Libië, bewondering en woede

Diepe bewondering voor de mensen in Libië die protesteren tegen het schrikbewind van Khadaffi! Tegelijk diepe, vrijwel machteloze woede, wegens het machinegeweervuur, de beschieting door scherpschutters, de volgens berichtgeving via Aljazeera inmiddels al meer dan 200 doden. Dat betreft dan alleen nog de slachtoffers in de stad Benghazi in het oosten van Libië. In dat deel van het land woedt een felle volksopstand, waartegen het bewind – kennelijk met hulp van huurlingen uit andere landen – meedogenloos tegen optreedt. In de hoofdstad Tripoli, in het westen van het nogal grote land, worden bescheiden protesten in de kiem gesmoord door grootschalig aanwezige veiligheidstroepen.

Ik vrees dat, zolang de opstand voornamlijk in het oosten van het land plaatsvindt, de kans bestaat dat het bewind, wadend in stromen bloed, zich nog staande weet te houden ook. Ik moet denken aan maart 1991, vlak na het einde van de Golfoorlog. De VS en bondgenoten hadden toen Irak aan gruzelementen gebombardeerd, en vervolgens de Iraakse troepen uit Koeweit gedreven,  voorzover die troepen trouwens niet door Amerikaanse bulldozers levend werden begraven. Vader Bush riep vervolgens de bevolking van Irak op om in opstand te komen tegen dictator Saddam Hoessein. Dat dezen ze, Koerden in het noorden, Sjiiten in het zuiden. Alleen de provincies vlak op Bagdad, met vooral Soennieten (machtsbasis van het bewind) bleven in handen van het bewind.

Maar van daaruit  hield Saddam greep op zijn Republikeinse Garde, en kon hij met helicoptervluchten elitetroepen dirigeren naar de opstandsgebieden. In enkele weken tijd werd de opstand in bloed gesmoord. De VS, die de opstand dus tevoren had aangemoedigd, stond erbij en keek ernaar, liet Saddams helicopters ongestoord rondvliegen, en hield bijvoorbeeld opstandelingen tegen toen die Iraaks legermateriaal dat in handen van de VS was, wilden gebruiken.

Overigens moet je er niet aan denken wat er was gebeurd als de VS wel militair had ingegrepen. dan was de opstand gemanipuleerd geraakt en onderdeel van Amerika’s koloniale politiek geworden gevallen. Maar mensen tot revolte oproepen, en dan vervolgens niets doen terwijl de opstandigen worden afgeslacht, blijft een daad van cynische misdadige wrangheid. Het deed denken aan het Russische leger dat in 1944 voor de poorten van Warschau halt hield terwijl Poolse opstandelingen tegen de Nazi-bezetters vochten en stierven.

Iets dergelijks zou nu kunnen gebeuren: Khadaffi weet zijn machtsbasis rond Tripoli te bewaren , en roeit vandaar uit opstandelingen in andere steden uit. Er is wel een verschil met Irak 1991: nu ligt er géén Amerikaanse oproep tot opstand, en ik vermoed dat de mensen in Benghali weten dat ze op zichzelf zijn aangewezen, en dus niet in blijde verwachting van een Westerse bevrijdingsoperatie zijn die niet komt. Díé afknapper wordt ze bespaard, hetgeen de opstandigen sterker, want mentaal zelfstandiger, maakt dan degenen die revolteerden in Irak destijds.

Er gingen in Libië dit weekend intussen al geruchten van luchtaanvallen op een stad. Zulke geluiden kunnen vanuit het bewind zelf de wereld in geholpen worden om paniek en angst te zaaien. Maar een regime dat nu al zo moorddanig optreedt, valt het bombarderen van een stad vol opstandige menigten niet eens uit te sluiten. Het is te hopen dat de opstand zich snel uitbreidt, naar het hele land, en vooral naar Tripoli zelf.

Het is te hopen dat troepen van het regime overlopen naar de opstandigen, en hun wapens daarbij meenemen. Er zijn al berichten die daarop wijzen. Het is bovendien te hopen dat mensen in Tunesië en Egypte, landen waar opstanden de zittende dictators al hebben verdreven, landen bovendien die grenzen aan Libië, de helpende hand bieden aan de dappere demonstranten in Libië. Door de grenzen open te breken voor mensen die Khadaffi’s hel proberen te ontvluchten. Maar ook door hulpverlening te sturen voor de gewonden, materiaal voor in de ziekenhuizen, eten en drinken.

En wapens! Zodat mensen beter terug kunnen vechten en meer kans maken tegen de moordenaars van staatswege. Grenzen tussen staten tellen niet waar de vrijheid op het spel staat. Let wel: deze hoop richt zich op gewone Egyptenaren en Tunesiërs, níét op de regeringen daar! Militaire interventie door staten, zelfs onder humanitaire vlag, is altijd en overal verwerpelijk. Maar revolutionairen die elkaar grensoverschrijdend helpen is een kwestie van internationale solidariteit. En juist nu is die hard nodig.

Wat kunnen we in Nederland en vergelijkbare landen doen om te helpen? Vraag één daarbij: wat voor banden zijn er tussen het Lybische bewind enerzijds, de nederlandse staat en bedrijven anderzijds? Libië betaalt haar huurlingen, haar veiligheidsdiensten, haar propaganda bovendien. Dat doet ze met oliegeld. Wie koopt die olie? Mij staat iets bij van contractentussen Shell en Libië, op gang gekomen na de ‘normalisering’van betrekkingen in 2007 of daaromtrent. Nu.nl schreef gisteren: “Olieconcerns als het Nederlands-Britse Shell zijn actief in het Noord-Afrikaanse land, dat als grootste olieproducent van het continent veel naar Europa exporteert.” Hoe dit precies zit weet ik niet, ik lees in Trouw dat Shell vrijwel al haar Afrikaanse activiteiten doorverkoopt. Maar áls Shell actief in in Libië, dan zou Shell vandáág bekend moeten maken dat elke stap die richting uit silligt, dat er geen druppel Lybische olie gekocht gaat worden door Shell.

Als het bedrijf dat niet doet, en de regering van Nederland dwarsboomt Shell niet, dan dienen solidaire mensen zelf actie tegen zowel Shell als de Nederlandse regering te ondernemen. En nee, dan doel ik niet op een vier maanden lange voorlichtingscampagne en publieksvriendelijke actie. De Libische mitrailleursalvo’s zijn ook niet publieksvriendelijk, en mensenlevens redden heeft haast.

En dan is er nog iets. Er komt zeer gebrekkig nieuws uit Libië, internet ligt vrijwel plat, journalisten kunnen er hun werk niet doen. Water precies gebeurt is vaak onduidelijk, en betrouwbaar beeldmateriaal is erg schaars. maar dat is geen goede reden om dan maar steunbetogeingen vóór Khadaffi in beeld te brengen! Zowel Trouw als de Volkskrant voorzien hun verslaggeving vandaag echter uitsluitend van precies  zo’n fotootje. “Vanwege de censuur zijn bijna alleen beelden van pro-Khadaffi-demonstraties beschikbaar”, zet Trouw bij het fotootje waarmee het stuk geïllustreerd wordt. De Volkskrant heeft bij haar artikel vandaag bijna hetzelfde zinnetje, bij een andere foto van een pro-Khadaffi-menigte.

Ik vind dit verkeerd van de redacties. Als er geen beeldmateriaal gevonden kan worden van betogingen tégen het bewind, en van de bloedige onderdrukking van die protesten, is dat nog geen reden om de staatspropaganda van het bewind wél in beeld te brengen. Door dat wel te doen worden nieuwsmedia qua beeldvorming een verlengstuk van de propaganda van de moorddadige kolonel in Tripoli. Liever géén foto’s, en een zo helder mogelijk tekstverslag, dan de showbeelden van het schrikbewind als illustratie gebruiken.

Nog beter: goed zoeken naar beeldmateriaal! Via onder meer het dagelijkse EA Worldview liveblog duiken herhaaldelijk videobeelden op. Er is ook een informatief blog specifiek over Libië zelf: Libya 17th February. Aljazeera komt met beeldmateriaal van protesten, andere media komen met beeldmateriaal erover, waarom zouden Trouw en Volkskrant dat niet kunnen? Jazeker, de betrouwbaarheid van veel filmpjes uit Libië is lastig in de schatten, maar zolang dat er netjes bij wordt vermeld, is er veel voor te zeggen om daar toch iets van te laten zien, door een fotoshoot uit zo’n videofragment bijvoorbeeld. Het excuus dat censuur foto’s van protesten blokkeert is niet alleen geen geldige reden ok pro-Khadaffi-theater te vertonen; de indruk dat er nauwelijks beeldmateriaal  is, klopt ook nog eens niet. Trouw en Volkskrant, káppen dus met die visuele echo van de propaganda van de Lybische dictatuur!

(opm. 17.23: spelling verbeterd. Kennelijk vanwege de vele Emgelstalige teksten die ik lees had ik in de naam van Khadaffi’s bloedparadijs een y gebruikt waar een i hoort, en de i en de y bovendien nog omgewisseld ook. De Nederlandse schrijfwijze is Libië, de Engelstalige is Libya. Bij deze verbeterd, ik corrigeer meteen ook categorie en tags).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: