Egypte: revolutie, bedreigingen… en solidariteit!

(geschreven en afgerond eind van de middag/ vroeg in de avond, maar door haastigheid en onoplettendheid mijnerzijds nu pas online; goed moegelijk dat delen ervan achterhaald zijn, maar ik plaats het nu eerst inhoudelijk ongewijzigd, daarna check ik snel de actualiteit weer even, voor vervolg…)

Honderdduizenden, waarschijnlijk miljoenen mensen op straat in Egypte tegen het bewind! In Cairo en daarbuiten, Alexandrië, in Mansoura (eerst 100.000, later een melding van 500.000 mensen), Zaqaziq (100.000), El; Arish (250.000), Aswan (20.000)… De gewelddadige aanvallen vanuit het regime van de afgelopen dagen tegen de opstandige menigten hebben de kracht van de revolutie niet gebroken. De vastberadenheid is eerder gegroeid. Het is indrukwekkend, het is hoopgevend. Maar het is ook buitengewoon spannend. Terwijl het protest maar doorgaat, zien we  in en om dat protest ook dingen gebeuren die zorgen baren. De revolutie leeft. Maar er zijn pogingen gaande om die revolutie te temmen, deels van buitenaf, deels van binnenuit.

Allereerst is daar het leger. Dát stelt nu goeddeels de grenzen aan wat er gebeurt. Het laat zich van een welwillende kant zien, de dmonstraties worden nioet stelselmatig gedwarsboomd. Maar dit doet denken aan de houding van de Amsterdamse politie op een groot vakbondsprotest dat netjes op het Museumplein blijft. Protesteren mág, als het netjes gebeurt. Natuurlijk zullen mensen in Cairo opgelucht zijn dat ze de straat op kunnen. Maar er wringt iets. Wat als de houding van het leger ’s nachts – en twee nachten later, als de menigten minder omvangrijk zijn – weer verandert?

Tegelijk gebeurt er iets tegenstrijdigs op dat plein, onder demonstranten. We zien enerzijds een immense organisatie van betogers, zélforganisatie – een mogelijke kiem van een totaal andere soort maatschappij, een maatschappij die niet alleen zonder Mubarak functioneert, maar ook zonder alle kleine Mubarakjes, zonder partijbonzen en politiecommissarissen, zonder chefs op het werk, zonder bazen. Nee, dat is niet het bewuste doel van de demonstraties. Maar het is wel een daarin besloten mógelijkheid, die zichzelf alleen maar bewust hoeft te worden om rechtstreeks anarchistische implicaties te hebben.

Daartegenover staat echter iets heel anders: een welwillendheid jegens gevestigde politici, een hoop dat Mubarak snel gaat en dan door nettere politici vervangen gaat worden, zelfs een bereidheid om kopstukken uit het bewind aan te horen, alsof het hier om gesprekspartners gaat en niet om de meest dodelijke vijanden. Zo was vandaag de minister van defensie op het Tahrir-plein aanwezig, en sprak demonstranten toe! Is er een soort Egyptische LSVb aan het werk daar of zo? Die houden ook zo van podiumdebat met politici tijdens protestmanifestaties…

Intussen is er, net als afgelopen dinsdag, ook voor gekozen om géén mars naar het presidentiële paleis te houden. Ja, ik heb makkelijk praten, vanuit mijn woninkje, maar dit baart me zorgen. Het betekent dat demonstranten urenlang hun leuzen blijven roepen, op één plaats – met de staat die de controle houdt over toevoerwegen. Er wordt gesproken van troepen in rel-uitrusting in de buurt, en er zijn ook Mubarak-bendes dichtbij, er vinden vechtpartijen plaats, kleiner dan eerdere dagen, maar toch. De enorme mensenmenigten van dit moment zullen in de nacht kleiner worden, en de risico’s op nieuwe aanvallen vanuit de Mubarak-knokploegen daarmee weer groter. Niet optrekken naar het paleis komt neer op een riskant vasthouden aan een defensieve opstelling, in plaats van het risico te nemen, het initiatief tot een optocht naar dat paleis op gang te brengen, soldaten actief aanmoedigen om niet alleen doorgang te verlenen maar méé te doen. Revoluties breken niet dóór als ze het initiatief in handen van de tegenstander laten belanden.

De nadruk op grootschalig protest zónder de keus om Mubarak actief te verdrijven duidt op een vertrouwen dat er een soort diplomatieke oplossing denkbaar is, dat de revolutie niet op de spits gedreven hoeft te worden. Dit vertrouwen weerspiegelt invloed van de gevestigde oppositiegroepen die een nette machtsoverdracht nastreven, waarna de betogers bedankt zullen worden en gemaand naar huis te gaan en het werk verder aan politici -ElBaradei, leiders van de Moslim Broederschap, oppositiepoliticus Nour en nu ook Amr Moussa zijn in beeld – over te laten. Die Amr Moussa is secretaris-generaal van de Arabische Lioga en is vandaag ook op het Tahrir-plein opgedoken. Die denkt erover zich kandidaat te stellen voor het presidentschap, en werd vandaag door een aantal betogers toegejuicht. De man was eerder minister van buitenlandse zaken, onder Mubarak.

Dat dit soort mensen enig vertrouwen vinden onder demonstranten tekent de kracht van illusies, de invloed van ‘gematigden’ die helemaal geen revolutie willen maar de opstand willen benutten voor hun eigen positie en beleid. Het risico dat Egypte straks opgescheept zit met Mubarakisme zonder Mubarak, of hooguit met een lichtelijk hervormd, iets gedemocratiseerd, regime zonder fundamentele sociale veranderingen, is levensgroot. Maar zo groot zijn de demonstraties inmiddesl dat het me niet waarschijnlijk lijkt dat deze beperkte, in essentie contrarevolutie onaire uitkomst zomaar gepikt gaat worden. Zoiets is een tussenstop, geen eindpunt van deze revolutie.

Intussen is er voor mensen buiten ERgypte meer te doen dan enkel toekijken. Solidariteit, dat is nodig! Er zijn inmiddels belangwekkende verklaringen in die zin. De Anarchistische Groep Nijmegen heeft een krachtige tekst op haar website geplaatst: “Solidariteit met de volksopstanden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten”. Inderdaad! Het gaat om veel méér dan alleen de Egyoptische opstand. De trektst gaat ook in op hoopgevende elementen van zelforganisatie binnen het verzet. De Internationale Socialisten hebben intussen een “Steunverklaring voor Egypte: hun strijd, onze strijd, internationale solidariteit!” Die zou je via mail kunnen onderschrijven, ik heb dat zelf in ieder geval wel gedaan.

Gelukkig is er ook actie in de open lucht! Morgen houd de 6 April beweging, een oppositiegroep in Egypte, samen met de SP, een “Manifestatie voor solidariteit met Egypte” op de Dam in Amsterdam. Die begint om 16.00 uur, en zal een uur duren. Ten slotte roept de International Trade Union Conference ertoe op om 8 februari, aanstaande dinsdag, tot een internationale actiedag te maken en te protesteren voor Egyptische ambassades. Handvaten genoeg – en zelf iets op touw zetten  is natuurlijk helemaal mooi: )

(wat haastig afgerond, moet weg; binnenkort meer).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: