Hoe het “Midden-Oosten” alsmaar groter wordt

Het dagblad Trouw heeft een rubriek waar je de artikelen over de opstandigheidin een reeks landen van het Midden-Oosten bij elkaar kuht vinden. Titel “Arabische opstand”. De Volkskrant heeft ook zoiets, daar heet het “VK-dossier: Onrust in het Midden-Oosten”. De tweede titel is beter dan de eerste, want met het herleven van protesten in Iran woedt de revolte in de regio  niet langer uitsluitend meer in Arabische staten. Maar is de ‘onrust’ dan nog beperkt tot het Midden-Oosten?

Het minste wat je daravan kunt zeggen is dat onrustige Midden-Oosten de laatste dagen in pijlsnel tempo aan het uitdijen is. Gisteren was er protest van zo’n 1.000 staatloze mensen in Koeweit. Ze eisten burgerrechten. De politie viel de demonstranten aan met waterkanon en rookbommen. Tientallen arrestaties, zeker vijf gewonden. In Koeweit leven 100.000 mensen zonder burgerrechten. In het jaar 2000 pakten autoriteiten hen hun burgerrechten af, volgens die autoriteiten om ze ertoe te brengen hun oorspronkelijke identiteit alsnog bekend te maken. 20.000 mensen deden dat en kregen een status als migrant. Maar veel staatloze Kuweiti’s zeggen dat ze geen migrant zijn, maar Koeweiti die eerder geen burgerschap hebben aangevraagd. Zonder burgerschap kun je in Koeweit niet trouwen en geen rijbewijs halen. Dit alles ontleen ik aan Aljazeera.

Gisteren was er ook  een optocht van 350 mensen in Oman, ook een Golfstaat, grenzend aan Jemen. het was een bijna aandoenlijk keurige aangelegenheid, maar toch. Slate beschrijft het gebeuren in een artikel met foto’s. Mensen riepen leuzen tegen corruptie, tegen hoge prijzen, en ze vroegen waar het geld dat via olie en gas was vergaard, gebleven was. Maar zodra mensen richt tegen afzonderlijke ministers leuzen aanhieven, maakten organisatoren duidelijk dat het beledigen van personen niet de bedoeling was… Even was er iets van een aanvaring tussen politie en betogers, toen die laatsten tegen de zin van agenten een kruispunt op wilden. Met een vorst die al erg lang aan de macht is, en zonder zelfs maar een solide begin van zelfs maar parlementaire democratie, is het de vraag of of het zo rustig zal blijven toegaan als er meer protest komt.

Op dezelfde dag was er ook nog een fel en omvangrijk protest in Djibouti: daar riepen duizenden betogers om het aftreden van president  Guelleh. De NRC schrijft erover. Die president regeert al twee termijnen, en is in 2005 herkozen zonder zelfs maar een tegenkandidaat. Djibouti heeft 750.000 inwoneers, hetgeen een betoging van duizenden deelnemers zeer aanzienlijk maakt, verhoudingsgewijs gezien. Het kleine land ligt tegen Somalië aan, in Noord-Oost-Afrika, en dat kun je toch nauwelijks meer het Midden-Oosten noemen. Wellicht speelt mee dat aan de overkant van de zee waar het aan ligt, het land Jemen ligt, waar de hele week felle protesten tegen de machthebbers hebben gewoed.

Interessant is dat ook Djibouti een Amerikaanse marinebasis bevat. Net als Bahrein dus, waar het protest intussen doorgaat. De BBC beschrijft hoe demonstranten weer terug zijn waar ze halbverwege afgelopen week door een nachtelijke politieaanval waren verdreven. Voordat de politie vandaag  zich van de rotonde terugtrck, schoot ze nog wel traangas en kogels af op demonstranten: 60 gewonden. Maar nu zijn betogers dus weer terug op hun opstandsbolwerk. Noch die ontruiming, noch het politie- en legergeweld gisteren tegen rouwstoeten en demonstranten, hebben het verzet gebroken.

Intussen ontstaat er wéér een nieuwe haard van rebellie: Saoedi-Arabië! Het gaat om kleinschalige dingen, tot nu toe. Opichters van een hervormingsgezinde politieke partij zijn gisteren gearresteerd. Die was eerder deze maand opgericht door professoren, zakenlui, politieke actievoerders, tien mensen, aldus de Washington Post. Geen felle revolutioinairen dus – maar in Saoedi-Arabië behandelen gezagasdragers élk zelfstandig politiek initiatief bij voorbaat als verdacht of zelfs subversief. Het EA Worldview liveblog – opreciezer gezegd, één van de liveblogs van EA – meldt echter nog iets: een klein protest van Sjiiten in Awwammiya, in het Oosten van Saoedi-Arabië. Ook in dat land bestaat een flinke Sjiitische gemeenschap die in méér dan één opzicht lijkt op die in het opstandige Bahrein. De landen grenzen aan elkaar, en juist dichtbij die grens ligt ook Awwamiya. De actievoerders eisten vrijlating van gevangenen.

Oman, Koeweit, Djibouti, Saoedi-Arabië: het zijn relatieve nieuwkomers in de opstandsgolf, al is de laatste tijd in zowel Djibouti als in Saoedi-Arabië al wel wat aan de hand geweest. Intussen woedt de opstand in Bahrein dus verder, en in Jemen verder; wagen in Algerije betogers opnieuw een poging; waren er gisteren botsingen tussen protesterende mensen in Jordanië en regeringsaanhangers; en woedt er intussen een omvangrijke volksopstand in voor het Oosten van Lybië, met bloedige staatsgeweld als antwoord van kolonel Khadaffi’s bewind. Voor morgen staat nieuw protest gepland in Iran, en tevens in Marokko dat zich hiermee ook voegt in de snel groeiende rij opstandslanden. Als we Tunesië en Egypte, waar de opstand al machthebbers heeft verdreven, meetellen, Syrië waar het kkleionschalig borrelt, en Irak waar afgeloopen week in een reeks van steden fel is betoogd, dan kom ik aan vijftien landen waar min of meer tegelijkertijd opstandigheid woedt.

Het is een kwestie van tijd voor de revolte overslaat naat landen buiten  het Midden-Oosten zelf. Sterker: dat proces is gaande. Vanmiddag verscheen een bericht dat er een internet-oproep rond is gegaan voor wat genoemd wordt een ‘Jasmijn Revolutie’. Dat was de naam die sommigen eerder gaven aan de opstand in Tunesië. “Mensen werden via internet opgeroepen bijeen te komen en de woorden ‘wij willen eten, wij willen werk, wij willen wonen, wij willen eerlijkheid ‘te scnanderen.” Dat meldt Trouw. Het zou in 13 steden hebben moeten plaatsvinden. Van wie de oproep uitgaat is onbekend. Maar het land is welbekend: China! Ligt dat nu ook al in het Midden-Oosten?!

Natuurlijk, een internet-oproep is nog geen opstand. Het kan een hoax zijn, of een initiatief met een zo zwakke basis dat er weinig tot geen respons komt. Maar de Chinese autoriteiten nemen het zekere kennelijk voor het onzekere, en hebben naar aanleiding van de oproep mensen gearresteerd, aldus familieleden en vrienden van hen. En het woord ‘jasmijn’ via de Chinese variant van Twitter is onvindbaar gemaakt. Eerder gebeurde iets soortgelijks in China met het woord ‘Egypte’. Nerveuze, krampachtige machthebbers, ik vind het een gunstig teken…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: