Egyptische maatregel tegen gemengde huwelijken: discriminatie van staatswege

Een Egyptische rechtbank heeft bepaald dat de staat iemand die als Egyptenaar met een Israelisch staatsburger trouwt, deze persoon het Egyptische staatsburgerschap mag afnemen. Hetzelfde geldt voor kinderen uit zulke huwelijken. Rechters moeten wel van geval bekijken of dit ook daadwerkelijk dient te geschieden. Het maakt bij deze beslissing ook nog uit of de Egyptische staatsburger trouwt met een Israelische staatsburger van Arabische of van Joodse afkomst. Het is een verwerpelijk, onderdrukkend en in zijn consequentie klaarblijkelijk racistisch besluit.

Wat is de achtergrond? Volgens de betrokken rechter in de zaak moet bij beslissingen gekeken worden naar “de persoonlijke vrijheden en naar de veiligheid van de natie.” Over die eerste kunnen we kort zijn: die worden met de voeten getreden, en grof ook. Mensen dienen de vrijheid te hebben om te trouwen met wie ze willen, daar hoort geen straf op te staan in geval van huwelijken met mensen uit een bepaald ander land. Over die “veiligheid van de natie” doet een advocaat in de zaak nog een duit in het zakje. Hij “wil voorkomen dat er een generatie ontstaat die ‘niet loyaal is aan Egypte en de Arabische wereld.’ “ Wat hem betreft mogen kinderen uit zulke huwelijken ook niet in militaire dienst in Egypte. Of die kinderen dat een ramp gaan vinden, is maar de vraag. Maar het is wel discriminatie van staatswege.

Dat argument van de staatsveiligheid behoeft overigens wel nadere beschouwing. Hoe wordt de Egyptische staat in gevaar gebracht door huwelijken met Egyptische burgers en hun nakomelingen? Is  Egypte bang dat deze huwelijkspartners en hun kinderen minder loyaal zijn aan Egypte, en meer aan Israël? Sowieso verwerp ik – als tegenstander van élke loyaliteit aan welke staat dan ook – dit argument principieel. Maar in dit geval is er nog iets raars. Als Egypte en Israël nu aan de rand van een oorlog stonden met elkaar, kon je je bij het argument van botsende loyaliteit nog iets voorstellen. Maar daarvan is geen sprake. De twee landen hebben al meer dan dertig jaar officieel vrede met elkaar.

Daarmee helpt Egypte Israël trouwens erg krachtig. Israël hoeft, bij haar militaire uitvallen richting Libanon, bij haar onderdrukking op Westoever en Gaza en in Israël zelf, bij haar kaapvaartpraktijk tegen hulpschepen, niet meer bang te zijn voor militaire dreiging aan haar westgrens. Sinds de vrede met Egypte heeft Israël dus verregaand de handen vrij. Egypte helpt in grote lijnen bovendien keurig de door Israël doorgevoerde blokkade van Gaza door de westgrens van die open gevangenis met haar anderhalf miljoen langzaam creperende Palestijnen sterk te controleren en grotendeels potdicht te houdeen. Het autoritaire bewind van Mubarak zorgt er bovendien voor dat pro-Palestijns protest in Egypte door middel van grote aaantallen agenten van de oproerpolitie heel kort gehouden worden. Israel is Egypte voor dit alles nogal wat dank verschuldigd. Egypte is zo vriendelijk jegens Israël omdat de VS, hoofdsponsor van zowel het apartheidsbewind van Netanyahu als van de dictatuur van Mubarak dit wil, zelfs eist. Het valt dus niet in te zien hoe enige verbondenheid van Egyptische burgers met Israël een gevaar voor de Egyptische staatsveiligheid zou zijn. Loyaal zijn aan de Israëlische staat en aan de Egyptische staat botst in de huidige verhoudingen niet met elkaar.

Toch heeft de maatregel tegen gemengde Egyptisch-Israëlische huwelijken kennelijk wel te maken met de houding in Egypte ten aanzien van Israel. De twee staten staan weliswaar op redelijk goede voet met elkaar. Maar een flink deel van de Egyptische bevolking sympathiseert met de Paalestijnse bevolking en haar verzet tegen Israëlische onderdrukking. Een aanzienlijke stroming binnen Egypte vindt de vrede met Israel verwerpelijk. Uit conservatief-religieuze richting klinkt al langer geluid die deze – waar het de staat Israel betreft teréchte! – vijandschap een kwalijke religieus-etnische vertolking geeft, niet zozeer tegen de staat Israel gericht, maar tegen de burgers van die staat. Grootmoefti Nasr Farid Wasel heeft in 2005 bijvoorbeeld een fatwa afgekondigd die het Egyptische burgers verbood met Israëlische burgers – ongeacht hun godsdienst trouwens – te trouwen. De recente gerechtelijke uitspraak gaat nog verder, door de vraag of het om Joodse of Arabische burgers van israle gaat, erin te betrekken. Kennelijk maakt dat nu ook uit, kennelijk is die heilige (en verwerpelijke) loyaliteit aan de staat in geval van een huwelijk met Joodse Israeli’s nog extra in gevaar. Dit onderscheid maakt de maatregel meer dan alleen een kwalijke beperking van de persoonlijke vrijheid, meer dan een vorm van discriminatie met nationaliteiot als criterium. De maatregel is ook nog eens antisemitisch, racistisch dus.

Met de echte staatsveiligheid – nogmaals, een argument dat ik verwerp! – heeft de maatregel dus niet veel te maken. We moeten het eerder zien als een soort van concessie van een pro-Westers en  pro-Israelisch Egyptisch bewind aan de anti-Israelische gevoelens die onder brede lagen van de bevolking leven. Gelukkig plaatst een enkeling wel een kritische kanttekening bij de maatregel. “De president feliciteert de Israelische president op bnationale feestdagen, en straft toch de mensenvoor het hebben van relaties met Israel”aldus een Egyptische mensenrechten-activist en jurist, Negad Al-Borai, die daarmee het meten van twee maten blootlegt. Wat de machthebber zich veroorloven, wordt bij gewone mensen afgestraft.

De discriminerende maatregel raakt de macht van Israel niet. Sterker: de Israelische staat en haar propagandisten zullen er een extra argument aan ontlenen dat hun beeldvorming van de Arabische wereld als doordrenkt van antisemitisme een vleug van geloofwaardigheid verschaft. De maatregel is een anti-Israëlisch gebaar dat Israël echter feitelijk in de kaart speelt. Ook daarom dient de maatregel verworpen te worden, juist ook door mensen die terecht tegen de onderdrukking van de Palestijnen stelling nemen en strijd voeren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: