China: protesteren met opvallend succes

1 augustus, 2012

woensdag 1 augustus

Onderstaand artikel schreef ik voor Doorbraak waar het – voorzien van plaatjes en een paar extra links – ook te vinden is.

China is een land met forse economische groei. China is tegelijk ook een land met explosieve sociale tegenstellingen, die hard worden uitgevochten. DE groei valt momenteel, als onderdeel van wereldwijde crisis, terug. De tegenstellingen worden daarmee nog explosiever. Degenen die de gevolgen van de groei-inspanningen moeten ondergaan, de mensen die de groei met hun laagbetaalde arbeid mogelijk maken of gevaar lopen door vervuiling die met investering gepaard gaan, laten niet bepaald over zich lopen. Die strijd is fel – en herhaaldelijk opvallend succesvol. Lees de rest van dit artikel »


Van Griekenland tot Vietnam, het kapitaal krijgt nergens rust

16 juli, 2011

Zaterdag 16 juli

Hoe zwaar is momenteel het leven van ondernemers en door bezuinigingen geobsedeerde regeringen! Griekenland gaat wellicht bankroet. Rond Italië’s financiën wordt bezorgd – en hebberig – gespeculeerd, al lopen meningen over de ernst van de zaak uiteen  . De kredietstatus van Ierland is door een beoordelingsbureau tot ‘junk’ verlaagd , oftewel: geld uitlenen in die richting en dergelijke wordt niet bepaald aangeraden. Topberaad van EU-ministers over de schuldencrisis legt voornamelijk meningsverschil bloot. Intussen laten heel veel buitengewoon boze mensen in Griekenland zien – en voelen – wat ze van het bij de crisis horende bezuinigingsbeleid vinden, zoals je bijvoorbeeld in een verslag van Jelle Bruinsma over de stakingsdagen 28 en 29 juni kunt lezen. Het leven voor ondernemers en ondernemerskabinetten is wel eens makkelijker geweest. Lees de rest van dit artikel »


Indrukwekkende bijeenkomst over arbeiders China

9 april, 2011

zaterdag 9 april

Inmiddels ruim een week geleden is het alweer: een buitengewoon interessante en indrukwekkende informatiebijeenkomst die ik bijwoonde in Nijmegen. De organisatie was in handen van Doorbraak en de Anarchistische Groep Amsterdam (AGA). Het onderwerp was: arbeidersstrijd in China, in het bijzonder de stakingsgolf die in voorjaar en zomer 2010 in een hele reeks vestigingen van autobedrijven plaatsvond. Hieronder wat indrukken, gedachten, met enkele leestips erin verwerkt.

Lees de rest van dit artikel »


China: protest, onvrede, hervormingen, klassenstrijd

17 maart, 2011

Geen jasmijn-revolutie vooralsnog in China, dat is intussen duidelijk. Tegelijk is er voor de Chinese heersers bepaald geen reden om opgelucht adem te halen. Hun veel geventileerde zorg over de ‘stabiliteit ‘is bepaald niet misplaatst. Het is te hopen dat ze daar binnenkort méér redenen en minder grip op krijgen. Intussen is er in Nederland binnenkort een tweetal gelegenheden om  meer te weten te komen over verzet in dat land. Maar eerst die Jasmijnrevolutie die niet kwam.

Op 19 februari was er opeens een oproep op internet om de dag erop in 13 Chinese steden te protesteren met leuzen tegen werkloosheid en armoede, voor huisvesing en rechtvaardigheid. Prompt arresteerden de autoriteiten her en der mensenrechtenactivisten. Op de dag zelf kwamen in enkele steden – Peking, Shanghai, Guangzhou en Harbin – kleine groepen  waren komen opdagen. Politie greep snel en maakte ana de acties een einde, soms door middel van arrestatie. Volgens een verslag op de website China Geeks waren heel veel van de mensen die waren komen opdagen eerder nieuwsgierigen, journalisten en dergelijke dan echt actievoerders. Mensen wachtten vooral of er iets ging gebeuren. Er kwam steeds meer politie, wat geduw, getrek , iemand wiens mobieltje door politie in beslag werd genomen, wat geschreeuw tussen politie de auteur. Na een uur gingen mensen weer weg. “Ik blijf me verbazen over het vermogen van Pekings politie om uit te gaan van niets en er een gebeurtenis van te maken”, merkt de schrijver op. Wat het ook was, een Jasmijn revolutie – het etiket waaronder de protesten, naar Noordafrikaans voorbeeld, waren aangekondigd – was het niet.

De weken erop zette de zenuwenoorlog tussen autoriteiten en internet-activisten zich voort. Een soortgelijke oproep leidde op 27 februari tot soortgelijke gebeurtenissen als een week ervoor: een groep van 200 mensen in Shanghai,  enkele arrestaties in Beijiing, politie die er sowieso bovenop zat, ook waar geen betoger  te bekennen was en af en toe ruw optrad waar ze wel protesterenden meende waar te nemen. Op 6 maart was in Peking, waar de autoriteiten na een oproep wederom protest vreesden, vooral erg veel politie  erg nadrukkelijk aanwezig.

Tot een protestbeweging op de straten van China’s grote steden hadden de mysterieuze internet-oproepen, volgens berichtgeving ook van buiten China afkomstig, niet geleid. Wel tot aandacht voor de vraag of een opstand zoals in Arabische landen in China waarschijnlijk was. Veel commentaren dachten van niet. Een blogger op Aljazeera erkent dat mensen wel klagen en over van alles ontevreden zijn. maar dat zijn mensen in de VS ook. Revolutie in China stata niet direct op de agenda, is de conclusie daar. “De meeste mensen hebben eten, onderdak, kleding, de basisdingen – en ze herinneren zich de tijd toen het in China veel armoediger was.” Bovendien in revolutie in 1989 al geprobeerd, zonder succes. De mensen aan de top “hebbben hun lesje geleerd en  ze zullen zaken nooit meer zo uit de hand laten lopen.” De vraag  – niet gesteld in het blogstuk – is echter of ze dat onder alle omstandigheden kunnen: ik vermoed dat Mubarak ook vastbesloten was om dingen niet uit de klauwen te laten lopen na de val van zijn collega Ben Ali.

Nu is het wél zo dat de Chinese heersers stevig in het zadel zitten en greep op de maatschappij hebben. De gegroeide welvaart speelt daarin een rol, al leidt de ongelijke verdeling ervan tot onvrede waarvan ook de leiding weet dat die tot uitbarsting zou kunnen komen. De Chinese staat heeft intussen diverse methoden om dreigingen van priotest het hoofd te bieden. Er is verregaande staatscontrole, met waarlijk ontzagwekkende aantallen camera’s om de straten en de mensen daar in de gaten te houden. Alleen al in Peking hangen er 400.000.

Maar de Chinese heersers doen ook iets anders. Ze openen beperkte vormen van participatie aan het politieke proces. Met democratie als doel  – zeggenschap van de bevolking over de maatschappij – heeft dat weinig te maken. Het idee is veeleer dat mensen die het gevoel krijgen bínnen het systeem mee te mogen praten, hun onvrede niet omzetten in acties die het systeem zelf beginnen te bedreigen. Bovendien kan gekanaliseerde kritiek vanuit de bevolking ook helpen om al te ernstige gevallen van inefficiency en corruptie op te sporen en te bestrijden. Door met aldus geventileerde grieven iets te doen versterkt het bewind ook de legitimiteit ervan, die immers nog steeds gebouwd is rond het beeld dat het hier een Vólksrepubliek betreft. Er is bijvoorbeeld hier en daar sprake van verkiezingen met meerdere kandidaten. Dat gebeurt al voor plaatselijke bestuursorganen, en vindt ook plaats voor lagere organen van de Communistische Partij.

Intussen riep premier Wen Jiabao burgers op toch vooral hun klachten tot uiting te brengen. daarvoor bestaat zowaar een landelijk petitiebureau. “Wij zijn de regering van het volk, en onze macht is ons toevertrouwd door het volk”, zei hij. Maar op de Chinese versie van Twitter zei iemand: “Zou Wen niet meer beworgd  moeten zijn over hoe wetten en regels worden uitgevoerd?” Scepsis is ook passend. Klachten ontvangen haalt wat druk van de ketel, en maakt de aanpak van afzonderlijke misstanden mogelijk. Maar wezenlijk meer zeggenschap over hun bestaan houdt de bevolking er niet aan over. 

Verdergaande ambities richting democratisering liggen bepaald gevoelig. Wu Bangguo, voorzitter van het Nationale Volkscongres en tweede man van het bewind heeft de invoering van een systeem waarin meerdere partijen elkaar via verkiezingen ad fwisselen als regeringspartij uitgesloten. Ook deze vorm van democratie kan prima dienen om onvrede te kanaliseren en is daarmee eerder een veiligheidsklep dan een bedreiging voor heersers is. Maar die stap gaat China’s heersers toch nog te ver.

Intussen speelt de elite, met de invoering van gekozen bestuurders en het aanmoedigen van kritiek, toch wel met vuur. Gekanaliseerd protest kan de legitimiteit en efficiency van de staat verstevigen. Maar het kan ook verwachtingen oproepen die niet worden waargemaakt. Wat nu als een gekozen gemeentebesuur wil dat er paal en perk gesteld wordt aan al die veiligheidscamera’s? Spannender nog: wat als kandidaat-bestuurders belóven dat die camera’s weggehaald worden, en dat na verkiezing, onder druk van hogerhand, niet doorzetten? Via beperkte liberaliseringen kan de democratische geest uit de fles ontsnappen. Door alle liberalisering te bl;okkeren, kan echter de onvrede zich ophopen, om vroeg of laat óngekanaliseerd tot uiting te komen. Dat is het dilemma voor China’s heersers.

Een in dit verband heel opmerkelijk voorstel deed een afgevaardigde op het Nationale Volkscongres, het Chinese parlement, onlangs. Zeng Qinghong stelde voor om het stakingsrecht weer officieel in te voeren. Zijn redenering, in de woorden van een artikel op China Labour Bulletin: “in een markteconomie dient het stakingsrecht een basisrecht van arbeiders te zijn, als aanvulling op het recht op werk. Bovendien, zo zei hij,  was het een wijd erkend burgerrecht in veel ontwikkelde landen en urgent noodzakelijk in China om de sociale stabiliteiten een gezonde ontwikkeling van arbeidsverhoudingen en het wettelijke stelsel te waarborgen.” Deze afgevaardigde was manager van een autofabriek in Guangzhou en vorig jaarbemiddellaar toen daar een staking was.

Het voorstel, zo vertelt het artikel, maakte geen kans. Maar we zien hier, vanuit het bewind, dezelfde zorg om protest en onvrede te kanaliseren als bij de eerder genoemde beperkte democratiseringsmaatregelen. Arbeiders zijn ontevreden over lonen en arbeidsvoorwaarde. dat kan exploderen tot onbeheersbare stakingsconflicten. Maar die conflicten kunnen ook gereguleerd worden, zodat ze minder bedreigend zijn, zodat arbeiders zich wenigszins gerespecteerd voelen en daarmee – ietsje beter betaald – hun ondergeschikte positie blijven aanvaarden. tegelijk kan de erkenning van stakingsrecht arbeiders ook ruimte geven om vérder te gaan, hogere verwachtingen wekken en zo alsnog de deur openen naar radicalere arbeidersstrijd. Hetzelfde dilemma voor de heersers dat ik schetste rond politieke bestuursvormen, doet zich ook op het gebied van arbeidsverhoudingen voor.

Precies de onvrede van arbeiders vormt een wezenlijke bedreiging voor de greep van de Chinese heersers op de maatschappij. De snelle economisxche groei heeft grote aantallen straatarme mensen naar de fabrieken doen gaan. Daar werken ze lange dagen, tegen lage lonen, om spullen te maken die China’s ondernemers winstgevend exporteren. Arbeiders stellen zich tegen deze uitbuiting te weer, en gaan keer op keer in staking. In de lente en zomer van 2010 waren er bijvoorbeeld een hele reeks van stakingen in autofabrieken in China, waar Insurgent Notes – een nieuwe links-communistisch internetpublicatie – een artikel aan wijdde.

Deze arbeidersstrijd wordt tot nu toe min of meer in toom gehouden door een combinatie van concessies en repressie. Zolang het steeds om afzonderlijke stakingen in afzonderlijke fabrieken gaat, lukt dat nog. Wat de Chinese elite te vrezen heeft, is de opkomst van een stakingsbeweging waarin arbeiders in meerdere fabrieken en bedrijfstakken hun striojd onderling gaan coördineren.

Wat de elite bovendien te vrezen heeft is het samengaan van stakingsstrijd met onvrede op andere fronten, het verlangen naar meer vrijheid in de maatschappij. We hebben in Egypte kunnen zien hoe zoiets kan uitpakken. Stakingen in textielbedrijven, solidariteitsactivisme via internet, en van het één kwam het ander. Als de fabrieksstrijd en de Facebook -netwerken met elkaar verbonden raken, dan kunnen dingen erg hard gaan. Dat de Chinese politie de eerste kiem van internet-actie meteen probeerde te smoren is, zo bezien, dan ook niet vreemd. Nu is het de autoriteiten gelukt de greep te bewaren. Het is niet gezegd, niet te hopen maar gelukkig ook niet te verwáchten, dat ze dit blíjft lukken – zéker niet als stakingsbereide arbeiders en áctivisten voor méér vrijheid elkaar weten te vinden, online maar vooral ook daarbuiten.

Over de strijd van arbeiders in China zijn komende tijd dus een tweetal openbare, gratis toegankelijke bijeenkomsten, beiden georganiseerd door Doorbraak  samen met de Anarchistische Groep Amsterdam. Meer in het bijzonder gaat het over “de Chinese stakingsgolf van medio 2010″, de stakingen die ik in het bovenstaande al noemde. Er zal ook beeldmateriaal vertoond worden. De bijeenkomsten vinden plaats op 1 april in Nijmegen, op 2 april in Amsterdam. Mij is gevraagd daar wat positieve aandacht aan te besteden, hetgeen ik met  plezier doe. Sterker: bij één ervan zal ik proberen aanwezig te zijn.

 


Nervositeit van bovenaf, tijd voor solidariteit

23 februari, 2011

De internationale opstandsgolf maakt gezagsdrragers in vèr uiteenlopende staten kennelijk nerveus. Ze reageren met soms groteske repressie. Ons antwoord dient solidariteit te zijn met mensen die van zulke onderdrukking het slachtoffer worden en voor vrijheid en solidariteit opkomen, ongeacht welke politieke opvattingen ze precies hebben. Bijvoorbeeld in Zimbabwe, waar politie ettelijke tientallen zeker mensen opgepakt heeft en vasthoudt, wegens deelname aan een bijeenkomst over de protesten in het Midden-Oosten. Daartegen is protest dus noodzakelijk. Daarover zometeen meer.

Eerst een ander voorbeeld van nervositeit van staatswege, in China. Daar circuleerde zaterdag opeens een oroep, van raadselachtige herkomst, om in een aatal steden demonstratief samen te komen om te protesteren tegen onvrijheiod, werkloosheid en dergelijke. Dit in het kader van een ‘jasmijnrevolutie’. Vrijwel meteen kwam politie in actie en pakte mensenrechtenactivisten op. Op de dag van de actie zelf, afgelopen zondag, was de politie op diverse van de verzamelpunten nadrukkelijk aanwezig, net als veel journalisten en nieuwsgierige omstanders. Protesterenden waren er zeer weinig. van omvangrijk straatprotest was dus geen sprake, maar dat de politie zo fors uitrukte tekende de zenuwen die in hogere kringenbestaat. EA Worldview heeft berichtgeving verzameld, een blogger op Aljazeera nam zelf een kijkje en deed ook verslag. Als ontketening van een revolutie was het niet bepaald een groot succes. Toch is zelfs zoiets symptomatisch voor wat er wereldwijd broeit, iets waar machthebbers kennelijk wereldwijd bang voor zijn. En wat niet is, kan nog komen, volgens de New York Times zijn er later nog enkele activisten opgepakt, maar circuleert er ook alweer een nieuwe oproep, voor komende zondag en latere zondagen.  Overigens is de zaak zo onduidelijk dat het niet duidelijk is of de oproepen uit China zelf komen, of bijvoorbeeld van Chinezen in buurlanden. Dat er iets geprobeerd word, blijkt echter wel.

Nerveus en bot is de reactie van staatswege in Zimbabwe. Zaterdag berichtte de Zimbabwean Telegraph dat de politie was binnengevallen in een bijeenkomst die gewijd was aan de opstandigheid in het Midden-Oosten.  Aanwezigen werden gearresteerd, rond de vijftig mensen. Sommigen werden geslagen en gemarteld. De geheime dienst bleek de bijeenkomst te hebben geïnfiltreerd.  Eén van de gearresteerden is Munyaradzi Gwizai, een voormalig parlementslid en directeur van het Law Center in de hoofdstad Harare. Zelfs het praten over het protest in verre landen was al verdacht. Enkele dagen eerder waren een hanvdol jonge mensen in Harare die de val van Mubarak in Egypte openlijk vierden, en riepen dat wat hun betreft Zimbabwe’s president Mugabe ook wel weg mocht, verdwenen, kennelijk ontvoerd. Vermoed wordt dat de daders van die ontvoering ook van de geheime dienst zijn.

Een artikel en actie-oproep op de website van de Internationale Socialisten (IS) roept op tot protest. Gwizai is “leidend lid van de Zimbabweaanse zusterorganisatie van de IS” het zou kunnen dat ze “samenzwering tegen de regering” als aanklacht krijgen, en daar staat tot 20 jaar cel op. Onder de titel “Urgent: steun socialisten in Zimbabwe” roept het stuk op tot solidariteit, en tot het sturen van een protestboodschap naar de ambassadeur van Zimbabwe in Brussel, Gift Punungwe. E-mail: zimbrussels@skynet.be. Politiefunctuionarissen bellen om te protesteren kan ook, nummers staan bij het artikel, evenals mailadressen waarheen steunbetuigingen kunnen.

Protesteren en steunbetuigen is belangrijk, ongeacht wat je precies van de IS en haar poltiek vindt. Deze mensen worden opgepakt vanwege deelname aan discussie, omdat ze opkomen voor meer vrijheid, voor solidariteit. Vandaag zijn het socialisten in Harare, morgen wellicht weer anarchisten in Griekenland, en overmorgen radicalen in Nederland zelf. Solidariteit, over de geografische maar ook over politieke grenzen heen, is nodig. We staan tegenover dezelfde vijand.

Ik heb zelf, naast een steunbetuiging, een mail naar die ambassader gestuurd. Tekst (ongeveer althans, er waren toch weer spelfouten doorgheen geglipt in de haast…) volgt hieronder. Wellicht kan het als een soort van voorbeeld dienen.

To: Mr.Gift Punungwe, Zimbabwe ambassador in Brussels;

From: Peter Storm

Tilburg

Netherlands

Mr. Ambassador,

It came to my attention that Munyaradzi Gwisai, director of the Law center in Harare, and a number of other people, have been arrested by Zimbabwe’s security forces. The people concerned were participating in a discussion meeting about the democracy protests in the Middle East when they were being arrested. I also hear that some of those people are being m beaten and tortured while in detention.

I protest against this blatant, illegal infringement on the democratic rights of the people aformenioned. I demand the immediate end of their mistreatement, and call for their immediate and unconditional release. Also, I strongly insist that such illegal attacks on human rights should not reoccur in the future.

yours,

Peter Storm

Tilburg

Netherlands


Hoe het “Midden-Oosten” alsmaar groter wordt

19 februari, 2011

Het dagblad Trouw heeft een rubriek waar je de artikelen over de opstandigheidin een reeks landen van het Midden-Oosten bij elkaar kuht vinden. Titel “Arabische opstand”. De Volkskrant heeft ook zoiets, daar heet het “VK-dossier: Onrust in het Midden-Oosten”. De tweede titel is beter dan de eerste, want met het herleven van protesten in Iran woedt de revolte in de regio  niet langer uitsluitend meer in Arabische staten. Maar is de ‘onrust’ dan nog beperkt tot het Midden-Oosten?

Het minste wat je daravan kunt zeggen is dat onrustige Midden-Oosten de laatste dagen in pijlsnel tempo aan het uitdijen is. Gisteren was er protest van zo’n 1.000 staatloze mensen in Koeweit. Ze eisten burgerrechten. De politie viel de demonstranten aan met waterkanon en rookbommen. Tientallen arrestaties, zeker vijf gewonden. In Koeweit leven 100.000 mensen zonder burgerrechten. In het jaar 2000 pakten autoriteiten hen hun burgerrechten af, volgens die autoriteiten om ze ertoe te brengen hun oorspronkelijke identiteit alsnog bekend te maken. 20.000 mensen deden dat en kregen een status als migrant. Maar veel staatloze Kuweiti’s zeggen dat ze geen migrant zijn, maar Koeweiti die eerder geen burgerschap hebben aangevraagd. Zonder burgerschap kun je in Koeweit niet trouwen en geen rijbewijs halen. Dit alles ontleen ik aan Aljazeera.

Gisteren was er ook  een optocht van 350 mensen in Oman, ook een Golfstaat, grenzend aan Jemen. het was een bijna aandoenlijk keurige aangelegenheid, maar toch. Slate beschrijft het gebeuren in een artikel met foto’s. Mensen riepen leuzen tegen corruptie, tegen hoge prijzen, en ze vroegen waar het geld dat via olie en gas was vergaard, gebleven was. Maar zodra mensen richt tegen afzonderlijke ministers leuzen aanhieven, maakten organisatoren duidelijk dat het beledigen van personen niet de bedoeling was… Even was er iets van een aanvaring tussen politie en betogers, toen die laatsten tegen de zin van agenten een kruispunt op wilden. Met een vorst die al erg lang aan de macht is, en zonder zelfs maar een solide begin van zelfs maar parlementaire democratie, is het de vraag of of het zo rustig zal blijven toegaan als er meer protest komt.

Op dezelfde dag was er ook nog een fel en omvangrijk protest in Djibouti: daar riepen duizenden betogers om het aftreden van president  Guelleh. De NRC schrijft erover. Die president regeert al twee termijnen, en is in 2005 herkozen zonder zelfs maar een tegenkandidaat. Djibouti heeft 750.000 inwoneers, hetgeen een betoging van duizenden deelnemers zeer aanzienlijk maakt, verhoudingsgewijs gezien. Het kleine land ligt tegen Somalië aan, in Noord-Oost-Afrika, en dat kun je toch nauwelijks meer het Midden-Oosten noemen. Wellicht speelt mee dat aan de overkant van de zee waar het aan ligt, het land Jemen ligt, waar de hele week felle protesten tegen de machthebbers hebben gewoed.

Interessant is dat ook Djibouti een Amerikaanse marinebasis bevat. Net als Bahrein dus, waar het protest intussen doorgaat. De BBC beschrijft hoe demonstranten weer terug zijn waar ze halbverwege afgelopen week door een nachtelijke politieaanval waren verdreven. Voordat de politie vandaag  zich van de rotonde terugtrck, schoot ze nog wel traangas en kogels af op demonstranten: 60 gewonden. Maar nu zijn betogers dus weer terug op hun opstandsbolwerk. Noch die ontruiming, noch het politie- en legergeweld gisteren tegen rouwstoeten en demonstranten, hebben het verzet gebroken.

Intussen ontstaat er wéér een nieuwe haard van rebellie: Saoedi-Arabië! Het gaat om kleinschalige dingen, tot nu toe. Opichters van een hervormingsgezinde politieke partij zijn gisteren gearresteerd. Die was eerder deze maand opgericht door professoren, zakenlui, politieke actievoerders, tien mensen, aldus de Washington Post. Geen felle revolutioinairen dus – maar in Saoedi-Arabië behandelen gezagasdragers élk zelfstandig politiek initiatief bij voorbaat als verdacht of zelfs subversief. Het EA Worldview liveblog – opreciezer gezegd, één van de liveblogs van EA – meldt echter nog iets: een klein protest van Sjiiten in Awwammiya, in het Oosten van Saoedi-Arabië. Ook in dat land bestaat een flinke Sjiitische gemeenschap die in méér dan één opzicht lijkt op die in het opstandige Bahrein. De landen grenzen aan elkaar, en juist dichtbij die grens ligt ook Awwamiya. De actievoerders eisten vrijlating van gevangenen.

Oman, Koeweit, Djibouti, Saoedi-Arabië: het zijn relatieve nieuwkomers in de opstandsgolf, al is de laatste tijd in zowel Djibouti als in Saoedi-Arabië al wel wat aan de hand geweest. Intussen woedt de opstand in Bahrein dus verder, en in Jemen verder; wagen in Algerije betogers opnieuw een poging; waren er gisteren botsingen tussen protesterende mensen in Jordanië en regeringsaanhangers; en woedt er intussen een omvangrijke volksopstand in voor het Oosten van Lybië, met bloedige staatsgeweld als antwoord van kolonel Khadaffi’s bewind. Voor morgen staat nieuw protest gepland in Iran, en tevens in Marokko dat zich hiermee ook voegt in de snel groeiende rij opstandslanden. Als we Tunesië en Egypte, waar de opstand al machthebbers heeft verdreven, meetellen, Syrië waar het kkleionschalig borrelt, en Irak waar afgeloopen week in een reeks van steden fel is betoogd, dan kom ik aan vijftien landen waar min of meer tegelijkertijd opstandigheid woedt.

Het is een kwestie van tijd voor de revolte overslaat naat landen buiten  het Midden-Oosten zelf. Sterker: dat proces is gaande. Vanmiddag verscheen een bericht dat er een internet-oproep rond is gegaan voor wat genoemd wordt een ‘Jasmijn Revolutie’. Dat was de naam die sommigen eerder gaven aan de opstand in Tunesië. “Mensen werden via internet opgeroepen bijeen te komen en de woorden ‘wij willen eten, wij willen werk, wij willen wonen, wij willen eerlijkheid ‘te scnanderen.” Dat meldt Trouw. Het zou in 13 steden hebben moeten plaatsvinden. Van wie de oproep uitgaat is onbekend. Maar het land is welbekend: China! Ligt dat nu ook al in het Midden-Oosten?!

Natuurlijk, een internet-oproep is nog geen opstand. Het kan een hoax zijn, of een initiatief met een zo zwakke basis dat er weinig tot geen respons komt. Maar de Chinese autoriteiten nemen het zekere kennelijk voor het onzekere, en hebben naar aanleiding van de oproep mensen gearresteerd, aldus familieleden en vrienden van hen. En het woord ‘jasmijn’ via de Chinese variant van Twitter is onvindbaar gemaakt. Eerder gebeurde iets soortgelijks in China met het woord ‘Egypte’. Nerveuze, krampachtige machthebbers, ik vind het een gunstig teken…


Staking onderdelenfabriek legt Honda-concern in China lam

28 mei, 2010

Arbeiders in een onderdelenfabriek in China zijn in staking gegaan voor een loonsverhoging. De fabriek hoort bij het Honda-concern. De staking heeft ertoe geleid dat de productie bij drie andere vestigingen van dat autobedrijf eveneens stil is komen te liggen. De actie laat duidelijk de kracht zien die arbeiders kunnen uitoefenen door op een belangrijke plek in  een bedrijf de productie stop te zetten.

Het conflict draait om geëiste loonsverhoging. “Volgens krantenberichten  wil het uit 1.900 mensen bestaande personeel van de onderdelenfabriek hun maandelijkse lonen verhoogd hebben van 1.500 yuan (220 dollar, 151 pond) tot 2.500 dollar”, schrijft de BBC. Libcom, dat spreekt van 1.850 personeelsleden, noemt 2000 tot 2.500 als het gevraagde loon. Het Libcom-artikel – dat trouwens de indruk maakt alsof het uit een gevestigde krant of zoiets is overgenomen – vertelt ook dat het voor het eerst is dat een Honda-vestiging in China door een staking is getroffen.

Het bedrijf werkt aan een oplossing, “met de hulp van de plaatselijke autoriteiten”, aldus de BBC. Twee dingen zijn hier van belang. Een oplossing zou niet bepaald moeilijk hoeven te zijn. Het Honda-concern in China draait immers als de spreekwoordelijke tierelier. Het bedrijf leverde de eerste vier maanden van dit jaar 39 procent meer auto’s af dan in dezelfde periode vorig jaar. Dat klinkt als keihard werken voor de arbeiders, de winstbronnen van het bedrijf. Het kan er, zelfs burgerlijk-bedrijfseconomisch gezien, best af, zo’n loonstijging, zou je denken. En zo niet, dat toch, voeg ik daar on-burgerlijk graag aan toe.

Tweede opvallende zaak is de reactie van staatswege. het is nog niet zo heel lang geleden dat een staking in China beantwoord werd met hetzxij blikse4msnelle concessies, hetzij rappe repressie, met arrestatie van ‘stakingsleiders’ en dergelijke, hetzij met allebei. Nu is er van geen van beide direct sprake. De New York Times weet zelfs te melden dat er in de Chinese pers over de staking wordt geschreven als teken dat de regering iets zou moeten doen aan de grote inkomensverschillen. Kennelijk kiest een dominant deel van het Chinese et stablishment momenteen een koers van overleg en inkapseling va opkomend arbeuidersverzet, in plaats van de eerdere koers van conc frontatie en onderdrukking.

In de New York Times lezen we een handvol interessante verdere observaties. Een onderdirectieur van de afdeling arbeidsrelaties van het Chinese Instituut voor Industriële Betrekkingen komt aan het woord. “De staking bij Honda is de grootste staking die ooit plaatsgevonden heeft in een  enkele wereldwijde onderneming in China.” Hij is van de inkapseling-en-concessie-lijn, zo blijkt uit nog een uitdspraak van hem: “zo’n grootschalige, goed-georganiseerde staking zal het Chinese systeem van arbeidersvakbonden dwingen tot verandering, tot aanpassing aan de markteconomie.”

Doel van zo’n switch naar een Chinees poldermodel is overigens hetzelfde als doel van een ‘overlegeconomie’ in bijvoorbeeld Nederland: een plooibare arbeidersbeweging, zodat het winstmaken over hun ruggen soepeler plaatsvindt. Het is een andere strategie om het zelfde kapitalistische doel te bereiken. Maar het feit dat de naakte repressie naar de achtergrond gaat, biedt tegelijk grote mogelijkheden voor arbeiders om hun eisen georganiseerd tot gelding te brengen. Als Chinese arbeiders die kansen benutten en tegelijk de verleidingen van overleg en inkapseling weten te weerstreven, komen de zaken er aan het Chinese klassenstrijd-front niet slecht uit te zien.


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 34 andere volgers