Nieuw anarchistisch web-project in de maak?

dinsdag 26 april

Al enige tijd ben ik aan het nadenken over een anarchistisch web-project dat ik graag tot leven zou helpen komen. Daar zitten enkele gedachten achter, het project zou dan ook uit meerdere poten kunnen zijn opgebouwd. Het is ook denkbaar dat het uiteindelijk om meerdere losse projecten zou kunnen gaan. Wat zijn de gedachten, en wat zouden de poten, de onderdelen of eventueel de meerdere projecten kunnen zijn? Zeven stellingen als aanloop, over introvert en extravert anarchisme, over klassenstrijd en libertair communisme, en over documentatie vanuit de internationale sociale strijdbewegingen.

1. Het anarchisme in Nederland kent een veelheid aan activiteiten en groeperingen, met een flinke diversiteit aan invalshoeken. Vrij centraal staat het opbouwen van netwerken, plekken waar stukjes van een vrije vorm van samenleven wordt uitgeprobeerd, alternatieven voor de huidige kapitalistische en autoritaire orde worden opgebouwd, plekken worden gecreëerd waar mensen samen kunnen nadenken over deze wereld, wat er anders aan moet, hoe we dat gaan doen en met wie. Ik denk aan de diverse infocentra, weggeefwinkels, kraakcafé’s, een enkele anarchistische bibliotheek, leefgemeenschappen en woongroepen, al dan niet in kraakpanden waarvan de verdediging logischerwijze en terecht een belangrijke activiteit van anarchisten uitmaakt. Binnen en vanuit en/of naast dit type netwerken zijn in diverse groepen de laatste jaren een handvol expliciet anarchistische groepen opgekomen. Er is een landelijke organisatie, de Vrije Bond, met een bijbehorend blad, Buiten de Orde. Mensen vinden elkaar voor allerlei acties, rond solidariteit met vluchtelingenen, rond kraakacties, de laatste jaren ook rond een radicale antikapitalistische één-mei-demonstratie. Kenmerkend van heel veel van deze netwerken en activiteiten is dat we er voornamel;ijk bezig zijn met onszelf, met elkaar. De toon is relatief introvert, er wordt veel onderling overlegd, georganiseerd, op touw gezet. Maar bij heel veel van die activiteiten zien we dezelfde mensen terug. Er is relatief weinig gerichtheid op mensen buiten de anarchistische werelden en netwerken. Vroeger zou ik dit op verwijtende toon hebben neergeschreven. Maar dat is niet productief en niet terecht. Het is niet productief, want van verwijten wordt niemand erg gemotiveerd. Het is niet terecht bovendien, omdat het opzetten van structuren en acticviteiten om onze eigen vrijheid in het hier en nu zo goed mogelijk vorm te geven, anticiperend op een algehele bevrijding, een wezenlijk onderdeel uitmaakt van de anarchistische traditie. Het is één van de dingen die ons te doen staan. Er zitten beperkingen aan, maar het afdoen van deze werkwijzen als ‘lifestyle anarchisme’ of ‘de scene’ waar we ‘uit moeten’ is niet zinvol en niet kameraadschappelijk ook. Veel van het soort extraverte dingen die naar mijn mening nodig zijn, mogen immers maar wát blij zijn met het bestaan van die ‘scene’ als uiterst waardevolle infrastructuur.

2. Maar een relatief introvert anarchisme, het ‘scene’-karakter, zoals ik dat hier schets, is wel éénzijdig, het brengt beperkingen met zich mee. Het is, mede hierdoor, niet zo makkelijk voor mensen die interesse beginnen te krijgen voor linksradicale opvattingen om zich het anarchisme eigen te maken en samen met anderen actief te worden als anarchist. We vertellen osn verhaal aan elkaar, aan mensen die al met één bene in de beweging staan. We vertellen ons verhala veel minder aan anderen, aan nieuwkomers en vooral aan potentiële nieuwkomers. We werken veelal introvert en niet extravert. Op internet bijvoorbeeld kom je de diverse anarchistische actieviteiten en groepen wel tegen. Maar als je al niet vertrouwd bent met het hoe en wat, is het niet heel makkelijk om er wegwijs uit te worden. Over allerlei activiteiten wordt uitvoerig geschreven, maar inleidende teksten over wat anarchisten nu willen zijn er niet heel veel, en staan ook nog eens op allerlei plekken verspreid waar je ze niet snel tegenkomt. Alle kans dat een jonge opgroeiende radicaal die op internet gaat rondneuzen, makkelijker bij de Internationale Socialisten terechtkomt – een klassiek voorbeeld van een zeer extravert opererende groep, met trouwens ook bijbehorende valkuilen die we maar beter kunnen vermijden –  dan bij een anarchistische groep. Dat is geen ramp, veel van die mensen onmtdekken dan later wel de beperkingen daarvan en de kracht van het anarchisme (al doet een enkeling daar ruim 20 jaar over, maar hardleerse mensen hou je toch…). Maar wie gelooft dat het anarchisme als idee en praktijk een belangrijke rol zou moeten spelen in de zelfbevrijding van de mensheid, zal dit toch tijdverlies en een omslachtige omweg vinden. Een betere vindbaarheid van anarchistische opvattingen, door anarchisten zelf uiteengezet, zou bepaald niet verkeerd zijn. Okay, er is Wikipedia met artikelen over anarchisme en anarchisten. Maar dat is niet echt een medium van anarchisten zélf. Een meer extraverte aanpak, onder meer via internet, lijkt mij nuttig. Niet als vervanging maar als aanvulling van de waardevolle activiteiten die we sowieso ontplooien. En niet als een poging tot het snel winnen van zieltjes, maar eerder als het helpen zaaien van zaadjes. Ik ben voorstander van een website waarin anarchistische teksten – bestaande en speciaal voor de site geschreven, oud en nieuw – vertaald of eigen werk – op een toegankelijke manier in de Nederlandse taal gepresenteerd worden. Dat is deel van een meer extraverte aanpak, een aanpak die een grotere uitstraling van anarchistische opvattingen en praktijken beoogt.

3. Naast een meer extraverte opstelling, en ermee verbonden, is er ook een inhoudelijke aanvulling nodig. Veel van het huidige anarchisme staat, met haar gerichtheid om eigen netwerken, vrije zones en gemeenschappen, nogal los van de plaats waar heel veel mensen werken, wonen en leven. Toch zal de wereld niet vrij worden als de mensen in de hoofdstroom van de maatschappij die vrijheid niet actief willen en samen gana nastreven. In die hoofdstroom van demaatschappij staan mensen onderaan, op de werlkplek in fabriek en kantoor, tegenover mensen bvovenaan, in hun directiekantoren. Tussen hen is een strijd gaande, dag in dag uit: de klassenstrijd, om dat woord maar eens van stal te halen. Dat geldt op de werkplek, maar ook daarbuiten: die mensen bovenaan in hun villa’s, besturen de mensen onderaan die in woonkazernes, grauwe flatbouwen, eengezinswoningen leven voorzover je dat leven kunt noemen. Ze bestutren ons via de staat, met haar bureaucratie, haar politie, leger en geheime dienst. Het anarchisme is, historisch gezien, sterk verbonden geweest met die strijd tussen onder en boven, met de klassenstrijd in brede zin van het woord. Daar ligt een enorme krachtbron. Het helpen voeren van klassenstrijd met anarchistische middelen – directe actie, strijd van onderop, beheerst door de betrokkenen zelf en niet uit handen gegeven aan wat voor bestuurders dan ook – en met een anarchistisch perspectief – een revolutionaire maatschappijverandering waardoor kapitalisme en staat plaats maken voor een samenleving van gemeenschappen van vrije samenwerkende zelfbepalende mensen – maakt het anarchisme relevant. Daarom is ook die klassenstrijd relevant voor anarchisten.

4. Een centrale plek voor de klassenstrijd in de anarchistische theorie en praktijk is echter bij anarchisten in Nederland niet vanzelfsprekend. Dat is geen ramp: de dingen die anarchisten wél doen, zijn immens waardevol. Bovendien zijn die dingen, ook als dat niet zo wordt benoemd, wel degelijk te duiden als onderdeel van of versterking van de klassenstrijd in brede zin. Bijvoorbeeld: solidariteit met vluchtelingen en migranten ongeacht verblijfspapieren, strijden voor open grenzen, maakt de positie van arbeiders tegenover bazen bijvoorbeeld sterker, doordat dhet de verschillende statussen van verschillende groepen arbeiders ondermijnt, verdeel-en-heers bemoeilijkt en dergelijke. Toch denk ik dat een anarchisme met een expliciete klassenstrijd-visie en bijbehorende werkwijze wel wat versterking kan gebruiken. Ja, er is tegenwoordig de ASB, de Anarcho-Syndicalistische Bond, met intussen een steeds mooiere website. Maar ik denk dat anarchosyndicalisme slechts één van de mogelijke opties is voor een klassenstrijd-anarchisme, eentje die in de ene situatie relevanter is dan in de andere. Een plek in de Nederlandse taal waar over dit soort dingen hardop, openlijk, wordt nagedacht, op een manier die ook voor ‘buitenstaanders’ te volgen is, die is er eigenlijk niet, of ik ken hem nog niet. Ik ben voor een website waar op een expliciete klassenstrijd-basis anarchistische opvattingen worden uiteengezet, verder ontwikkeld, besproken en ter discussie gesteld. Een oriëntatie op klassenstrijd maakt anarchisme relevanter voor veel grotere en bredere groepen mensen dan enkel degenen die zich tot de huidige vormgeving vann anarchistische ideeën worden aangetrokken. Wederom een bijdrage aan meer extravertie dus.

5. Het perspectief daarvan zou wat mij betreft anarcho-communistisch dienen te zijn, oftewel in het teken moeten staan van het libertaire, vrije communisme. Ik bedoel nadrukkelijkk níét dat we persé een soort mengvorm tussen het gangbare marxistische communisme enerzijds, en het anarchisme anderzijds, moeten nastreven. Ik bedoel dat, vanuit de anarchistische logica van de vrijheid in gelijkwaardigheid, een communistische aanpak logisch consistent volgt. Mensen zetten zich in vrijheid in voor elkaar, en wat gemaakt wordt is dan ook van ons samen. Ieder van ons heeft daar, in een vrijheid die enkel door vrijwillig aangegane afspraken gestreuctureerd is, toegang toe. “Een ieder geeft naar vermogen en ontvangt naar behoeften” zijn woorden die we bij Marx aantreffen, maar er is niets specifiek-marxistisch aan. Een anarcho-communistisch perspeftief ligt wat mij betreft in het verlengde van het klassenstrijd-anarchisme

6. Zo’n website zou wél open moeten staan voor politieke tradities die dichtbij de door mij bepleite klassenstrijd-aanpak van het anarchisme, en bij het libertair communisme als perspectief ervan, staan. Een openheid voor de betere delen van de Marxiaanse erfenis – in de radencommunistische/ linkscommunistische, autonoom-Marxistische of situationistische versie – kan een serieus anarchisme alleen maar versterken. Er zit hierbinnen veel wat zich niet anarchistisch noemt, maar met de kern van het anarchisme niet in strijd is, en waar anarchistische theorie en praktijk zich inhoudelijk mee kan versterken. Ook de discussie met anarchisme-opvattingen die de klassenstrijd niet centraal stellen, of er een heel andere benadering van voorstaan, of het hele begrip onzin en/of achterhaald vinden – insurrectionisme, primitivisme, post-links-anarchisme, individualisme, zolang het géén anarcho-kapitalisme inhoudt – is wat mij betreft welkom.

7. Tenslotte zou ik graag een een plek zien waar documenten van klassenstrijd wereldwijd, waargenomen vanuit revolutionair libertair perspectief, in het Nederlands te vinden zijn. Niet een pure nieuwsberichtensite trouwens: Indymedia is en blijft daarvoor prima, en Globalinfo eveneens. Ik denk hier eerder aan het soort documentatie dat via Libcom te vinden is, maar heb vooral ook een website als From The Greek Streets in mijn achterhoofd. Zoiets, maar dan niet over één land maar wereldwijd. Vertaalde verslagen van acties die we elders niet vinden, vertaalde discussiedocumenten binnen actiebewegingen uit allerlei landen, met nadrukkelijk de mogelijkheid om er ook online over in discussie te gaan, en ook materiaal van dit type uit het Nederlandse taalgebied zelf. Deze gegevens en inzichten over de praktische klassenstrijd sluiten prachtig aan op de onder punt vier, vijf en zes geschetste aandacht voor klassenstrijd-annex-libertair-communisme. Ik ben voor een internetplek waar documentatie over de internationale sociale bewegingen op een enigszins overzichtelijke wijze bijeengebracht wordt, en ook inhoudelijk besproken kan worden.

Het makkelijker vindbaar en toegankelijker maken van anarchistische teksten; het uitwerken en bespreken van een anarchistische klassenstrijd-visie, met een libertair-communistisch perspectief; het presenteren en beschikbaar maken van informatie uit de internationale klassentrijd – afzonderlijk maar vooral ook in combinatie met elkaar kan dit een bijdrage zijn aan een meer extravert georiënteerd anarchisme, een anarchisme dat de weg naar grotere groepen mensen makkelijker vindt, en waar grotere groepen mensen zelf ook de weg naar weten te vinden. Dit alles in eerste instantie via internet, als website of combinatie van websites, vroeg of laat ook voorzien van bijvoorbeeld een forum. Dat is zo’n beetje mijn idee. Hoe zie ik dat wat concreter voor me? Ik zit te dubben over enkele dingen. Moeten het vier losse projecten zijn, of één samenhangend iets? Ik denk zelf dat beschikbaarheid van anarchistische teksten, ehet uiteenzetten en verdedigen van een klasaenstrijdperspectief en een anarchocommunistische visie, en het berichten over de internationale klassenstrijd waarin anarchisme, klassenstrijd en libertair-communistisch perspectief concreter wordt gemaakt, bij elkaar horen. Het past in wat ik het bevorderen van een extraverter anarchisme noem. Een website met deze diverse elementen als onderdeel lijkt mij daarom zinnig. Maar een begin maken met één ervan – of het door verschillend mensen parallel werken aan de diverse poten – is ook een optie. Combvineren van de aanvankelijk losse projecten kan dan later eventueel alsnog. Ik ben benieuwd hoe anderen dat zien.

Wie zouden zoiets gaan doen? Eerlijk gezegd, ik heb veel van het bovenstaande bedacht op Terschelling in 2010 in de oktoberzon, en ik popel langzamerhand om tot uitvoering over te gaan. Maar het is méér dan een soloproject, ik zou graag met een klein team mensen aan zoiets (of onderdelen ervan) werken. Een groot team wordt omslachtig, en mist al gauw de diepgang die ik óók wil helpen ontwikkelen, met mame rond punt 3, 4, 5 en 6. Het beste lijkt me om te streven naar een kleine groep mensen die allemaal al ergens actief zijn – zodat de theoretische bezigheid steeds geworteld blijft in praktische activiteit – maar die ook niet zozeer in beslag genomen worden door 57 ándere projecten zodat ze aan dit nieuwe project nauwelijks toekomen. Wat ik schets kan van de grond komen, maar vergt wel gerichte en tamelijk intenstieve activiteit, en vergt mensen die er prioriteit aan geven. Als er zulke mensen zijn, zou ik ze heel graag ontmoeten! Als er trouwens websites zijn die al bezig zijn met wat ik hierboven schets, dan hoor ik dat óók graag. Aan dubbel werk en onzinnige rivaliteiten hebben we immers niets. Maar misschien is de beste manier om mensen te ontmoeten om zo’n project mee uit te voeren wel: gewoon zelf een aftrap geven, aan de slag gaan, en zelf beginnen aan wat ik in het bovenstaande schets. Dan kunnen mensen die aangesproken worden door wat ze zien, reageren, dan weten zij en ik elkaar langs die weg te vinden om van daaruit samen verder te gaan. Het zou dus zomaar kunnen dat er, terwijl dit weblog gewoon doorgaat op de ingeslagen weg, binnenkort een nieuw weblog opduikt. Ik heb al een idee voor een naam. Revolutionair Anti-Autoritair, Anti-Kapitalistisch, oftewel RA(A)AK….

(kort na plaatsing van datum en break voorzien)

Advertenties

3 Responses to Nieuw anarchistisch web-project in de maak?

  1. SalonAnarchist schreef:

    “Als er trouwens websites zijn die al bezig zijn met wat ik hierboven schets, dan hoor ik dat óók graag.”

    Er bestaat al een anarchistische NuJij / Zaplog:

    http://www.anarchiel.com/stortplaats/
    (Soms zijn ze drukker met zichzelf en de trollen bezig)

    Overigens hun frontpage is ook het lezen waard, vooral de ontleding van Zeitgeist / The Venus Project (=Beatrix Venus Mensenval, het lezen waard!!!)
    http://www.anarchiel.com/
    http://www.anarchiel.com/display/beatrix_venus_mensenval

  2. Pyt van der Galiën schreef:

    Ik vind dit een prima idee, Peter. Een anarchistische/libertair-communistische site á la Libcom zou fantastisch zijn. Het technische gedeelte moet ik als volstrekte digibeet aan anderen overlaten, maar voor schrijven/vertalen/redigeren/meedenken ben ik zeker beschikbaar.

  3. Anonymous schreef:

    Hey Peter,

    Dit lijkt me een uitermate zinvol project. Ik ben niet actief betrokken bij de anarchistische beweging in Nederland, maar volg de outlets die gebruikt worden binnen de anarchistische beweging (zowel in binnen- als buitenland) semi-actief. Ik ben het, vanuit het perspectief van een buitenstaander, eens met wat je hier gezegd hebt.

    Ik ben ideologisch nog zoekende, maar neig wel sterk naar het anarchisme of verwante stromingen. Ik ben me het laatste half jaar gaan verdiepen in de anarchistische theorie en geschiedenis. Niet dat ik daar nu gevorderd in ben, maar ik denk dat ik over genoeg basiskennis beschik om niet over te komen als een volslagen nieuweling. Wel zo handig om het geheel rollende te houden.

    Het lijkt me erg leuk om je te helpen een website zoals je die hier beschreven hebt op te starten. Ik heb wat ervaring met het administeren en maken (structuur- en designtechnisch, niet de technische kant) van websites.

    Ik ben de komende twee weken nogal druk, maar daarna heb ik in principe weinig belemmeringen. Als het goed is beschik je nu over mijn mailadres. Stuur me maar een mail wanneer je interesse hebt. Ik kan wat traag reageren, maar dat ligt aan het bovengenoemde 🙂

    In ieder geval succes met dit project!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: