Leage for Peace, bijvoorbeeld, en iemand van Vrouwen in het Zwart.

Opvallend was echter ook wie – welke groeperingen, bedoel ik – er niet waren. Geen zichtbare SP. Zoals iemand vanuit de zaal opmerkte: die partij wil geen nee tegen de NAVO, maar een andere NAVO. Dom dom. Ook geen ROOD, de jongerengroep die met de SP is verbonden. Geen zichtbaar GroenLinks. Maar ook antimilitaristen van een meer autonome/ anarchistische inslag zag ik eigenlijk niet.

We zullen echter al deze stromingen nodig hebben om vanuit Nederland een stevige deelname te krijgen aan het zo broodnodige protest tegen het onwaardige feestje van oorlogsministers en generaals waarmee de NAVO Straatsburg onveilig gaat maken. Ik zal er zijn. Jij toch ook?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: