Protesten in Marokko, solidariteitsactie in Amsterdam

zaterdag 23 april

Komende zondag, van drie tot zes uur ’s middags, vindt op het Beursplein in Amsterdam een solidariteitsactie plaats met protesten in Marokko. Het gaat om een manifestatie, op initiatief van een groep die zich de 20 Februari Beweging Nederland noemt. Die datum vonden er in Marokko forse demonstraties plaats, voor meer vrijheid, voor democratische hervormingen, tegen corruptie. In de plaats Alhoceima vielen daarbij vijf doden, en één van de eisen vann de 20 Februari Beweging Nederland is: opening van zaken over de precieze toedracht. Autoriteiten gedragen zich nogal alsof ze iets te verbergen hebben. Er zijn meer redenen voor dit protest, zoals er ook reden voldoende is om aandacht aan Marokko te besteden.

Marokko wordt bestuurd door een bewind dat er enigszins democratisch uitziet, maar waarin een corrupt hof van koning Mohammed VI feitelijk grotendeels aan de toutjes trekt. Er is een gekozen parlement. Er vinden verkiezingen plaats. De uitslag daarvan staat niet bij voorbaat vast. Maar de koning benoemt vervolgens een premier en voert de regie over de poli tieke gang van zaken. Die koning, en de monarchie, zijn relatief populair, met de nadruk op relatief. Iets oudere mensen kunnen zijn bewind vergelijken met dat van zijn vader, koning Hassan. En inderdaad, zo’n dictator als Hassan is zijn zoon niet. Onder Hassan II was Marokko een harde rechtse dictatuur, met arrestaties en martelingen van politieke tegenstanders. Het land stond voor linkse mensen in dat rijtje beruchte rechtse regimes waar in de jaren zeventig vooral Chili, Zuid-Afrika en het Iran van de Sjah op prijkten, in de jaren tachtig vooral landen als El Salvador, Guatemala en nog steeds Zuid-Afrika. Het bewind intimideerde ook politieke tegenstanders in andere landen, linkse Marokkanen in nederland bijvoorbeeld. Dat deed de Marokkaanse stata via een regime-vriendelijke organisatie die bekend stond als de Amicales.

Maar zelfs de hardste dictator gaat een keertje dood, en dat gold ook voor Hassan. In 1999 volgde Mohammed VI hem op. Hij zette een traject van hervormingen in, met wat meer politieke vrijheid, meer rechten voor vrouwen en dergelijke. Hij moderniseerde bestuur en maatschappij, maar hij en zijn bewind handhaafden langs deze weg wel de greep op het land. Waar zijn vader met harde hand regeerde, daar beheerste zijn zoon de gang van zaken met wijdvertakte, ook grensoverschrijdende, inkapseling van oppositie. Mensen mochten een beetje meedoen, maar binnen voorgeschreven kaders. Een volledige dictauur was Marokko niet meer. Maar het land een democratie noemen was bepaald teveel eer. Mensen waren opgelucht dat aan d het ijzige terreurbewind van Hassan een einde was gekomen. Vergeleken met hem was zijn zoon een verademing. Maar mensen waren niet werkelijk vrij, en sociale rechtvaardigheid bleef ver te zoeken.

De economie was, onder vader en onder zoon, afgestemd op bedrijfsbelangen. Buitebnlandse investeringen waren welkom. Intussen vergeet het hof zichzelf niet. Juist onder zoonlief de hervormer is de corruptie tot grote omvang uitgedijd. En met de stappen richting meer vrijheid gaat het intussen ook erg moeizaam, er is de laatste jaren eerder sprake van terugval, inperking van vrijheden en dergelijke. De economie groeit intussen, maar de werkloosheid, vooral onder jonge mensen, is erg hoog. Armoede en marginalisatie; gebrek aan vrijheid en democratie; corruptie op allerlei niveau’s: redenen genoeg voor soortgelijke protesten als in bijvoorbeeld Tunesië. Die kwamen er dan ook, op 20 februari.

Op die dag demonstreerden in een hele reeks steden grote aantallen mensen. Voopr een meer democratische grondwet, voor meer vrijheid, tegen corrputie. Mensen wilden het land omgevormd zien inneen constitutionele monarchie, al vermoed ik dat er nogal wat demonstranten waren die veel verder zouden willen gaan maar om tactische reden de positie van de vorst niet ter discussie stelden.Op één plaats was er al een stevige confrontatie op 19 februari, de dag voor de aangekondigde demonstratie. Dat was in Tangiers, waar mensen een sit-in hielden bij het gemeentehuis, tegen een contract dat de gemeente met een plaatselijke tak van het Frans bedrijf Veolia gesloten had. Ze vreesden hoge tarieven als gevolg van dit contract,  hoge tarieven die bij soortgelijke conrtacten vaker tot klachten leidden. De sit in werd een protestoptocht, en betogers vielen zowel een politiebureau aan als bedrijven die verbonden waren aan Veolia en aan de Societé generale, een Franse bankinstelling.

Demonstraties vonden op de actiedag 20 februari zelf plaats in de hoofdstad Rabat, in Casablanca, Marrakesh,  en ook in Berkane en Larrache. Aanvankelijk leek er sprake van niet al te grote demonstraties, een paar duizend hier, meerdere duizenden daar, volgens een schatting 37.000 betogers in het hele land. Geleidelijk werd echter duidelijk dat de protesten veel omvanmgrijker waren, en ook feller, dan aanvankelijk. Alleen al in de stad Alhoceima waren volgens berichtgeving van de website aithwayager.nl tienduizenden mensen ana het demonstreren op die dag.. In sommige gevallen verliepen de betogingen vreedzaam, in andere plaatsen waren er stevige rellen.

Dat laatste gold bijvoorbeeld voor Alhoceima. Daar kwamen vijf jonge mannen om het leven. De autoriteiten kwamen aanvankelijk met het verhaal dat “de slachtoffers door betogers aangevallen” waren., en in het gebouw van een bank de lichamen verbrand waren aangetropffen. Familieleden geloven het officiële verhaal niet en zeggen dat ze bij pogingen om bij politie navraag te doen grof en beledigend zijn behandeld. De bank heeft videobeelden, maar eist heel veel geld voor het vrijgeven ervan. De families hebben geen geld. Opheldering over de echte toedracht is dan ook één van de eisen van de actie op het Beursplein.

De demonstraties van 20 februari stonden aan het begin van een nog steeds voortdurende actiegolf. Op 20 maart waren er weer betogingen, in Casablanca, Tangiers, Agadir en Rabat, met volgens een regeringsfunctionaris minstens zoveel deelnemers als op 20 februari. Op 9 maart had de koning een reeks nieuwe hervormingen aangekondigd, blijkbaar in de hoop de kou enigszins uit de lucht te halen. En op 24 april – de dag van de actie in Amsterdam – zijn er weer demonstraties aangekondigd tegen corruptie  – een verschijnsel dat volgens functionarissen 2 procent van het bruto nationaal inkomen kost. Overigens kost die helaas nog populaire monarchie maar liefst 270 miljoen dollar per jaar, hetgeen volgens het artikel in Foreign Policy waar ik dit en andere gegevens aan ontleen, meer is dan de kosten van de Britse monarchie. De vorst heeft zijn financiële vingers ook in tal vanonroerend-goed-projecten zitten. Tegenover dit soort rijkdom bovenaan staat armoede onderaan, met onder meer een werkloosheid van tegen de tien procent volgens officiële cijfers, maar onder jongeren, ook als ze een hoge opleiding hebben, is die in stedelijke gebieden veel hoger, tegen de 30 procent, aldus een ander artikel in hetzelfde Foreign Policy dat treffend “The Young and the Restless” als titel draagt.

Het is duidelijk dat de rusteloze jongeren – en feitelijk de overgrote meerderheid van de bevolking – heel gegronde redenen heeft om te blijven protesteren. Of het regoiime erin slaagt om via hervormingen enige grepe te behouden, staat te bezien. Het is heel goed mogelijk dat de protestbeweging daravoor al te sterk is, dat veel mensen met beperkte veranderingen geen gfenoegen meer nemen. Pogingen tot onderdrukking door de politie kan de woede extra aanwakkeren en een heviger verzet daarmee juist in de hand werken. Het is niet ondenkbaar dat de protesten wel degelijk uitgroeien tot een aanval op het regime in zijn totaliteit, inclusief de koning en zijn hele corrupte hofhouding. Dat zou een gunstige ontwikkeling zijn, want aan pappen en nathouden heeft een onderdrukte bevolking uuiteindelijk ook niet zo heel erg veel.

Solidariteit met het volksverzet vanuit Nederland is op zijn plaats. Het verzet is rechtvaardig en verdient tot resultaat, tot meer vrijheid en rechtvaardigheid, te leiden. Nederland en marokko zijn bovfendien bondgenoten, dus door hier te protesteren kunnen mensen druk uitoefenen waar ook de Marokkaanse stata iets van merkt. Terecht zegt de 20 Februari Beweging Nederland dan ook http:// :

“Van de Nederlandse regering vragen wij:

Geen zaken doen met het corrupte en onderdrukkende regiem

Onmiddelllijke herziening van alle bilaterale verdragen met Marokko die in strijd zijn met de mensenrechten (…)

een warm onthaal voor vluchtelingen”.

Het zijn eisen die steun verdienen, zoals ook de manifestatie in Amsterdam zelf steun, deelname en een stevig vervolg ten volle verdient.

(opmerking: dit artikel heeft heel even, door een misklik zonder titel online gestaan; ff snel aangevuld derhalve)

(opm.: bijgewerkt, van tags en categorie voorzien, zaterdag 23 april, 3.05)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: