Griekenland: terechte rellen en veel meer

De opstand van jongeren in Griekenland heeft zich afgelopen dag verder uigebreid. Vele duizenden mensen hebben in een aantal steden betoogd en emt de politie gevochten. Even grasduinen in de berichtgeving:

Uit De Volkskrant: ‘“Het epicentrum van de protesten is Athene. Ongeveer 10.000 demonstranten, voornamelijk jongeren, schilderden demonstratief een straat in het centrum van de hoofdstad rood,  naar de kleur van het bloed van de gedode jongen. Enkele straten verderop, bij het griekse parlement, gooiden enkele honderden jongeren stoeptegels naar de oproerpolitie. Die voerde charges uit en ztte traangas in om de menigte uiteen te drijven. In de tweede stad van het land, Thessaloniki, en op eilanden  als Kreta, Corfu en Rhodos, braken rellen uit. Sommige universiteiten zijn bezet.”

Uit Aljazeera: “Professoren van de universiteiten, die van plan waren aan een landelijke tegen pensieonhervormingen en economisch beleid op woensdag, zeiden dat ze nu een driedaagse staking zouden houden, te beginnen op maandag. Internet blogs die populair waren onder middelbare scholieren driongen er bij hen op aan om weg te blijven uit de klas.

Duizenden relschoppers vochten hele veldslagen uit met de politie in steden in het hele land gerurende het weekend. Dat leidde tot tientallen gewonden, vernielde bedrijven, en het zette meer druk op de in het nauw gebrachte conservatieve regering. Afgelopen nacht riepen betogers: ‘smerissen, varkens, moordenaars’ en lieten brandbommen neerdalen op de oproerpolitie, terwijl helicopters erboven rondcirkelden en agenten traangas gebruikten.”

De NRC geeft iets meer details over de actievoerders, en de houding van veel andere Grieken op hun methoden. “In Athene volgden zware rellen met het anarchistische deel van de betogers. Groepen als Verenigd Kapitalistisch Front hebben enkele honderden aanhangers, maar zijn via sms, mail en Twitter wel in staat om snel veel volk op de been te krijgen.” Hier zien we trouwens hoe slordig gevestigde media met radicaal links om gaan. Ik weet het fijne niet van de Griekse actiewereld, maar ik vermoed dat een radicaal linkse groepering zich toch eerder Antikapitalistisch Front dan Kapitalistisch Front zal noemen, ligt toch voor de hand…

De NRC gaat verder: “Veel Grieken zijn het oneens met de methoden van de anarchistische jeugd, maar hebben begrp voor hun protest tegen de vaan ruwe politie. De rechtse regering Karamanlis heeft de laatste maanden veel aanhang verloren door harde economische maatregelen en een financieel schandaal.” Het is die bredere context vanweerstand tegen een rechtse regering die de huidinge jeugdrevolte zo gevaarlijk maakt voor de regering.

Een paar dingen vallen op uit de berichtgeving. Dit zijn geen relletjes, en dit zijn ook meer dan grote rellen. Bezetting van universiteiten, een driedaagse professorenstaking, en een initiatief om een scholierenstaking op gang te brengen – het wijst op grootschalige rebellie, onder scholieren, sudenten én docenten. De brede weerzin tegen de regering geeft deze opstand extra ruimte. Met een landelijke staking komende woensdag is een nog veel breder verzet tegen de regering in zicht.

Over die rellen zelf is nog wel meer te zeggen. Nee, niet elke brandbom is even slim. Vechten met de politie, uit woede over de dood van een vijftienjarige jongen is geheel en al terecht. Maar voor  veel vernielingen eromheen ligt dat anders. Maar vind het maar eens gek dat duizenden jnge mensen door het lint gaan! De Griekse maatschappij veroordeelt grote aantal jonge mensen tot werkloosheid, en daarmee armoede: jonge mensen moeten bestaan van 500 euro in de maand. Intussen neemt het verschil tussen arm en rijk toe. Een maatschappij die haar jeugd als uitschot behandelt, moet niet verbaasd zijn dat een flink deel van die jeugd met onbeheerste woede reageert. Links hoort, met kritische kanttekeningen waara nodig maar zónder voorbehoud, aan de kant van die opstandige jeugd te staan.

We moeten daarbij af van het idee dat ‘rellen slecht zijn’ , dat ‘relschoppen geen nut heeft’, omdat ‘rellen niet werken’ – een idee van rechts, en van (soms zelfs als marxist vermomde) sociaal-democraten. Soms – zoals de afgelopen dagen in Griekenland – heeft rellen wél nut. Met rellen vestigden jongeren aandacht op de gewelddadige dood van één van hun. Met rellen bewogen ze de regering nu al tot het doen van verzoenende gebaren.

Kijk maar naar de gebeurtenissen. In de nacht van zaterdag op zondag kwam het nieuws van de doodgeschoten jongen. Ik zag het in een kort berichtje op Nu.nl, en op Aljazeera. Grote kranten als NRC en Volkskrant meldden nog niets. Wanneer meldden die het? Precies: toen in meerdere Griekse steden forse rellen waren uitgebroken. Een door de politie doodgeschoten puber is geen wereldnieuws, maar met rellen dwongen jongeren media ertoe er wereldnieuws van te maken. Ja, zoiets zou zonder rellen ook moeten kunnen. “There are nicer ways to do it, but the nice ways always fail”, zong Malvina Reynolds al eens.

En waarom zou de minister van binnenlandse zaken zo snel zijn ontslag hebben aangeboden? Waarom zouden de twee bij de dodelijke schietpartij betrokken agenten snel zijn opgepakt? Ik geloof niet dat we bij conservatieve – en trouwens ook sociaaldemocratische – regering uit moeten gana van hun menslievendheid, en hun kritische houding tegenover politie. Angst – angst voor opstandigheid, angst voor réllen om precies te zijn – speelt hier een belangrijke rol. Zonder die angst liepen twee killer cops nu nog vrij, bewapend en in uniform rond.

Rellen zijn dus, soms, een vrij effectief actiemiddelen. Maar dat neemt de nadelen ervan niet weg. Twee springen in het oog: bij explosies van woede zoals we die mmenteel in Griekenland zien wordt niet alleen de poltie geraakt, en ook niet alleen doelwitten als banken en grote bedrijven die vanuit antikapitalistisch oogpunt geen medelijden behoeven. Ook het personéél van zulke bedrijven loopt soms gevaar – en zij zijn voor radicaal links juist potentiële bóndgenoten.  Ook willekeurige bewoners van Athene – mensen die nu best begrip hebben voorde de boze jeugd – moet je niet nodeloos tegen je krijgen door bijvoorbeeld hier en daar een auto te slopen in je boosheid. Dat is argument één. Maar met enige relativering mag daar gerust bij: waar gehakt wordt, vallen spaanders, stevige medicijnen hebben soms forse bijwerkingen.

Het tweede argument is fundamenteler. Ja, rellen kunnen de politie tijdelijk moeilijkheden bezorgen en de regering in grote verlegenheid brengen. Maar rellen raken niet aan de kern van de macht. Na een paar dagen woedt de elementaire energie van de betogers uit, terwijl de politie haar evenwicht juist hervindt en de tegenaanval inzet. Tegen die gedrilde en gewapende macht leggen zelfs duizenden rellende mensen het vroeg of laat áf. Bovendien wankelt de sociale macht achter de regering – de macht van ondernemers over hun bedrijven – niet wezenlijk als de staat tijdelijk de greep op de straat kwijtraakt, en ook niet als er wat ruiten van multinationals sneuvelen. Het probleem met de rellen is niet dat ze te radicaal zijn. Rellen zijn in feite niet radicaal genoeg.

Precies daarom is het zo goed om te zien dat de opstand allang uit méér dan rellen bestaat. En precies daarom is de staking die vakbonden komende woensdag gaan houden zo belangrijk. Met het stakingswapen dagen arbeiders hun rechtstreekse overheersers, de ondernemers – en daarmee indirect ook de poitieke vrienden van die ondernemers, namelijk de regering – gevoelig uit. Er komt zo een breed front verzet tegen rechts op. Griekenland beleeft hiermee een sociale crisis met potentieel revolutionaire proporties.

Opmerking: wie de Volkskrant-link aanklikt zal het citaat hierboven eruit niet aantreffen. het stuk is inmiddels grondig bewerkt, en de aangehaalde delen zijn vervangen door andere. Een irritante gewoonte om dat neen nieuw stuk met nieuwe link te maken, maar bij de oude link een vrijwel nieuw artikel te plaatsen. Controle of wat ik zeg wel goed geciteerd is wordt daardoor lastig, maar daar kan ik dus vrij weinig aan doen…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: