Egypte: de dagen van Mubarak zijn geteld

28 januari, 2011

Betogers in Egypte zijn, tegen een enorme zwaarbewapende  politiemacht,  geweldig in de tegenaanval gegaan tegen het bewind van Mubarak dat mensen zo lang heeft vertrapt. Dit is geen gewone demonstratiegolf. Dit is meer dan een volksopstand. Hier komt een revolutie op gang.

Opvallend zijn al de aantallen demonstranten.  Gevonden via de Guardian, en via het Liveblog van EA Worldview, allebei goede informatiebronnen: Tienduizend, later twintigduizend in één wijk in Cairo; 4000 in Suez; 40.000 in Mansour; in Damietta duizenden in actie; 20.000 bij de Al Akhsa moskee in Cairo; Maadi, 2000 mensen in actie; 100.000 in Alexandrië volgens een bericht! Het is slechts een greep, in Cairo zijn kennelijk meerdere demonstraties en acties gaande, het is in berichtgeving niet steeds helder of verschillende getallen over dezelfde actie gaan, of verschillende betogingen betreft. Al Jazeera, deze keer ook met een snel geactualiseerd liveblog, noemt ook nog 15.000 demonstranten in Luxor, een stad waaruit ik tot nu toe geen berichten over actie was tegengekomen, en tienduizenden betogers in Port Said.

Dit is natuurlijk incompleet, de in formatievoorziening uit Egypte wordt zwaar gedwarsboomd door de Egyptische staat. Maar alles bij elkaar moeten er vele tienduizenden, waarschijnlijk enkele honderdduizenden, nmmensen vandaag in actie zijn. Ter vergelijking: afgelopen dinsdag toen deze opstand op gang kwam, maakte een oogetuigenverslag op de BBC melding van 10 tot 15.000 betogers in Alexandrië. Auteur Ahdaf Souief zegt dat de demonstratie in Cairo waar zij mooi verslag van deed in de Guardian 20.000 mensen telde. Vandaag de dag zijn er méérdere acties van zo’n omvang gaande, alleen al in Cairo. De vierde dag van de opstand laat dan ook een echte uitbreiding zien van het protest, na twee dagen van iets kleinere, maar vaak wel zeer felle, betogingen.

Dat is het tweede aspect dat erg opvalt, ook vandaag weer: de enorme felheid, de moed van duizenden demonstranten die maar doorgaan, in wolken van traangas, bestookt met knuppels en rubberkogels, steeds weer aangevalen door knuppelende agenten, meer knuppelende agenten en nog meer knuppelende agenten. Felheid en grote aantallen van betogers: het heeft resultaat! Het Aljazeera-blog vertelt dat in Suez weer een politiebureau is aangevallen;  demonstranten namen het gebouw over. Actievoerders lieten mensen die in dat bureau vastzaten, vrij. De binnenstad van Suez lijkt min of meer in handen van betogers – voor het moment…

In Damietta hebben demonstyranten het gebouw van de regeringspartij NDP – de zusterpartij van de Nederlandse PvdA, ik zeg het er nog maar eens bij – in brand gestoken; in Mansoura vallen demonstranten – 40.000 in getal, volgens een melding – het NPD-kantoor ter plaatse aan. Politiebureaus en partijkantoren als doelwit, dat is gerichte grootschalige actie tegen stáátsinstellingen. Dat gaat veel verder dan protest, het is een regelrecht revolutionair aspect van de hele toestand.

Zeer veelbetekenend is intussen een bericht uit het EA Liveblog: twee agenten van de veiligheidsdiensten zijn geschorst in Suez, omdat ze weigerden met scherp op betogers hebben geschoten. In Alexandrië zouden politie-eenheden geweigerd hebben traangas af te vuren op betogers. Het staatspersoneel wordt hier en daar dus wat onwillig om het vuile werk te doen. Het is dan ook niet alleen smerig werk, het blijkt ook riskant te zijn: onder de zeven doden die de eerste drie dagen vielen, waren twee politie-agenten. Dat zijn niet het soort verhoudingen die we meestal zien bij demonstraties en straatgevechten in een politiestaat, en het is geen teken van kracht aan politiekant…

Betogers in Egypte vechten dan ook terug, en  hard ook. De Guardian-berichtgeving – die ik net als de andere genoemde ibnformatiebronnen tijdens het schrijven van dit stuk af en toe even check en ververs – schrijft intussen dat demonstranten in Alexandrië de politie hebben verslagen, dat de politie de strijd heeft opgegeven, dat betogers daar de agenten nu water geven en met ze praten, dat mensen op straat overgegaan zijn tot gebed, dat er intussen een feeststemming in de stad hangt. In Alezandrië, en ook in Suez, is het bewind de macht momenteel in feite kwijt. Pogingen van de politie om dit te voorkomen kostten wel een mensenleven. De prijs is dus hoog.

In Cairo gaan intussen de gevechten door, er woedt een veldslag op en om een brug over de Nijl. De aangevallen NPD-kantoren in Mansoura en Damietta blijken intussen te zijn verwoest, het MPD-partijkantoor in Tanta is bestormd, het NPD-partijkantoor in Dumyat in brand gezet. Daartegenover staat aanhoudend staatsgeweld, de gisteren teruggekeerde liberale diplomaat en politicus van de oppositie Al Baradei heeft inmiddels huisarrest, in Suez is inmiddels weer een dode. Maar ik denk niet dat deze opstand zich door arrestatie van één of honderd of duizend kopstukken zal laten stoppen – en evenmin door het afvuren van nog meer ladingen traangas, en nog meer rubberen kogels. Misschien valt het bewind vandaag nog niet. Misschien slaagt de regering er in om met grof geweld haar orde nog enige tijd op te leggen. Misschien. Maar hoe dan ook: de dagen van Mubarak en zijn bewind zijn geteld. En het zijn er niet geweldig veel meer.

Advertenties