Egypte: Moebaraks toespraak, revolutie laait verder op

(desperate pogingen om een handvol dagen níet te bloggen – mijn gestel staakt tegen roofbouw, dus communiceer ik even zo min mogelijk via internet – worden keer op keer doorbroken door de prachtige opstandige menigten in Egypte en hun vrijheidsstrijd op leven en dood…)

Alweer een ‘keerpunt’ in Egypte. Die keerpunten komen in Egypte momenteen in een tempo van twee of drie in de week, en elke keer stijgt de spanning tot nieuwe hoogten. Deze aflopende donderdag was de dag van het aangekondigde vertrek van Mubarak – een vertrek dat vervolgens niet doorging. Woedend en vastbesloten staan nu grote menigten op het Tahrir-plein leuzen te roepen. Niet iedereen is echter op het plein gebleven. Er is sprake van optochten naar het gebouw van de Egyptische televisie, en naar het presidentiële paleis. De BBC citeert een twitteraar: “BRAVO Mubarak: verzamel een boze 3 miljoen mensen in TYahrir, en maak ze nóg bozer.” Die stompzinnige toespraak – ‘sorry van die doden, ik draag bevoegdheden over aan Suleiman, en verder blijf ik aan’ – provoceert de mensenmenigten tot nieuwe, fellere acties. Terécht. De vraag wordt nu hóé ver die acties gaan, hoe het leger zich opstelt. En dan…

De toespraak zelf behoeft verder weinig aandacht. De aanloop ernaartoe wel: die tekent een bewind in kennelijke verwarring. We hoorden van een kopstuk van staatspartij NPD: Mubarak zou wel eens zijn aftreden kunnen aankondigen. We hoorden vanuit het leger: aan alle verlangens van de betogers zal tegemoetgekomen worden. We hoorden van een overleg van de militaire top – zonder Mubarak, zonder Suleiman. We hoorden het gerucht dat Mubarak er van weerhouden zou zijn om de macht meteen aan Suleiman over te dragen. Wil de legerleiding iets anders dan Suleiman? En hoe zit het met die partijtop van de NDP? Het zag eruit als chaos aan de top. Of was het show? Desinformatie? We hoorden intussen ook de minister van informatie: Mubarak blijft. Toen kwam, na lang wachten, en nadat het plein en omliggende straten volgestroomd waren met honderdduizenden en nog eens honderdduizenden mensen, die toespraak. Mubarak blijft. Althans, misschien dat hij dat denkt…

Van tevoren was duidelijk dat de samenstromende menigten met minder dan een onmiddellijk vertrek van de prersident geen genoegen zouden nemen. Mensen waren klaar voor een volksfeest, ze waren de overwinning al ongeveer aan het vieren – maar mensen waren ook geladen voor wat er aan nieuws, goed maar ook slecht, zou kunnen komen. Mensen waren ook bereid om dóór te strijden. Tegen Suleiman, als dat de opvolger zou blijken te zijn. “Mijn collega Jack Shenker in Cairo zegt dat “als Omar Suleiman het overneemt van Mubarak, ‘het  enige wat dan zal gebeuren is dat iedereen op Tahrir zijn leuzen opnieuw zal schrijven, en dan doorgaan met demonstreren'”, aldus een journalist in de Guardian. En inderdaad, van ‘wèg met Mubarak’ naar ‘wèg met Suleiman’ is geen grote stap.

En als Mubarak weggeschoven zou wo0rden door de legerleiding – feitelijk een staatsgreep om nog enige greep van staatswege te houden middenin een grote revolutie –  zou dat door heel veel mensen ook niet geaccepteerd worden. ‘De mensen eisen de val van het bewind’, luidt immers die leus die steeds klinkt, niet enkel de val van de opperste leider. Ja, we horen ook leuzen over eenheid tussen leger en volk. Maar er is ook dit:   “Civiel bestuur! Scandeert de menigte op het Tahrirplein. Ze zijn bang dat het leger het nieuwe bestuur gaat samenstellen.” Aldus het liveblog van de Volkskrant. Een twitteraar uit Cairo, geciteerd door de BBC,  merkt op: “Als het erop uitdraait dat het leger ons regeert, dan nemen we het weekend vrijaf en beginnen we een nieuwe revolutie”.  Suleiman, militaire top, staatsgreep, Mubarakisme zonder Mubarak: de protesten, de revolutie, ze zouden in zo’n geval doorgaan, dat was duidelijk.  Maar het vertrek van Mubarak was en is wel het absolute minimum voor heel veel mensen. Nu zelfs dát niet is aangekondigd, tegen de snel opgelopen verwachtingen van afgelopen dag in, is de teleurstalling, maar vooral de woede, groot. Explosief groot.

Hoe groot? Hoe explosief? Kort na Mubaraks verhaal volgde er een toespraak van Suleiman. Deze mensen weten ook geen enkele maat te houden, in hun domme arrogantie. Na afloop scandeerden mensen: “Suleiman, ga jij ook maar!”, bericht het EA Liveblog. Intussen trekken volgens datzelfde blog mensen – duizenden mensen – op naar het gebouw van de Egyptische televisie. Daar staan militairen. Menigten roepen daar:  “Weg, Mubarak, weg!” Voor de komende dag is intussen een mars naar het paleis van de president aangekondig. Maar er gaan volgens overigens niet erg duidelijke berichtgeving nu al mensen die kant op. En in de Guardian is te lezen over reactie in Alexandrië: daar trekken mensen op naar een nabijgelegen legerbasis. Al vóór Mubaraks toespraak tekende Aljazeera het volgende op uit de mond van een betoger: “We willen een ieder die geen deeluitmaakte van de vorige regering. We geloven niet in Omar Suleiman of in Ahmed Shafik – we willen dat het hele systeem verandert.” Shafik is de huidige premier.

Komende dag wordt – alwéér – een zeer belangrijke dag. Gezien de omvang en het tempo van de gebeurtenissen zou het echter wel heel hachelijk zijn o0m van dé beslissende dag te spreken. Duidelijk is echter dat de revolutie in Egypte de laatste dagen zowel dieper en omvangrijker is geworden – met allerlei beroepsgroepen die zijn gaan staken en gaan demonstreren – als ook weer feller, nu het bewind blijft tegenstribbelen tegen de aanzwellende druk van de straat en uit de bedrijven. Ik geloof dat het vertrek van Mubarak ruim voor september intussen een vrijwel uitgemaakte zaak is.

Wat er voor in de plaats komt? Dat zal er van afhangen: weten kopstukken uit legerleiding en dergelijke nog enige regie op een machtswisseling te bewaren? Of wordt Mubarak ergens komende dagen letterlijk door naar regerinsgebouwen oprukkende mensenmenigten verdréven? De kansen op het tweede zijn, met de botte houding van Mubarak en Suleiman en de woedende reactie daarop van demonstranten, vandaag eerder gestegen dan gedaald. Zo groeit de revolutie verder, letterlijk tegen de verdrukking in.

Advertenties

2 Responses to Egypte: Moebaraks toespraak, revolutie laait verder op

  1. Jorein Versteege schreef:

    Nu wordt het tijd dat men eens geweld gaat gebruiken. Ik ben geen liefhebber van geweld, maar soms is het noodzakelijk. Kijk maar naar Roemenië waar het stalinistische regime met geweld verdreven werd.

    Mubarak en zijn elite moeten weg. Dan maar met geweld. Eens kijken welke kant het leger dan kiest? Blijft het loyaal aan hun president, of zullen ze de kant van het volk kiezen?

    De revolutie moet nu doorgevoerd worden. Alle leiders van de Nationaal Democratische Partij moeten weg. De massa’s hebben de moed en de kracht om een einde te maken aan 30 jaar Mubarak. Ze moeten alleen inzien dat met protesten alleen, Mubarak niet weg te krijgen is.

  2. VaQm schreef:

    Ik kan mij jouw ongeduld voorstellen. Ik zou ook graag zien dat het paleis bestomd wordt, liever nog dan dat zou ik de verminkte lichamen van Mubarak en Suleiman zien hangen aan de strop.
    Maar tot dusver is het succes van de revolutie zo groot omdat die geweldloos verloopt. Niet passief, men vecht terug, dat heeft men meer dan overtuigend laten zien. Maar juist omdat de demonstranten de jongens en mannen van het leger geen enkel excuus geven om op hun mede mens te schieten heeft de legerleiding (en dat was Mubarak trouwens) steeds minder grip op de situatie. Hoe langer het gebruik van geweld uit gesteld wordt hoe dieper en breeder de revolutie lijkt te worden. Stel je voor dat men uiteindelijk zover komt dat er geen enkele reden meer is om het paleis te bestormen omdat die plaats en de orders die er vandaan komen geen enkele (symbolische) waarde meer wordt toegekent! De revolutie in Roemenië was uiteindelijk een nogal beperkte revolutie. Gecoupt door westerse geheime diensten is het een verbetering geworden van de vijheden in dat land. Maar de bevolking is nog steeds straat arm en politiek monddood.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: