Rebellie van IJsland tot Griekenland

In een hele reeks Europese landen reageren arbeiders en anderen met grote felheid op de recessie, en vooral op de manier waarop politici en ondernemers de onderkant van de maatschappij laten opdraaien voor de gevolgen. Protest en verzet neemt vaak heel verschillende vormen aan. Maar van een passief ondergaan van de economische crisis is bij heel veel mensen gelukkig geen sprake. Enkele voorbeelden.

Vrolijk werd ik van het referendum op IJsland over de Icesave-zaak, waar de NRC uitvoerig over bericht.  Daar heeft een overweldigende meerderheid néé gestemd tegen het voorstel om Britse en Nederlandse Icesave-spaarders schadeloos te stellen op kosten van de IJslandse belastingbetaler. Het ging om geld dat mensen gespaard hadden bij Icesave, een IJslandse internetbank. Daar stond een hoge spaarrente tegenover. Probleempje:  zolang er geen crisis was, ging het goed met Icesave, en met de spaarcenten. Met de crash van 2008 ging Icsave onderuit, en wég waren de spaargelden. Er kwam uiteindelijk een regeling, waarin IJsland de spaargelden zou ophoesten. maar dat betekende dat gewone IJslanders er, door middel van nog meer bezuinigingen en hogere belastingen, ervoor moesten zorgen dat Nederlandse en Britse spaarders hun ged terug kregen. Het kwam neer op 100 euro per IJslander.

Maar waarom zouden IJslanders – zelf slachtoffer van de crisis, massaal werkloos geworden en dergelijke – voor het Icesave-debacle moeten opdraaien? Zij hadden die bank toch niet opgericht, zij hadden die dubieuze spaarrekeningen toch niet gepropageerd, zij waren toch niet verantwoordelijk voor het bankoet, om over de hele recessie maar te zwijgen. En er is woede op de Britse regering die maarliefst een anti-terrorisme-wet gebruikte om tegoeden van IJslandse banken in Groot-Brittannië te kunnen blokkeren.

IJslanders protesteerden dus, tegen de deal die de IJslandse regering met de Britse en Nederlandse regering had gesloten. meer dan 50.000 mensen tekenden een protest-petitie, er warenforse demonstraties. De president weigerde vervolgens de overeenkomst met zijn handtekeing te bekrachtigen. Er kwam een referendum -en maar liefst 93 procent van de inmiddels 30 procent van de getelde stemmenheeft nee gezegd!   Daar zit een néé in tegen Britse en Nederlandse politici die arme IJslanders het vel over de neus trekken. Het omvat tegelijk ook een néé tegen de IJslandse regering en zakenelite zelf, die het zo ver heeft laten komen en de deal aanvankelijk steunde. De regering zal zich nu wel hard moeten maken voor een betere deal, eentje die minder waar drukt op de portemonnee van doodgewone IJslanders. Hopelijk blijft de hete adem vanuit de bevolking zo voelbaar dat de schade van 100 Euro per IJslander tot nul wordt teruggebracht. De hele reeks gebeurtenissen laat zien hoe ht mogelijk is om met resultaat néé te zeggen tegen ogenschijnlijke oppermachige economische en politieke krachten.

Anders gaat het toe in Groot-Brittannië zelf. Daar  zijn vandaag ruim een kwart miljoen ambtenaren aan een tweedaagse staking begonnen. “Het is de grootste staking sinds 1987, aldus locale media”, zo meldt De Volkskrant. Reden is een verslechtering in de afvloeiingsregeling voor ambtenaren die hun baan verlaten. Maar achter de onvrede ligt ook angst voor banenverlies zelf. Er hangen drastische bezuinigingen in delucht, wie ook de verkieingen – hoogstwaarschijnlijk in mei dit jaar – wint. Zo gaat  de regering- welke het ook wordt – het begrotingstekort, dat dit jaar op kan lopen tot 12 procent, te lijf – als ze de ruimte krijgen.

Stakingen zoals de huidige kunnen aan die ruimte paal en perk stellen, en zijn alleen al daarom een goede zaak. Zo kunnen werkende mensen voorkomen dat zij, via inkomensdaling en baanverlies, voor dat begrotingstekort moeten bloeden. Daarvoor zal waarschijnlijk wel méér nodig ijn dan stakingen van vooraf beperkte duur. Maar die vormen wel een goede aanloop naar méér.

Hoe dat ‘meer’ er uit kan zien? Daarvoor wenden we de blik maar weer eens naar dat vrolijke Griekenland, waar Libcom.org veel over weet te vertellen.  Daar kondigde de regering vorige week donderdag een nieuw pakket zware bezuinigingsmaatregelen aan, om begrotingstekot en staatsschuld te lijf te gaan. Binnen enkele uren kwamen er protesten op gang, van ontslagen mensendie bij Olympic Airlines hadden gewerkt, en nu de oproerpolitie aanvielen en het gebouw van de Rekenkamer  bestormden om het te beetten. Ook bezetten mensen van PAME, een met de Communistische Partij verbonden vakbond, diverse TV-stations en zelfs een gebouw van het Ministerie van Financiën. Voor de dag erop kondigden vakbonden een landelijke staing van vier uur aan.

Op de dag van de aankondiging zelf waren er ook grote demonstraties, die uitmondden in straatgevechten met de oproerpolitie. De woede zit diep en gaat ver: ook een vakbondsleider van GSEE  die één van de demonstratie toesprak werd aangevallen vanuit de demonstratie. Veel arbeiders hebben het gehad met een vakbond als GSEE, die nauw verbonden is met de politici van de sociaaldemocratische én regerende PASOK.

Voor de grote vakbonden zijn de protesten een kwestie van stoom afblazen, druk op de regerig uitoefenen, en een iets minder scherp bezuinigigspakket binnen slepen. Voor veel arbeiders en andere mensen onderaan is de inzet gewoon een volledige afwijzing van het hele bezuinigingsbeleid – op zijn minst. Dit is de opstandige geest die in Griekenland openlijk uit de fles komt -en het is een geest waar we hoop en moed aan kunnen ontlenen.

Advertenties

One Response to Rebellie van IJsland tot Griekenland

  1. Johnvd schreef:

    word er trouwens donderdag niet weer de hele dag gestaakt in griekenland?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: