Opstand van Oeigoeren verdient solidariteit

Bij een opstand van Oeigoeren in het Westen van China zijn grote aantallen mensen om het leven gekomen. De Chinese staatsmedia spreken van minstens 156 doden, zeker 800 gewonden en minstens 1400 arrestanten. Aanleiding was een vechtpartij tussen Oeigoeren en Han-Chinezen in een speelgoedfabriek in Guangzhou. Diepere achtergrond is de discriminatie en onderdrukking van de Oeigoeren in hun woongebied, de West-Chinese provincie Xinjiang.

De opstand begon met een demonstratie van Oeighoeren die een onderzoek naar de genoemde vechtpartij eisten. Demonstranten botsten met de politie, die met traangas schoot en volgens berichtgeving over mensen heen reed. Ook zou de politie het vuur hebben geopend.

De opstandige Oeigoeren keerden zich tegelijk tegen Han-Chinezen in de stad. Ze stichtten brand in Chinese winkels en vielen bussen aan, volgens de Chinese staatsmedia althans. Die moeten we echter niet zonder meer op hun woord geloven: China voert een sterke onderdrukking uit in Xinjiang, en zal er veel aan doen om opstandige Oeigoeren in een ongunstig en gewelddadig daglicht te stellen.

Maar dát een flink deel van het geweld wel degelijk van Oeigoerse kant tegen Chinese burgers gericht werd, lijkt toch wel aannemelijk. De Guardian bericht over 274 gewonden in een ziekenhuis: 233 Han-Chinezen,  39 Oeighoeren, 15 leden van de Hui-minderheid (Moslims, net als de oeighoeren). Het wijst erop dat de oeighoerse opstand zich richtte tegen het Chinese staatsgezag, maar tegens tegen de dominante bevolkingsgroep als zodanig, de Han-Chinezen. Vandaag kwam er dan ook de voorspelbare reactie vanuit de Chinese bevolking: “honderden Han-Chinezen waren met onder meer metalen pijpen en knuppels de straat op gegaan en vernielden winkels van Oeigoeren…” Ook dat gebeurde in de hoofdstad Urumqi, en ook dat leidde tot politie-ingrijpen.

De woede onder de Oeigoerse bevolking is terecht, maar deels verkeerd gericht. Xinjiang wordt zo ongeveer als een Chinese kolonie behandeld. De Oeigoeren, een islamitische bevolkingsgroep die een Turkse taal spreekt – worden ernstig in hun rechten beknot. Zehebben sterk ingeperkte godsdienstvrijheid: “bidden thuis is verboden, en mannen mogen pas vanaf hun achttiende naar de moskee”, schrijft de Volkskrant. De regering moedigt bovendien immigrantie van Han-Chinezen naar het gebied aan. Die krijgen de betere banen. Oeigoeren maken 45 procent uit van de bevolking van de provincie; 40 procent bestaat uit Han-Chinezen, vertelt de BBC. Het gevoel onder Oeigoeren dat ze een minderheid, een zwaar achtergestelde minderheid ook nog, in eigen land zijn, is zeer reeël.

En Oeigoeren die voor hun rechten op komen krijgen met harde repressie te maken, net zoals Tibetanen die vanuit een soortgelijke onderdrukte situatie een soortgelijke strijd voeren. China geeft de schuld aan Oeigoeren in het buitenland, en wijst om gewapende groeperingen. Die zijn er inderdaad, er vinden nu en dan aanslagen plaats in het gebied. Maar gewapende groepen zijn niet de oorzaak van de onrust, maar gewoon één van de vormen die het verzet tegen een botte onderdrukking oproept.

China houdt het gebied in een ijzeren greep, om meerdere redenen. Xinjiang bevat veel grondstoffen, waaronder olie en de grootste gasvoorraad van China, volgens Aljazeera. Xinjiang is, als dunbevolkt gebied ook de regio waar China eerder kernproeven uitvoerde. Het gebied ligt bovendien zeer strategisch ten onzichte van Rusland enbijvoorbeeld ook van Afghanistan, waar de grote rivaal, de VS, zich een militaire machtspositie heeft veroverd met bezettingstroepen en dergelijke. Oeigoeren zijn, net als Irakezen en Afghanen, feitelijk dan ook slachtoffer van de strijd die grote mogendheden voeren om ggrondstoffen en strategische posities.

Omdat Han-Chinezenvergeleken bij Oeigoeren als het ware worden voorgetrokken wat banen en dergelijke betreft, is het te begrijpen dat veel Oeigoeren hun woede op die Han-Chinezen richten. Maar het is tegelijk wel tragisch en verkeerd. Han-Chinezen in Xinjiang hebben dat discriminerende beleid, en de bevordering van immigratie naar Xinjiang, immers niet ontworpen en doorgevoerd, ze zijn zelf pionnen in het beleid van de Chinese autoriteiten. Door die mensen aan te vallen, maken Oeigoeren het hun echte tegenstander – de Chinese staat – makkelijker om ich te profileren als beschermer van alle Chinezen, handhaver van een orde tegenover Oeigoeren die dan al te makkelijk als etnische chauvinisten kunnen worden weggezet. Terwijl het juist het Chinese staatsbeleid is dat de onvrede voedt, en daarmee de explosie van verzet heeft uitgelokt. Zo dreigt de opstand zich nodeloos te isoleren van andere delen van de bevolking – de overgrote meerderheid van China, de massa’s arbeiders en arme boeren, of ze nu han-Chinees zijn of niet –  die onder de duim gehouden worden door diezelfde Chinese staatsmacht.

De opstand gaat intussen wel door. De NRC bericht vandaag over zeer boze Oeigoerse vrouwen die opkomen voor eerder gearresteerde Oeigoeren. “De politie heeft mijn man vermoord. Honderden politiemannen drongen onze huizen binnen. Ze sloegen met stokken en buien en namen onze mannen en zonen mee.” Een andere vrouw: ” Het is nu oorlog. We hebben te lang gezwegen. De Chinezen respecteren onze manier van leven en ons geloof niet. Onze mannen, we weten niet waar ze zijn. Zelfs naakte kinderen  hebben ze in trucks geladen.” Het zijn de taferelen die behoren bij een volksopstand tegen een koloniaal gezag. En de solidariteit – mét alle kritiek die tegen de geweldsontsporing tegen Chinese burgers nodig is – dient naar die Oeigoerse volksopstand uit te gaan.

Advertenties

3 Responses to Opstand van Oeigoeren verdient solidariteit

  1. Mangit schreef:

    Ik hoop dat er nu eindelijk eens wat wordt gedaan tegen de aggressie en het onrecht wat de Chinese overheid aanricht in Xinjiang (en ook Tibet). Ik probeer zelf zoveel mogelijk producten met het label “made in China” te vermijden (wel moeilijk). En ja hoor, en maar investeren hoor in dat land. Dat niemad nu ziet dat China een smerige bezetter is die zijn eigen volk uitbuit (waar is het communisme?) die Xinjiang niet alleen wil overheersen door koloniaal associaal gedrag, maar ook een hele cultuur (de Uyghurse) wil uitwissen? Ziet dan niemand een vergelijknis met apartheid, Hitler, en Pol Pot?
    China, blijf met je gore poten af van Inner Mongolie, Oost Turkestan, Tibet, en laat Taiwan met rust, en rot op achter jullie imbeciele muur asjeblieft.
    Hoop dat iedereen die dit list zich meer verdiept in deze case, en dan zul je vanzelf de afgrijslijke taferelen van de Chinse overheid tegenkomen.
    O ja, en Uyghurs zijn geen moslim fanaten, in tegendeel, het zijn zeer democratische seculaire moslims zoals hun verwanten Turkije. Ik moet dit echt even melden want de Chinese overheid wil met hun leugens bij iedereen door de strot douwen dat de Uygurs een soort van Taliban zijn. Niet dus!!

  2. Chaukar schreef:

    Het artikel is veelste subjectief geschreven!

    “honderden Han-Chinezen waren met onder meer metalen pijpen en knuppels de straat op gegaan en vernielden winkels van Oeigoeren…”

    Nee! Juist andersom honderden Oeigoeren vernielden huizen en winkels van Han-Chinezen in het “Oeigoers” gebied! Daarom was de overheid gedwongen om geweld te gebruiken.

    Ik snap niet waarom mensen alles op een hoopje gooien. Tibet is een totaal ander verhaal.

    Betreft de media: persoonlijk denk ik dat de westerse media veel meer leugens verteld dan alle andere media in de rest van de wereld!

  3. […] Dozijnen mensen worden vermoord, honderden gewond, duizenden gearresteerd. • Juli — China. Het leger opent het vuur Oeigoerse betogers: 200 doden, 1700 gewonden. • Augustus — Rusland. Twee hulpverleners worden vermoord in […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: