23 mei terecht docentenprotest

dinsdag 10 mei

Op 23 mei gaan leraren op initiatief van de groep Leraren In Actie (LIA) actie voeren vanwege de inhoud van de CAO die onderwijsvakbonden met de VO-raad van het middelbaar onderwijs (de ‘werkgevers’ zeg maar, al verfoei ik dat laatste woord) dreigen af te sluiten. Op die dag gaan VO-raad en bonden er weer overleggen, en het LIA vreest dat het voorlopige akkoord dan definitieve vorm aanneemt. Onderwijsbond AOv zegt dat het zover nog niet is. De leden mogen er eerst over beslissen. In welk stadium het overleg nu precies zit kan ik niet beoordelen. Maar het is een goede zaak dat de LIO met actie druk op de ketel helpt zetten, want het akkoord is bepaald onbevredigend. Er is reden tot verzet.

Het akokoord behelost een aantal zaken. Onderwijsondersteunend personeel krijgt er iets bij, hun eindejaarsuitkering gaat wat omhoog. Onbevoegde docenten krijgen twee jaar de tijd om alsnog via ene diploma bevoegd te worden om voor de klas te staan. Maar elke kleine verbeterig ng wordt overschaduwd door een aanslag op de levensstandaard van docenten: de bonden accepteren een nullijn voor de salarissen. Dat zet kwaad bloed, en zeer terecht.

Een opiniestuk van Annelien Jonkman, docente wiskunde in Haarlem, laat iets zien van de redenen voor grote boosheid. De politiek roept om een betere onderwijskwaliteit. “Maar wij zijn al goed. (…) Elke dag halen wij op een afwisselensde, motiverende, kwalitatief goede manier het beste uit elke leerling leerlingen en begeleiden hem naar ene diploma dat in prindipe toegang geeft tot alle universiteiten van de wereld. Meer mogen overheid, inspectie ern samenleving niet van ons verachten. Althans niet voor dit geld.” Over de vraag hoe motiverend veel van het ondr erwijs is, hebben veel leerlingen waarschijnlijk een andere, op ervaring gebouwde, opvatting. En over het idee dat de school mensen vooral diploma’s moet bieden, als toegangskaartjes voor vervolgopleidingen, is bepaald meer te zeggen. Maar de kern van dit sitata ligt elder: we werken erg hard, leveren kwaliteit, en doen dat voor relatief weinig geld. Onderbetaling, dát is hier de reden voor onvrede.

Die wordt aangescherpt door besuinigingen op scholen. Die betekenen dat docenten bepaalde taken moeten blijven verullen als “mentortaken, aanwezigheid bij vieringen, surveilleren bij feesten en vergoeding voor nascholing. Taken die we natuurlijk blijven doen, maar dan onbetaald.” Uit loyaliteit aan werk, school en leerlingen laten docenten zich keer op keer chanteren, maar daar komt een eind aan, zo betoogt Jonkman.

Ze trekt ook interessante vergelijkingen. “Topman Peter Voser van Shell kkreeg dit jaar 12 miljoen euro. Ik neem aan omdat hij de stijgende olieprijzen wel en de dalende niet doorberekent aan de klant. Hij verdient in viereneenhalve dag wat mijn school volgend jaar moet bezuinigen.” Ze vindt het in dit licht onredelijk om van docenten te verwachten dat ze met relatief weinig geld hun zware werk moeten doen. “Mijn beroepsgroep moet zeggen hoeveel geld ze nodig heeft om te voldoen aan de onderwijsbehoeften van een modern land. (…) Als staatsbanken en multinationals dat niet willen financieren en ook de samenleving niet meer geld overheeft voor het onderwijs, moet mij beroepsgroep zich beraden op wat ze voor dit geld kan leveren.” Want zowel bezuinigen als zorgdragen voor onderwijs met hoge kwaliteit, ook aan kinderen bij wie dat zeer grote inzet kost,  dat “is een strijd die je niet kunt winnen. Die strijd gaan we niet aan.”

Ferry Haan komt met een geestverwant kwaad artikel, dat meer specifiek op de op handen zijnde onderwijs-CAO in gaat. Hij wijst er onder meer op dat de onderwijsbonden zich met hand en tand verzetten tegen de inlevering van vijf vrije dagen, maar daaarvoor in ruil de ‘nullijn’ acepteerden. Daarmee verdedigen de bonden met name de belangen van wat oudere docenten. Die geven wellicht inderdaad de voorkeur aan iets meer vrije tijd. “De vrije tijd is veilig gesteld. Ouderen zitten doorgaans in de hogere loonschalen.” Zo’n ramp is de nullijn voor hen wellicht inderdaad niet.

Maar juist voor jonge docenten is een nullijn ernstig. En voor mensen die overwegen om het leraarsvak in te gaan, is het vooruitzicht van een chronisch laag loon ook niet bepaald een lokkertje. Met deze mensen houden vakbonden feitelijk geen rekening. “Zoals bekend is de beloningh in het onderwijs meestal een groot obstakel voor weken in het onderwijs”, zegt Haan. “Een langdurige bevriezing van de lonen is de slechtst denkbare reclame voor werken in het onderwijs.” Het is ook nog eens het derde jaar op rij dat de lonen worden bevroren. En zo’n bevriezing komt wegens de inflatie natuurlijk neer op inkomensdáling.

Haan heeft gelijk dat hij voor afwijzing hiervan pleit. Hij heeft echter geen gelijk waar hij een ruil tussen vrije tijd en loon acceptabel vindt. “Wanneer docenten in ruil voor meer loon een beetje vakantie offeren, dan zou dit ook een stap in de richting van het bestrijden van het docententekort zijn.” Het lerarentekort bestrijden door de werkdruk te verhogen – daar komen minder vakantiedagen toch op neer – lijkt me echter onjuist. Het is, gezien het soort bedragen dat er in de top van de maatschapij voorhanden is, ook volstrekt overbodig. Een strijd voor én meer loon én meer vrije tijd is het waard om gevoerd te worden. De bonden verdedigen vooral de vrije tijd, Haan pleit vooral voor loonstrijd. Dat laatste sluit waarschijnlijk aan bij wat onder docenten leeft, maar het is eenzijdig en te defensief.

Evengoed is het wel belangrijk en positief dat er decenten zijn die protesteren. LIA wil actie gaan voeren, op 23 mei. De groepering roept docenten op om die dagniet voor de klas te gaan staan, en doet daarmee feitelijk een stakingsoproep. Op die dag gaat dan een protestmanifestatie op het Plein in Den Haag plaatsvinden. Daar zullen tafels staan, waar docenten demonstratief examens na kunnen gaan kijken. Ik hoop dat de deelname aan het protest – en ook de solidariteit van leerlingen, en ouders van leerlingen, en van iedereen die prijs stelt op goed onderwijs – aanzienlijk is. Ik hoop vooral ook dat docenten vooral zelf zeggenschap hebben en houden op hun protesten, zowel qua doelstelling als qua actievormen, zodat ze niet door weer een nieuwe officiële vertegenwoordiging binnen de kaders van compromis en aanpassing gemanipuleerd blijven worden. Precies het feit dat de gevestigde bonden niet uitdrukken wat docenten werkelijk ambiëren is, naast de ergernis over loonstop en bezuinigingen, deel van de reden voor dit terechte protest.

Advertenties

One Response to 23 mei terecht docentenprotest

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: