Antikapitalistische demonstratie Utrecht bescheiden succes

zondag 1 april 2012
 
Het zit erop en het was een bescheiden maar niet onbelangrijk succes. Ik doel op de antikapitalistische demonstratie die gisteren plaatsvond en waaraan ik deelnam. De opkomst was niet groot, maar wel tamelijk divers. De sfeer was goed, levendig en strijdlustig. En… geen politiegeweld deze keer.

De demonstratie vond plaats als onderdeel van een Europese Actiedag tegen Kapitalisme die gisteren in een aantal landen werd gehouden. Anarchistische en aanverwante groepen waren in Nederland de gangmakers. De laatste weken kwam er iets meer draagvlak, en dat was aan de deelname te merken. Doorbraak riep flink op, en ik sprak gelukkig ook kameraden van die groep. Er waren enkele mensen van de Internationale Socialisten (IS), met borden: “One solution – REVOLUTION”, en De Socialist op de arm. Actieve verkooppogingen – de gebruikelijke activiteit van IS-ers op demonstraties – heb ik echter tot mijn lichte verbazing niet gezien. Zelf weten, hoor; ) In Tilburg riepen zowel Vereniging Weldaad als Occupy Tilburg tot deelname op. Ter plekke in Utrecht merkte ik dat ook vanuit andere Occupy-groepen – Utrecht en Ede in ieder geval – mensen naar de demonstratie waren gekomen. Het was vooral door die Occupy-betrokkenheid niet uitsluitend het exclusief anarchistische /linksradicale gebeuren dat dit soort demonstraties te vaak zijn. Dat is een stap uit een isolement, een stap naar verbindingen tussen uiteenlopende netwerken die echter allemaal snappen dat het kapitalisme op de schop moet.
 
Grote áántallen dan vergelijkbare had de bredere ondersteuning echter echter niet opgeleverd. Op het hoogtepunt waren er volgens mij tegen de 200 demonstranten. Het aantal van 250 dat Indymedia noemde lijkt me een overschatting. Die 200 is dezelfde orde van grootte als vorig jaar op Eén Mei, toen het echter veel drukker oogde vanwege de enorme aantallen politieagenten, vooral ME-ers om ons heen. Daar zat een opvallend, en welkom, verschil. Er was politie, met platte pet, meest te voet, een enkele op de fiets, een enkel politiebusje. Heel veel meer dan verkeer regelen deden ze niet. Geen zichtbare ME, geen intimiderende politie te paard. De demonstranten zelf had vanuit de organisatie een strijdbaar maar niet-escalerende houding meegekregen. Politie en gemeente vonden kennelijk dat het slim was om die aanpak te beantwoorden met terughoudendheid, waarschijnlijk ook omdat burgemeester Wolfson de slechte PR die volgt uit wilde politierepressie kan missen als kiespijn. Hoe dan ook, het was erg plezierig om nu eens zonder voortdurednde politieaanvallen ons radicale punt te hebben kunnen maken. Het was ook politiek belangrijk. De angst en stress die kloppartijen zoals vorig jaar inboezemen sdreigt er anders toe te leiden dat demonstraties met radicale inhoud helemaal niet meer plaats dreigen te vinden omdat mensen gewoon afhaken. En inhoudelijk was de betoging beslist niet gematigder dan de Eén Mei-demonstratie. Radicalisme zit in de inhoud, niet in de eerste plaats in de actievorm of in de heftigheid van confrontaties.
 
De demonstratie verzamelde bij Station Overvecht. Daar was eerst een indringende toespraak van een schoonmaker, die vertelde over de lange staking, bedankte voor de solidariteit, en vastbesloten zei dat er gewonnen ging worden op ook. Daarna begon de optocht, herhaalde keren onderbroken door toespraakjes. We kregen onder meer een vurig betoog over woningnood, hoe mensen lekker gemaakt worden met toezeggingen van grotere woning, CV en dubbel glas… om vervolgens te ontdekken dat na renovatie de woning niet meer te betalen was. En onze ellende interesseert de politici “geen ene fuck”. De spreekster betoonde zich ook erg kwaad over de apathie, het vrijwel ontbreken van verzet. Daar is meer over te zeggen, maar dat is niet voor hier en nu. Een volgende speech behelsde een beknopte uiteenzetting van hoe het kapitalisme werkt en hoe nodig is ons daartegen te verweren. Die eindigde met citaten van Marx en diens anarchistische tegenpool Proudhon – citaten die elkaar echter niet weerpraken maar nu eens versterkten. Proudhons uitspraak “eigendom is diefstal” werd weer eens, in passende context, in het zonnetje gezet. En – ik zou het haast vergeten maar het checken van berichtgeving op Indy bracht het in herinnering – nog een andere toepspraak, op het Saklvador Allendeplein, wees ons op het lot van genoemde Allende, president van Chili, vermoord vanwege zijn linkse beleid. In dat prataje weeers de spreker er ook nog op dat het soort IMF-beleid dat nu Europese landen teisterden, in latijns-Amerika al veel eerder ingezte werd. Het beleid verdient hetzelfde antwoord hier als destijd daar: verzet.
 
De optocht vervolgde zich, en er zat flink wat leven in.. Er waren weer allerlei leuzen, sommige vertrouwd maar ook nieuwere vondsten. “Nee, wij gaan de crisis niet betalen!” en “One solution – REVOLUTION!”. Er waren specifiek anarchistische leuzen: “Tegen de verdrukking en de anarchie – voor zelfbestuur en anarchie”, en “Anarchie, klassenstrijd – internationale solidariteit”. Het zijn leuzen waar ik me vaak wat ongemakkelijk bij voel. Niet omdat ik het er niet mee eens ben, want dat ben ik wél. Ik vrees alleen dat dit soort leuzen alleen door mensen die met het anarchisme vertrouwd zijn en er zich in herkennen, begrepen worden. Wie dat niet is – zoals een flink deel van de demonstranten, om over omstanders maar te zwijgen – zal iets van ‘anarchie’ horen langskomen, en – de gangbare clichés in het hoofd – al gauw denken: huh? Aangenomen dat je de leus kunt verstaan, want op een afstand klinkt het nog als ‘allergie’ ook.
 
“Achter de smeris staat het kapitaal – vecht voor je vrijheid, anti-nationaal”, ook zoiets. In de kern wel een juiste leus. Want ook als er geen politie in beeld is blijft de slagzin wél waar. Maar het klonk toch iets minder relevant dan bij sommige andere gelegenheden, het geeft de politie ook wat meer aandacht dan ze verdienen… Maar laat ik het niet overdrijven! Dat mensen via leuzen ook vooral naar zichzelf en elkaar toe iets willen zeggen, hun – onze! – politieke identiteit uit willen drukken – heeft een waarde op zich, ook al zou niemand het snappen. Dan was er nog “geen grenzen, geen naties, stop deportaties” – een terechte oproep om voor een groep die wel heel wrang slachtoffer van het systeem op te komen – en, niet te vergeten, “No more business as usual!”.
 
Een prachtige vondst die ik niet eerder had gehoord was een liedje, op de wijs van “She’ll be coming round the mountain” / “‘k heb een tante in Marokko”. Het gaat zo: “als je de huur niet kant betalen SLUIT JE AAN (2 x), als je je huur niet kan betalen, je huur niet kan betalen, als je de huur niet kan betalen SLUIT JE AAN”. En dan, in plaats van die huur, steeds andere zinnetjes: “als je school niet kunt betalen”.. “Als je baas niet wil betalen”..  “Als je kotsen moet van Rutte”“als je Wilders wel kunt schieten”… en dan steeds: “SLUIT JE AAN”. Met zoiets door een druk winkelcentrum hééft gewoon iets, dan communiceren we niet enkel met elkaar maar met bredere groepen die net zozeer door kapitalistische crisis geraakt worden als wijzelf.
 
De optocht werd ook steeds beweeglijker. Allemaal door de knieën, langzaam omhoog komen, eerst zachtjes “A-Anti-Anticapitalista” en dan steeds harder, dat soort vrolijke dingen. Eén keer trokken we zelfs, na luid aftellen, een sprintje over de straat. De toekijkende agenten, die voor ons stonden, moesten zich haastig uit de voeten maken, één politiefietsje belandde tussen de demonstranten en werd aan de agent overhandig. Toch een vleugje confrontatie, haha, maar er werd keurig afgeteld, het werd geen begin van een rel, niet wat ons betrof en ook niet wat de politie betrof.
 
De tocht vervolgde haar weg naar het eindpunt bij het Lucas Bolwerk. Daar waren nog enkele praatjes, ik heb ene handvol zinnen gesproken over hoe Éuropa” als smoes gebruikt wordt om bezuinigingen aan ons te verkopen, hoe nodig is om ons te verweren, en om dat samen en wereldwijd te doen, en hoezeer ergens tegen zijn tegelijk ook ergens vóór zijn inhoudt: vóór een wereld die we samen besturen en inrichten, in vrijheid. Naast het houden van een praatje en het meedoen met leuzen roepen, was ik tijdens de hele actie ook vooral bezig met het uitdelen van een nieuw krantje, waarin we proberen belangenstrijd en anarchistische opvattingen te verbinden. Het is door enkele mensen waaronder ikzelf de afgelopen weken in elkaar gezet, en “Strijdschrift” is de naam. Enkele honderden exemplaren hebben via de demonstranten – waarvan een aantal gelukkig een handvol meenamen om zelf verder te verspreiden – hun weg de wijde wereld in gevonden.
 
Na de toespraken volgde een ‘People ’s Assembly’, een soort gezamenlijke brainstorm om actie-ideeën uit te wisselen. Dat werd erg divers: van een oproep om met roken te stoppen omdat de grote tabaksmaatschappijen niet te steunen, tot een suggestie – van mij – om nu al na te denken over een Mei 2013, om dan te doen wat dit jaar in de VS al geb probeerd wordt: een algemene stakingsoproep lanceren en daar handen en voeten aan geven.
 
Daarna werd er nog gezellig nagepraat, er was eten en drinken, er waren kraampjes van de Kritische Studenten Utrecht, de Rooie Rat, Grenzeloos. En geleidelijk aan maakten de mensen uit Tilburg, Breda en Nijmegen – die samen in een bus waren gekomen – zich op voor een ontspannen maar na een dag toch ook wel welkome terugreis.
 
De actie was over het geheel genomen zeker geslaagd. Media-aandacht was er weliswaar nauwelijks. Nieuws.nl had wél aandacht voor een treurige nazi-mars van 25 NVU-ers in De Steeg, maar over de demonstratie van 200 antikapitalisten in Utrecht kon ik daar niets vinden. Maar we demonstreren niet voor de media. We hebben weer laten zien dat demonstreren met een radicale inhoud mogelijk is, dat daarvoor niet enkel de usual suspects komen opduiken maar ook mensen met andere achtergronden dan de gebruikelijke, en dat zoiets niet onvermijdelijk in een politierel hoeft te eindigen ook. Hopelijk moedigt dit alles nieuwe activiteiten in deze richting verder aan.
Advertenties

9 Responses to Antikapitalistische demonstratie Utrecht bescheiden succes

  1. spiritof36 schreef:

    yow peter,

    ben het echt niet eens met je schatting. Vorig jaar was de stoet gewoon veel korter. Klopt dat aan het begin we rond de 200 (of 250) zaten. Maar toen we eenmaal in het centrum waren, waren het er mínstens 300. Zie bijvoorbeeld dit filmpje http://www.youtube.com/watch?v=bESpb-Dplec. Deze schatting deelden mensen ook met mij ter plekke.

    Zo, en nu ga ik de rest van je artikel lezen ^^ Moest t ff kwijt 😉

    • peterstorm schreef:

      Ey spirit: )
      Kan best dat de stoet nu iets langer was dan vorig jaar 1 mei. Kan best dat we toen onder de 200 zaten, en nu rond de 200… Maar ik denk dat de neiging om standaard wat te hoog te schatten vrij wijd vervbreid is in onze kringen. Misschien dat ik die neiging wat overcompenseer door inderdaad aan de lage kant te gaan zitten hoor. Maar mij kost het daadweerrkelijk al moeite om gisteren 200 demonstranten te ontwaren (en 250 aan het begin al helemáál niet). Wellicht dat na mn gebit nu mijn ogen eens een remake verdienen?

  2. M31 schreef:

    Mooi verslag, maar klein foutje bij het volgende: “Tegen de verdrukking en de anarchie – voor zelfbestuur en anarchie”. Wat ik ook een goede slogan vond was: “Geen bazen en politici, voor zelfbestuur en anarchie”.

    • peterstorm schreef:

      Hahah, domdom, moet natuurlijk zijn: “Twegen de verdrukking en de apathie, voor zelfbestuur en anarchie”. Dank voor de correctie. k Zal het tzt, als er geen reacties meer binnenkomen, aanpassen in de tekst.

  3. mike schreef:

    Heb ook deelgenomen aan deze demonstratie, en ik kan het niet eens zijn met je typeringen ‘succes’, laat staan ‘tamelijk divers’. Op zich is het mooi dat er een linksradicale demonstratie met zo’n 200 mensen plaatsvindt. Toch valt dat aantal natuurlijk vreselijk tegen, als je bedenkt dat de laatste tijd door rechts het zwaarste sloopwerk op werknemersrechten en sociale wetgeving sinds decennia wordt doorgevoerd. Over de demonstratie in Utrecht zou je kunnen zeggen: iets is beter dan niets, maar het blijft om te janken hoe weinig verzet er in Nederland bestaat. En voor wie was deze demonstratie eigenlijk een succes? Voor de deelnemers, omdat men er in slaagde ongeschonden van punt a naar b te lopen?

    Tamelijk divers vond ik het al helemaal niet. Ik kan me moeilijk voorstellen dat er vanuit omstanders veel aandrang bestond om een eindje mee te lopen in de wandeling van de 200 veelal ijverig sjek (met of zonder wiet) rokende, in het zwart gehulde ‘usual suspects’ van de linkse actiebeweging. Al helemaal niet als er om de minuut sectarische slogans worden geschreeuwd tegen de politie, dat men ‘anarchie’ wil, of misschien wel de fraaiste: “wij zijn het proletariaat”.

    Als je interesse hebt in verbreding of zich spontaan aansluitende omstanders, dan moet je zorgen dat je demonstratie er anders uitziet, andere sprekers heeft, andere slogans roept – sowieso moet de organisatiebasis van de demonstratie dan een stuk breder zijn. Als dit allemaal niet lukt, vergeet dan de mooie woorden over verbreding en het erbij betrekken van het publiek maar. Dan gaat het dus vooral om het in stand houden en verstevigen van de eigen structuurtjes en het laten zien dat je als beweging nog bestaat. Een stuk bescheidener, niks mis mee, maar wees daar dan gewoon eerlijk over.

  4. Tommy Ryan schreef:

    Dag Peter, ik heb even wat foto’s bekeken en wat koppen geteld. En naar mijn schatting waren er op het begin zo’n 250 deelnemers, maar naarmate wij het centrum bereikten was dit aantal denk ik rond de 300 of net iets er boven.

    Ik ben zeker ook niet voor jezelf groter doen lijken dan je werkelijk bent, maar kleiner vind ik ook zonde 🙂

    Groetjes!

  5. dre schreef:

    Beste Peter,

    Het feit dat omstanders en niet-anarchisten onze leuzen niet begrijpen of zelfs afschrikt vanwege hun cliché denken, betekent
    niet dat wij onze leuzen niet mogen uitdragen. Je strijd voor anarchie of niet.
    gr, dré

  6. Ik heb wat filmpjes, gemaakt op de demonstratie, op mijn youtubekanaal geupload. http://www.youtube.com/channel/UC_ri9yhyVMYN_e-nPi6YgVA?feature=mhee

    Met groet,

    Occupied Paddestoel

  7. peterstorm schreef:

    @Dylan nogmaals, en @Tommy: ik vermoed dat jullie gewoon gelijk hebben, en dat ik de aantallen inderdaad heb onderschat. Ik was vooral op de manifestatie bezig met het aantal (dat toen niet meer op hety hoogtepunt was), onderweg (toen er waarschijnlijk de meeste deelnemers waren) wat minder.
    @dre: zeker mogen we onze leuzen uitdragen, en het is nodig om voor anarchie te strijden. Mijn punten beogen alleen wat aandacht voor hoe je dat laatste zo effectief mogelijk doet. En zoeken naar communicatievormen die begrepen worden, die door het cliche denken heen kunnen breken, hoort daar mijns inziens bij. Het is geen kwestie van wat wel of niet mag , maar van wat wel of iets minder verstandig is. Iets roepen waarvan je weet dat het niet wordt begrepen, is geen handige communicatie. Natuurlijk: als communicatie met omstanders niet de inzet is, dan is het roepen van leuzen die voor de meeste omstanders onbegrijpelijk zijn geen probleem. Maar dan roepen we die leuzen dus voornamelijk voor onszelf en voor elkaar. Niets mis mee op zichzelf, maar ik zoek naar iets méér dan dat. In die zin deel ik wel iets van wat Mike naar voren brengt, al vond ik niet dat daar nu in mijn verslag de nadruk moest liggen.
    @Mike: ik ben het voor een flink deel met je eens, maar ik zag dus wél tekenen van bredere samenstelling, et name de deelname van mensen uit Occupy-kringen. Alleen al vanuit Tilburg was dat een handvol. En ja, soms is wat een demo met deelnemers zelf doen óók onderdeel van de afweging succes/ mislukking. Mij viel op hoe opgewekt veel deelnemers na afloop waren. JUIST ook die Occupyers uit Tilburg hoorden bij die enthousiastelingen-na-afloop. Ook dát is iets waard. Waren zij afgeknapt, dan kwamen ze moeilijker naar ene volgende demo. Nu is de drempel eerder verlaagd. Bescheiden winstpunten, – zoals ik ook spreek van een bescheiden succes en niet van een overweldigend succes, – maar wel winstpunten.
    @Allemaal: dank voor de betrokken reacties!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: