Contouren van een hete herfst

Het is Prinsjesdag, het kabinet maakt vandaag officëel duidelijk wat we via uitgelekte informatie in grote lijnen al wisten. Het is crisis, er komen bezuinigingen, dit jaar al een beetje, maar de jaren erop komt er een waarlijk immense hakpartij in de begroting ingezet. Dit alles vanwege een diepe recessie die enorme gaten in de begroting heeft geslagen en de staatsschuld omhoog jaagt. Wij mogen, als het aan het kabinet ligt, voor die recessie gaan betalen. Maar we hebben hem niet gemaakt, dus waatom zóúden we?!

Het gaat hier om aanvallen op on levenspeil in allerlei aspecten die er niet om liegen. De verhoging van de pensioenleeftijd – geschatte opbrengst: 4 miljard euro – is in dit plaatje slechts een financiële kleinigheid.

De ‘noodzaak’ van bezuinigen moet blijken uit cijfers, die de Volkskrant keurig weergeeft. Er een staatsschuld die komend jaar met een kleine 40 miljardomhoogvliegt; een financieringstekort dat  36,5 miljard bedraagt (rijksinkomsten 240 miljard; uitgaven 272 miljard, maar ook nog eens tekorten bij lagere overheden van een dikke 4 miljard). Er is nu al een staatsschuld van 281 miljard,daar komt naar schatting jaarlijks 20 miljard bij – als de economie 2 procent groeit althans.

De reden van deze tekorten: 1. 8 miljard minder opbrengst van het gas dat goedkoper is geworden vanwege de lagere olieprijs waaraan de gasprijs is gekoppeld. maar voora 2. lagere belastingopbrengst. Beiden zijn een gevolg van de recessie. Met een slecht draaiende cononomie daalt de vraag naar olie en daarmee de prijs; en met een slechtdraaiende economie dalen allerlei inkomens en uitgaven, en daarmee ook de belastingen die er op die inkomens en uitgaven geheven worden.

Die recessie hakt er sowieso steeds steviger in, qua werkgelegenheid en qua inkomen. Een sterk oplopende werkloosheid – tot 8 procent van de beroepsbevolking, 615.000 mensen in 2010, aldus het CPB – een een hooguit stagnerende maar voor veel mensen dalende koopkracht – in 2010 met 0,25 omlaag, volgens hetzelfde CPB. De grote bezuinigingen worden uitgesteld tot later, om de recessie nu niet nog heviger te maken, en vast ook om te voorkomen dat mensen al meteen erg boos en opstandig worden. Uitstellen en de mensen eerst een tijdje murw maken met doemscenario’s die de onvermijdelijkheid van pijnlijke maatregelen duidelijk moete maken, dat is nu de strategie van het kabinet.

Het is zaak dat arbeiders en andere groepen in de knel nú tegenweer bieden, en niet gaan wachten tot de grote bezuinigingen écht op gang komen. Ook de maatregelen die al wél worden doorgedrukt roepen om een krachtig, gebundeld en actief néé. En als we de komende maanden de nog bescheiden aanvallen geen tegenspel weten te bieden, dan staan we er straks, als het zware werk begint, helemáál beroerd voor. Er is dan ook geen tijd te verliezen met de opbouw van verzet op een reeks van samenhangende fronten.

Wat zijn daarvoor de perspectieven? Grenzeloos kwam een handvol weken met een artikel: “Hete herfst” van Rob Lubbersen. Daarin staan een aantal aanzetten tot strijd – bij de post bivoorbeeld – wel vermeld. Maar Lubbersen wijst ook op de tamme houding van een FNV  dat bijvoorbeeld akkoord is gegaan met een loonstop bij V&D.

We lezen, bij zijze van conclusie: “Of we in de herfst daadwerkelijk een opleving van  de sociale strijd zullen zin, dat is nog maar de vraag. Ondanks de hoge zomertemperatuur lopen nog niet erg veel mensen warm.” Intussen kunnen we vaststellen dat die hoge temperatuur buiten tot het verleden behoort, terwijl hier en daar mensen wel degelijk warmer beginen te draaien om in beweging te komen.

De komende weken zijn daarvoor handvaten en aanzetten, die het waard zijn om op voort te bouden. Ik noem er twee. Belangrijk is de oproep om op zaterdag 26 september de Nederlandsche Bank demonstratief te omsingelen. Zo maken we, hopelijk met veel mensen, duidelijk dat we een beleid eisen waarin geld naar gewone mensen, banen, inkomens aan de onderkant moet – en niet naar banken wiens roekeloze winstbejag beleid in hoge mate verantwoordelijk was voor de kredietcrisis. Het is een vooral symbolische actie – maar hoe groter en diverser de deelname, hoe duidelijker het signaal en hoe groter de aanmoediging om vervolgens de druk verder op te voeren.

Een specifieke groep die nu al in beweging komt, zijn de studenten. Daartoe hebben ze hele goede redenen. Het kabinet bevriest de studiefinanciering, terwijl bijvoorbeeld het collegegeld wel omhoog is gegaan. Dit vindt  dan nog eens plaats terwijl de uitgaven voor hoger onderwijs per student gedaald zijn. Een drukbezochte actiebijeenkomst bij het begin van het academisch jaar, beschreven door Dylan Paauwe op de website van de Internationale Socialisten,  vormde een soort van aftrap.

Komende dinsdag al vindt er een demonstratief  college plaats in Den Haag, om minister Plasterk duidelijk te maken dat studenten meer investeringen eisen in het hoger onderwijs, en de uitholling ervan afwijzen. Hiertoe roept de landelijke studentenvakbond LSVb op haar website op. Ook hier geldt: in principe een symbolische actie, maar hoe groter het aantal deelnemers, hoe meer druk en hoe meer zo’n actie een aanzet kan zijn tot steviger acties de komende tijd.

Als het studenten lukt om effectief verzet de bieden aan bezuinigingen, moedigt dat ongetwijfeld andere groepen weer aan. Via studentenacties, via de omsingeling van de Nederlandsche Bank, via andere activiteiten kunnen we een bal aan het rollen brengen die de bezuinigingen omver kan helpen rollen.

De genoemde acties even op een rijtje:

  • College voor meer investeringen in hoger onderwijs: dinsdag 22 september, 12.30-14.30 uur, Plein, Den Haag. www.studentendemonstratie.nl  (Opmerking: op de website van de LSVb staat 12.00-14.00 uur, even checken dus, of voor de zekerheid gewoon om 12 uur er al zijn als je gaat…)
  • Omsingeling Nederlandsche Bank, zaterdag 26 september, 13.00 uur verzamelen Beursplein Amsterdam. www.laatderijkendecrisisbetalen.nl
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: