Hamas, executies en mishandeling: over de noodzaak van een kritische solidariteit

De afgelopen tijd duiken er  berichten op over mishandeling, marteling en moord van politieke tegenstanders en echte of vermeende collaborateurs met Israël, begaan door strijders van Hamas. Zo stond er afgelopen vrijdag een artikel in de Guardian: “Hamas murder campaign exposed”. Het artikel verwijst onder meer naar gegevens die Amnesty International bijeenbracht. Eerder berichtte De Volkskrant: “Amnesty: Hamas voert dodelijke campagne in Gaza”.

Ik denk dat we deze berichten serieus moeten nemen, en dat ze aandacht verdienen juist van degenen die solidariteit met de Palestijnse vrijheidsstrijd willen opbouwen. Gelukkig némen mensen in en om de solidariteitsbeweging de berichten ook serieus. Op Electronic Intifada lees ik bijvoorbeeld: “Report: Palestinian groups executed, abused opponents”. Het rapport waar het stuk naar verwijst komt van het Palestijnse Centrum voor Mensenrechten; er is sprake van 32 gedode palestijnen sinds het begin van de Israëlische aanval. hetzelfde getal wordt vandaag  in het Guardian-stuk genoemd. Het weblog Psyche, Science, Society kwam met een stuk “Is Hamas torturing and murdering opponents? “, waarin verwezen werd naar berichtgeving van Aljazeera. En Anja Meulenbelt schreef afgelopen woensdag: “En ook naar de schendingen van mensenrechten door Hamas wordt onderzoek gedaan, en terecht. Onder andere door Amnesty International, die gisteren met een persbericht kwam. dat er opnieuw politieke tegenstanders waren gedood, of met opzet verminkt, evenals collaborateurs die zijn geëxecuteerd.”

De afwijzing van mishandeling, marteling en moord van politieke tegenstanders door strijders van Hamas dient glashelder te zijn. Maar er passen wel een handvol opmerkingen bij (zie ook wat Anja Meulenbelt over deze zaken schrijft). De rapportage waar de berichtgeving zich op baseert, spreekt van Hamas-mensen die dit soort wandaden plegen. The Guardian vertelt dat de instructies van lagere Hamas-functionarissen soms afwijken van de Hamas-leiding bovenaan. Dat Hamas collaborateurs probeert  te pakken te krijgen, geeft de organisatie overigens toe. Maar het is simplistisch om berichtgeving over dit alles te voorzien van een kop als  zoals de Volkskrant doet, of om, zoals The Guardian, te spreken van een “Hamas murder campaign”. In hoeverre de terecht gehekelde wandaden staan voor Hamas-beleid, moet eerst maar eens worden uitgezocht.

Een tweede opmerking betreft de wandaden zelf. Over de mishandelingen en martelingen kunnen we kort zijn: daarvoor bestaat geen enkel excuus, en begrip ervoor opbrengen is misplaatst. Hetzelfde geld voor het afmaken van politieke tegenstanders.

Iets anders ligt het echter met het doden van collaborateurs met de Israëlische vijand. Elke gewapende verzetsbeweging doet dat oder bepaalde omstandigheden. Che Guevara deed het soms persoonlijk. Het Vietnamese verzet tegen Frankrijk en de VS deed het op vrij omvangrijke schaal. Het gewapende verzet tegen de nazi-bezetters in Nederland bracht verraders om het leven. In het ANC gebeurden hele nare dingen met mensen die van collaboratie met de apartheid werden verdacht.

Het principe voor wie de gewapende strijd tegen bezetting legitiem vindt – en ik vind gewapende strijd in die zin legitiem -, kan niet zijn dat je het straffen van collaborateurs en verraders volledig afwijst. Het is oorlog, collaboratie tolereren betekent de vijand laten winnen met zijn moorddadige bezettingswerk.

Maar dat wil niet zeggen dat élke aanpak van verraders zomaar mag. Een serieuze poging om schuld vast te stellen is wel het minste. Anders heerst binnen de korste keren de paranoia en de willekeur. En indien schuldig, dan is ececutie vaak helemaal niet slim: je schept nieuwe vijanden (de familie van de geëxecuteerde), en vooral de kleinere collaborateurs kun je veel beter terugwinnen door ze voor de goede zaak aan het werk te zetten. Maar dát onder een wekenlang bombardement de subtiliteiten en procedures totaal onder het puin bedolven raken, is niet verbazigwekkend. Begrip ervoor opbrengen is onzin, maar proberen te  begríjjpen  hoe zoiuets werkt is wel nuttig.

Dat in desperate oorlogstijd ook de ruimte voor politiek debat afneemt, en critici van Hamas het zwaar te verduren krijgen, is ook niet vreemd: zo gaat het in élke oorlog. Toch dienen solidaire mensen hier afstand te nemen. Een vrij Palestina is niet gediend met het afbreken van de vrijheid in een déél van Palestina. Repressie schept passiviteit en vijandschap, en ondermijnt de basis van het verzet en daarmee de Palestijnse strijd.

Die basis voor verzet – en ook voor de grootste verzetsgroep, en dat is nog steeds Hamas – is overigens gegroeid. Maar het is leerzaam om dat goed te bekijken. Een opiniepeiling van het Jerusalem Media and Communications Center, besproken op MR zine geeft boeiend cijfermateriaal. De steun voor Hamas is fors gestegen – maar die stijging vond vooral plaats op de Westoever, dat wil zeggen in het gebied waar Hamas het niet voor het zeggen heeft. Het is dus geen afgedwongen steun. Sterker – zo mag je wellicht concluderen – daar waar Hamas in de positie is om dwang uit te oefenen, leidt dat niet tot fors groeiende steun.

Eén en ander laat zien hoe sterk Hamas staat als Palestijnse verzetsbeweging. Maar het is tevens een aanwijzing dat Hamas die steun met repressief optreden eerder ondermijnt dan verstevigt. Executies en mishandeling van tegenstanders zijn niet zómaar verkeerd; ze zijn contraproductief voor het verzet.

Maar enige gevoel voor verhoudingen blijft hier wel nodig. De 32  gedode tegenstanders en echte of vermeende collaboratuers zijn er 32 te veel. Maar het steekt allemaal wat bleekjes af bij de 1300 door Israël in dezelfde periode afgemaakte Palestijnen.

Wat mij betreft dient heldere afwijzing van marteling en moord zoals Hamas-mensen die bedrijven, onderdeel te zijn van een stellingname waarin de afwijzing van de Israëlische bezetting en aanvalspolitiek de spil is. Gewapend verzet daartegen is legitiem. Bewegingen die dat verzet belichamen verdienen in de confrontatie met de staat Israël onze solidariteit. Eén van die bewegingen, en momenteel op Gaza de voornaamste, is nu eenmaal Hamas.  Ik sta niet áchter Hamas: ik deel niet hun ideologie, en ik neem de vrijheid om bepaalde vormen van optreden van de organisatie – de bovenstaande daden, maar ook de tactiek van het afvuren van raketten – af te wijzen. Maar in de strijd tussen Hamas en Israël sta ik wel aan dezelfde kant als Hamas, en in díe specifieke zin steun ik Hamas tegen de tegenstander. Niet áchter Hamas dus, maar eerder zij aan zij in een gezamenlijk front tegen Israëlische agressie en bezetting.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: