Ook in Tilburg! En meer over plein-acties

zaterdag 4 juni

Ja, de reeks van acties in het kielzog van de pleinbezettingen en actiekompen in Spanje slaat Tilburg niet over! Op 9 juni, om 19.00, verzamelen we ons op het Pieter Vreedeplein in de binnenstad van deze Brabantse stad. Ik hoop op een flinke opkomst, een enthousiaste stemming, enige uitstraling van  de actie… en op een verder vervolg. De ankondiging staat op Indymedia, en op Facebook staat een oproep waar mensen zich ook kunnen aanmelden om deel te nemen. Verdere verspreiding van de oproep is zeer welkom.

De actie staat dus niet op zichzelf. In Spanje begon op 15 mei een grote actiegolf van manifestaties en kampen op pleinen in veel steden. De actievoerders legden een demonstratieverbod rond verkiezingsdag – 22 mei – opgewekt naast zich neer. In Barcelona viel de politie op 27 mei mensen aan die potesteerden tegen plein-ontruiming en het afvoeren van spullen van het actiekamp blokkeerden met een zit-actie. Daarbij vielen gewonden, politie arresteerde enkele mensen – maar het plein kwam snel weer in handen van actievoerders. Nog steeds  gaan acties in Spanje door, en vanuit Barcelona is voorgesteld om op 19 juni staan landelijk demonstraties te houden.

Intussen sloeg de actiegolf over naar andere landen, vooral naar Griekenland. Daar zijn duizenden, nu en dan tienduizenden mensen, bijeen op het Syntagmas-plein in Athene. Ettelijke duizenden anderen houden soortgelijke acties in Thessaloniki en andere steden. De nieuwe beweging is breed en zeer divers, met “veel anarchisten en aanhangers van koning Constantijn II, die in 1974 werd afgezet. Ze roepen ‘dieven, dieven’naar het parlementsgebouw. Veel mensen eisen het aftreden van alle politici.” Aldus de Volkskrant over sfeer en samenstelling van de menigte. Op 29 mei betoogden 100.000 mensen en liepen naar het parlementsgebouw, zo schrijft ROARMAG, een  website die dit soort acties in diverse landen volgt.  

Er is – zo schrijft Griekenland Is Overal – bij delen van links en ook onder anarchisten, kritiek op deze protestbeweging. Er is een linksradicale neiging om zich ervan afzijdig te houden, vanwege der vaagheid ervan, het gebrek aan helder radicalisme, het wapperen met Griekse vlaggen en het zingen van het nationale volkslied. Zulke afzijdigheid is echter misplaatst en kan rampzalig zijn. Het is misplaatst, omdat het miskent hoe werkelijk grote protest-en verzetsbewegingen, en zeker ook revoluties,  ontstaan: vanuit een gemeenschappelijk gevoel van verzet, maar aanvankelijk zónder éénduidige ideeën van een alternatief. Dat er in zo’n proces allerlei onderling strijdige opvattingen naar voren komen, is logisch. Dat mensen die, soms voor het eerst van hu leven, in actie komen hun oude ideeën – bijvoorbeeld gehechtheid aan  de natie, op zich een gevaarlijke illusie – niet meteen kwijt zijn, is ook niet vreemd.

In het proces zelf kunnen zulke ideeën afgeschud worden, als mensen ontdekken dat ze in de weg staan. In dat proces kunnen revolutionaire opvattingen veld winnen als mensen ontdekken dat die opvattingen recht doen bij hun diepste verlangens: radicale verndering, afwijzing van een politiek bestel dat mensen onderwerpt aan een hardvochtig bezuinigings- en privatiseringsbeleid dat de bestaande armoede nog verder zal doen toenemen. En die Griekse vlaggen? Ik lees op weer zo’n informatieve forum-thread op Libcom.org dat daar vaak mee gewapperd wordt door kinderen, nadat ouders zo’n vlag kochten  van een straatarme immigrant. Dat is niet meteen reden om  de beweging als chauvinistisch van de hand te wijzen. Dat er wel elementen van chauvinisme, zelfs van racisme, opduiken is daarmee trouwens niet ontkend.

De afzijdigheid vanuit links is niet alleen misplaats; het kan  een ramp in de hand werken. Juist bij het proces van politieke opgeldering, het  proces dat moet helpen voorkomen dat dit soort acties gedomineerd worden door rechts, door chauvinisme, racisme en het zoeken naar een Nieuwe Leider, is de inbreng van anti-autoritaire revolutionairen enorm belangrijk. Met al hun kritiek, maar op basis van volstrekte solidariteit.

Dat intussen binnen de acties in Griekenland een radicalisering gaande is, blijkt uit verschillende dingen. Betogers hebben vorige week ingangen naar het parlementsgebouw geblokkeerd, en parlementariërs een tijdje lang in hun heiligdom opgesloten. Een dag later werd een regeringswoordvoerder die een toespraak wilde huden op ene partijbijeenkomst,door ene vjftigtal demonstranten belaagd met yoghurt en eieren. De politie hield mensen aan, de groep actievoerders groeide uit tot enkele honderden. Naast de groeiende felheid van actievoerders  was er ook inhoudelijke radicalisme. In een assemblee op het Syntagmas-plein is op 29 mei een verklaring aangenomen waarin om ‘Directe Democratie Nu’ wordt  opgeroepen. Dat is concreter en scherper dan die vage ‘echte democratie’ die in actie-oproepen veelal weerklinkt.

Zo groot als de bewegingen in Spanje en Griekenland zijn, zo omvangrijk is de beweging in Nederland bepaald niet. Al snel waren er wel solidariteitsacties in Amsterdam, van tientallen en en paar keer enkele honderden mensen. De vaart lijkt er daar een beetje uit, maar morgen, 5 juni, is er weer een actie en assemblee op de Dam in Amsterdam. Gelukkig blijven er intussen ook beginnetjes opkomen. Morgen, 5 juni, is er een assemblee in Groningen, op de Grote Markt vanaf 18.00 uur.  In Eindhoven vindt een actie plaats op 11 juni. En er is ook een oproep om in Amsterdam weer de straat op te gaan, eveneens op 11 juni. En nu heeft Tilburg zich dus bij het rijtje gevoegd.

Het is zaak om met deze beginnetjes enthousiast en tegelijk verstandig om te gaan. Enthousiast: we gaan ons niet laten verlammen dat er ‘slechts’ tientallen mensen actie voeren terwijl in Athene tienduizenden mensen samengestrooms zijn, dag na dag. Grote protestbewegingen beginnen vaak klein. De mensen die in Spanje en Griekenland de aanzet gaven, wisten van tevoren ook niet hoe groot de golf zou worden die ze op gang hielpen brengen.

Tegelijk is het verstandig om niet meteen enorm snelle groei te verwachten. De omstandigheden in Spanje en Griekenland zijn wel anders dan hier, en dat maakt wel uit. In Spanje is het vooral de hoge werkloosheid – vooral onder jongeren – die woede opwekt enn het protest scherpte en vaart heeft gegeven. Griekenland bevindt zich al langer in een  acute sociale crisis, met een steed verder verscherpt bezuinigingsbeleid, een golf van privatiseringen bovendien. Tot nu toe waren het daar vakbonden, linkse partijen en anarchistische netwerken die protesteerden. Acties liepen uiteen tot eindeloos herhaalde algemene stakingen van een dag – op 15 juni komt er weer één – , tot  massademonstraties, bezettingen van overheidsgebouwen, straatgevechten en kleinschalige statdsguerrilla-acties. Maar een groot deel van de Griekse bevolking stond erbij en keek ernaar, lamgeslagen door het regeringsbeleid, niet betrokken bij de strijd ertegen. Maar nu is juist onder die bredere bevolkingslaag het actievuur ontstoken, door het Spaanse voorbeeld. Die breedte, gecombineerd met de grote felheid, geeft de Griekse gebeurtenissen een revolutionaire betekenis.

In Nederland is de werkloosheid relatief laag. Dat maakt de situatie anders dan in Spanje. In Nederland is geen sprake van een catastrofale financiële crisis, zoals in Griekenland. Ook hebben arbeiders in Nederland niet grootschalig te maken met loondalingen van vele, soms enkele tientallen, procenten  en dergelijke. Het bezuinigingsbeleid in Nederland is kwaadaardig en bedreigend. Maar het heeft bij lange na nog niet de heftigheid en grofheid van de Griekse bezuinigingen. Dat maakt – gecombineerd met de daar al opgedane strijdervaringen – de situatie in Griekenland anders dan in Nederland.

Ook het gevoel dat een compleet politiek establishment zich tegenover heel brede bevolkingsgroepen heeft opgesteld, en dus collectief vanuit die groepen nadrukkelijk wordt afgewezen, is in Nederland lang niet zo sterk en wijdverbreid. daar komt bij dat. voorzover dit gevoel bestaat, er prlementaire uitlaatkleppen voor bestaan. De SP vertaalt anti-bezuinigingswoede in parlementaire politiek, en de zelfs de PvdA probeert dit. Aan  de andere kat benut ook de Wilders’ PVV het anti-establishments-sentiment Wilders vergiftigt het met racisme  – om er de eigen macht mee te verstevigen, en een rechtse estabishmentsregering mee overeind te houden.

Dit alles maakt dat de leus ‘Echte Democratie Nu’ in Nederland veel minder een breed gevoel  verwoordt dan in bijvoorbeeld Spanje – terwijl anti-bezuinigingswoede nog niet zo groot is als in Griekenland. Een explosieve groei van plein-acties zoals in die twee landen is dan ook een goede ambitie, maar geen erg reeële verwachting op korte termijn. Het gaat in Nederland stroef,  en dat zal niet onmiddellijk veranderen. Dat betekent dat mensen die de acties willen aanblazen, nu extra scherpte nodig hebben, goed op prioriteiten en leuzen moeten letten. Het is van belang precies dáár de nadruk op te leggen wara het bij groeiende groepen pijn begint te doen.

En pijnlijke kwesties zijn er te over, precies rond het op gang komende bezuinigingsbeleid. Komende week staken personeelsleden bij het stadsvervoer: in Amsterdam op 7 juni, Den Haag op 8 juni en in Rotterdam op 9 juni. Dat is een vakbondsprotest tegen aanbesteding van de OV-bedrijven die tot forse bezuinigingen op personeel én op dienstverlening zullen leiden. Bij HTM, het Haagse OV-bedrijf, dreigen bijvoorbeeld 500 arbeidsplaatsen te verdwijnen. In Amsterdam bedraagt het banenverlies volgens een berekening zelfs 1400 tot 1500 arbeidsplaatsen, en dreigen onder meer 30 buslijnen van de 44 geschrapt te worden. Solidariteit met stakers is van belang, via een online-petitie, via deelname aan manifestaties zoals die in Amsterdam en Rotterdam plaatsvinden – net als de petitie gevonden via Socialisme.nl – ,  en uiteraard door rechtstreekse stakingsdeelname van degenen die in deze OV-bedrijven werken.

Maar solidariteit met dit protest dient ook onderdeel te zijn van de eerder genoemde protesten in Eindhoven, Amsterdam, Tilburg, en in de beweging van plein-acties in het algemeen. Ik leus zojuist dat dit in Amsterdam ook geprobeerd wordt. Heel goed! Juist die OV-acties bieden mogelijkheden voor een algemener geluid, een néé tegen het bezuinigngsbeleid als zodánig. Juist die acties openen een mogelijkheid om mensen vanuit verschillende achtergronden bijeen te brengen, ervaringen uit te wisselen, horizontale banden van solidariteit te smeden. Dat is een reden om deze protestvorm, klein als die in Nederland nog is, serieus te nemen en te helpen uitbouwen.

Een tweede reden dienen we daarbij evenmin te vergeten. Het uitdrukking geven aan solidariteit met al die andere protesten – in Griekenland, in Spanje, maar ook Jemen, Syrië, Tunesië, Egypte hoort er wat mij betreft volstrekt bij. Het is dan ook goed om te zien dat er morgen in Amsterdam actie wordt gevoerd in solidariteit met nu weer  de protesten in Griekenand. Zoals vaker aangegeven: tal van fronten, maar in alle welkome veelvormigheid ook, één grote strijd.

Advertenties

One Response to Ook in Tilburg! En meer over plein-acties

  1. Jorein Versteege schreef:

    Toch snappen veel mensen ( en dus werknemers ) niet dat rechtse partijen het slecht bedoelen. In Spanje en Portugal stemt nu iedereen op de rechtse oppositie, omdat de zogenaamde ”socialistische” partijen daar onpopulaire neoliberale bezuiningen doorvoeren. In Portugal hebben de rechtse ”sociaal democraten” net de verkiezingen gewonnen. Ze zullen straks een regeringscoalitie gaan vormen met de conservatieven.

    De ”socialisten” in Portugal zijn keihard verslagen. Wat ik dan niet begrijp is dat men op rechts stemt, terwijl men rechtse handelingen afstraft bij de ”socialisten”. Alsof de rechtse ”sociaal democraten” in Portugal niet rechts en asociaal zullen bezuinigen.

    Het Linkse Blok in Portugal heeft zelfs stemmen verloren. Hoe de stalinistische Portugese Communistische Partij het doet weet ik nog niet. Maar het is duidelijk dat rechts wint, doordat burgerlijk links zeer onpopulair geworden is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: