Griekenland!

Griekenland beleefde gisteren weer een grote landelijke staking en  stevige demonstraties tegen de draconische bezuinigingen van de regering. De gebeurtenissen werpen twee belangrijke vragen op: hoe nu verder? En wat is de taak van revolutionairen buiten Griekenland, dus ook in Nederland? Het zijn vragen die aandacht verdienen, en ten onrechte nauwelijks aandacht krijgen, ook niet bij links. Dat is, vriendelijk gezegd, niet verheffend.

Eerst de stakingsdag in Griekenland zelf. Uit gevestigde Nederlandse media valt daarover niet veel te leren. De Volkskrant had bijvoorbeeld slechts een kort berichtje, waarin gesproken wordt over “enkele duizenden mensen” die deelnamen aan “protesten tegen miljardenbezuinigingen, die mede op aandringe van de Europese Unie worden doorgevoerd.” Bij  die acties kwam het tot “ongeregeldheden tussen betogers en de politie”. En er was de “landelijke staking” waardoor “het openbare leven in Griekenland grotendeels stil (ligt).” Dat is wel de kern, maar tegelijk ook een zware onderschatting van vooral de omvang van de protesten.

Zo lezen we in verslagen in buitenlandse media andere dingen.  The Guardian spreekt van meer dan 20.000 demonstranten in Athene, en nog eens 14.000 in Thessaloniki. Aljazeera schrijft dat er meer dan 30.000 mensen in Athene betoogden. De BBC noemt 25.000 als aantal betogers in de hoofdstad, en schrijft erbij dat deze demonstratie “de grooste sinds de moeiijkheden in Griekenland begonnen” was. Taxikipali, in een uitvoerig actieverslag op Libcom.org komt met nog veel grotere aantallen: twee betogingen in Athene, één van  PAME, de vakbondskoepel verbonden met de Communistische Partij, met 50.000 deelnemers; één van de twee grote vakfederaties, GSEE en ADY, met zeker 100.000 deelnemers. Samen boven de 150.000! Dit verslag maakt ook melding van tal van acties in andere steden, en bericht uitvoerig over de staatgevechten, en van bezettingen van sommige gebouwen door actievoerders. De World Socialist Website (WSWS) tenslotte houdt het aantal van 30.000 aan, terwijl het voor andere gegevens overigens wel naar het Libcom-artikel verwijst. Die aantallen van 150.000 zijn mogelijkerwijs aan de hoge kant, maar het verslag waar ze in voorkomen maakt wel een solide indruk. Laten we het erop houden dat grote aantallen – tienduizenden mensen – de straat op zijn gegaan.

En laten we vooral in de gaten houden dat de totale actie veel en veel groter was. De WSWS schat dat er zo’n drie miljoen stakers waren. Alle berichten die ik aanhaalde maken duidelijk dat het  land vrijwel plat was gelegd door een arbeidersklasse die haar collectieve macht gebruikte om zich tegen de bezuinigingen, tegen de regering én tegen de Europese aanjagers van de bezuinigingen te keren. Het is de tweede algemene staking in enkele weken. En de derde komt eraan: de BBC schrijft dat er op 16 maart een volgende algemene staking gepland staat.

Daarmee zijn we bij hamvraag nummer één: wat nu? Tot nu toe zwelt de strijd steeds verder aan, met grote stakingsdagen, groter wordende acties op straat, grote felheid van de acties ook. Maar het moment waarop de vaart eruit gaat komt wel naderbij, zolang de vakbonden met succes vasthouden aan de strategie van een ééndagsstaking, en een handvol dagen erna wéér een, en zolang arbeiders er niet in slagen om grote stakingen van onbepaalde duur op gang te brengen. Aanzetten in die richting zijn er overigens wel. Bepaalde groepen arbeiders hielden al meeraagse stakingen: belastingpersoneel bijvoorbeeld, dat een 48-uursstaking hield, en verkeersregelaars bij scholen in het noorden van het land, die drie dagen in staking gingen. Vuilisophalers staakten zelfs zes dagen achtereen, tot en met de staking van gisteren, zo schrijft de WSWS.

De protestbeweging staat tegenover meerdere ernstige obstakels. Er is de forse politierepressie. Soms zijn aanvallen  van forse groepen anarchistische jongeren op banken, winkels en de politie – niet altijd tactisch briljan, maar in het totaalbeeld wél een logische uiting van terechte woede in een context van klasse-tegen-klasse – zelf het voorwendsel voor felle politiecharges, met grote ladingen traangas en dergelijke. Maar de politie heeft weinig vorwendsels nodig, en opent soms zelf de aanval al bij het begin van demonstraties. De grofheid van het politiegewled bleek nog eens vorige week, toen een 88-jarig man – nota bene een activist die in 1941 in een symbolische verzetsdaad een nazi-vlag verwijderde – vrij ernstig verwondde. En een dag voor de stakingsdag van gisteren schoot de politie een anarchist dood, zo lees ik op het webog After the Greek Riots. Volgens de politie gebeurde dit toen hij een auto probeerde te stelen, en droeg hij een wapen. Maar áls dit al waar is, dan nog geldt voorzover ik weet ook in Griekenland voor autodiefstal en wapenbezit nog steeds níét de doodstraf.

Maar politiegeweld is niet het grootste probleem voor de beweging in Griekenland. Tegen tienduizenden demonstranten lukt het de politie al niet meer helemaal om de greep  te bewaren. Tegenover enkele miljoenen stakers heeft traangas en knuppelwerk al helemaal vrij weinig effect. En gisteren waren op straat ook 200 politiemensen te zien die zelf protesteerden tegen lage lonen – op de dag dat hun collega’s doodleuk aan het chargeren waren tegen demonstranten. Van een principiëel begin van opstandigheid onder agenten is hier hoogstwaarschijnlijk geen sprake, eerder van het meeprofiteren van de protesten om een hogere beloning te bedingen om later weer met extra motivatie te kunnen knuppelen. Tochverzwakt ook zoiets de politiemacht: elke agent die deelneemt aan een protestbetoging tegen bezuinigingen is op dat moment een agent aan het onderdrukkingswerk minder.

Belangrijker probleem vinden we aan het hoofd van de protestbeweging zelf. Er is om te beginnen verdeeldheid aan het vakbondsfront. ADY (publieke sctor) en GSEE (privésector) trekken gezamenlijk op momenteel. maar PAME heeft eelal eigen acties, gisteren bijvoorbeeld een eigen demonstratie. Dit heeft ongetwijfeld te maken et de kers van de Communistiche partij warmee PAME verbonden is. Die patij kiest weliswaar vaak voor stevige actievormen, maar onder strakke, centrale leiding van de nogal autoritaire, Stalinistische organisatie. De achterban van partij en PAME moet zo kennelijk weggehouden worden van andere groepen arbeiders, en met name ook van de radicale antikapitalistische, deels trotskistische en deels anarchistische groepen die de strijd extra vuur en felheid proberen te geven. Deze houding van PAME en Communistische Partij is een en verzwakking van de strijd, om  sectarische redenen.

Over een ander probleem hadden we het reeds eerder: de keus van de vakbonden om keer op keer stakingen van beperkte duur – ééndagsstakingen landelijk, twee- of driedaagse stakingen van bepaalde bedrijfstakken en sectoren – te houden. Als aanloop is dat nog geen ramp.  Maar de regering is vastbesloten, en zit tussen twee vuren: een opstandige arbeidersklasse enerzijds, ondernemers in eigen land, de noodzaak de staatskas – feitelijk de staat zélf! – overeind te houden én tegenover de Europese politieke en economische heersers anderzijds. De speelruimte voor de regering om met bescheiden concessies de vakbondstop enigszins tegemoet te kmen is buitengewoon beperkt, om nit te zeggen vrijwel afwezig.

Voor staat een kapitaal is het een all-out-botsing. Voor arbeiders is het dat ook  – maar de vakbondstop verzwakt die botsing door de woede te kanaliseren tot in duur beperkte stakingen. Die beperking wortelt deels in de personele banden tussen vakbondsfunctionarissen en regering: vakbondsleiders zijn maar al te vaak leden van de sociaaldemocratische PASOK, de huidige regeringspartij. maar het probleem zit dieper:vakbonden voeren altijd beperkte strijd, om via onderhandelingen concessies los tepeuteren.Volslagen confrontatie met staat en ondernemers ondermijnt deze onderhandelingslogica, en daarmee de rol van vakbonden. Om deze volslagen confrontatie te winnen,  zal de strijd dan ook buiten de gebaande vakvondskanalen moeten treden. Organisatie van stakers en andere actievoerders zelf, via massabijeenkomsten van direct betrokkenen, en vandaart gekozen comités om strijd te coördineren, is onontbeerlijk voor verdergaand succes. Aan revolutionairen de taak dat proces van zelf-organisatie uit alle macht te bevorderen.

De tweede hamvraag: wat voor rol is er weggelegd voor mensen iten griknland? We staan in heel Europa en elders, tegenover vergelijkbaar bezuinigingsbeleid. Stakingen en andere protesten tegen regeringseleid om arbeiders de crisiskosten te laten betalen zijn noodzakelijk, en vinden hier en daar ook al plaats.

Maar de Griekse strijd vergt specifieker aandacht. Als de regering aldaar wegkomt met het doorzetten van haar plannen dan staat het signaal voo ondernemersen regeerders in andere landen om de aanval op arbeiderslevens en arbeidersrehten verder op te voeren, op groen. Als een zó sterke en strijdbare arbeidersbeweging as de Griekse de bezuinigingsplannen niet kan stppen, dan zullen kondernmers en daarmee verbonden politici op gelucht ademhalen – en dan zwaai er wat oor onze kant. Omgekeerd: wát een aanmoediging zou een overwinning van de GRikse pstandigheid betekenen voor verzet ook hier! Wat een impuls aan de klassenstrijd zou het betekenen! Arbeiders en jongeren in Griekenland moeten dus gewoon winnen – in ons eigen belang.

In dat licht is de rust die radicaal- en revolutinair links uitstraalt wat de Griekse ontwikkelingen betreft, tamelijk zorgwekkend. Ja, Indymedia bericht momenteel uitvoerig over Griekenland. De Internationale Socialisten hadden onlangs weer een redelijk stuk over de ontwikkelingen daar. Maar is het niet eens tijd om breder aandacht te vragen voor de protesten in Griekenland, het belang en de inspirerende werking ervan voor het voetlicht te brengen? En is het niet eens zaak om ook actie te organiseren?(1)

Zou bijvoorbeeld een komende stakingsdag niet aangegrepen kunnen worden voor rn open, laagdrempelige solidariteitsactie – bij een Grieks consulaat, ik noem maar iets, en/of bij Nederlands en Europese financiële en politieke instellngen die de Griekse regering aanmoedigen in hun asociale beleid –  hoe bescheiden een eerste keer misschien ook? De stakende arbeiders en opstandige jongeren mogen mérken dat ze iet alleen staan, zeverdienen aanmoediging – en hun voorbeeld verdient navolging alom. Ook hier. Mensen, waar blijven we?

(1) voor lezers die denken dat ik verwacht dat anderen iets doen terwijl ik acher mijn PC blijf zitten: mijn mailadres staat op dit weblog. Als ik kan helpen, ben ik bereikbaar.

Advertenties

2 Responses to Griekenland!

  1. Smoke schreef:

    Peter,

    Ik ben het volledig met je eens wanneer je stelt “is het niet eens zaak om ook actie te organiseren?”. Acties in solidariteit met de strijdende griekse bevolking en voor onszelf; Nederland is misschien wat laat met het aankondigen van specifieke bezuinigingsmaatregelen, maar deze zullen komen. En verzet ertegen zullen we zelf moeten organiseren: ik heb absoluut geen geloof in enige kracht van onze grote nationale vakbonden. Jongerius liet het al afweten met de AOW na een paar (aangevraagde) ‘demonstraties’ van enkele honderden uitgebluste sociaal-democraten met hoedjes op.

    Ik heb nog nergens anders een bevestiging gezien van de datum die je noemt, 16 maart, voor een derde algemene staking in Griekenland. 16 maart is aanstaande dinsdag en misschien te kortdag om iets te organiseren (voor ons)…in any case, ook ik hou me aanbevolen “hoe bescheiden een eerste keer misschien ook”. Als mensen wat organiseren en hulp kunnen gebruiken of wanneer het erop aankomt dat we zelf iets gaan organiseren, mijn emailadres is SmokeRH@gmail.com

    Smoke

  2. peterstorm schreef:

    Die datum zag ik in het BBC-stuk, en ook in het WSWS-artikel, verder ok niet. Maar idd, erg kort dag. Ik hou het in de gaten, jij ongetwijfeld ook.

    Over die vakbondskracht in Nederland: ik snap die skepsis, en deel hem in aanzienijke mate. Toch ben en blijf ik bereid om ook naar zulke “‘demonstraties’van enkele honderden uitgebluste sociaal-democraten met hoedjes op” te gaan. Zonder hoedje op, en zonder sociaal-democraat te worden. Maar juist op zulke manifestaties moeten ook revolutionairen, onder eigen vlag, een zetje de goeie kant op helpen geven, zulke acties als handvat gebruiken – zonder enig vertrouwen in vakbondstop, integendeel, tegen de rem van die vakbondstop in. De vakbondstop in Griekenland is in de kern niet anders dan in Nederland. Het verschil zit ‘em in de woedende achterban daar…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: