Volksopstand in Bahrein…

“In de rij staan voor een revolutie”. Zo omschrijft Sharmine Narwani de geladen situatie in inmiddels een hele reeks landen in een steeds uitdijende regio. Alleen al in de vijf dagen vanaf de val van Mubarak waren er protesten in Jemen  – vijf dagen achtereen,  – Iran – voor het eerst sinds eind 2009 op deze schaal – , Algerije – met grote moeite, en onvolledig, onderdrukt t door een politiemacht van tussen de 20.000 en 30.000 agenten, en volgens onbevestigde Twitter-boodschappen sinds 15 februari ook Lybië. Maar wellicht het meest dramatisch zijn de protestacties in Bahrein. Daar woedt een volksopstand. Minstens.

Op 14 februari begonnen de acties. Daartoe was al enige tijd van tevoren opgeroepen. De koning vond het twee dagen voor de aangekondigde protesten nodig om aan het uitdelen te gaan. Omdat de grondwet er 10 jaar bestaat, krijgt elk gezin 2000 euro cadeau. Hoopte hij zo rust te kopen? Zo ja, dan is die opzet mooi mislukt. Betogingen in dorpen rond de hoofdstad kwamen op gang, politie vuurde traangas af, schoot met rubber kogels. Helicopters vlogen boven de hoofdstad zelf. Twintig mensen raakten gewond, één betoger kwam om.

De dag erop werd de omgekomen demonstrant begraven. In de optocht – tegelijk een protest – liepen duizenden mensen mee, volgens de NRC “meer dan tienduizend”. De politie beschoot de rouwstoet, met traangas en schoten hagel of iets dergelijks. Dat politiegeweld kostte wéér een betoger het leven. De koning heeft op de TV nabestaanden gecondoleerd en een onderzoek aangekondigd. Het ziet er niet naar uit dat dit de opstand gaat sussen. Mensen houden er nu eenmaal niet van als agenten begrafenisstoeten beschieten. Een Sjiitische oppositiepartij heeft zich al uit het parlement teruggetrokken.

De protesten zijn opgezet om hervormingen te eisen, meer vrijheid, een einde aan allerlei discriminatie. Wat achtergronden maken duidelijk wat er speelt. Bahrein is een koninkrijk waar  807.000 mensen wonen, en wordt al meer dan 200 jaar door dezelfde familie bestuurd. (toegevoegd 16 februari 16.08: dit inwonerstal klopt niet; zie voetnoot (1)! ). Het land bevat een Amerikaanse marinebasis.

De koninklijke familie, en daaromheen een aanzienlijke minderheid, is Soennietisch. Maar een meerderheid van de bevolking is Sjiitisch. Soennieten bemensen grote delen van het overheidsapparaat. Sjiiten “willen meer te zeggen krijgen in het landsbestuur en meer delen in de welvaart. Ze klagen over discriminatie bij de toewijzing van overheidsfuncties, in de huisvesting en in de gezondheidszorg”, schrijft Trouw, in een stuk getiteld: “Wordt Bahrein het nieuwe Egypte?” Eerdere hervormingen, na eerdere protesten overigens, gaven wat meer inspraak vanuit de bevolking. Maar het vorstenhuis trekt nog steeds aan de belangrijkste touwtjes. En er is meer. “De veiligheidspolitie is overwegend niet-Bahreins.  Het zijn Sunni moslims gerecruteerd uit Pakistan, jJmen, Syrië en Jordanië.  Ze worden snel van burgerrechten voorzien en krijgen een voorkeursbehandeling, waarmee ze betogers woedend maken”, aldus de BBC.  

Disxriminatie van een Sjiitische meerderheid, inzet van een repressie-apparaat van een andere etnische- en religieuze samenstelling dan de bevolking die ermee wordt onderdrukt – het is een recept voor hetn op gang komen van conflicten langs etnisch-religieuze lijnen, met alle reactionaire implicaties van dien. Dat gebeurt echter momenteel níét. Ja, de protesten zijn deels te duiden als een antwoord op discriminatie. Maar het gaat dieper en breder. Zowel Soennieten als Sjiiten betogen mee. Een leus van demonstranten: “Noch Sunni, noch Shia, maar Bahreini”. Een journaliste merkt op: “dit hebben we niet eerder gezien.” Het doet denken aan Egyopte, waar Kopten en moslims zij aan zij betoogden, en waar één van de leuzen volgens het weblog Angry Arab luidde: “De halve maan en het kruis tegen moord en marteling”. Een soortgelijke politieke wijsheid, een weigering om de strijd als etnisch-religieus te definiëren, zien we in Bahrein nu dus ook.

Intussen gaat de volksopstand er verder. Momenteel zitten duizenden mensen in de hoofdstad Manamah op een rotonde, de Pearl Roundabout,  waar inmiddels tenten zijn opgezet. Duizenden mensen bijeen, meer dan tienduizend op een begrafenisprotest… en Bahrein telt 807.000 inwoners. Vertaal dat naar Egyptische verhoudingen. Daar wonen honderd keer zoveel mensen. Honderd keer zoveel demonstranten zou dan neerkomen op, inderdaad, een miljoen betogers. Zo omvangrijk is, verhoudingsgewijs, inmiddels het volksprotest in Bahrein.

En hoe radicaal is het protest? Tot voor kort eisten mensen vooral hervormingen, vrijlating van gevangenen, eisen gericht op meer vrijheid. Na het beschieten van de begrafenisoptocht tekent de deitie van 15 februari van The Lede, nieuwsblog van de New York Times, echter het volgende op uit de mond van een mensenrechtenactiviste in Bahrein: “De mensen op het Pearl Roundabout luisterden niet eens naar de toespraak, laat staan dat het ze kan schelen wat de koning zei. Alles wat ze eisen is dat het bewind vertrekt, en ze zeggen dat ze hier bklijven (…) tot het bewind valt.” Dat is geen roep om hervormingen meer, dat gaat aanzienlijk verder dan dat.

Mensen vertonen bij dit alles ook een zeer plezierige afkeer van gevestigde leiding en bijbehorende kapsones. Het volgende pik ik op uit een weblog genaamd Mahmood’s Den, dat ik vond via Libcom.org. Toen een aanvoerderstype op een inmiddels in elkaar geflanst podium ter plekke “De Eisen van de Jeugd” begon voor te lezen, werd hij onderbroken. “Onze beweging heeft geen leiders, ga naar beneden!” riep iemand…

(1) toegevoegd op 16 februari,  16.06 : dit inwonersaantal klopt niet. Zie mijn nieuwe artikel over bahrein voor wat ophelderingn en toelichting).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: