Egypte: tussen stakingsgolf en staatsdreiging

De ontwikkelingen in Egypte gaan hárd. En ze gaan de revolutionaire kant op – in een steeds wijdere en steeds diepere zin van het woord ‘revolutionair’. Enkele belangrijke zaken, in kort bestek. Als ik klaar ben met tikken, ga ik weer nieuws checkien en ontdekken dat ik alweer achter loop, vermoed ik. Zo gaat dat in een revolutie.

Allereerst: stakingen en andere arbeidersacties grepen om zich heen het afgelopen etmaal. Daarmee zijn arbeiders met hun eigen strijdmiddel, en met eigen eisen, naar voren gekomen, hetgeen de revolutie sterker en ingrijpender maakt dan die al was. Enkele titels van artikelen uit allerhande media geven de strekking aan:

Ook de liveblogs van 9 februari van Aljazeera, van EA Worldview en van de Guardian maken melding van stakingsactie. En de Volkskrant schreef: “Behalve de protesten zijn op veel plaatsen ook stakingen uitgebroken. Fabriekswerkers in de steden Mahal, Suez en Helwan hebben het werk neergelegd, maar ook journalisten en schoonmakersa in Cairo. Ook zijn er berichten dat medewerkers van het openbaar vervoer niet meer uitrijden.” En ja hoor: “Trains disrupted as 1000s of railway employees strike”, schrijft Al Masry Al-Youm. De NRC: “Vandaag legden duizenden Egyptenaren het werk neer uit onvrede over lage salarissen en slechte arbeidsvoorwaarden. De stakingen vormen een nieuw hoofdstuk in de massale volkswoede gericht tegen het regime van Mubarak.”

Inderdaad, een “nieuw hoofdstuk” – en een heel belangrijk hoofdstuk vooral. Deze stakingsgolf, want minder is het absoluut niet, geeft de revolutie kracht en diepgang. Stakingen vergroten de druk op het bewind, ook als de eisen niet specifiek het aftreden van Mubarak inhouden. Arbeiders benutten het gevoel van kracht dat mensen op straat hebben gevonden, en de verzwakking die ze proeven in het bewind, om hun eigen verlangens – hogere lonen en dergelijke – extra kracht bij te zetten. Het laat ook zien dat het bewind er allerminst in slaagt door mensen uit de middenklasse zo felbegeerde ‘rust’ te herstellen.

Met stakingen treffen arbeiders in eerste instantie Egypte’s zakenlieden. Maar precies die zakenlieden hebben geprofiteerd van Mubaraks repressie, een onderdrukking die het immers mogelijk maakte lonen laag te houden door arbeidersorganisatie en stakingen voor betere arbeidsvoorwaarden en hogere lonen te dwarsbomen. En laten we ook niet de berichtgeving van vorige week vergeten – berichtgeving die liet zien dat zakenlieden geld staken in het mobiliseren van knokploegen tegen revolutiionaire demonstranten. De strijd tegen de ondernemerklasse en de strijd tegen het bewind zijn aspecten van één en dezelcffde revolutie. Die revolutie is allang niet meer enkel een politieke omwenteling, maar is werkelijk een sociale revolutie aan het worden.

Dat die revolutie verder om zich heen grijpt, blijkt ook uit andere berichten. In Al Wadi Al-Jadid woedt een opstand, waarbij de politie bloedig ingreep: vijf doden. Een twitteraar uit die plek, geciteerd in het EA Liveblog: “Revolutie… revolutie tot aan de overwinning! Revolutie in alle straten van Egypte”. Maar ook: “de situatie wordt erger, en de veiligheidstroepen roeien de betogers uit. Het veiligheidstuig is overal”.  In die tweets is al sprake van acht doden. Intussen zijn daar trouwens al wel het hoofdkwartier van de staatspartij NDP, het gouvernementsgebouw en mogelijk ook het politiebureau door betogers in de fik gezet. Dat in de hoofdstad betogers momenteel vreedzaam – nu weer wel, nu nog wel! – kunnen betogen, betekent bepaald niet dat de bloedige fase van de volksopstand achter de rug was, zo blijkt.

Intussen liet vicepresident Suleiman – feitelijk de machthebber, behalve dan op straat en in steeds meer fabrieken – weten dat hij genoeg begint te krijgen van al die protesten, dat wie eist dat Mubarak meteen weg moet “niet alleen de president maar ook het Egyptische volk” daarmee “beledigt”, en zo meer. Conclusie die zich opdringt: honderdduizenden demonstrerende en stakende Egyptenaren beledigen volgens hem “het Egyptische volk”… De minister van buitelnadse zaken Gheit klaagt dat de eis om de noodtoestand nu eindelijk eens op te heffen – na een slordige dertig jaar – niet reëel is. “Bij chaotische toestanden zullen de strijdkrachten niet aarzelen om in te grijpen om het land onder controle te brengen, aldus Gheit.” Inmiddels weten we ook iets meer over die strijdkrachten: personeel daarvan deed rechtstreeks mee met geweld tegen journalisten en mensenrechtenactivisten, arresteerde zulke mensen, en liet mishandeling van gearresteerden toe. Het ministerie van Buitenlandse zaken van de VS erkent de militaire rol in de onderdrukking inmiddels. Van het beeld van het Egyptische leger als een de demonstranten welgezinde macht – sowieso al een misplaatst beeld – blijft steeds minder over. Of daarmee soldaten frontaal ingezet kunnen worden tegen menigten van honderdduizenden, en tegen grote aantallen stakende arbeiders, of ze bijvoorbeeld orders om het vuur op demonstranten te openen zullen opvolgen, is echter maar zeer de vraag.

O ja, er vindt ondertussen ook nog een ‘dialoog’ plaats, tussen sommige oppositiefuguren en het regime dat intussen de taal van burgeroorlog en bloedvergieten hanteert. Ik heb echter niet de indruk dat de aanzwellende bewegingen in bedrijven en op Egyptische straten zich daar erg veel aan gelegen laten liggen. Dat is maar goed ook, want er nadert een confrontatie die met geen goed gesprek  tot ontknoping gebracht kan worden. Onderhandelingen functioneren als zand in de ogen van de revolutionaire menigten. Demonstraties en stakingen zijn ook zand – hoognodig zand in de machinerie van de macht.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: