Syrië: demonstraties, onderdrukking… en muiterij?

zaterdag 30 april

Na de bloedige vrijdag, 22 april, de dag waarop Syrische veiligheidstroepen minstens 112 mensen doodden in pogingen om protesten neer te slaan, volgde een week die eveneens zeer bloedig verliep. Protesten bleven plaatsvinden, de onderdrukking daarvan werd verder oopgevoerd, met nu ook tanks tegen betogers. Intussen zijn er tekenen dat het bewind niet meer kan rekenen op onverkorte loyaliteit van zowel partijleden als van soldaten. De volksopstand gaat door, en heeft kans op een belangrijke overwinning. Maar de tol van de repressie is hoog, erg hoog.

De dag na die bloedige vrijdag, op zaterdag 23 april, beschoten veiligheidstroepen rouwense mensen, in Douma, Izaa en Barzah. Dat kosstte negen mensenlevens. Op maandag 25 april trokken tanks de stad Deraa binnen. Deraa is plaats waar de opstand al weken bezig is en grote kracht heeft ontplooid. Nu zette het bewind niet alleen meer politie, maar dus ook militairen in tegen de bevolking. Soldaten vielen huizen binnen, schoten soms in het wilde weg, ook als er geen betogingen waren. Die waren door de overmacht aan gewapende eenheden van het regime zo ongeveer onmogelijk geworden. Al diezelfde dag werd er bericht dat de onderdrukking 25 mensen de dood in had gejaagd.

Maar vanaf die dag kwamen er ook vage, aanvankelijk onbevestigde berichten over verdeeldheid binnen het leger. De Crhistian Science Monitor: “Maar Syrische militaire eenheden botsten naar verluidt met elkaar in Deraa toen soldaten weigerden het vuur te openen. Het bericht volgt op  meerdere eerdere weigeringen, en ook op  een reeks van moordaanslagen vam militaire functionarissen waarvan gezegd werd dat ze sympathiek tegenover de betogers stonden, aldus activisten van de oppositie.” Dit soort berichten vragen om voorzichtigheid: er kan een stevig element van wishful thinking in het spel zijn, de wanhopige behoeften om tekenen te zien van verzwakking van de repressieve tegenstander, als strohalm in een noodsituatie.

Maar de dagen erop kwamen er meer van dit soort berichten. Op 27 april, in Aljazeera: “Muiterij in het Syrische leger?” het artikel beschrijft de onderdrukking in Dewaa, maar komt ook met: “De rapporten vertellen van enkele deserties uit de rangen van de Vijfde divisie, die uitgroeiden tot een volgroeide muiterij, toern enkele officieren met hoge rang besloten dat deserteren niet genoeg was, en dat ze  een plicht hadden om de stad en haar ongewapende bewoners te beschermen tegen de kwaadaardige aanval van pro-Assad-troepen…” De muiters zouden zich gekeerd hebben tegen de Vierde Divisie, geleid door de broer van de president.

Het artikel erkent dat dit soort berichten nogal eens opduiken in vergelijkbare omstandigheden en dat je “in de verleiding kunt zmomen om zein zijn geheel te verwerpen”. Maar de geruchten gaan al 48 uur rond, voegt het stuk eraan toe, een satellietkanaal van de oppositie acht ze geloofwaardig. Er zou dus best eens iets in kunnen zitten. Overigens voeg ik er aan toe dat Barada TV, het satellietkanaal waar sprake van is, volgens de Washington Post regeringsgeld heeft gekregen van de VS. Dat er bij berichten over legermuiterij van desinformatie sprake is kan niet worden uitgesloten. Maar Aljazeera had de dag erop iets soortgelijks. Een woordvoerder van een oppositienetwerk vertelde: “De Vijfde Divisie heeft het vuur geopend op de Vierde Divisie en ik hoorde verslagen dat  de generaal-majoor die hde Vijfde Divisie leidde, gedood is en dat vier sergeants de leiding hadden overgenomen.” Enkele getuiogen en een activist bevestigden het bericht. Een muitende divisie, met enkele onderofficieren aan het hoofd… dat zou de opstand een grote impuls geven. De NRC achtte de berichten geloofwaardig, althans vermeldenswaard genoeg om over te nemen. Maar ís het waar? Moeilijk te zeggen, maar dat er íéts rommelt binnen het leger, lijkt me aannemelijk.

Op andere punten worden zwakke plekken in het bewind zichtbaar. Op 27 april verlieten meer dan tweehonderd mensen de Baath-partij, de partij van het regime, uit protest tegen het geweld van veiligheidstroepen. De meesten kwamen uit het door repressie geterroriseerde Deraa, een aantal anderen uit de stad Banias. Gister was de website van het Syrische parlement gehackt, en voorzien van wat kennelijk beelden van slachtoffers van het bewind waren. Vorige week zaterdag al was de moefti van Deraa – een door de staat benoemde islamitische geleerde – opgestapt om soortgelijke reden. Twee parlementsleden uit Deraa waren hem al voorgegaan. Het zijn beperkte maar serieuze tekenen dat het bewind geen totale greep op haar machtsapparaat meer heeft.

Zeer belangwekkend is ook het bericht waar Marxist.com, een trotskistische website die soms brieven van mensen uit Syrië publiceert en kennelijk contacten binnen het land heeft, mee komt:  vakbonden in de privincie Deraa hebben hun banden met het bewind verbroken, aldus deze site.  In een land waar vakbonden zo ongever staatsorganen zijn, kan zitets erg belangrijk zijn. In Tunesië was bijvoorbeeld de rol van plaatselijke vakbondsafdelingen van de tot dan toer regimegetrouwe vakbondsfederatie UGTT van wezebnlijk belang bij het verstevigen van de opstand daar.

Gisteren was er weer een dag van grote demonstraties, en van grof geweld daartegen. Zeker tweeduizend (Aljazeera), mogelijk  4000 (Guardian),  mensen betoogden in de wijk Zidan, in de binnenstad van Damascus. In Banias betoogden 10.000 mensen, in Qamishli demonstreerden 15.000 mensen. De meerderheid van de bewonders is daar Koerdisch. Maar de nadruk lag niet op Koerdische leuzen, als die al geroepen werden. Solidariteit met de mensen in andere delen van Syrié was prominent; “met onze ziel en met ons bloed offeren zij ons op voor Daara”, weerklonk het. Ook in Banias klonk een roep tot “vrijheid, solidariteit met Deraa”. En ook in Hama, Homs, Latakia en Raqqa waren er forse betogingen. In Homs riepen mensen: “Bashar, we zien jou in Den “Haag!” en “We houden niet van jou! Bye Bye Bashar!” Bashar is de voornaam van president Assad, den haag is de plaats van het Strafhof waar deze mensen de man kennelijk graag  zien verschijnen. En wederom schoot de politie met dodelijk gevolg: minstens 42, volgens de Guardian. Zeker vijftig, volgens Aljazeera.

Intussen blijven er tekenen komen dat binnen het Syrische leger  weerstand tegen de onderdrukking is. Het liveblog van EA Worlddview bericht over vier gedode soldaten in Deraa.”De echte ontwikkeling hier is echter dat deze soldaten gedood zijn door andere soldaten toen ze weigerden op betogers te vuren. Als dit wara is, dan is het de eersdte4e keer (waar ik me bewust van ben) dat  we betrouwbare berichten hebben gezien van barsten in de eenheid van de veuiligheidsdiensten.” Aljazeera liet zelfs een getuige aan het woord met het verhaal dat er driehonderd soldaten zouden zijn overgelopen naar de demonstranten. Pogingen van deze soldaten om burgers te beschermen kwamen echter niet ver omdat de munitie van de soldaten snel opraakte. Alweer: voorzichtigheid met dit soort berichten is nodig, temeer daar Aljazeera openlijk de kant van deze opstand kiest en niet zonder meer betrouwbaar geacht kan worden. JUist mensen die sympathiseren met deze revoltes moeten extra kritisch blijven, juist ook ten aanzien van informatie die de opstand in ene gunstig daglicht plaatst en haar kracht onderstreept of lijkt te onderstrepen. maar alweer: de berichten over verdeeldheid in het leger zijn te hardnekkig om alleen maar als wishful thinking van oppositiezijde weggeschoven te worden.

Ook vandaag gaat de onderdrukking verder. In Deraa hebben veiligheidstroepen een moskee bestormd, tanks zijn nog steeds actief, er zaten sluitschutters op het dak van de moskee; het oude centrum is na een week in de greep van troepen van het regime. Volgens een getuige doodden soldaten vier mensen bij de bestorming, en werden ook drie helicopters ingezet. Volgens het liveblog van Aljazeera zijn er vandaag al zes doden gevallen in die stad. Degenen die in Syrië dag na dag, week na week, voor vrijheid demonstreren, riskeren en betalen daarvoor dag na dag en week na week een gruwelijk hoge prijs.

Advertenties

One Response to Syrië: demonstraties, onderdrukking… en muiterij?

  1. zinneninzuidoost schreef:

    Soms droom ik van veranderingen bij alle landen langs de Middellandse Zee.
    De werkelijkheid voor de bewoners is echter een nachtmerrie
    Verontruste groet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: