Staking buschauffeurs Den Haag: mooi!

donderdag 5 juli 2012

Gisteren en vandaag staakten buschauffeurs tegen de aanbesteding van het gemeentelijke OV, en de uitholling van arbeidsvoorwaarden die buschauffeurs daarvan vrezen. De actie begon als wilde staking. Maar al snel nam de vakbond de staking over, en werd een felle strijd in de voor directies zoveel prettiger banen van onderhandelingen geleid. De staking is intussen voorbij. Maar het conflict rond de aanbesteding is niet uit de wereld. Intussen valt er over de strijd tot nu toe best het één en ander te leren.

Opvallend was gisteren de grote kracht die de staking uitstraalde. Buschauffeurs staakten niet alleen, maar sloegen ook aan het blokkeren. Nu.nl schreef: “Ze zijn met bussen naar het hoofdkwartier van vervoersbedrijf HTM in het centrum van de stad gereden. Er staan zo’n 60 bussen in de straten in de omgeving. Ze blokkeren ook de nabijgelegen trambaan, waardoor diverse lijnen zijn gestremd.” Dat was gisteren. “Naast een staking werden vanmiddag op de Fluwelen Burgwal, het Spui en de Kalvermarkt ook blokkades met bussen opgeworpen, schreef de NRC. Actievoerders deden nog een stap, volgens het al aangehaalde Nu.nl-bericht. “Sommige buschauffeurs hebben hun bus achtergelaten zijn zijn naar het nabijgelegen Centraal Station gelopen. Ongeveer 30 buschauffeurs staan daar op de tramrails. Ze willen daarmee de druk op de directie opvoeren, maar ze doen dat ook omdat ze het jammer vinden dat de trambestuurders hun buscollega’s niet steunen en blijven rijden.” Druk op de directie opvoeren, solidariteit zoeken bij collega’s: we zien hier directe actie van arbeiders in volle werking. De NOS meldt trouwens dat er trambestuurders waren die meestaakten. Politie was ter plaatse, regelde het verkeer maar liet de stakers verder met rust. HTM wist niets beters te bedenken dan de busdiensten voor de rest van de dag maar te schrappen. Het bedrijf zei volgens het geciteerde NOS-bericht “totaal verrast” te zijn door de actie, en “geen idee te hebben waarom de werknemers staken”. Haha.

Intussen is echter de vakbond opgedoken, Abva Kabo FNV om precies te zijn. Die nam de staking over. Dat klinkt gunstig: stakers kunnen nu aanspraak maken op de stakingskas van de bond, en zijn iets beter ingedekt tegen represailles vanuit de directie. Maar de betrokkenheid van de bond betekent dat dáár ook de regie komt te liggen. Gisteravond was er al een gesprek van een delegatie van stakers met de directie, en vandaag sprak wethouder Smit met een “delegatie van de bonden”, aldus de NOS. Met de bondsregie kwam ook de nadruk te liggen op onderhandelingen. Arbeidersstrijd was tot vakbondsstrijd omgevormd, en daarmee flink verzwakt. Over resultaten moesten de stakers dan wel worden geïnformeerd, waardoor er donderdagochtend feitelijk weer enkele uren gestaakt werd. De directie kneep-em kennelijk. Weliswaar ging ze er van dat er weer gereden zou worden. Maar de NRC schrijft daarover: “Volgens de zegsman heeft HTM met de chauffeurs afgesproken dat de chauffeurs daarna weer aan het werk gaan. ‘Maar dit was ook een wilde staking, dus het is nooit helemaal te garanderen dat dit ook gebeurt’, aldus de woordvoerder.” Haha, inderdaad! Maar intussen zijn de bussen echter weer gaan rijden.

Wat is de uitkomst? Dat is niet helemaal duidelijk. De aanbesteding, van waaruit HTM samen met Qbuzz een gezamenlijk bedrijf HTMbuzz vormt, staat ogenschijnlijk onwrikbaar vast. Maar arbeiders hebben volgens de directie van HTM niets te vrezen wat arbeidsvoorwaarden betreft. Voor de komende zeven jaar hebben ze volgens de CAO een baangarantie, aldus die directie. “De chauffeurs eisen dat ze die baangarantie zwart op wit krijgen”, schreef de NOS. Dat doet vermoeden dat het niet zo overduidelijk in de CAO staat als de HTM het doet voorkomen. Bovendien: baangarantie is één ding, maar hoe staat het met de arbeidsvoorwaarden van die banen in de komende tijd? Logisch arbeiders de zaak helemaal niet vertrouwen en zijn gaan staken. Geruststellende taal over de gevolgen van neoliberaal beleid – waar aanbesteding een onderdeel van is – blijkt keer op keer gebakken lucht. Arbeidsvoorwaarden brokkelen toch af, service wordt uitgehold, prijzen stijgen. Waarom zouden de chauffeurs in Den haag de directie op haar geruststellende woord geloven?

De staking is dus voorbij maar de angel is niet uit het conflict. Het is echter zaak dat dit conflict uitgevochten wordt als strijd, strijd en nog eens strijd – en niet als strijd, gevolgd door overleg en daaraan ondergeschikt gemaakt. Er valt over het doorgaan van aanbesteding niet veel te onderhandelen. Het gaat door, of het gaat niet door. Omdat directie en gemeentepolitiek kennelijk persé wil doorzetten, zal er een frontale krachtmeting nodig zijn om dit te beletten. Dat arbeiders bereid zijn de strijd aan te gaan en hard te voeren, is uit de wilde stakings- en blokkadetaferelen ruimschoots gebleken.

De chauffeurs kunnen bovendien bogen op iets van een strijdtraditie tegen de aanbesteding. Er is half mei namelijk ook al een keer gestaakt, en ook die actie was wild. Toen ging het tegen de dreiging van de aanbesteding die inmiddels realiteit is geworden, zolang nieuwe strijd die realiteit niet verdrijft. “Een uur lang lang blokkeerden ze met 70 stadsbussen de kruising Kalvermartkt-Spui in het centrum van de Haagse Binnenstad. Ook het Prins Bernhardviaduct en de Amsterdamse Veerkade werden enige tijd geblokkeerd.” Dat schreven Autonomen Den Haag, waarvan mensen langs waren gegaan om solidariteit met de stakers te betonen, en met stakers aan de praat te raken. Goede zaak! Het stuk schrijft er nog bij: “Wij zijn blij dat de chauffeurs het heft in eigen hand nemen en tot wilde acties overgaan en zich niet laten terughouden door de vakbond. Wij zijn blij dat de chauffeurs zichzelf organiseren en wij hopen dat er meer van dit soort acties volgen in andere sectoren die bedreigd worden door bezuinigingen en privatisering.” Ik deel die vreugde, en ik deel die hoop. Hulde aan die busstakers van Den Haag!

4 reacties op Staking buschauffeurs Den Haag: mooi!

  1. Will zegt:

    Alleen jammer dat mijn grootmoeder van 82 vanuit het Leyenburg ziekenhuis niet meer naar huis kon. Deze onaangekondigde actie trof de allerzwaksten in de samenleving die zich niet hebben kunnen voorbereiden op alternatieven en geen taxi kunnen betalen. En dat vanwege een angst dat na de aanbesteding arbeidsvoorwaarden slechter kunnen worden zonder dat hier al een echte aanwijzing voor is. Maar de heren en dames hadden hun dagje in de zon.

  2. In zijn bijdrage over de staking van de buschauffeurs schrijft Peter onder meer het volgende: “Gisteren staakten buschauffeurs tegen de aanbesteding van het gemeentelijke openbaar vervoer, en de uitholling van arbeidsvoorwaarden die buschauffeurs daarvan vrezen.”
    Opvallend was de vastbeslotenheid die de buschauffeurs in deze staking uitstraalden. “De actie begon wild en ze staakten niet alleen, maar blokkeerden ook de trambaan om de trambestuurders over te halen mee te doen. Druk op de directie opvoeren, solidariteit zoeken bij collega’s: we zien hier directe actie van arbeiders in volle werking en trambestuurders die meestaakten”.
    “Heel snel dook de vakbond AbvaKabo op. Die nam de staking over. Maar de betrokkenheid van de bond betekent dat dáár ook de regie komt te liggen. Met de bondsregie kwam ook de nadruk te liggen op onderhandelingen. Arbeidersstrijd was tot vakbondsstrijd omgevormd, en daarmee flink verzwakt.”
    Peter brengt hierbij niet alleen zijn solidariteit tot uitdrukking met de strijd van het openbaar vervoer, maar hij levert een interessante bijdrage aan de discussie over de strijd, zoals die gevoerd is

    Belangrijk zijn echter met name twee punten om te onderstrepen:
    – onze solidariteit met de strijd van de arbeiders van het openbaar vervoer de behoefte haar te versterken door de uitbreiding naar andere arbeiders: “solidariteit zoeken bij collega’s” Natuurlijk solidariteit zoeken bij collega’s, maar de noodzaak tot solidariteit moet niet louter gericht zijn op collega’s, maar ook op andere delen van de arbeidersklasse die getroffen worden door aanvallen op hun inkomen. In zin kan ik me helemaal vinden in de wat K.Fotia schrijft op de site van de ASB “Onderlinge steun tussen diverse groepen arbeiders versterkt elkaars zelfvertrouwen en kan een conflict meer slagkracht geven. Het voorkomt isolatie en biedt daarbij een breder perspectief dan alleen een specifiek werkvloerconflict, het overstijgt de hokjes waarin het kapitalisme ons opdeelt.” Onder de leuze “hun strijd is onze strijd” zal de arbeidersklasse tot het besef moeten komen dat het geen strijd is van het openbaar vervoer, van de metaalarbeiders, van de werklozen, enzovoort, maar dat het een strijd is van de arbeidersklasse tegen gevolgen van de loonarbeid, als een centrale kwestie in de uitbuitingsverhoudingen die het kapitalisme ons oplegt.

    – de noodzaak de rol van de vakbonden te doorzien: “de vakbond AbvaKabo (….) nam de staking over. De arbeidersstrijd was tot vakbondsstrijd omgevormd, en daarmee flink verzwakt.” Door de overname van de staking door de FNV werd de strijd niet flink verzwakt. Ook dit punt wordt door K.Fotia duidelijker en radicaler uiteengezet: “Als arbeiders zelf de druk op voeren is de vakbond er als de kippen bij om deze acties over te nemen en in te perken in haar kaders. (…..) Meestal wordt de strijd dan langzaam maar zeker afgebouwd tot er weer een situatie van overleg met de bazen ontstaat, waar de vakbondsbureaucraten rond de tafel kunnen gaan zitten om ‘namens’ de arbeiders water bij de wijn te doen. Dit vereist dat de vakbond haar leden kan disciplineren. In feite fungeert ze als een soort ketel voor sociale conflicten.”
    Het is niet voldoende om de vakbonden toe te dichten dat ze de regie overnemen. Door de overname van de staking van de buschauffeurs door de FNV werd de strijd niet flink verzwakt. Door hun overname werd de strijd op een dood spoor gezet en de nek omgedraaid. Maar daarvoor bestaan de vakbonden: ze zijn een instrument van de staat, die tot taak heeft de sociale vrede te bewaren en, als dat niet, lukt de rol van brandweerman te spelen in de rijen van de arbeidersklasse, als die de strijd opneemt. “De spontane actie van het kantinepersoneel van de VU (bij de strijd van de schoonmakers) en hun intersectorale karakter pasten dan ook niet in de FNV-logica en de rem van ABVAKABO leiding was hier dan ook te verwachten.”

  3. […] stuk is eerder verschenen op Rooieravotr van Peter Storm. Stem of voeg toe aan:FacebookE-mailPrintGerelateerde […]

  4. […] (Peter Storm) Gisteren en vandaag staakten buschauffeurs tegen de aanbesteding van het gemeentelijke OV, en de uitholling van arbeidsvoorwaarden die buschauffeurs daarvan vrezen. De actie begon als wilde staking. Maar al snel nam de vakbond de staking over, en werd een felle strijd in de voor directies zoveel prettiger banen van onderhandelingen geleid. De staking is intussen voorbij. Maar het conflict rond de aanbesteding is niet uit de wereld. Intussen valt er over de strijd tot nu toe best het één en ander te leren. […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: