Op naar de poststaking, komende dinsdag

Aanstaande dinsdag gaan hopelijk duizenden personeelsleden van het postbedrijf TNT voor 24 uur in staking. Daarmee protesteren zij tegen de uitwerking van een reorganisatie bij het bedrijf, die tot baanverklies en gedwongen ontslag van 3100 mensen. De actie is uitgeroepen door de vakbonden ABVA KABO (aangesloten bij de FNV), BVVP en CNV Publieke Zaak.

De reorganisatie van TNT is enerzijds het antwoord van de TNT op het vrijgeven van de postmarkt voor concurrerende bedrijven als Sandd, VSP en Selekt Mail. Anderzijds wil TNT ermee kosten drukken nu er meer via e-mail gaat en minder via de brievenbus. Beide argumenten zijn zowel niet terzake als inhoudelijk ondeugdelijk. Ze zijn niet terzake, omdat arbeiders op geen enkele manier verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor veranderinghen in concurrentiepositie en omzet van het bedrijf. Ze zijn ondeugdelijk bovendien. DE groeiende concurrentie is gevolg van liberalisering van de postmarkt waar de TNT bepaald geen principiëel tegenstander van is. Bovendien is één van de concurrenten, de VSP, zelf eigendom van de TNT. Het moederbedrijf TNT concurreert dus, op kosten van het personeel, met haar eigen dochter. En ja, meer mail kan best wat minder post betekenen. maar meer internet-bestellingen betekenen ook meer verzending van pakketpost. Als argument voor structureel dalende activiteitn van TNT deugt het dus niet.

De vakbonden trekken aan een stevige opkomst op de manifestatie die op de stakingsdag gehouden zal worden, bij het hoofdkantoor van de TNT, Beatrixlaan 23 in Den Haag, vanaf 13.00 uur. Zo komt er busvervoer. Het is duidelijk dat de bonden proberen er iets van te maken. Ze moeten ook wel: als ze helemaal over zich laten lopen door de TNT-directie, dan wordt de hele machtspositie van de vakbonden verder aangetast. Dan wordt de geloofwaardigheid van bondsbestuurders in de ogen van leden verder ondermijnd. En zonder leden kunnen bondsbestuurders hun favoriete spel – onderhandelen, beperkte concessies binnenslepen – niet goed voeren. Om de positie, in de ogen van leden én tegenover de directie, op te vijzelen, geeft de vakbondstop nu ruimte aan een flinke staking.

Maar de ruimte is tegelijk beperkt. De stakingsoproep van de bonden geldt nadrukkelijk niet voor het héle TNT-personeel, maar voor “alle medewerkers die werken bij productie én vallen onder de cao TNT (Mail NL)”. Dat zijn niet alleen postbodes maar “ook echt alle medewerkers: bij sorteren, collectie, bezorgen, IMU, technische dienst, leidinggevenden, etc etc.” De bonden zetten zich in voor de banen van “ALLE medewerkers.” Dat klinkt mooi. Maar het klopt niet helemaal. De omschrijving “medewerkers die werken bij prodfuctie én vallen onder de cao TNT (Mail NL)” houdt tegelijk in “dat postbezorgers, zaterdagbestellers en medewerkers van bijvoorbeeld Pakketservice of Express NIET kunnen deelnemen aan de staking.” Troostrijk wordt opgemerkt dat ze wel naar de manifestatie mogen. maar dat doen ze dan in hun eigen dure vrije tijd, of op eigen risico, zonder dat de vakbond ze met een bredere stakingsoproep dekt.

Dit is een ernstige inperking van de actie. De reorganisatie tast de rechtspositie van vast personeel aan, door dat personeel door flexibele werkkrachten, met beroerde arbeidsvoorwaarden, te vervangen. Een strijd voor betere arbeidsvoorwaarden van die tweede groep is juist tegelijk ook beter voor het vaste personeel: daarmee wordt immers de vervanging van vaste postbode door losse postbezorger minder aantrekkelijk voor TNT. Gelijkstelling van arbeidsvoorwaarden op het hogere niveau – het optrekken van het losse personeel naar de arbeidsvoorwaarden van de vaste personeelsleden – zou een veel betere inzet zijn dan het beperken van onslagen onder alleen onder dat vaste personeel.

Bovendien: als de postbodes en sorteerders en dergelijke wel staken, en de postbestellers en dergelijke niet, dan komt het bedrijf moelijker stil te liggen, dan is de staking minder compleet en minder effectief. Een slechte, niet solidaire, keus van de vakbondstop. Ik vermoed dat dit wordt ingegeven door een wens de staking niet op de spits te drijven en de weg naar overleg begaanbaar te houden. Maar ook gebrek aan organisatiekracht onder de mensen met flexibeler contracten zou wel eens een rol kunnen spelen. Hoe dan ook, het laat zien dat we voor een effectieve stakingsstrijd, ook bij de post, niet op bondsbestuurders en hun strategie kunnen bouwen.

Daarom zijn de wildere stakingen die bijvoorbeeld in Kerkrade en Helmond bij de TNT hebben plaatsgevonden, van grote waarde. Ze laten iets van het broodnodige initiatief van arbeiders zélf zien, arbeiders die kennelijk niet altijd bereid zijn te wachten op het beperkte initiatief van een tamme vakbondstop. Daarom zijn tevens ook initiatieven van radicaler groeperingen in en rond de staking van groot belang. Een mooi initiatief wordt genomen door de Vrije Bond, anarchistische zelforganisatie. Die roept tot groepsgewijze steunbetuiging op de manifestatie op, en pleit ervoor dat de post  collectief, in het belang van personeel én ontvanger van post, georganiseerd wordt. Men zal voorverzamelen in Amsterdam. Ik ga proberen me in Den Haag bij deze groep te voegen, en ik hoop dat het een flinke groep wordt.

Dit soort initiatieven zijn waardevol, bijvoorbeeld ook om het punt maken dat organisatie van strijd van de rechtstreeks betrokkenen – de arbeiders zelf – dient uit de gaan, en tegelijk om de beperkingen, de inperking van de staking van bondsbestuurderskant te helpen aanvechten en de strijd scherper maken. Dat er méér nodig is dan een ééndagsstaking onder keurige vakbondsleiding, mag immers duidelijk zijn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: