De Vries, Koos H. en de rechter

Twee dingen beheersen het nieuws. Er is de aswolk van een IJslandse vulkaan die het luchtverkeer ontregelt. En er is de heisa rond uitzendingen van misdaadverslaggever Peter R. de Vries. Over het eerste ga ik het ier niet hebben. Over het tweede zijn echter wel enkele dingen te zeggen.

het gaat om uitzendingen die De Vries maakte over Koos H., veroordeeld wegens meerdere moorden. De uitzendingen bevatten opnames gemaakt met verborgen camera, zonder toestemming van Koos H.dus. Bij een eerdere utzending eiste H. al dat de beelden niet werden uitgezonden. De rechter weers die eis toe, maar verlaagde de dwangsom van de door Koos H. gevraagde één miljoen naar 15.000 euro. Ook de volgende uitzending – althans het beeldmateriaal erin – mag niet worden uitgezonden. Nu is de dwangsom verhoogd tot 500.000 euro. “Tot nu toe werden lage dwangsommen opgelegd in mediazaken, omdat er altijd vanuit werd gegaan dat veroordelende vonnissen werden nageleefd.” Dat was bij de eerste uitzending niet het geval. Dus kwam er een hogere dwangsom waarvan rechter Rullman hoopt dat  dit, in haar woorden “een harde prikkel” oplevert. En inderdaad, die dwangsom van 15.000 makte weinig indruk. SBS “zond het programma afgelopen zondag toch uit. Het programma trok 1,9 miljoen kijkers en bracht een veelvoud op van de 15.000 aan reclame-inkomsten op.”

Wat  staat hier op het spel? Enerzijds het recht op privacy, waar Koos H. zich op beroept. Anderzijds het belang dat er volgens De Vries is gemoeid met het openbaar maken van, naar zijn mening schokkende en belangrijke, onthullingen, met name over de verstandhouding tussen Koos H. en een inmiddels overleden rechter die in de hele zaak een rol speelde. Ik denk dat er nog een derde kant is: het gezag van de rechtspraak zelf, een gezag dat ik graag teruggebracht zag tot nul komma nul.

Eerst die privacy. Die behoefte is volstrekt legitiem, en dat staat verder los van de aard van de misdaden waarvoor H. is veroordeeld. Iedereen, ook de grootste crimineel, heeft recht op een persoonlijke levenssfeer waarin geen camera’s komen zonder toestemming, geen afluisterapparatuur. Als het resultaat van De Vries’ spionnenwerk zomaar uitgezonden kan worden zonder toestemming van H., dan is dat een inbreuk die ons allemaal raakt. Wat H. nu overkomt, kan jou of mij morgen overkomen, als iemand als De Vries dat nodig vindt. Ik vind dat, zacht gezegd, geen prettige gedachte, en zou willen dat De Vries dus niet tot uitzending was overgegan, en de resterende uitzendingen alsnog niet uitzendt.

Zijn beroep op het belang van openbaarmaking oogt niet supersterk, temeer omdat er wél toestemming is gegeven om letterlijk te  citeren uit gesprekken. Wat voegt beeld- en geluidsmateriaal daaraan toe? Antwoord: extra sensatie, net zoals het  trotseren van de rechterlijke uitspraak vast wel extra  kijkers trekt. Wat verboden is, is immers extra fascinerend. Dat de reclme-opbrengsten veruit hoger zijn dan de boete, laat al iets zien. We hebben het hier niet zomaar over vrije nieuwsgaring die ten koste van alles moet worden verdedigd. We hebben het hier om een vorm van warenproductie, het vervaardigen van reportages om er grof geld aan te verdienen. Dat geldt in ieder geval voor de afweging van SBSom uit te zenden, en het speelt ongetwijfeld ook mee bij de keus van De Vries om door te zetten. Hij is vakman, en vast ook écht geïnteresserd in misstanden die hij aankaart. Mar hij is ook carrièremaker met een niet zo heel klein ego.

Tos zover zou je dus denken: de eis van Koos H. verdient steun tegen de uitzenddrift van SBS en De Vries.  Maar dat is ook weer te kort door de bocht. Ja, ik zou willen dat De Vries zijn scoringsdrang temperde, en genoegen nam met een informastieve, vast erg othullende uitzending zonder het beeldmateriaal en de geluidsopnamen die door Koos H. als inbreuk op zijn privacy worden ervaren. Ik vind de handelswijze van  de journalist verkeerd, respectloos, niet enkel naar H. maar naar iedereen die in principe wel eens een journalist kan tegenkomen en alleen al daarom een privacy-belang heeft.

Maar ik heb tegelijk een diepe weerzin in rechterlijke uitspraken in dit soort zaken. Ik accepteer dat er grenzen zijn aan wat gezegd, geproduceerd en uitgezonden zou mogen worden. Maar ik vind dat de bevoegdheid om dat in te perken niet in handen van de rechtbanken moet liggen. Als de rechtbank, met op zich valide argumenten, de uitzending probeert te blokkeren, perkt dat de uitingsvrijheid, waarr de journalistieke vrijheid deel van uitmaakt, wel degelijk in. Het trotseren van dit type verboden is, wat mij betreft, wel een goede zaak.

Niemand heeft in deze zaak dus echt gelijk. De rechtbank dient zijn repressieve handen thuis te houden, De Vries dient de uitzending af te blazen zonder daartoe juridisch te worden verplicht. De Vries doet er namelijk goed aan om van uitzending af te zien, niet vanwege de angst voor de rechter – zijn bereidheid om die te trotseren waardeer ik op zchzelf wèl! – maar omdat niet-uitzenden van dat materiaal principieel juister is. Jammer dat het niet mogelijk is om tegelijk het rechterlijk verbod naast zich neer te leggen én de privacy van Koos H. en daarmee van ons allemaal, te respecteren…

Advertenties

One Response to De Vries, Koos H. en de rechter

  1. patrick schreef:

    Mijn mond viel open van verbazing. Alweer een samenloop van omstandigheden waar mij na het zien van al dit onrecht slechts de vraag rest: Is felatio echt zoveel waard?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: