België: grote staking tegen pensioenplannen

zaterdag 24 december

Onderstaand stuk schreef ik voor de website van Doorbraak, waar het artikel ook al te lezen is.

Op 22 december vond in België een algemene 24-uursstaking plaats in de publieke sector. In het openbaar vervoer – bussen, metro’s, treinen, ook internationale treinen – legden personeelsleden het werk neer. Arbeiders staakten ook in posterijen, op scholen, ziekenhuizen en overheidsgebouwen. De staking was een protest dat vakbonden hadden georganiseerd tegen het bezuinigingsbeleid van de kersverse Belgische regering, met name tegen daarin vervatte aantasting van pensionrechten.

Net als andere Europese staten tracht ook de Belgische staat een keihard bezuinigingsbeleid op te leggen aan de bevolking. Ook de kredietwaardigheid van België  wordt momenteel in twijfel getrokken; die is door Moody’s en Standard en Poor onlangs verlaagd. Ook in België is de staatsschuld hoog. Onenigheid over de aanpak ervan, in combinatie met getrouwtrek over herschikking van bevoegdheden over regio en taalgemeenschappen, had eerder een eindeloze formatie opgeleverd. Toen er dan eindelijk een regering was, wilde die snel doorbijten met bezuinigen. Vakbonden reageerden onmiddellijk. Begin december was er al een demonstratie van 50.000 mensen, en deze week dus een eendagsstaking.

De pensioenplannen van de regering zijn aanleiding voor het arbeidersprotest. De plannen liegen er niet om. Het jaar waarop je met vervroegd pension mag, wordt van 60 naar 62 gebracht, arbeiders moeten ook langer gewerkt hebben voor ze ervoor in aanmerking komen. Voor arbeiders zullen vooral deze concrete verslechteringen een – terecht! – motief zijn om te staken. Voor de vakbondstop geldt nog iets anders. Die klaagt met name dat de pensioenplannen eenzijdig worden doorgedrukt. “De vakbonden betichten het kabinet ervan op eigen houtje te hebben gehandeld en overleg met de bonden te hebben nagelaten.” Vakbondsbestuurders willen in zoiets gekend worden, als overlegpartners behandeld, voor ze eventueel alsnog met allerlei verslechteringen akkoord gaan. Als in zulk overleg sommige verslechteringen worden verzacht, des te mooier! Dan kunnen ze dat laten zien aan hun achterban als resultaat van succesvol onderhandelen. Sociale vrede en erkenning van hun rol als onderhandelingspartner is voor vakbondstoppen doorgaans belangrijker dan een effectieve verdediging van arbeidersbelangen en – rechten. De enigen die dat consistent kunnen, zijn arbeiders zelf, met bondgenoten die wèrkelijk de handen vrij hebben en niet in overlegstructuren zij ingekapseld of politieke ambities voorrang geven.

De staking was qua deelname een gedeeltelijk succes. Het spoorverkeer lag goeddeels plat, hetgeen een land al snel het aanzien heeft dat het door een staking is lamgelegd. Vandaar koppen als “Grote staking legt België plat”. Maar de steun voor de staking was niet overal sterk. Er was een opvallend verschil tussen het Vlaamse en het Waalse deel van het land. “In het Franstalige gedeelte rijdt geen enkele bus, in Vlaanderen 1 op de 10. De luchthaven van Luik is dicht, die in Antwerpen is gewoon open”, aldus de Volkskrant.    Traditioneel is de arbeidersbeweging in het Franstalige deel – met verwaarloosde oude zware industrie – sterker dan in Vlaanderen met haar hypermoderne bedrijfsleven, maar ook met hara rechtse politieke klimaat. Dat zien we kennelijk terug in de stakingsdeelname. De breuklijn van taalgemeenschap en daarmee samenhangende regionale verdeling is één van de belangrijkste obstakels voor effectief arbeidersverzet over de hele linie.

Hetzelfde Volkskrant-artikel meldt ook dat op sociale media met name jongeren zich in grote meerderheid tegen de staking keren. “Ik ben honderden berichten tegengekomen van jongeren die zich verzetten tegen de staking. En maar twee die de staking terecht vinden”, aldus een Volkskrant-correspondent. Het idee van samen-de-schouders-eronder-nu-we-eindelijk-een-regering-hebben is daar kennelijk sterk. Als dit beeld klopt – en de indrukken van een correspondent zijn natuurlijk niet meer dan een aanwijzing – , is het een pijnlijk en gevaarlijk verschijnsel. Als tradities van solidariteit en verzet niet weer worden opgebouwd, dan ondermijnt dat de gevechtskracht van arbeiders in België in hoge mate Het maakt het ondernemers en regering immers des te makkelijker om zich voor te doen als moderniserend, hervormend, toekomstgericht als ze daarbij jongeren aan haar zijde vindt.

Deze zwakkere plekken in het stakingsfront zijn van belang. Ze betekenen werk aan de winkel voor wie effectief verzet op poten wil krijgen. Tegelijk is er het simpele feit dát er een brede en stevige landelijke staking tegen bezuinigingsbeleid is gehouden. Het laat de weerbaarheid van grote groepen werkenden tegenover het bezuinigingsbeleid nog eens zien – in een buur land van Nederland waar een soortgelijk bezuinigingsbeleid al langer huishoudt. Hopelijk brengen die stakende arbeiders in België hun collega’s aan deze kant van de grens eens extra op ideeën.

About these ads

2 reacties op België: grote staking tegen pensioenplannen

  1. Tsja. Ik vind het niet verwonderlijk dat jongeren niet zo sympathiek staan tegenover protest tegen het verhogen van de pensioenleeftijd. (Waarom niet? Gun ik mensen de vrijheid om baas te zijn van hun eigen tijd niet of zo? Wat zit hier achter?)

    Nu ik even bij mezelf te rade ga klopt het dat ik inderdaad niet zo veel vertrouwen heb in solidariteit. Zeker niet als die solidariteit via rechten wordt beschermt. Een recht is, omdat het kan veranderen, geen recht maar een voorrecht, een cadeautje. Waarom zou ik solidair zijn met pensionado’s wanneer ik niet het gevoel heb dat zij zich bekommeren om de belangen van studenten?
    Bovendien is werk geen straf: werkeloos thuis zitten, dat is een straf.
    Terugkomend op het geen vertrouwen hebben in solidariteit , waarschijnlijk is dat de reden waarom ik -en mijn generatie met mij – me zo machteloos voelt. Jezelf in dit systeem enigszins drijvend houden is (als hoogopgeleide gezonde man van halverwege de twintig) vrij goed in je eentje te doen, maar het systeem veranderen lukt niet in je up. Daar is toch echt vertrouwen voor nodig. Vertrouwen in anderen, in de samenleving. Vertrouwen dar er niet is. Daarom drijven we maar machteloos mee, schreeuwen een keer, maar voegen ons dan als brave consumenten. . .

    Interessant voer in elk geval.

  2. [...] eerder op peterstormschrijft.wordpress.com  en doorbraak.eu. Auteur: Peter Storm. Stem of voeg toe [...]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 35 andere volgers

%d bloggers like this: