Kadhafi: leugens, bommen en bluf

Al enkele dagen wekken media de indruk dat Kadhafi de overhand aan het krijgen is tegenover de opstand in Libië. De opmars van de opstandelingen is tot staan gebracht. Kadhafi heeft de tegenaanval ingezet. Er steekt waarheid in de berichten. Maar er steekt ook overdrijving in, ingegeven door meerdere belangen. De opstand staat er, militair gezien, lang niet zo slecht voor als het hier en daar lijkt. Het grote probleem van de revolte ligt op politiek gebied, in het steun zoeken bij zeer verkeerde vrienden bijvoorbeeld.

Voorbeelde van scheve berichtgeving. Vanmiddag toen ik de Volkskrant-site las, werd ik onaangenaam getroffen door de volgende kop: “Triomfantelijke Kadhafi stuurt sms’jes: jullie worden snel bevrijd”. De eerste regels: “De troepen van Moammar Kadhafi veroveren steeds meer gebied op de opstandelingen. De leider stuurt vast sms’jes naar zijn volk: ‘jullie worden binnenkort bevrijd'” Dat “terrein” dat de soldaten het bewind heeft verovert, blijkt echter weinig omvangrijk. “Om de oliestad Ras Lanuf wordt nog steeds ghevochten, maar ook daar lijken de rebellen steeds meer terrein te verliezen.” Ook daar? Waar dan nog meer? Welnu: “De stad Zawiya is volgens  westerse verslaggevers definitief in handen van  de regering gevallen.” Dat is alles waar het bericht mee komt. Eén stad waar de opstandelingen in de verdediging zijn geraakt, een stad die trouwens pas die vorige week in handen van de opstand viel, aan de westrand van het gebied waar de opstand het regime heeft verdreven. En een tweede stad, vlakbij Tripoli, in het gebied waar het bewind verder nog in het zadel zit

Verder – zo blijkt uit weer andere berichten – slaagt het bewind erin om op diverse steden en gebieden bommen en granaten af te vuren. Geen wonder, het bewind heeft vliegtuigen en schepen, de opstandelingen niet. Uit die onevenwichtigheid komt het begrijpelijke maar bloedgevaarlijke streven naar een no-fly zone voort. Maar van een onstuitbare opmars van het Kadhafi-bewind, enkel nog af te wenden door een onmiddellijk vliegverbod, is op dit moment geen sprake. Er zijn zelfs weer tekenen van het omgekeerde.

Die paar successen die het regime claimt zijn ook maar zeer betrekkelijk. De aanval op Zawiya – dichtbij Tripoli, dichtbij de plaats waar  Kadhafi’s zijn loyale troepen en bijbehorend materieel kan inzetten  – was zeer hevig. Tientallen tanks beschoten stadsdelen dag na dag. Ondanks de overmacht, ondanks de voor kadhafi gunstige ligging van de stad, schoot het bepaald niet erg op met de verovering ervan. Hier is een berichtje: “een getuige heeft het persbureau verteld dat Al Zawiya weer is ingenomen door troepen die loyaal zijn aan Kadhafi.” (‘het persbureau’ slaat op Associated Press). Dit staat in hety liveblog van The Guardian, van 8 maart, drie dagen geleden dus. Verdrop, in hetzelfde blog op dezelfde dag echter: “Kadhafi’s troepen hebben ene nieuw artilleriebombardement gelanceerd op Zawiyah en de hebben plaats omsingeld, zo rapporteert Aljazeera.” Als de stad heroverd was, waarom beschieten en omsingelen Kadhafi’s militairen de stad dan vervolgens? Nog wat later, zelfde dag, zelfde blog: “een woordvoerder van de regering, Mussa Ibrahim, zei dat de regering de controle had in de stad, maar voegde eraan toe dat een kleine groep strijders nog steeds verzet bood.”

Het bericht dat de stad weer in handen zou zijn van Kadhafi is dus dagen oud. Maar keer op keer blijkt dat bericht niet waar, en blijken er toch nog opstandelingen weerstand te bieden. Wellicht vandaag aan toe! Hier is Aljazeera’s liveblog vandaag: “Strijdende rebellen zeggen dat ze nog steeds de controle hebben in Az Zawiyah, ondanks heftige strijd in de stad 50 kilometer ten westen van Tripoli.” Volgens de Guardian meldt Reuters intussen dat de Libische staats-TV die ettelijke honderden aanhangers van Kadhaffi laat zien die staan te juichen op het centraal plein in de stad. Het zou kunnen. Maar ik ben niet overtuigd dat de Kadhafi-eenheden nu de stad werkelijk helemaal in handen hebben. Het bewind heeft dat eerder deze week al vaker geroepen, en steeds bleek er nog wel degelijk verzet te zijn. En dat de herovering, als die daadwerkelijk toch heeft plaats gevonden, zo enorm lang duren, peit niet voor de kracht van Kadhafi’s tegenaanval.

Voor Ras Lanuf geldt iets degelijks. Die heeft zeer zwaar onder vuur gelegen, en gisteren was een deel van de verzetsstrijders kennelijk op de vlucht geslagen. Maar er zijn intussen aanwijzingen dat de strijd daar momenteel weer in n het nádeel van Kadhafi’s regime verloopt.  het liveblog van Aljazeera zegt dat opstandelingen een tegenaanval hebben ingezet, dat Ras Lanuf in hun handen is, dat er flink wordt gevochtebn maar dat strijders van de oppositie versterkingen hebben aangevoerd. De frontlinie zou, volgens de oppositie-website Libya February 17th, no twintig kilometer westwaarts van Ras Lanuf liggen. Dat is twintig kilomenter dichterbij Tripoli – war trouwens vandaga mensen ook weer geprobeerd hebben te betogen, hetgeen door het bewind met traangasgeweld is onderdrukt. Intussen lees ik op dezelfde site dat Kadhafi’s troepen hevige beschietingen en bombardementen op Ras Lanuf uitvoeren. Alas een grote, onstuitbare triomftocht van het bewind ziet het er bepaald niet uit. Eerder als een bewind dat nog altijd voor haar naakte bestaan aan het vechten is, dararbij steeds zwaardere middelen in zet, en desondanks wenig vooruitgang boekt. het tekent de kracht van het verzet, ondanks het luchtoverwicht van het regime. Over dat luchtoverwicht merkt Juan Cole – die me duidelijk heeft helpen worden hoe overtrokken de beeldvormingh vabn Kadhafi’s opmars zijn – droogjes op: “Hoewel het waar is dat Kadhafi straaljagers heeft en de rebellen niet, veroveren straaljagers geen territorium.” Hij heeft de indruk dat Zawiya inderdaad nog steeds niet heroverd is door het bewind.

De opstand staat dus veel sterker dan het gisteren nog leek. Gisteren waren er diverse sombere en deprimerende dingen te lezen over Libië. Bijvoorbeeld een artikel in de Christian Science Monitor dat de parallel trok tussen Libië nu en Irak in 1991. In dat land vond toen ene opstyand plaats van Koerden en  sjiiten. dat ging heel voortvarend – maar na een zeer bloedige strijd wist dictator Saddam Hoessein het verzet neer te slaan en zijn bewind te redden. De schrijven van het stuk ziet zoiets nu ook gebeuren. Het is een eng scenario, waar ik in het begin van de strijd ook ernstig rekening mee hield. Helemáál uitgesloten is het niet. Maar ik heb de indruk dat het machtsverlies voor Kadhafi inmiddels toch te groot is voor zo’n gruwelijke ommekeer.

Een opvallend naargeestig geluid kwam van lieden met sowieso een naargeestige functie: inlichtingenfunctionarissen in de VS. Ronald Burgess, directeur van de militaire inlichtingendienst: “Aanvankelijk was het momentum bij de tegenpartij. Dat is nu aan het veranderen.” Die ‘tegenpartij’ zijn kennelijk de opstandelingen.  James Clapper, directeur van de inlichtingendiensten samen, zegt: “Op de lange termijn denk ik dat het regime zal winnen.” Dat zou dan komen vanwege de zwaardere wapens die pro-Kadhafi-troepen hebben. Dat kregen Congresleden gisteren volgens de Volkskrant te horen.

Tegelijk kwamen er keer op keer wanhopig-klinkende oproepen vanuit het kamp van de opstandelingen om nu snél die no-fly zone in te stellen. Ik heb inmiddels zelfs al een oproep voor een no-sailing zone, een vaarverbod voor schepen van het bewind, in te stellen. Mustafa Abdul Jalil, aanvoerder vande Raad die de opstand officieel leidt, roept volgens het BBC-liveblog, op tot lucht én zee-blokkade, niet alleen om Kadhafi’s troepen te dwarsbomen maar ook om… illegale migranten die naar Europa willen, tegen te houden! Dit is een reactionaire houding die binnen de opstand helaas óók aanwezig is. De oppositie wil datgene gedaan zien waorden wat tot nu toe door Kadhafi gedaan werd: Europa helpen om straatarme mensen die in Euopopa een beter levebn zoeken, tegenhouden. Vanuit de oppositiestrijders klonk ook al een roep om luchtaanvallen op Kadhafi’s posities.

Het zou zeer goed kunnen dat de relatief sombere berichtgeving over de kracht van Kadhafi iets te maken heeft met dit streven naar militair ingrijpen. Door de situatie in Libië als erg slecht te omschijven, zou de boodschap dat er onmiddellijk gewapend moest worden ingeschreven omdat het anders niet meer hoeft. indringender zijn. Dat opstandelingen tegenover het bewind in hun recht staan, betekent nog niet dat ze zich nooit tot dit soort psychologische oorlogsvoering zouden kunnen verlagen. De uitspraken van de Amerikaanse functionarissen dat Kadhafi alsnog kan winnen, kunnen daarmee samenhangen. Door de kracht van het bewind stevig aan te zetten, kan druk uitgeoefend om toch stappen te ondernemen, ook militaire.

Maar er kan ook iets anders spelen. Wellicht is de VS zich aan het voorbereiden op, inderdaad, een overwinning van Kadhafi. Wellicht maken krachten in de leiding van de VS, via uitspraken als de geciteerde functionarissen, de geesten rijp voor een situatie waarin de VS toch weer zaken met de kolonel gaat doen. Wellicht komt het de VS helemaal niet ze slecht uit om een verzwakte kolonel nog een tijdje aan de macht te zien, met de opstand als tegenwicht die echter Amerikaanse steun nodig heeft om niet helemaal onder de voet gelopen te worden – of die gewoon gedumpt wordt als de zaken met het bewind dat vereisen. Wellicht onderschatten de functionarissen écht de kracht die een volksopstand, slecht bewapend maar uiterst gemotiveerd, tegenover een schrikbewind kan hebben. Allemaal onzekerheden.

Eén ding staat vast. De opstand – gehavend door Kadhafi’s terreur, deels al gevangen in internationale intriges van mogendheden die haar proberen te benutten om zelf aan invloed te winnen, deels ook verstrikt in die gevaarlijke verleiding om zich met een no-fly zone te laten helpen van de wal in de sloot, deels al ingeperkt door leiders die dreigen junior-partners te worden in het internationale machtsspel dat de vrijheidsstrijd manipuleert en bedreigt – die opstand is nog steeds veerrkrachtigm, vitaal en sterk. De kansen dat Kadhafi op korte termijn ten val komt vanwqege dat verzet, is bepaald nog niet verkeken. De kolonel zelf biedt voornamelijk nog leugens, bommen – en bluf.

(link toegevoegd, 11 maart 18.13)

Advertenties

4 Responses to Kadhafi: leugens, bommen en bluf

  1. Likoed Nederland schreef:

    Ja, naar eigen zeggen ‘de beste vriend van de Palestijnen’.

    Samen met Saddam Hoessein en Osama bin Laden uiteraard.

  2. Tato schreef:

    Jouw kritiek op de Arabische regimes komt als mosterd na de maaltijd. Nl te laat. In de tijd van Arabische repressie en onderdrukking maakte jij je druk om Israel en niet om de Arabische dictators.
    Er is in Nederland nog nooit een anti-Khaddafi betoging geweest. De enigen die demonstreerden tegen het Agyptisch regime waren de Kopten. En daar waren geen linkse nederlanders tussen.
    Links Nederland is alleen van de partij bij anti-semitische betogingen tegen Israel.

  3. Dylan schreef:

    Demonstraties tegen de onderdrukking van palestijnen waren altijd ook demonstraties tegen collaborerende arabische dictators.

    Peter, vanuit geo-politieke redenen heb je helemaal gelijk met je afwijzing van een no fly zone.

    Ik probeer echter te beredeneren vanuit de rebel op de grond. En die rebel op de grond zal waarschijnlijk, hoewel met enorm veel pijn in zijn hart en aan zijn trots, toch heel graag hebben dat die vliegtuigen en helikopters die hem bestoken uit de lucht worden geknald. Dan is de kans dat de rebel en zijn kameraden omver worden geschoten weer een stuk kleiner, en is er tenminste weer een eerlijker gevecht.

    Ik kan het ook anders stellen. Stel Europa was een revolutionair arbeidersbolwerk, democratisch, rechtvaardig, vrij. Als dan om de hoek een opstand uitbreekt die voor hetzelfde knokt, maar de machthebber aan de macht vastklampt LOUTER door materieel overwicht… staan we dan te kijken hoe onze vrienden worden afgeslacht of sturen we de luchtmacht erop af?

    Een andere optie is natuurlijk de opstandelingen uit te rusten met goed afweergeschut.

    • peterstorm schreef:

      “Stel Europa was een revolutionair arbeidersbolwerk, democratisch, rechtvaardig, vrij. Als dan om de hoek een opstand uitbreekt die voor hetzelfde knokt, maar de machthebber aan de macht vastklampt LOUTER door materieel overwicht… staan we dan te kijken hoe onze vrienden worden afgeslacht of sturen we de luchtmacht erop af?

      Een andere optie is natuurlijk de opstandelingen uit te rusten met goed afweergeschut.”

      Ja, als… als… als Egypte inmiddels een revolutionair arbeidersbolwerk had, dan was ik er vóór dat arbeidersmilities, in overleg met de Libische rebellen die over zoiets het laatste woord hebben, gewoon gingen helpen, met wapens en al. Grenzen tussen staten zijn formaliteiten waar ik me als revolutionair niets van aan trek. Maar dat veronderstelt dus dat er een werkelijk bevriende macht kan helpen (een “revolutionair arbeidersbolwerk”, mooie omschrijving, ik zoch zelf naar zoiets, en “revolutionair regime “is overduidelijk niet adequaat; ) ). In de huidige situatie wordt de vraag gesteld aan de VN, de VS, Frankrijk, de Arabische Unie – een serie reactionaire machten. Die zijn weinig goeds van plan. Mijn punt is niet een abstract anti-interventionisme (zie mn eerdere stuk hierover waarin ik het gegoochel met soevereiniteit en zelfbeschikking op de hak neem). Mijn punt is dat de interventieplannen die nu op tafel liggen, de opstand in het gunstige gste geval tot speelbal van machten maakt die bepaald niet het beste voor hebben met de Libische verzetsstrijders.

      Verder maak ik herhaaldelijk ook duidelijk dat ik de wanhoopskreet van Libische strijders om Westerse steun zeer goed snáp, vanuit de barre situatie waarin ze staan. maar iets begrijpen is niet hetzelfde als het er mee ééns zijn. Ik denk dat we gewoon eerlijk moeten zeggen wat we denken, óók als dat ingaat tegen dingen die mensen waarmee we verbondenheid voelen heel graag, en heel begrijpelijk, verlangen. En ik denk dat Westerse ‘steun’ aan de opstand geen steun is, maar een giftige, dodelijke omhelzing.

      En opstandigen uitrusten met afweergeschut, ja… ik vind dat de opstandelingen het recht hebben om aan wapens te komen waar ze maar willen. Maar dat wil niet zeggen dat ik er voor ben dat staten gericht wapens gaan leveren. Dat is óók invloed-verwerven, óók interventie waar een gevaarlijk prijskaartje aan hangt. Maar als staten als de VS wapens gaan leveren aan opstandelingen, dan oefenen ze daarmee invloed uit. In Afghanistan in de jaren tachtig zagen we dat. Daar was wel degelijk een authentieke opstandsbeweging tegen Russische bezetting. De VS ging bepaalde groepen bewapenen. Laten dat nu uitgerekend de meest reactionaire fundamentalistische groepen zijn die de VS kon vinden (terwijl er ook linkse verzetsstrijders waren, een weinig bekend feit). Een deel van die reactionaire groepen vormen nu het Karzai-bewind. Een ander deel ervan liggen aan de wortel van delen van gewapende strijd tégen Karzai ( een zekere Hekmatyar bijvoorbeeld). Leuk, he? Reken maar dat, als Westerse staten Libische strijders gaan bewapenen, dat ze dat selectief doen (de meest pro-Westerse stromingen), en dat een overwinning van díe stroming – als de opstand al wint – de aanzet vormt tot een nieuw autoritair bewind.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: