Egypte: nieuwe opstand krijgt vaart

dinsdag 22 november

De hernieuwde protesten en straatgevechten in de Egypische hoofdstad Cairo gaan met volle kracht verder. Inmiddels hebben onderdrukkingspogingen van veiligheidstroepen aan zeker 35 mensen het leven gekost. De politie gebruikt volgens berichten een veel zwaarder soort traangas dan tijdens de opstand tegen Mubarak in januari en februari. Maar demonstranten blijven het staatsgeweld trotseren , en zijn na eerder van het Tahrir-plein te zijn verdreven, daar wee teruggekeerd. Ook in andere steden zijn demonstraties en confrontaties, daar vielen honderden gewonden, en in Alexandrië ook een dode. Dit is via nederlandse gevestigde media – berichtgeving van bijvoorbeeld NRC en Nu.nl waar ik me hier op baseer – ook te lezen. Maar er gebeurt veel meer, de intensiteit van de op gang komende nieuwe volksopstand wordt duidelijker als we wat andere bronnen benutten.

EA Worldview , ook eerder dit jaar sterke nieuwsbron, geeft nu in een update goede extra informatie. Demonstraties blijken zich af te spelen in het reeds genoemde Alexandrië – 2000 betogers – , in Suez, Ismailya, Port Said, Al Arish, Minya en elders. Vrouwen spelen een opvallend grote rol op Tahrir, een plek “die meer en meer gaat lijken op het Tahrir van februari”. De gevechten vinden niet zozeer op het plein plaats, maar in omliggende straten. Daarmee zijn de gebeurtenissen niet zomaar rellen, voortkomend uit pogingen van veiligheidstroepen om een demonstratie op één plek te breken. Er is feitelijk sprake van een beginnende stedelijke opstand.

De kansen dat deze opstand resultaat boekt, zijn aanzienlijk, hoe hard de strijd ook zal zijn. Er circueert alweer een oproep om vandaag, dinsdag 22 november, een miljoenenmars te houden in Cairo. Twitter zindert van een account waaro mensen hulp aan bijvoorbeeld gewonde betogers kunne bieden: na 291 tweets had dit account al meer dan 2000 volgers.dat was althans de stand van zaken toen EA Worldview erover schreef, afgelopen middag. Ik heb even gecheckt, en het zijn er nu – nog geen half twee ’s nachts – meer dan 6000. Nee, sociale media maken geen revoluties, de Tsaar werd in 1917 omvergworpen zonder ook maar één Twitter-berichtje. Maar sociale media helpen wel, en ze geven voor waanremers ook indicaties van de kracht van de opstandigheid. Een andere indicatie zien we in de aantallen betogers: op maandagavond 20.000 alleen al op Tahrir, volgens Al Ahram.

Wat is de achtergrond van deze nieuwe revolte in Egypte? Amnesty International bracht juist afgelopen dag een rapport uit dat hierover veel zegt. De machthebbers die aantaden na de val van Mubarak, voeren een uiterst repressief beleid, zo blijkt daaruit. “Leger zet onderdrukking Mubarak voort”, aldus de berichtgeving van Nu.nl hierover. Zo’n 12.000 mensen zijn voor militaire rechtbanken gesleeptg; de noodtgoestgand duurtg voort. Afschaffing van noodtoestand en militgaire tribunalen waren eerder al eisen van demonstranten tegen Mubarak, en op datg punt is niets wezenlijks veranderd.

Wat wél veranderd is, dat is de houding onder de bevolking. Mensen hebben ervaren dat ze, door aanhoudende straatacties, een dictator tot aftreden konden dwingen. Mensen hebben in dat proces de angst overwonnen, en hebben de maanden na februari keer op keer met nieuwe protesten de nieuwe machthebbers onder druk gehouden. De repressie is hniet wezenlijk veranderd, maar heeft niet meer het intimiderende effect uit Mubharaks dagen. Toen de militaire machthebbers dan ook kort gelkeden aankondigden dat ze politieke zeggenschap bleven uitoefenen, ook na komende parlementsverkiezingen, was dit aanleiding voor hernieuwd protest. Grof politie- en legeringrijpen leidde tot straagevechten waarbij betogers effectief terugvochten. Daarmee werd de huidige opstand een feit. Een opvallende rol wordt daarin, volgens het  eerder vermelde bericht in Al Ahram,  trouwens gespeeld oor de zogeheten Ultra’s, groepen voetbalsupporters wiens bedrevenheid in straatgevechten met de politie ook in januari al zo’n glorieuze rol in de val van Mubarak speelden door de politie een flink pak slaag te verkopen.

Eén van de leuzen van het protest nu: “het volk eist het aftreden van de veldmaarschalk”. Dat duidt op Tantawi, na de val van Mubarak naar voren gekomen als nieuwe sterke man, hoofd van de Opperste Raad van Strijdkrachten, de militaire leiding van het land. Eén van de effecten: de regering heeft ontslag ingediend uit protest tegen hoe de militaire machthebbers met de protesten omgaan. Die militaire leiding weigert dat ontslag te aanvaarden. Het establishment is dus weer eens openlijk verdeeld, Dat zegt iets zegt over de kracht van de opstand. Het maakt de kans van slagen ervan ook groter, want een verdeeld establishment is een verzwakt establishment.

Intussen zijn er ook onder de oppositiekrachten belangrijke ontwikkelingen gaande. Dubbelzinnig is, zoals wel vaker, de positie van de Moslim Broederschap. Afgelopen maanden protesteerde die partij – vanwege sterke organisatie grote kanshebber bij komende verkiezingen – niet veel tegen de militaire machthebbers. Samen met die machthebbers vormden ze een soort conservatief blok. Dat is veranderd, nu de militairen zoveel greep op het politieke proces blijven ambiëren dat de aspiraties van de Broederschap er ook door bekneld raken. Dus nemen leden van de Broederschap weer deel aan protesten.

Maar veel demonstranten vertrouwen die Broederschap, en gezien het eerdere aanschurken tegen de militaire leiding is dat wantrouwen niet misplaatst. Een leider van de Broederschap is vandaag door betogers van het Tahrir-plein verdreven, zo meldt de EA Wortldview-update. De Broederschap- heeft in een verklaring wel geprotesteerd tegen de huidige repressie. Als de opstand doorzet, zal ook de Broederschap er waarschijnlijk niet aan ontkomen om deel te nemen, om totaal gezichtsverlies onder de bevolking te voorkomen. Dat geeft de opstand breedte, maar levert tegelijk het gevaar op dat de strijd speelbal wordt van p-olitieke ambities vanuit deze beweging. Voor de linkse en seculiere betogers – ruggengraat van de revolutie, in februari net als nu – blijft het dus oppassen geblazen.

De eerste zorg van revolutionairen zal echter boven alles liggen in de voortzetting en uitbreiding van de beweging op straat, de miljoenenmars die voor de binnenkort aanbrekende dag op de agenda staat, in Cairo maar volgens een bericht op Aljazeera ook in Alexandrië. Zeker zo belangrijk is de vraag op de opstand, net als in februari, ook weer versterking gaat krijgen via stakingen in in bedrijven en instellingen. Gebeurt dat, dan is een werkelijk bevrijdende sociale revolutie een zeer grote stap dichterbij gekomen. Gebeurt dat niet en blijft het bij straatprotest alleen, dan nóg is de kracht daarvan momenteel zo groot dat voorzetting van het militaire bewnd in zijn huidige vorm niet heel erg waarschijnlijk meer is. Alleen door de repressie nog enorm te verhevigen, is de huidige uitbraak van revolutie misschien nog in bloed te smoren – en het is ernstig de vraag of heb bewind daarvoor nog de cohesie en de wilskracht heeft. Een voorzichtig optimisme over het verdere verloop van die revolutie is dan ook niet misplaatst.

Advertenties

One Response to Egypte: nieuwe opstand krijgt vaart

  1. Jorein Versteege schreef:

    De massa’s moeten geen vertrouwen hebben op de militaire regering. Die bestaat uit generaals die Mubarak al sinds 1981 steunen. Zonder zijn generaals had Mubarak nooit 29 jaar kunnen regeren.

    Ik heb mijn twijfels over de zogenaamde ”vrije” verkiezingen die nog moeten komen. Want Egypte is nooit een vrije democratie geweest. De opbouw van een sterke arbeiderspartij blijft een noodzaak. Alleen een partij op een socialistisch programma kan een alternatief zijn op de partijen van de islamieten en de bourgeoisie.

    Mocht Egypte ooit socialistisch worden, dan moet dat Egyptische leger meteen ontbonden worden. Een leger bestaat voornamelijk om een bourgeoisie ( of stalinistische bureaucratie ) aan de macht te houden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: