Opstand in Moldova

Minstens tienduizend mensen – veelal jong, vooral studenten – betoogden vandaag in de hoofdstad van Moldova tegen de verkiezingsoverwinning van de Communistische Partij afgelopen zondag in deze voormalige Sovjetrepubliek gelegen tussen Oekraine en Roemenië. De betoging mondde uit in een bestorming van het presidentskantoor en van het parlementsgebouw. In dat laatste gebouw drongen een aantal actievoerders binnen, vernielden spullen en braken ramen.  De poolitie probeerde betogers tegen te houden met traangas en waterkanon, maar dat lukte maar matig. Aljazeera, maar inmiddels ook de NRC berichten erover.

Vanwaar de grote woede van de forse aantallen – gisteren ook al 8000 – demonstranten? Volgens waarnemers zijn de verkiezingen op zichzelf eerlijk verlopen, zegt de BBC, en ook de NRC.  Maar de burgemeester van de hoofdstad Chinisau – geen aanhanger van de regerende Communistische Partij – zegt dat aanhangers van die regeringspartij soms tweemaal konden stemmen. En Radio Free Europe haalt een rapport aan van een OCSE-kantoor waarin gesteld wordt dat de verkiezingen weliswaar in een “over het algemeen pluralistische context” plaatsvonden, maar waarin toch ook sprake is van “beweerde intimidatie van kiezers en kandidaten, partijdigheid in de door de staat gedomineerde media, en obstakels waaronder een hoge kiesdrempel en een verbod om allianties tussen partijen te sluiten.” Zo heel erg vrij waren de verkiezingen wellicht toch niet. Al moet daarbij vermeld worden dat de OSCE een organisatie is van voornamelijk Westerse staten wiens waarnemingsmissies bij verkiezingen niet bij voorbaat boven verdenking van partijdigheid staan.

Maar bij peilingen kregen de Communistische Partij slechts 36 procent van de stemmen, tegen 22 procent voor de centrum-rechtse oppositiepartijen. Eénderde van de ondervraagden gaven echter nog geen keus aan. De de Communistische Partij uiteindelijk geen 36 maar 50 procent behaalde, en de twee grootste oppositiepartijen respectievelijk 13 en 12 procent, een derde bijna 10 procent. het verschil met peilingen is  dus wel vrij groot. Is dat geloofwaardig? Ik vind de teleurstelling van demonstranten niet alleen begrijpelijk, mij lijkt hun gevoel dat de zaak niet helemaal eerlijk is verlopen geen onzin. De demonstranten hebben een punt.

De felheid van de betogingen zou echter wel eens een diepere voedingsbodem kunnen hebben dan alleen woede over de overwinning van de regeringspartij. Moldova is een straatarm land, of beter gezegd een land vol straatarme mensen. Het maandloon bedraagt er gemiddeld 195 euro.  Zoiets pleegt niet bij te dragen aan tevredenheid over de zittende regering, om het eens voorzichtig te zeggen.

Wie organiseerden de protesten? Dat wordt uit de berichtgeving niet helemaal duidelijk. Het mobiliseren van betogers ging via het tegenwoordig wijd om zich heen grijpende Twitter, zo  meldt de Daily Telegraph (gevonden via de BBC). Een verslaggever van Radio Free Europe noemt “de situatie ‘nogal onzeker” zonder duidelijke organisatoren achter de protesten die in geweld uitmondden, en met nog minder idee van ‘wat ze precies willen’ .”

De verkiezingen geven de Communistische Partij trouwens net geen absolute meerderheid aan parlementszetels. Dat doet ertoe, want het parlement kiest in Moldova de president – en als er  binnen een voorgeschreven termijn geen keus kan worden gemaakt, komen er nieuwe verkiezingen. Politici van de oppositie hebben al gezegd dat ze de Communistische kandidaat geen steun gaan geven. Het is niet ondenkbaar dat de druk van de straatprotesten deze, overwegend liberale, oppositie goed uitkomt om inderdaad nieuwe verkiezingen te bereiken. Daarmee zouden de demonstranten in feite bijdragen aan een ‘fluwelen revolutie’, een als volksopstand ingeklede pro-Westerse machtsovername door rechtse politici. Dat is in buurland Oekraine eerder vertoond.

Mar de economische crisis kan er ook toe bijdragen dat het protest harder wordt, dat er eisen naar voren gebracht worden van arm tegen rijk. Dat zou de protesten een dynamiek kunnen geven die zich minstens zozeer tegen de liberale politici als tegen de regeringspartij kan richten, richting progressieve verandering, richting links. Voor dat hoopvoller scenario zijn in de huidige berichtgeving echter nog maar weinig aanknopingspunten te vinden. Toch eventjes in de gaten houden, die protesten in Moldova.

Advertenties

8 Responses to Opstand in Moldova

  1. uhuru_now schreef:

    Enigszins tegenstrijdig, je hebt op dit blog beschreven hoe je uit naam van de NAVO met traangas bestookt bent … en nu toon je begrip voor de uiterst pro NAVO Moldavische oppositiepartijen. Op buitenlands gebied zijn de Moldavische communisten tegen, de oppositie voor NAVO lidmaatschap. Je schrijft over de tegenstelling tussen rijk en arm: de “liberale” yuppen van de oppositie willen de arme Moldaviërs als kanonnenvlees naar Afghanistan sturen (en zelf als echte “chickenhawks” veilig thuisblijven; of hoogstens vanuit een bommenwerper kilometers er boven vliegen, als goed betaald oorlogspiloot).

    Ik zet “liberaal” tussen aanhalingstekens, want ik heb de standpunten van deze groepen, zoals zij ze op Internet verwoorden, eens nagegaan. En de Nederlandse VVD, en zelfs Wilders en indertijd Fortuin, lijken gematigd vergeleken bij deze rabiaat rechtse volksnationalistische geluiden. Volgens hen dient Moldova helemaal niet te bestaan, maar zou het in een Groot-Roemenië moeten opgaan (vergelijk de Groot-Nederlandse gedachte in het Vlaams Belang, Voorpost, enz). Want in de huidige staat hebben “niet Roemenen” zoals Turkstalige christenen, Roma, Russen, en Oekraïners ook iets te zeggen, en dat is heel erg verkeerd. De laatste keer in de geschiedenis dat Moldavië bij Roemenië hoorde, was overigens van 1941-1944. Toen was Antonescu, bondgenoot van Hitler, dictator van Roemenië. Tot de helden van rechts in Moldavië behoren Margaret Thatcher, Ayn Rand, George Bush, Antonescu, en Vlad Tepes, een Roemeens middeleeuws edelman, in het westen beter bekend als Graaf Dracula, die afgehakte hoofden van Turken op speren zette.

    Zie over het geweld tergen het parlementsgebouw van Moldova ook hier.

  2. uhuru_now schreef:

    Overigens, wat betreft het verschil tussen peilingen en stembuisuitslagen: blijkens jouw cijfers hebben beide politieke blokken zo’n 13-14% meer gekregen dan volgens de peilingen, ten koste van “nog niet weters” die wel meetellen bij peilingen, maar niet in de stembus. Dus dat kan heel aardig kloppen, en wijst zeker niet op fraude. Overigens zou je uit Nederland moeten weten wat opiniepeilingen waard zijn (niet erg veel).

    En de communisten hebben volgens de stembusuitslagen wel degelijk een meerderheid aan parlementszetels behaald. Maar of ze ook een twee derde meerderheid hebben, die nodig is voor de presidentsverkiezing (de helft plus 1 is daar niet genoeg) is nog niet zeker.

  3. Jelle Schuurman schreef:

    De beelden die het NOS laat zien van de protesten zien er erg nationalistisch uit moet ik zeggen…

  4. jefk schreef:

    makkelijk oordelen vanuit Nederland hoor,
    maar ik ben er geweest mei vorig jaar;
    gezien de armoe, vooral op platteland,
    en de vele Moldaviers die in het buitenland
    werken zijn de protesten goed begrijpelijk;
    de president Voronin is behalve communist
    ook gewoon corrupt, met zn familie heeftie
    een paar miljard, terwijl de rest
    van de bevolking zit te sappelen;
    soort Ceauscescu als je het mij vraagt,
    en een wat democratischer regering
    zou geen kwaad kunnen; verder schijnt
    er inderdaad wel met de stemmen
    gesjoemeld te zijn, ben dus benieuwd
    hoe dit afloopt; al met al zouden
    de mensen daar er natuurlijk economisch
    bij gebaat zijn om dichter bij de EU
    te komen, maar de EU heeft al genoeg
    aan de nieuwe landen Roemenie en Bulgarije
    vermoed ik zo; terwijl Moldavie nietveel
    te bieden heeft, wijn, tabak, en perzikken.

  5. uhuru_now schreef:

    Over de Roemeense vlaggen van de demonstranten, en de spanning die dit veroorzaakt in de Roemeens-Moldavische betrekkingen: hier.

    Mij doen deze “aktievoerders” enigszins denken aan de rechtse corpsstudenten, die met hockeysticks en paraplus een universiteitsgebouw ontruimden, dat bezet was door linkse studenten die tegen hoger collegegeld waren. Want rijke ouders van corpsleden konden best hoger collegegeld betalen …

  6. uhuru_now schreef:

    Over jefk: Het is dus niet uitgestorven met de apartheid en met de komst van Internet, mensen [toen apartheid voorstanders] die de drogreden ophangen: “Je moet in een land [toen: Zuid-Afrika] zijn geweest om er over te kunnen oordelen.” Nu ken ik toevallig goed iemand die inderdaad in Moldova is geweest en wat andere ideeën heeft dan jefk.

    Zeer zeker is Moldova arm. Dat was het al in 1941-1944 toen het door Roemeense fascisten geannexeerd was. Toen het daarna een Sovjetrepubliek werd was het de relatief armste republiek. Toen het land onafhankelijk werd in de jaren ’90, werd de bevolking tot proefkonijn gemaakt door rechtse regeerders voor kapitalisme volgens de waanideeën van Thatcher, Ayn Rand, en Milton Friedman. Die ideeën, die ook zo “fantastisch” gewerkt hebben in Rusland tijdens Jeltsin, Roemenië, Letland onlangs, Litouen, Ijsland, in de VS waar Bush op de valreep ineens ijlings ging nationaliseren na al zijn eerdere deregulering …

    Kortom, Moldova werd een economische ruïne. Dan krijg je inderdaad velen die in het buitenland werken. Net zoals in de buurlanden Roemenië en Oekraine. En Servië, Portugal, Ierland, enz.

    Of er inderdaad met de stemmen geknoeid is, zal moeten blijken uit de nu door de partijen overeengekomen hertelling. De OESO vond van niet.

    Alle partijen willen dat Moldova EU-lid wordt. jefk niet, dus laat hij de oppositie hier in de steek. Ik heb een vermoeden, dat van hem Moldova wel NAVO-lid mag worden, en kanonnenvlees voor Afghanistan en andere buiten-Europese oorlogen mag leveren. Zo mag ook Albanië nu wel NAVO-lid worden, maar geen EU lid. Soldaten voor lijkkisten leveren OK, maar het mag de rijken in de rijke Europese landen niets aan EU-subsidies kosten.

  7. uhuru_now schreef:

    De zusterorganisatie van de Nederlandse NVU, de Groot-Roemeense nazis van Nouvea Drepta (Nieuw Rechts), met Keltish kruis als symbool, liep voorop bij het anti communistische geweld na de verkiezingen in Moldova:

    Zie hier.

    Dat zou dus echt geen “meer democratische regering” in Moldova, zoals jefk zei, worden …

  8. uhuru_now schreef:

    Sorry, de juiste spelling van de naam van deze nazis is Noua Dreapta.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: