“Rechts-populisme” bestaat niet

Wilders  en zijn PVV in Nederland, vergelijkbare bewegingen in Europa, het Tea Party-circus in de VS… keer op keer wordt daar het etiket ‘populisme’ opgeplakt, veelal voorzien van het woordje ‘rechts’. Daarmee is een woord in ons politieke vocabulaire doorgedrongen dat verhullend is, en dat het probleem dat uiterst-rechtse massabewegingen opleveren precies situeert daar waar het níét ligt: bij ‘het volk’. ‘Rechts-populisme’ bestaat niet. De bewegingen die ermee worden aangeduid bestaan, in al hun naargeestigheid, echter wel degelijk. Om de strijd daartegen beter te kunnen voeren is een betere begripsbepaling echter wel nuttig.

Juist ook radicaal-links hanteert veelal grotendeels het etiket ‘(rechts-)populisme’. Doorbraak bijvoorbeeld duidt de PVV – en ook de club van Rita Verdonk, sindsdien nogal verdampt – op die manier aan. Bij de Internationale Socialisten zag ik Wilders aangeduid worden als kopstuk van “neoconservatief en populistisch rechts”. En nu komt er een – hoogstwaarschijnlijk op zich trouwens zeer belangwekkende – informatie-avond in Den Bosch, georganiseerd vanuit het linkse Jaarboek Kritiek, “over het rechtspopulisme en het antwoord van Links”.

Wat is er eigenlijk tegen dat begrip ‘rechtspopulisme’? Een voordeel van het woord is dat het tenminste aangeeft dat het gaat om een vorm van politiek die niet zómaar rechts is, niet zomaar érg rechts, maar ánders rechts. Het is een erkenning dat we hier te maken hebben met een politiek verschijnsel dat van linkse kant een andere benadering vereist dan de ‘gewone’ gangbare gevestigde politiek. Veelal worden er formaties mee aangeduid die, soms iets te snel maar vaak ook terecht, als fascistisch of fascistoïde worden aangeduid. Juist om al te voorbarige etikettenplakkerij in die richting te voorkomen – zo kun je redeneren –  is het woord ‘rechtspopulisme’ van waarde. Maar als het er op neer gaat komen dat we ‘rechtspopulisme ‘schrijven maar ‘fascisme’ dénken,  dan kunnen we maar beter gewoon zeggen wat we denken, en onze keus voor het hanteren van het woord ‘fascisme’ toelichten. Dat heeft althans mijn voorkeur. “Rechtspopulisme” als iets welluidender eufemisme voor “fascisme” gebruiken acht ik verhullend, onverstandig en onjuist.

Er is een andere, meer historische en theoretische, reden waarom ik van het woord “rechtspopulisme” niets moet hebben. Het historische populisme was links, vaak radicaal-links. En het woord zelf verwijst naar de kérn waar het een serieuze politiek van bevrijding om te doen zou moeten zijn: ‘populus’, het volk, in de zin van: de massa van de bevolking. Dat begrip gebruiken voor welke soort van reactionaire politiek ook is een erkenning dat rechts op één of andere manier ‘namens het volk’ spreekt – een erkenning die ik veel te veel eer vind.

Twee bewegingen van belang zijn in de geschiedenis aangeduid met het woord Populisme: één in de Verenigde Staten, en één in Rusland, beiden in de tweede helft van de negentiende eeuw. In de VS kwam in die tijd een beweging op van vooral arme boeren en middenstanderss die zich steeds meer bekneld voelden door de snelle opkomst van de grote ondernemers, het grote geld, gesymboliseerd door Wall Street. Er waren dwarsverbanden met de beginnetjes van vakbonden in die tijd. Er werd stevig actie gevoerd, met vaak groot radicalisme. “We should raise less corn and more hell”, zo was een prachtige leus van een Amerikaans populist. Sommige van de latere bekende socialisten in de VS hadden hun achtergrond in dit populisme, of banden ermee. Dat gold bijvoorbeeld voor de grootse figuur Eugene Debs. Die had zich in 1896 ingezet in de campagne van Bryan, die als Populist presidentskandidaat van de Democratische partij was geworden.

Het liep met dat Amerikaanse populisme treurig af. Toen een permanente band met de arbeidersbeweging niet tot stand kwam – voor een flink deel trouwens door afhoudendheid vanuit die arbeidersbeweging! – ontspoorden enkele populisten in een politiek van verdeel-en-heers, in dit geval racisme tegen zwarten. Aanvankelijk echter werd er in de populistische bewegingb serieus gewerkt aan eenheid van álle onderdrukten, ongeacht huiskleur. De radicale historicus Howard Zinn geeft daarvan mooie voorbeelden. De populistische beweging werd ingekapseld in de Democratische partij – het graf voor menig progressief initiatief in de VS tot op de dag van vandaag – en leverde zelfs een presidentskandidaat, de al genoemde Bryan. Maar toen was het Populisme feitelijk allang getemd. De trieste afloop doet aan het fenomeen populisme-als-linksradicalisme echter niets af.

Minstens zo duidelijk is de revolutionaire kern van het populisme in Rusland. Daar had je de zogeheten Narodniki – en Narod betekent Volk. ‘Populisten’ is daarom een gangbare en redelijke vertaling van dat woord. Het ging hier om een stroming die het tsaristische Rusland op zijn kop wilde zetten, waarbij vooral verwezen werd naar de belangen en aspiraties van de overweldigende meerderheid van de bevolking: de straatarme boeren. Die waren tot 1861 nog lijfeigenen, grondgebonden en daarmee onderhorig aan oppermachtige landheren. Hun emancipatie was inzet van veel van het populistisch streven. Daarnaast wilden populisten – zelf veelal dissidente intellectuelen – veelal een soort van democratie, soms in de vorm van een grondwettelijke stelsel, soms ook in veel radicalere vormen.

Er waren allerlei vormen. In 1874 kwam bijvoorbeeld een stroming op die letterlijk “naar het volk” wilde. Duizenden intellectuelen met populistische opvattingen gingen het platteland op, om uiteen te zetten dat boeren in opstand zouden moeten komen. Boeren – straatarm, maar ook nog vervuld van leve-onze-goede-Tsaar-mystiek – liepen naar de politie en gaven de Populisten – dapper maar naief als ze waren, met een nogal verkeerde inschatting van wat er leefde – aan bij de autoriteiten… Daarna kregen andere populistische stromingen de overhand, vooral groepen die aanslagen voorbereidden tegen de Tsaar en andere hoge functionarissen. Maar er ontstonden ook groepen die begonnen te denken en werken richting verzet van onderdrukten – vooral boeren maar later ook wel arbeiders – zelf.

De beweging drukte een sterk stempel op latere revolutionaire stromingen, en kende zeer uiteenlopende figuren. Er was de volstrekt cynische, doel-heiligt-alle-middelen samenzwewerder Netsjajev. Er was Tkatsjev, ook iemand die ondergronds werk van kleine samenzeerdersgroepen bepleitte. Er was Lavrov, die vooral vreedzame agitatie voorstond. Er was  Tsjernishevsky, schrijver van een boekje “Wat te Doen” – waarvan de titel niet toevallig door een latere Russische revolutionair is overgenomen… Sowieso waren de ervaringen van het ondergronds organiseren van verzet van flinke invloed op de organisatievorm van de beginnende Bolsjevistische partij, een handvol jaren later.

Sommige Populisten kunnen gezien worden als voorlopers van anarchistische stromingen. Maar binnen de populistische beweging vinden we ook groepen die geleidelijk marxistische inzichten oppikten. Plechanov, grondlegger van het Russische marxisme, was aanvankelijk een populist, zo laat de trotskist Tony Cliff zien, in zijn boek over Lenin en de Bolsjevistische partij in haar vroege fase, waaraan ik veel van bovenstaande informatie over het Russische Populisme ontleen.. De broer van Lenin zat ook in populistische kringen, hij werd ter dood gebracht omdat hij deel had genomen aan een aanslag. De latere Sociaal-Revolutionaire partij, één van de drie belangrijke linkse partijen naast Bolsjevieken en Mensjevieken, kan gezien worden als min-of-meer parlementaire voortzetting van de populistische traditie. En meerdere latere anarchisten begonnen hun politieke leven als Sociaal-Revolutionair. Dat gold bijvoorbeeld voor Voline, in de Russische revolutiejaren kameraad van de anarchistische aanvoerder van partisanen in de Oekraine, Machno, en vooral bekend geworden als autuer van een mooi boek over de Russische revolutie: The Unknown Revolution. Het Russische Populisme kan dan ook gezien worden als een soort kraamkamer voor links in Rusland, zowel voor de sociaaldemocratische, de revolutionair-marxistische als de anarchistische stroming.

Ja, met de uitkristallisering van diverse linkse richtingen was het met het Populisme als zelfstandig verschijnsel gedaan. Je kunt de diverse richtingen goed zien als aanscherpingen binnen een breder populistisch verhaal. Marxisten zeiden: ‘het volk’ dient geprecizeerd worden, en daarbinnen draait het vooral om de arbeidersklasse. Anarchisten zeiden: de actie moet vooral uitgaan van ‘het volk’ zélf – een volk door individuen, wiens vrijheid wezenlijk was – , zonder bemiddeling, representatie en opgelegde autoriteit. Sociaaldemocraten zeiden: ‘het volk’ moet vooral via de stembus en een grondwettelijk stelsel emancipatie bereiken. Maar ‘het volk’ als uitgangspunt nemen, en tegenover heersers – de elite, eventueel gepreciseerd tot  ‘de heersende klasse’ – stellen, dat is wezenskenmerk van links – en onderscheidt links daarmee wezenlijk van rechts, van élk rechts.  Het begrip ‘populisme’ verwijst naar die, wezenlijk linkse, bevrijdende, essentie. Daarom is rechts-populisme als begrip net zulke onzin als rechts-anarchisme, rechts-communisme, rechts-socialisme, rechts-marxisme, rechts-trotskisme en ga zo maar door.

Ja, verschijnselen die met het woord ‘rechts-populisme’ worden aangeduid hebben óók de gewoonte te verwijzen naar ‘het volk’ als bron van alle wijsheid, en zich te keren tegen ‘de elite’ die de wacht moet worden aangezegd. Meer in dit proces gebeurt iets anders dan in het populistische element dat links zo kenmerkt. Centraal staat in de PVV-benadering niet ‘het volk’; dat mag stemmen, hatelijkheden verspreiden op internet, en verder  zijn kop dicht houden. De hoofdrol is weggelegd voor de leider – een elite van één persoon. Die doet op zijn  beurt het werk dat een iets grotere elite ten goede komt: ondernemers die de PVV gebruiken als breekijzer om aan ‘linkse hobbies’ een eind te maken. De verwijzing naar ‘het volk’ is manipulatie, demagogie. Als we hier het woord populisme willen hanteren, dan zouden we moeten spreken van schijn-populisme.

Ik hoor de tegenwerping al: links kan er qua manipulatie en demagogie en het opkomen voor elites zelf ook wat van. Helaas bevat die tegenwerping een forse kern van waarheid. Zowel sociaal-democratische als leninistische politiek kunnen we zien als een elitaire misvorming van links, een manier waarop authentieke emancipatie wordt verwrongen en gezien wordt als iets waarin een minderheid de massa aanstuurt, en het actieve element van emancipatie wordt. Die minderheid kan de vorm aannemen van voorhoede partij, van parlementsfractie, van een leiding van een guerrillabeweging. Helaas zijn er ook sporen van deze benadering in sommige anarchistische stromingen te vinden, hetgeen dan echter wel tot een inconsistent anarchisme leidt.

Maar in al die gevallen is er sprake van verwringing van de ambitie om de bevolking in het middelpunt te plaatsen, en niet van een totale ontkenning ervan. Daarom bijvoorbeeld slaat het wel ergens op om leninisme en sociaaldemocratie te kritiseren als innerlijk tegenstrijdig, als vijandig aan het beweerde doel: de bevrijdings- of op zijn minst verheffingsambities botsen met de elitaire vorm waarin die ambitie gewrongen is. Een soortgelijke interne kritiek van bijvoorbeeld het fascisme is absurd: enige werkelijke ambitie tot volksverheffing en bevrijding ontbreekt hier, ‘het volk’ is stemvee, voetvolk, kanonnenvoer, en niets meer dan dat. Wilders verwijst herhaaldelijk naar Henk en Ingrid, om wie het allemaal zou gaan. Maar meer dan een demagogiosch truukje waarmee Wilders zich als volksheld profileert en zich vooral afzet tegen Fatima en Mohammed is het niet. Niks ‘populisme’. Demagogie is het, bedrog. En populisme is iets ánders dan demagogisch bedrog.

En wat betreft dat andere ‘populistische’ element in Wilders’ aanpak: ja hij zet zich graag af tegen de linkse en/of multiculturele elite. Maar dat is geen vijandigheid jegens elites als zodanig – integendeel, zijn eenhoofdig leiderschap van de PVV is elite-politiek-pur-sang. Wat hij tegen heeft op de genoemde elites is niet dat het elites zijn maar dat ze volgens hem ‘links’ zijn, oftewel teveel ruimte bieden aan democratische rechten van arbeiders,n andere mensen onderaan en organisaties die (zeggen) voor hen op (te) komen; en dat ze ‘multicultureel’ zijn, oftewel nog enige ruimte laten aan migranten, moslims, vluchtelingen, mensen van een andere culturele achtergrond dan de dominante Nederlandse. Wilders wil een ándere elite, of beter gezegd: in grote lijnen dezelfde, maar dan ‘gezuiverd’ en “van vreemde smetten vrij’ – en met hemzelf aan het hoofd. Niks populisme. Demagogie, van een man met democratisch verpakte maar hoogst autoritaire ambities. Het woord ‘fascisme’ lijkt me voor Wilders, zijn aanpak en zijn PVV echt zo slecht nog niet gekozen.

 

Advertenties

18 Responses to “Rechts-populisme” bestaat niet

  1. zwartegal schreef:

    Wilders behoort inderdaad tot de elite. Hij zal graag iets anders aan de Nederlandse bevolking verkopen, maar dat is na een langdurig kamerlidmaatschap voor de VVD onhoudbaar. Wilders mag je van mij ook gerust een fascist noemen, fascistoide zou ws. momenteel een iets betere benaming zijn, maar het gaat wel richting fascisme. Ik zie er echter geen enkel bezwaar in om hem ook populist te noemen. Het is een volksmenner die met onwerkbare maar uiterst schadelijke ‘oplossingen’ komt, populisme en demagogie gaan volgens mij hand in hand.
    Populistisch is zijn voorstel om 130 km/u te mogen rijden; je geeft je potentiele kiezers een lekker hapje om ze tevreden te stellen en daarna druk je de meest onzedelijke voorstellen erdoor. Een populist staat volgens mij altijd boven het volk. Aan dat woord heb ik overigens een gruwelijke hekel, het maakt van een grote groep individuen een (lees:1) (beheersbare) entiteit. Het woord zelf suggereert op de een of andere manier dat er iemand of meerdere personen boven het volk staan en daar willen we toch juist vanaf?

  2. peterstorm schreef:

    Hoi zwartegal,

    We hanteren het woord “populisme” gewoon anders (voor jou kennelijk sowieso iets negatiefst, voor mij, mede op historische gronden, niet), evenals het woord “volk” trouwens (voor jou een aanduiding die mensen van-bovenaf maken en die daarmee een object van politiek handelen is;, voor mij een categorie die haar eigen bevrijding bevecht, een subject dus, en waar ik gewoon ook deel van uitmaak); beide woorden hebben voor jou en mij kennelijk een andere lading. Maar ik merk dat we in conclusies en benadering van het verschijnsel waar we het over hebben, met een andere woordkeus, wel zeer verwant zijn, en da’s iets belangrijker, in deze verder erg barre tijden:-)

  3. Ronaldo schreef:

    He ja laten we gaan steggelen over wat een woord etymohistorisch 😉 zou kunnen betekenen 😦

    Voorzover ik weet is “populisme” een/het woord voor “dingen simpeler danwel anders voorstellen dan ze zijn” (en ja , daar doen alle gevestigde politieke partijen aan mee).

    “rechts” is een woord dat aanduidt dat de rijken in de watten gelegd worden ten koste van de armen.

    Ik zou niet weten welke nederlandse woorden beter zouden aanduiden wat PVV en Tea Party doen.

    Het te makkelijk gebruiken van woorden als “fascisme” en “rasisme” is volgens mij zwaar contraproductief. In mijn naiviteit ga ik er van uit dat mensen die op de PVV stemmen dat niet doen omdat ze graag andersen in elkaar slaan, maar omdat ze geloven dat er een crisis is die op iemand afgewenteld moet worden. Dat geloof haal je niet onderuit door te schelden

  4. peterstorm schreef:

    @Ronaldo: Het gaat me niet puur om woordenspel, het gata om wat er achter die woorden schuilgata qua politieke lading.

    Ik scheld de individuele PVV-kiezer zeker niet uit voor fascist, dat zou idd zeer contraproductief zijn. Maar veel van de kiezers van Hitler uit 1932 deden dat evenmin “omdat ze graag anderen in elkaar slaan, maar omdat ze geloofdenen dat er een crisis is die op anderen afgewenteld moet worden”, (om jou even vrij te citeren) – net zoals veel huidige PVV-kiezers… Daar zit overeenkomst, geen verschil. Een leider of beweging als fascistisch typeren – hetgeen ik doe – is nadrukkelijk NIET hetzelfde als haar complete achterban “fascist” noemen – hetgeen ik nadrukkelijk niet doe.

    Ik gebruik “fascisme” misschien onjuist, al denk ik van niet, maar daar kun je het over hebben; ik heb de redenen waarom ik Wilders fascistisch vind op dit weblog herhaaldelijk uitvoerig uiteengezet. Met schelden heeft dat niets te maken.

    Dat er méér nodig is om kiezers uit het Wilders-kamp te overtuigen dan hun steun niet erg goed en slim is, is waar. Maar ik ben hier op dit blog vooral bezig met een discussie tussen linkse mensen over hoe we een fenomeen inschatten en benoemen, niet zozeer met PVV-stemmers omturnen. daarvoor zijn andere kanalen beter. Niet alles overal tegelijk! 🙂

    Precies jouw definitie van “rechtspopulisme” geeft trouwens aan hoe absurd het woord is. Vrijwel ALLE politici leggen rijken in de watten ten koste van de armen; dat is hun vak. ALLE politieke partijen stellen dingen simpeler voor dan ze zijn; dat is hun rol. ALLE gangbare politiek is dus “rechts-populistisch”… Zo verliest het woord iedere onderscheidende betekenis, en zie ik de bui al hangen dat iemand met “uiterst-rechts-populistisch” aan komt zetten…

  5. zwartegal schreef:

    @Ronaldo: ik denk dat het juist van groot belang is om te wijzen op de fascistische/autoritaire trekken van de PVV, juist omdat de stemmers op de PVV dit niet allemaal doorhebben. Sommigen voelen zich aangesproken door de repressieve maatregelen die Wilders voorstelt, maar velen hebben zich ws. laten leiden door de meer sociale voorstellen uit het verkiezingsprogramma.
    @peter: mijn reactie is die van een bondgenoot, dat staat voorop! Over mijn visie op het populisme, die is misschien wel gekleurd door de Tegenlicht uitzending met Slavoj Zizek. Hij geeft daarbij een analyse van Berlusconi, wiens politiek hij karakteriseert als een fusie van nationalistisch populisme en technocratisch (neo)liberalisme. Hij duidt daarbij ook op het cynisme van de macht die wegkomt met inhoudsloze politiek zolang de mensen maar hun eigen kleine privevrijheden behouden. Daarachter verschuilt zich echter een zeer autoritair regime dat geen fundamentele kritiek duldt. Hij spreekt van een Groucho-Marx autocratie dacht ik en ziet hierin een blauwdruk van de autoritaire regimes van de (nabije) toekomst. Een angstaanjagend beeld.

    • Ronaldo schreef:

      #

      @Ronaldo: Het gaat me niet puur om woordenspel, het gaat om wat er achter die woorden schuilgaat qua politieke lading.

      dat kan best, maar het gaat denk ik aan de mesten voorbij

      Ik scheld de individuele PVV-kiezer zeker niet uit voor fascist, dat zou idd zeer contraproductief zijn.

      Ik had het over het gebruik van fascist en racist door eenieder in het algemeen

      Precies jouw definitie van “rechtspopulisme” geeft trouwens aan hoe absurd het woord is. Vrijwel ALLE politici leggen rijken in de watten ten koste van de armen; dat is hun vak. ALLE politieke partijen stellen dingen simpeler voor dan ze zijn; dat is hun rol.

      dimngen vereenvoudigen is iets anders dan versimpelen of anders voorstellen dan het is

      ALLE gangbare politiek is dus “rechts-populistisch”…

      nee hoor, als bijv de SP zegt dat ze de crisis kan oplossen, alleen door de rijken meer belasting te laten betalen, is dat links populisme

      #
      zwartegal zegt:
      5 november, 2010 om 12:24 pm

      @Ronaldo: ik denk dat het juist van groot belang is om te wijzen op de fascistische/autoritaire trekken van de PVV, juist omdat de stemmers op de PVV dit niet allemaal doorhebben.

      geloof je dat zelf?

      Sommigen voelen zich aangesproken door de repressieve maatregelen die Wilders voorstelt, maar velen hebben zich ws. laten leiden door de meer sociale voorstellen uit het verkiezingsprogramma.

      Waren die er dan? Ik hoor daar nooit over

      Slavoj Zizek. Hij geeft daarbij een analyse van Berlusconi, wiens politiek hij karakteriseert als een fusie van nationalistisch populisme en technocratisch (neo)liberalisme.

      ipv dat laatste woord gebruik ik meestal “kapitalisme” of marktfundamentalisme

  6. peterstorm schreef:

    @zwartegal: interessant…. en ja, ik heb al wel vaker het gevoel datr het bewind van Berlusconi ons een griezelige spiegel van de toekomst voorhoudt… De discussie gaat door, maar de strijd gelukkig ook!

  7. peterstorm schreef:

    @Ronaldo: jij je zin, als de SP de rijken wil laten betalen, is het links populisme. De andere partijen, ook de PvdA, willen dat niet, die laten de rest opdraaien en houden rijken uit de wind, or worse. Zijn daarmee dus alle partijen minus de SP – even áángenomen dat die de rijken echt wil laten betalen, hun echte koers is daarin zacht gezegd niet eenduidig – dus rechtspopulistisch? Wat hebben we dan nog aan het woord, dat was toch bedoeld om de PVV en soortgelijke clubs mee aan te duiden, en niet ook CDA VVD PvdA D66? Of is de PvdA en D66 misschien “midden-populistisch”? Als élke partij populistisch is, wat voegt het woord dan nog toe?

  8. GoatofMendes schreef:

    In de 1e plaats (en ondanks ’t feit dat een deel van ’t artikel me waarschijnlijk historich en intellectually speaking heel eerlijk gezegd een beetje boven ’t petje gaat) mijn waardering voor de kritiek op de manier waarop je hier probeert dat vage geleuter over “rechts populisme” te ontrafelen. Ik citeer: ““Rechtspopulisme” als iets welluidender eufemisme voor “fascisme” gebruiken acht ik verhullend, onverstandig en onjuist.” Mee eens! Ruil de skinheads en andere subculturele figuren van wijlen Hans Janmaat in voor de trendies die heden ten dage tot de PVV-gelederen horen en je ziet in standpunten en de manier waarop die partij werkt ’t verschil niet.
    Toch heb ik wel moeite met de manier waarop door ’t artikel heen een soort “excuus” voor “’t verkeerd geinformeerde volk” ligt (een bekende linkse fout). Ik citeer: “Dat begrip gebruiken voor welke soort van reactionaire politiek ook is een erkenning dat rechts op één of andere manier ‘namens het volk’ spreekt – een erkenning die ik veel te veel eer vind.” Ik denk namelijk, dat hoe misleid, bang, boos of gewoon oliedom (dit woordgebruik mag je een elitaire opvatting vinden voor mijn part) mensen ook zijn deze meneer Wilders wel degeijk voor een heel groot deel van de bevolking spreekt: de bepalende CULTUUR in Nl. is namelijk die van de vrije jongen, de middenklasse…en heel veel mensen die daar misschien volgens allerlei mooie theoriën niet bij horen VOELEN zich daar wel degelijk bijhoren! Hoe dat komt kun je op zich al een boek over schrijven (waarbij de ’t van de geschiedenis van de kleine burgerij in Nederland tot ’t huidige 2-verdienerschap kunt hebben…), maar ’t feit is dat er hier een sterke rechtpopulistische CULTUUR heerst. En in tijden van crisis zoekt die een weg naar onderen om te schoppen. In die zin zou ik die definitie dan wel weer willen gebruiken. Niet wat de PVV zelf betreft. De PVV is wat de CD toen was: extreem-rechts voor mij al zeker, voor mijn part noem je ze ook fascisten/fascistoide.

    p.s.:Dan wil ik nog sidely on topic er aan toevoegen dat “links” bij de gangbare politieke theoriën, veelal vanuit sociaal-economische analyse, de fout maakt om dit soort bewegingen alleen als politieke bewegingen te zien. Niet als de CULTUS die achter extreem-rechts zit (Lees bv. eens Peter Levenda’s “Unholy Alliance”! Treedt eens buiten de gangbare Marxistische en aanverwante literatuur). De vergelijkingen met de “messiaanse” rol die bv. Adolf in de 30er jaren speelde en de rol die Wilders nu speelt als “bevrijder van ’t vrije Westen” en “profeet/martelaar” (hoe ziek!) zijn griezelig navenant. Ciao bello…

  9. GoatofMendes schreef:

    Kleine toevoeging: Wat ik ermee wilde zeggen is, dat de keuze voor de PVV voor heel veel mensen veel meer overwogen is men denkt…en dat is pas echt iets om je druk over te maken. In een cultuur waar narcisme overheerst is groter mondigheid dus niet per definitie een overwining.
    Oen ik jaren geleden (1996?1997?) op tour was met een band zijn we eens blijven pitten bij een gast in London. Ex-Class Struggle (zeg ik ’t goed? het kan ook Class War zijn)-lid, sympathieke gast…en als ex-IS’er hadden we zo wat leuke discussies. Een van de dingen die me altijd bij zijn gebleven die hij zei zijn dat we eerst weer eens een “TEGEN-CULTUUR” moesten opbouwen, voordat we over theorieën en organisaties begonnen te praten. Toen klonk dat vrij abstract. Maar ik ben deze visie wel steeds meer gaan begrijpen.

  10. Ronaldo schreef:

    @peter: wel lezen wat er staat ajb… geld weghalen bij de rijken is gewoon links, beweren dat dat alle economische en ecologische problemen oplost is populisme. Als bepaalde groenlinksers beweren dat een “new green deal” de werkloosheid (binnen het reeel bestaande kapitalisme) op kan lossen is dat wmbt ook populisme.

    Wat je aan zo’n woord hebt? ach je hebt toch een tegenhanger van elitair en esoterisch nodig… maar dat terzijde.

  11. Ranzige Proza schreef:

    Het probleem van het woord populisme is dat het twee betekenissen heeft. Als je het woord populist gebruikt dan roept het twee associaties op:

    Negatief en Positief

    De een (zoals Zwartegal) is het negatief en heeft populist de betekenis van demagoog en opportunist. Iedereen die hetzelfde over het woord populist denkt krijgt er geen positief gevoel bij.

    Maar de positievellingen lezen het woord anders, zij krijgen een warm en democratisch gevoel bij. Hierdoor kreeg een vriend van mij het idee dat Wilders echt voor het volk is, hij zag het als een compliment. Hij kreeg onbegrip op de negatief woordgebruikers en zag ze als elitaire zakkenvullers, kapitalisten en bureaucraten die bang waren voor het volk. Wilders was een populist, een voorstander voor volksmacht, dus de held.

    Als je hele tijd Wilders een populist noemt en geen aandacht geeft aan jouw betekenis van opportunist en demagoog dan geeft Wilders een stok om mee te slaan. Het gaat niet om het verleden of etymologische betekenis het gaat om de alledaagse betekenis en waardeoordeel. (als je het strategisch bekijkt)

  12. peterstorm schreef:

    @Ronaldo Ook met je correctie blijft het hele woord ‘populisme’ vrij zinloos. Elke partij simplificeert om kiezers te winnen, en is daarmee populistisch. De meesten doen dat ten gunste van de rijken (rechtspopulisme), enkele soms – nooit consequent, dat kan helemaal niet via get politieke bedrijf – gaan de andere kant op. Als plaatsbepaling van specifiek de PVV en vergelijkbare verschijnselen – en dáár ging het me om – heeft het woord ‘populisme’, voorzien van het voorzetsel ‘rechts’ geen onderscheidende verhelderende waarde. En zelfs een tegenhanger van ‘elitair’ is het niet: Wilder is tegelijk ‘populistisch’ in jouw betekenis, en hoogst elitair (met zijn eenmansleiding die alles bepaalt).
    @GoatofMendes: het zal zeker zo zijn dat veel mensen het gevoel heeft dat Wilders voor hen spreekt, voor hen opkomst. Maar juist daarom is het nodig om te laten zien dat dit een gevóél is, dat botst met hun/ onze (want wij zijn DEEL van dat ‘volk’!!) belangen. Ik kan het gevoel hebben dat ik een genie ben, maar daarom ben ik het nog niet, en het is in mijn belang om die waan los te laten. Ik kan het gevoel hebben dat ik een vrije jongen ben/ kan worden, en dat Wilders me daar bij helpt, vertegenwoordigt of wete ik wat. Maar dat maakt die illusie van mij nog niet tot realiteit, en het is in mijn belang dat ik ontwaak uit die droom/nachtmerrie…

  13. GoatofMendes schreef:

    Sorry voor deze nog een keertje erg late reactie op dit topic. Maar ik zit al tijden met iets in de maag (zoals je ook tussen de lijnen uit mijn reactie zult kunnen opmaken) dat hier zijdelings op inhaakt.
    Er zit namelijk denk ik voor kritische mensen nog een aardig probleem in die hele Wilders-beweging, dat zich bijt met ’t eigen idee dat een mens die emancipeert en/of mondiger wordt ook slimmer en/of socialer wordt? Dan mag, pak ‘m beet, een Nelleke Noordervliet dan wel horen tot die zgn. “regenteske, progressieve elite”. Maar haar uitspraak in ’t blad van Maarten van Rossem, “DE DOMHEID EMANCIPEERT”, vond ik absoluut de spijker op de kop slaan! En helaas kom ik dat ook in andere dingen (zoals ’t vrijwilligerswerk dat ik doe met jeugdige voetballertjes) tegen…

    Uit interesse: Hoe zie jij deze contradictie?

  14. Ge schreef:

    Rechts is vooral anderen de schuld van problemen geven. Dat is een polulaire aangelegenheid.

  15. Jorein Versteege schreef:

    Ik vindt de PVV niet fascistisch. Want Geert Wilders is geen anti-kapitalist. Fascisten zijn zowel anticommunistisch, als antikapitalistisch. De PVV steunt de vrije markt economie en is helemaal pro-Amerikaans en pro-Israël, iets dat fascisten nooit zouden zijn.

    Rechts nationalistisch kun je de PVV wel noemen. Ze zijn nationalisten en vinden dat Nederland trots op haar ”christelijk-joods” verleden moet zijn. De Nederlandse ”westerse ” cultuur is voor de PVV heiliger dan de cultuur van ”nieuwe” Nederlanders.

    Voor mij is de PVV geen partij voor de vrijheid, maar de Partij voor Vreemdelingenhaat en Vrije markt politiek.

    • Ronaldo schreef:

      fascisten antikapitalistisch? Hoe kom je daar nou bij?
      Hebben ze ooit rente en dividend afgeschaft? en maximumloon ingevoerd? In Italie en duitsland waren de fascisten juist heel goeie vriendjes met de industrielen.

  16. NOalCalcioModerno schreef:

    (Ik heb geen idee of ’t functioneel is op zo’n ouder artikel hier nog te reageren. Maar gezien ook Jorein’s latere reactie wil ik hier toch nog wel wat op zeggen)
    @Jorein Versteege:
    “If ever Fascism should come back, it will come in the name of freedom”.
    Ik verwacht echt niet (as if! ze zouden wel gek zijn!) dat de PVV’ ers zichzelf fascisten noemen. Ook verwacht ik niet dat ’t fascisme van nu dezelfde uiterlijke vormen aanneemt als vroeger.
    Maar kijk wat meer naar inhoud:
    *Wat is fascisme meer dan een beweging van de gefrustreerde middenklasse, die vast is komen te zitten tussen kapitaal en arbeid? Die zich verenigt onder noemers als ras en land en een groot gedeelte van ’t plebs hierop ook weet te mobiliseren? Spijker op de kop bij de PVV.
    *Sterke personencultus. Niet de partij, maar de grote, messiaanse leider die voor ’t volk spreekt.
    *Het ondemocratische karakter van de partij, naar binnen en buiten toe.
    *Antisemitisme was een belangrijk onderdeel van ’t nationaal-socialisme, maar hoeft in aanzet helemaal niets met fascisme te maken hebben. Er waren en zijn ook Joodse fascisten. De denkbeeldige vijand van de fascist wordt afhankelijk van de situatie gekozen.
    *De omarming van de vrije markt ipv. het aanhangen van een of ander corporatisme is verder ook niet zo belangrijk en moet je ook in de context van de tijd zien. Fascistische partijen in de rest van Europa deden dit al veel eerder. En in de zin dat men doet alsof de strijd niet tussen boven en onder gaat, men “hunnie” en “wij” kun je nog altijd zeggen dat er ideologisch een stukje corporatisme inzit. In hoeverre kun je fascisme zowiezo anti-kapitalistisch noemen…behalve natuurlijk in hun demagogie?
    *De PVV brult, maar probeert anderen de mond te snoeren. Goed, ze zijn wat dat betreft nog niet zo ver als fasisten vroeger en kiezen ze NOG eerder voor de juridische weg dan die van de straat. Maar let op! Intimidatie, ook fysiek, tegen tegenstanders neemt steeds meer toe nu ze zich sterker voelen. This is only the beginning…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: