Diefstal gedekt door zwendel: de aso-plannen van een angstig kabinet

Grootschalige diefstal, doorzichtig bedrog, en dubieuze fooien. Daar komt het anti-crisisplan van het kabinet, en het daaraan vastgeplakte sociaal akkoord met ondernemers en vakbeweging, op neer. Anti-crisis-plan? We kunnen beter spreken van een anti-kiezers-plan. Het kabinet wil investeren, om de economie gaande te houden zodat niet al te veel mensen werkloos worden. Het kabinet wil ‘loonmatiging’. Het kabinet wil bezuinigen, maar pas vanaf 2011. En het kabinet wil de pensioengerechtigde leeftijd verhogen van 65 naar 65 jaar.

Eerst dat investeren, in totaal voor 17 miljard euro, direct en indirect. Een slordige zes miljard trekt het kabinet zelf uit, en een deel ervan wordt aan zaken uitgegeven die sowieso moeten gebeuren. Het energiezuiniger maken van woningen bijvoorbeeld: dat is met het oog op het klimaat gewoon nodig, crisis of niet. Dat er een recessie voor nodig is om tot versnelling van zulk beleid te manen, geeft te denken. Maar met dit soort investeringen maak ik geen ruzie, behalve dat er veel méér van dit soort beleid nodig is wil het klimaat er nog enige baat bij hebben voor de zee tot Tilburg reikt. Hoe juist grootchalige investeringen in maatregelen om de klimaatrampo te bestrijden hand in hand kunnen gaan met het bestrijden van wekloosheid, legt Johathan Neale trouwens mooi uit in een artikel dat in vertaling op de website van de Internationale Socialisten staat te lezen. Wat het kabinet op dit punt doet, is geen onzin maar wel heel erg karig.

Een andere investering staat hier bovendien haaks op. Omstreden is nu al de afschaffing van de vliegtaks. Ja, een vliegtaks maakt vliegen duur, en dus moeilijker bereikbaar voor lage inkomen. Dit type belastingen werken altijd ten nadele van de armen, want de rijken kunnen de extra kosten wel ophoesten. Schrappen van indirecte belastingen en vervanging dioor inkomensafhankelijke rechtstrekse belastingen (inkomsten – en winstbelasting) is een goed links principe.

Maar dat is hier niet aan de orde. Er wordt geen indirecte belasting door directe vervangen, er wordt er eentje geschrapt. En de reden is niet dat die belastiung asociaal is, maar dat afschaffing hetreizen per vliegtuig moet simuleren. En dát is geen goed idee: vliegverkeer is een ramp voor het milieu en het klimaat. Het afremmen ervanen het stimuleren van schonere vervoersmethoden is nodig. Het schrappen van de vliegtaks staat haaks op het soort beleid dat nodig is om het klimaat niet nog verder uit het loofd te laten raken, haaks ook op de stappen richting energiebesparing die het kabinet ook – mindjesmaat – zet. Verkeerd beleid dus.

Dan de bezuinigingen. Die worden vooruit geschoven omdat het kabinet onderkent dat nú bezuinigen de recessie alleen maar verscherpt. Als mensen minder  uit kunnen geven, dalen immers de verkopen van bedrijven, en dus ook de aantallen orders. Zo zakt de zaak verder in. Het kabinet wil dus wachten, tot 2011- als dan de economie tenminste weer voldoende groeit. Bij die voorgenomen bezuinigingen zit trouwens een hele nare: vermindering van de zorgtoeeslag. Alsof de ziektenkostenverzekering als niet veel te duur is voor heel veel mensen.

Maar het beeld dat de regering voor die tijd níét bezuinigt, is een grove onwaarheid. Dat zien we als we punt drie en vier bekijken. Eerst de loonmatigin waar het kabinet op aandringt. Zelf komtdat kabinet al met een loonstop voor ambtenarensalarissen, en dus ook een nullijn voor uitkeringen. Die zijn daaraan gekoppeld. Dat is een vorm van diefstal. Mensen worden geacht hard te werken, elk jaar iets intensiever want de productiviteit moet blijven stijgen. Hogere arbeidsintensiviteit tegen hetzelfde salaris betekent dat stat en bedrijven zich méér aan opbrengst van arbeid toeëigenen zonder meer aan loon te geven. Zelfs al zouden arbeiders er niet op achteruit gaat, degenen die incasseren zijn hier de bazen. Voorzover dat het de staat is die hier als baas fungeert, is het een indirecte vorm van bezuinigen. Het niet verhogen van uitkeringen is het niet doen van eerder wel voorgenomen uitgaven en is dus eveneens een vorm van bezuiniging – op de inkomens van de laagstbetaalden. Mensen hebben echter wel premie betaald voor de nu gekorte uitkeringen, en hebben niets gedaan waarom ze nu met minder genoegen zouden moeten nemen nu ze een uitkering nodig hebben. Hier combineert het kabinet dan ook zwendel met diefstal.

Dit geldt, ook als mensen er netto niet op achteruitgaan. Maar mensen die een loonstop of een nullijn qua uitkering te verduren krijgen, gaan er wél op achteruit. Immers, er is nog steeds inflatie. Een loonstop betekent dat mensen hetzelfde bedrag krijgen, maar daar minder van kunnen kopen. Dat is koopkrachtdáling.

Dan het vierde punt, dat het meeste aandacht trekt: de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar. Hier bereikt de zwendel een dieptepunt. Het is namelijk helemaal geen maatregel die vanwege de crisis wordt genomen. Plannen om dit te doen zijn al rond gaan zingen voor de recessie toesloeg.

De reden ervoor was tweeledig. Het ging erom de kosten van de AOW beperken, nu steeds meer mensen steeds ouder werden. En het was de bedoeling om mensen langer aan het werk te houden, een groter deel van de bevolking op de arbeidsmarkt te houden, de ‘arbeidsparticipatie te bevorderen’ zoals dat heet  – dit met het oog op gevreesde arbeidstekorten in een snelgroeiende economie. Iets platter gezegd: de B.V. Nederland wil het aantal personeelsleden dat uitgebuit kan worden vergroten, en het aantal ex-personeelsleden daneen uitkering krijgt na te zijn uitgebuit, verkleinen. Met crisisbestrijding had deze grootschalige inhaligheid niets te maken.

Een enkele voorstander erkent dit ook vrijwel openlijk. Hier hebben we Lars Bovenberg, econoom: “Het is een geluk bij een ongeluk. De crisis helpt om de pensioenleeftijd te verhogen. Al gaat het nu even niet om arbeidsparticipatie, maar om het betaalbaar houden van de AOW en de pensioenen.” Jawel, een slimme dief vindt altijd wel een motief.

Het verhogen van de pensioenleeftijd levert inderdaad geld op aan de staatskas, dat klopt. maar dat is iets voor de lange termijn. Voor het verlichten van de druk op de begroting op korte termijn – in de kabinetslogica een acute noodzaak gezien de acute recessie – heb je er weinig aan. Maar daar is iets op bedacht, legt De Volkskrant uit. Je berekent hoeveel een geleidelijke verhoging van de pensioensleeftijd – steeds een maandje erbij – oplevert. En je boekt die later verwachte opbrengst nú alvast in. Je haalt de besparing als het waren boekhoudkundig naar voren.

De grap is dan wel datje dat naar voren geschoven – nog niet werkelijk binnengehaalde! – geld dan straks niet meer hebt. Van een geleidelijke structirele besparing op uitgaven op termijn maak je er een vroegtijdige besparing. Het is goochelen met geld dat tekorten van nu vult door vast een graai in de geldkist van morgen te doen. Je kunt nu al zien aankomen dat er dan over vijf of tien jaar nieuwe tegenvallers in de uitgaven voor pensioenen en AOW zullen opduiken. Wij verliezen intussen wel mooi onze penioenrechten. Het feit dat pensioenfondsen iets meer speelruimte krijgen om hunt tekorten aan te zuiveren zodat de pensioeinen nú intact blijven, is een schrale troost, een fooi.

Zo brengt het management van de B.V. Nederland haar boeken op orde: op ónze kosten. Wat de zaak extra kwalijk maakt is de opstelling van de FNV-top. Eerst zei die, volstrekt terecht, dat zij een verhoging van de pensioenleeftijd niet zou accepteren. Nu heeft Agnes Jongerius, FNV-voorzitter, in principe ingestemd met die verhoging. het enige dat ze heeft weten te bedingen is dat er in de Sociaal Economische Raad (SER ) gekeken wordt naar alternatieven die net zo veel opleveren. Tot 1 oktober krijgt die SER daarvoor de tijd. Ze verwacht dat dit nog gaat lukken ook en sprak triomfantelijk: “ik heb het gevoel dat ik het vanavond van tafel heb gekregen” (met ‘het’ bedoelt ze de hogere pensieoenleeftijd). Ik denk dat dit een dagdroom is, een illusie.  Het gaat de regering immers, zoals we zagen, niet puur om die opbrengst van de hogere leeftijd. Het gaat om dat achterliggende verhaal van meer-mensen-aan-het-werk en een verder uitgeklede en goedkopere sociale zekerheid. Nu de FNV geen absoluut néé meer zegt, staat het kabinet sterker om straks door te drukken. En het zal voor de FNV buitengewoon moeilijk worden om dan ná 1 oktober het glasharde néé weer uit de kast te trekken en alsnog de acties te gaan voeren die nú noodzakelijk zijn.

Met het kabinetsplan liggen dus belangrijke rechten en verworvenheden onder vuur: pensioenleeftijd, lonen en uitkeringen. Verzet is vereist en niet kansloos, want het kabinet staat helemaal niet stevig. Naast de asociale inhoud is dat een tweede kenmerk van het huidige akkoord, en de moeizame totstandkoming ervan wijst eveneens in die richting.  Dat de FNV capituleerde en de hogere pensioenleeftijd begint te slikken, maakt de positie van het kabinet sterker. Maar dat is geen eigen kabinetskracht, dat is te danken aan een onterechte gift van mevrouw Jongerius op onze kosten.

Dat het kabinet die steuvan de kant van de FNV zo hoognodig vond dat er wisselgeld tegenover stond, geeft iets aan. Het kabinet durfde geen verhoging naar 67 jaar op eigen kracht door te voeren. Ze zag het Malieveld al volstromen met boze vakbondsmensen, heel veel mensen zijn het met deze verhoging immers helemaal niet eens. Dáárom was er veel aan gelegen om de FNV medeplichtig te maken aan haar afbraakpolitiek. Dat is geen teken van kracht van het kabinet. het is een teken van zwakte, van angst.

Het is zaak datwe het kabinet réden voor angst geven en met grote felheid voor onze pensioenrechten, uitkeringen, lonen èn de zorgtoeslag opkomen. Met de FNV-top waar dat kan, maar zonder die top als het moet.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: