Volksopstand Bahrein: wat achtergronden

In de wedloop met als titel ‘welke bevolking als eerstvolgende het regime ter plekke omver?’ liggen demonstranten in Bahrein momenteel duidelijk op kop. In dat land zijn betogingen voor meer vrijheid intussen al drie dagen gaande.

Op het liveblog dat de Guardian vandaag aan protesten in het Midden-Oosten wijdt, lezen we van een verslaggever over aantallen: “Op de rotonde zijn er zeker 5.000 – 10.000.” En ook: “De politie blijft weg… Alle toegangswegen naar het gebied worden gecoördineerd door burgers.” Volgens dit bericht gaat het “voornamelijk om Sjiiten”, mensen van de geloofsrichting waar in Bahrein de meeste mensen toe gerekend worden. “Ze zoeken een grotere rol in de maatschappij in Bahrein.” De woede heeft een doelwit: “Een tweede zorg, die snel de overheersende zorg aan het worden is, is dat de koning weg moet.” Grote aantallen demonstranten, meerdaagse actie op een centrale plek in de hoofdstad – in dit geval de door betogers tot ‘Plein van martelaren’omgedoopte Pearl  Roundabout – het is intussen een vertrouwd beeld.

De door de Guardian geciteerde commentator zegt ook nog dat mensen “het gevoel hebben dat ze in de sectarische hoek geduwd worden”, waarmee ze wijzen op de rol die protest tegen discriminatie van  Sjiiten in Bahrein bij de protesten speelt. Betogers gaan echter niet willig mee in een verdeel-en-heers-trend. Een kopstuk van een Sjiitische oppositiegroep zegt: “we zoeken niet naar een religieuze regering zoals die van Iran; we eisen echter een burgerregering”, aldus vandaag het EA Worldview liveblog over protesten in de regio. Meer vrijheden, doorbreking van discriminatie, verzet tegen onderdrukking – en tegen een bewind dat op die onderdrukking leunt – dat typeert de opstandigheid in Bahrein. 

Deze volksopstand heeft, zoals ik gisteren al schreef, al een relatief grote omvang bereikt. Dat ook vandaag tussen de vijf en de tienduizend mensen in actie zijn, laat dat opnieuw zien. Maar mijn stuk van gisteren behoeft wel een belangrijke correctie. Ik schreef over een inwonersaantal van 807.000 mensen. Dat schrijft de BBC, maar het klopt niet. Aljazeera schrijft: “Ongeveer de helft van de 1,3 miljoen mensen in het koninkrijk is Bahreini, de rest zijn buitenlandse arbeiders.” Het cijfer van de BBC betreft kennelijk Bahreinse burgers. Maar de helft van de bevolking mag slechts werken, maar heeft geen burgerschapsrechten. Juan Cole komt met specifieker cijfers die het beeld dat Aljazeera geeft bevestigen. “Bahrein heeft iets meer dan 1,2 miljoen inwoners, van wie 54 procens buitellandse gastarbeiders zijn, bijna de helft van hen uit India (…) De andere 568.000 zijn Bahreini’s.”

Bahrein heeft dus niet alleen te maken met spanning vanwege ongelijke behandeling van Sjiiten door een eshtablishment waarin Soennieten domineren, maar ook met een scheiding tussen Bahreini’s en niet-Bahreinse arbeiders. De volksopstand is klaarblijkelijk een aangelegenheid van Bahreinse burgers, veelal  Sjiiten, maar ook  Soennieten doen mee. We mogen ervan uitgaan dat er vooral  iets welvarender mensen in actie zijn, mensen uit middenklasse, hoger betaalde arbeiders en dergelijke. Intussen doet de massa van arbeiders, verstoken van burgerschap, het zware en smerige werk. Waar in Egypte arme fabrieksarbeiders met stakingen kracht en diepte geven aan de revolutie, daar is deelname van arbeiders met vergelijkbaar werk in Bahrein door de splitsing tussen burgers en gastarbeiders veel moeilijker. De kans dat de protesten in Bahrein, zelfs als zede koning ten val brengen, toch tot een politieke volksopstand beperlt blijven, is daardoor heel aanzienlijk. Toch liggen dit soort zaken niet bij voorbaat vast. Dat hoogbetaalde werkers, delen van middenklasse en dergelijke zo in beweging komen, en daarbij al dodelijk politiegeweld moesten incasseren, kán immers ook gastarbeiders op ideeën brengen.

De opstand in Bahrein gebeurt intussen op een nogal gevoelige plaats, strategisch gezien. Vlakbij het kleine land, aan de overkant van een stukje zee, ligt Iran. In Bahrein zelf bevindt zich een belangrijke marinebasis van de VS. Tussen de VS en Iran bestaat nogal wat spanning, onder meer rond het kernenergieprogramma waar de VS een aanloop naar een Iraans kernwapen in ontwaart. Opstandigheid in Bahrein, loyaal bondgenoot, kan wel eens ongelegen komen voor de VS. Juan Cole gaat in zijn al geciteerde stuk op strategische aspecten in en om Bahrein in. Demonstranten hebben intussen goede reden om geen groot liefhebber van de VS te zijn. Op het liveblog dat Aljazeera vandaag heeft over de gebeurtenissen in Bahrein staat een foto van een traangasgranaat. Inderdaad, die is kennlijk van Amerikaanse makelij…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: