Revolutionaire golf bereikt Israël

zondag 24 juli

Wie had dát een paar maanden geleden kunnen vermoeden? De revolutinaire golf die doorAfrika, Europa en en vooral het Midden-Oosten rolt, heeft nu ook dat ándere contrarevolutionaire bolwerk in die laatste regio (het ene is Saoedi-Arabië) bereikt: de staat Israël. Ettelijke tienduizenden mensen demonstreerden afgelopen zaterdag in Tel Aviv tegen de regering-Netanyahu. Er zijn tenten, er waren botsingen met de politie. Eén van de leuzen: “het antwoord op privatisering? Revolutie”. Ook riepen sommige betogers de premier op dat hij maar beter kon gaan.

De demonstratie was een climax van een reeks protesten. De aanleiding wordt gevormd door de hoge huren. Een achtergrondartikel op de website 972, een site voor “Indepentend reporting and commentary from Israel & the Occupied territories”, geeft informatie en uitleg waarvan ik in het volgende grif gebruik heb gemakt. Vrijdag een week eerder zetten mensen in Tel Aviv uit protest daartegen tenten op in Tel Aviv. De dagen erop groeide het tentenkamp, en verspreidde de actie zich naar Jeruzalem, Kiryat Shmona in het noorden, Beer Sheva in het zuiden; er waren ook pogingen om leegstaande panden binnen te dringen. De protesten zijn een reactie op stijgende huren, maar erachter ligt afkeer van neoliberaal beleid waardoor bijvoorbeeld in openbaar vervoer niet noemenswaardi geïnvesteerd wordt, terwijl bouwprojecten voor rijken gewoon hun gang gaan.

De regering is nerveus, en uit het rechtse kamp komen al beschuldigingen dat linkse zionisten, maar ook zelfs “anarchistische groepen”, achter het protest zitten. Een rechtse groep die aanvankelijk met het protest meedeed, – om het ongevaarlijk te houden – heeft haar medewerking met verwijzing naar dit soort motieven ingetrokken. Stadsbestuurders steldlen een deadline voor ontruiming van tenten. Autoriteiten vatten de gebeurtenissen duidelijk op als een serieuze bedreiging van de rechtse regering. Netanyahu is geprikkeld, verwijt ministers uit zijn kabinet dat ze hem niet aan ideeën om de huisvestingscrisis geholpen hebben en dat ze de regering in de media onvoldoende verdedigen. Zélf heeft hij de crisis al jarenlang in de gaten gehad, beweerde hij. Tien dagen protest, en een regering die al onderling aan het ruziemaken slaat, vrijwel in het openbaar… dat kan nog interessant worden.

Interessant is intussen vooral de dyamiek van de protesten zelf. De snele uitbreiding ervan, die ik al signaleerde. De eisen en leuzen, die wijzen opeen die anti-regeringssentiment, op een krachtige afkeer van neoliberale prioriteiten, en die daarmee grorte verwantschap vertonen met de protesten in bijvoorbeeld Spanje, waar trouwens de acties een nieuw hoogtepunt bereiken dit weekend in Barcelona en in Madrid. Ook het hanteren van het tentenkamp als actiemiddel doet daaraaan denken. Een aantal leuzen zijn tekenend: “Het volk roept op tot sociale rechtvaardigheid”, “verzorgingsstaat nu”, “gevaar, bouwwerkzaamheden – voor de rijken”, “het volk wil sociale woningbouw”. Ook was als leus te lezen: “Mubarak, Assad, Netanyahu”.”Interessante profetische visie, zo valt te hopen

De beweging tracht geweldloos ter zijn, en zelfs de plitie aan haar kant te krijgen door in te spelen op het feit dat agenten bijvoorbeeld geen vakbond mogen vorme. De politie viel intussen wel degelijk demontranten aan, er bij het protest eind vorige week werden 43 mensen gearresteerd. Tegelijk is het politieoptreden , vergeleken bij wat Palestijnse demonstranten standaard te verduren krijgen, nog tamelijk terughoudend. Of dat zo blijft als de beweging zich uitbreidt en radicaler wordt, is maar zéér de vraag.

Bij het doorzetten van het protest dienen zich wezenlijke vragen aan. De acties worden gedragen door jonge, overwegend Joodse Israelis’s.  Studenten doen mee. En het is buitengewoon bemoedigend te zien hoe binnen de Israelische maatschappi breuken optreden tussen de regeringen het rechtse establishment enerzijds, en delen van de bevolking die rechts te lijf willen anderzijds. De vraag is intussen wel hoe de protestbeweging zich verhoudt tot die ándere breuklijn: die tussen Israëlische bezettingspolitiek en de onderdrukte Palestijnen, buiten én binnen de grenzen van Israel van 1948. Een commentantor op de genoemde site 972 betreurt bijvoorbeeld het feit dat de actievoerders zich niet keren tegen een recente wet diehet oproepen tot een boycot van Israël – een actieiddel dat gepropageerd en gehanteerd wordt uit solidariteit met die Palestijnen – strafbaar maakt. Deze wet, zo wordt terecht gesteld, bedreigt het recht om protest te houden als zodanig, en zou gehekeld moeten worden. Het feit dat een sympathiserend commentator dit gebrek echter nadrukkelijk signaleert is al wel een positief teken.

Vooralsnog gaat het bij deelnemers aan het protesten om jonge mensen die worden aangeduid als ‘middl class’. En Haaretz vraagt zich al af “of Israel’ s middenklasse een landelijke revolutie kan aanvoeren”. Dat een gevestigde krant als Haaretz zo’n vraag naar voren brengt, is al veelbeteknend. En dat juist de jeugd van rijkere ouders z0 in actie komt – eerder was er wel huisve stingsprotest, maa dan veelal van armen – is opmerkelijk. De schrijver van het stuk haalt mensen aan die denken dat de strijd kan verhevigen als nu ook meer marginale groepen in beweging komen en mee gaan doen.

Bij die marginale groepen – en dat vermeldt hets stuk dan weer niet – dienen we met name ook aan Palestijnen te denken. Hun huisvestingssituatie is gemiddeld véél en veel erbarmelijker dan die van Joodse Israeli’s, om over andere vormen van discriminatie en onderdrukking nog maar te zwijgen. Tot nu toe daagt het indrukwekkende huisvestingsprotest de scheidslijn tussen Joodse en Palestijnse bewoners van Israël niet openlijk en zelfbewust uit, en dat is een beperking van het protest.

Maar met een halsstarrige rechtse regering die de actievoerders niet tegemoet komt en tegelijk de Palestijnen en iedereen die voor hen opkomt blijft onderdrukken, zou het doorbreken van die muur wel ens een kwestie van tijd kunnen zijn. Sterker: een begin daarvan is al zichtbaar. Het protest heeft zich al wel uitgebreid tot in de Palestijnse gemenschap; jonge Palestijnen in Tamra, in Galilea, voeren actie. Geen wonder: “55,2 van de Arabische families in Israël die huisvesting nodig gaan hebben, zullen die niet kunnen betalen” , schrijft Haaretz op basis van een NGO-rapport.

Mensen die in grote aantalen samen in actie zijn, leren vaak opmerkelijk snel. We hebben in andere landen gezien hóé snel een atiegof daadwerkelijk tot ene opstand kan uitgroeien. Hoe dan ook, het hudige protest is nu al een buitengewoon bemoedigende ontwikkeling.

Een forum-thread van Libcom.org, gewijd aan protesten die in de meest uitéénlopende landen op gang kwamen na de Tunesische revolutie, bevatte informatie over het protest in Israël. Daardoor werd mijn aandacht erop gevestigd en veel van de gebruikte artikelen heb ik via die thread gevonden. De Nederlandse media zwijgen er over, en ook links negeert de gebeurtenissen vrijwel totaal. Ten onrechte.

Advertenties

One Response to Revolutionaire golf bereikt Israël

  1. NoAlCalcioModerno schreef:

    Laten we hopen dat je daar dan gelijk in hebt, Peter. En dat de scheidslijn met de Palestijnen in ’t verzet eens een beetje verbrokkeld. Voorlopig waak ik voor te veel optimisme. Want de geschiedenis van het linkse Zionisme heeft wel geleerd dat de keuze tussen hen en rechts in Israel altijd niet meer is geweest dan de keuze tussen onderdrukking en nog hardere, meedogenlozere onderdrukking.Er is wat dat betreft nog een gigantische berg te beklimmen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: