Verkiezingen in Birma

Vandaag vonden in Birma verkiezingen plaats. Daarmee probeert de militaire leiding haar dictatuur van een democratisch-uitziend jasje te voorzien. De hoop zal zijn dat daarmee het internationale isolement verder doorbroken wordt, investeringen minder op weerstand stuiten, en de democratische oppositie in het land zelf deels wordt ingekapseld via deelname, deels wordt verdeeld doordat een deel wel en een deel niet deelneemt, deels buitenspel gezet omdat het bewind kan laten zien dat de democratische oppositie geen doorbraak weet te bereiken. Of deze opzet slaagt is maar de vraag: opstandige mensen in Birma hebben wel vaker met grote moed roet in het autoritaire eten gegooid.

Dat oppositie niet door kan breken is duidelijk. Daar heeft het bewind met allerlei anti-democratische truuks wel voor gezorgd. Het parlement dat vandaag gekozen wordt, moet 494 zetels tellen, waarvan 440 in het lagerhuis ervan. Het bewind heeft echter  110 van die lagerhuiszetels maar vast gereserveerd voor de militairen zelf. Dan zijn er allerlei beperkende regels: kandidaten die ooit zijn veroordeeld mogen niet meedoen. Daarmee is bijvoorbeeld Aung San Kuu Sye – keer op keer veroordeeld tot huisarrest en erger – al buiten spel gezet, net als veel kandidaten van de belangrijkste oppositiepartij, de door haar aangevoerde Nationale Liga voor Democratie, NLD.

Dan laat het bewind ook in hele streken van het land de verkiezingen niet doorgaan, ‘uit veiligheidsoverwegingen’. Dat geldt bijvoorbeeld voor een gebied waar een etnische minderheid woont, de Karen, vanwaaruit al jaren hardnekkig guerilla-verzet tegen het bewind wordt gevoerd. In de desbetreffende deelstaat wonen anderhalf miljoen mensen. Angst voor aanslagen wordt door het bewind aangevoerd als reden om geen verkiezingen toe te staan in tal van dorpen daar. De echte reden lijkt eerder angst voor stemmen voor plaatselijke oppositie-politici te zijn.

Maar zelfs waar wel gestemd mag worden, en gekozen tussen meerdere kandidaten is van politieke vrijheid niet echt sprake. Kritici van het bewind zitten in grote aantallen in gevangeniss, onder slechte omstandigheden, waar marteling schering en inslag is. Een mensenrechtenactivist die dat zelf heeft ondergaan en inmiddels vanuit Thailand zich blijft inzetten, noemt het aantal van 2193 politieke gevangenen. Heel veel ervan zijn na de protesten tegen de dictatuur in 2006-2007 opgepakt. Het in bezit hebben van de VN-verklaring  van de rechten van de mens is al voldoende om gearresteerd te worden. Sommige politieke gevangenen hebben een straf van 65 jaar opgelegd gekregen. Serieuze rechtsbijstand en een min of meer fatsoenlijk proces ontbreken. Verkiezingen onder zulke omstandigheden van onvrijheid hebben zelfs met de beperkte parlementaire methode die we ‘democratie’ noemen, niet veel te maken. Logisch dat de NLD tot een verkiezingsboycot oproept.

Voor een boycot zijn activisten daadwerkelijk de straat op gegaan, en dat vergt moed. Jonge mensen van de NLD deelden bijvoorbeeld pamfletten uit met foto van Aung San Kuu Sye en de tekst: “mensen hebben het recht om niet te stemmen als ze niet willen”. Mensen hebben ook groot gelijk als ze niet mee doen aan deze anti-democratische farce. Pamfletten uitdelen zonder toestemming is trouwens verboden in de dictatuur die Birma is. Net als in het Tilburgse stadscentrum overigens, maar dat is nu even een ander onderwerp.

Niet alle oppositiegroepen willen een verkiezingsboycot. Een afsplitsing van de NLD doet wel mee, kennelijk met de hoop opm toch een oppositiestem in het parlement kunnen laten klinken en niet alle zetels aan het bewind toe te laten vallen.  Bij elkaar zijn 30 pro0cent van alle kandidaten afkomstig uit oppositiegroepen, 70 procent zijn kandidaten vanuit het militaire apparaat in één van haar partijen.

Met de twee grootste partijen is trouwens iets merkwaardigs aan de hand. Er is niet één, maar twee partijen die banden met het leger hebben. Er is de partij van het bewind zelf, de USDP. Maar er is ook de Nationale Eenheids Partij, NUP. Die heeft banden bij mensen die vroeger machtig waren in het militaire bewind, aanhangers bijvoorbeeld van de vroegere dictator generaal Ne Win, toen het staatsgeleide kapitalisme zich nog ‘socialisme’ noemde. Deze Ne Win is in een interne wisseling aan de top terzijde geschoven door de huidige leiding. Dat was in de tijd toen een revolutie van studenten en arbeiders in 1988 het hele regime bedreigde.

Het bewind bleef de situatie toen de baas door enkele gehate machthebbers te vervangen, de oppositie op een verkeerd been te zetten door verkiezingen te beloven, de honderdduizenden protesterende mensen van de straat te laten schieten door soldaten ten koste van duizenden doden. Nadat het leger de straten had heroverd op de bevolking, kwamen die verkiezingen er, in 1990. De NLD en Aung Aan Suu Kyi wonnen, de inmiddels gewijzigde militaire leiding schoof de verkiezingsuitslag opzij en handhaafde zich tot op de dag van vandaag als keiharde dictatuur.

Aanhangers van Ne Win hebben klaarblijkelijk een speelruimte om politiek te bedrijven die oppositiegroepen niet hebben. De NUP, die in deze kringen haar wortels heeft, kan daarmee ook stemmen vergaren van mensen die toch hun afkeer van de huidige leiding en iets van hoop op verandering via de stembus tot uitdrukking willen brengen. De NUP lonkt zelfs naar oppositiesentimenten, belooft zelfs persvrijheid ‘behalve in uitzonderingstoestand’ (een rekbaar begrip natuurlijk) . Dat meldt althans de Irrawaddy, website van Birmese journalisten in Thailand.

Natuurlijk is de NUP daarmee geen authentieke oppositiepartij. Een commentator spreekt van “een wedstrijd tussen een levende en een dode generaal”, waarmee het politieke verschil niet onaardig wordt weergegeven. Maar twee rivaliserende partijen met militaire wortels maakt het regime er niet steviger en stabieler op, en gevoelens van protest kiezen wel eens vaker curieuze kanalen, met onvoorspelbare gevolgen. Sowieso gaan de verkiezingen in de militaire dictatuur die Birma is geen democratie brengen, laat staan de soort veranderingen waar stakende arbeiders in de textielindustrie van het land afgelopen winter voor vochten. Maar wel wordt er met de huidige verkiezingstoestand een factor van onvastheid en onzekerheid aan de top tot uiting komt. Dit is een onzekerheid en onvastheid waar mensen in verzet, studenten, intellectuelen maatr vooral ook arbeiders en arme boeren, hun voordeel mee kunnen doen. Dat is het betere nieuws uit een land waar de situatie voor de arme onderdrukte bevolking intussen grimmig is en voorlopig nog zal blijven.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: