Quebec: studentenstrijd en volksverzet verslaat collegegeldverhoging en repressieve wet

26 september, 2012

woensdag 26 september 2012

Onderstaand stuk schreef ik voor Doorbraak, waar het intussen te lezen is.

De strijd tegen bezuinigingsbeleid zal komende dagen en weken tal van nieuwe episodes kennen, soms dramatisch, soms bijna routineus. In diverse Zuideuropese landen staan bijvoorbeeld weer algemene stakingen op stapel. Vandaag vindt er zo’n staking plaats in Griekenland. Grote demonstraties in Spanje en Portugal vonden plaats op 15 september. Het bezuinigingsbeleid is vergelijkbaar, al is de sloop in Griekenland intussen al veel verder gevorderd dan in andere landen. Het protest en verzet heeft ook vergelijkbare trekken – maar ook opvallende verschillen. Intussen is er elders een overwinning geboekt in de strijd tegen bezuinigingen: in Quebec hielpen studenten en sympathisanten een collegegeldverhoging te torpederen, en meer. Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Quebec: van studentenverzet naar volksprotest

31 mei, 2012

donderdag 31 mei 2012

Onderstaand stuk is geschreven voor de website van Doorbraak, waar het intussen al te vinden is.

Onwaarschijnlijk groot zijn de straatprotesten van de laatste tijd in de Canadese provincie Quebec, en onwaarschijnlijk langdurig ook. Intussen breiden de protesten zich uit buiten de deelstaat Quebec, naar andere delen van Canada. Het begon als studentenprotest tegen een forse verhoging van het collegegeld. Het groeide uit tot een protest tegen een noodwet waarmee de regering het studentenprotest probeerde te beteugelen. Van studentenprotest is het uitgegroeid tot een indrukwekkende volksbeweging. Lees de rest van dit artikel »


“Reike Auders Foor Iedereen”! – verslagje studentendemonstratie Den Haag

12 april, 2011

dinsdag 12 april

Net als enkele honderden anderen nam ik vandaag deel aan de studentendemonstratie tegen bezuinigingen die vandaag in Den Haag gehouden is. De opkomst viel me flink tegen. Maar de felheid en het enthousiasme van veel van de -vaak opvallend jonge – demonstranten maakte veel goed. Al met al was het geen vervelende ervaring van een met diverse beperkingen toch best goede demonstratie.

Lees de rest van dit artikel »


Scholieren- en studentenopstand in wording

20 november, 2010

Groot-Brittannië ziet deze weken het beginstadium van iets dat tot een serieuze studentenopstand kan uitgroeien. Op 10 november was er de demonstratie tegen collegegeldverhoging en bezuinigingen op de universiteiten. Daar deden meer dan 50.000 mensen aan mee, en een slordige 2000 daarvan bezetten het kantoor van de Conservatieve regeringspartij. Inmiddels zijn er allerlei signalen dat er meer op komst is, véél meer. Komende woensdag, 24 november, zou wel eens een grote dag kunnen worden wat dat betreft.

Snel na de demonstratie waren er al enkele studentenbezettingen, in Manchester en in Sussex. Aan die laatste namen ruim 170 mensen deel, en ze gaven een verklaring uit die op Libcom.org te lezen is (1). Daarin wijzen de opstellers de noodzaak van bezuinigingen voor de maatschappij van de hand, en nemen ze het op voor de bezetters van het Tory-kantoor: “De kosten van de schade (…) is minder dan onbeduidend wanneer die wordt afgezet tegen de schade aan verloren levensonderhoud en verwoesting van openbare diensten voor toekomstige generaties.” Aan het slot van de verklaring een reeks eisen: geen hoger collegegeld, geen bezuinigingen op openbare diensten, wel solidariteit en steun voor  degenen die met vervolging te maken krijgen vanwege de actie in en om het Conservatieve partijgebouw vorige week, wel steun voor e iedereen, in binnenland én internationaal, die strijd tegen bezuinigingsbeleid voert. En tot slot een oproep tot deelname aan de actiedag die voor 24 november is uitgeroepen.

Afgelopen vrijdag plaatste het weblog Lenin’s Tomb een berichtje over weer een andere actie: een demonstratie naar het plaatselijke Conservatieve partijkantoor in Barnett (2). Dat is sowieso een Conservatief bolwerk. Dat maakt, zo stelt de schrijver van het stukje, de actie – waaraan studenten en scholieren deelnamen – opmerkelijk. Als zelfs op zo’n plaats de studenten zo bewegen, “dan is het redelijk om te zeggen dat de regering in moeilijkheden is”, schrijft hij. Ook ziet hij de actie als  hoopgevend teken dat er een flinke aanloop naar de actiedag van 24 november bezig is.

Over die komende actiedag heeft de Guardian een groot artikel geplaatst (3). Scholieren gaan op die dag actievoeren, duizenden van hen zijn van plan om de lessen te verlaten. “Meer dan 16.000 jonge mensen hebben zich aangemeld om deel te nemen aan de ‘actiedag’ en studentenleiders voorspellen sit-ins, demonstraties en bezettingen uit protest tegen plannen om lesgelden te verhogen en de onderwijs levensonderhouds toelage (EMA) te schrappen.”

Opvallend is de strijdlust van vooral scholieren, die hun kansen op hoger onderwijs weg zien glijden nu de regering studeren steeds duurder dreigt te maken. “Ik maak me echt zorgen dat ik niet naar de universiteit kan…  we beseften dat we iets wilden ook doen, dat we wilden demonstreren tegen wat er gaande is. Eerst wilden we gewoon naar de protestactie gaan, en toen dachten we dat we het gewoon groter konden maken, een echte staking konden houden.” Dat zegt een 15-jarige scholier, deel van een groep van zestigleerlingen op één school die actie aan het voorbereiden is.

Studenten merken de woede van scholieren, en worden er door aangemoedigd. “Veel van de energie en drive komt van de scholieren in de afgelopen week, hetgeen erg inspirerend was. Ze zijn echt bioos over wat er gebeurt en benaderden ons eerder in de week om samen te werke – om eerlijk te zijn hebben zij ons tot veel van wat we aan het doen zijn gedreven”, aldus een 22-jarige studente uit Newcastle die in haar derde jaar sociologie zit. Er broeit en gonst iets. Die 24 november zou wel eens pittig en groots kunnen worden.

In Nederland zien we intussen af en toe ook actie. Veelal miniem van omvang, zoals een handvol studenten die op 17 november de ingang van het VVD-kantoor in Den Haag een tijdje blokkeerde. Kort verslag met foto zie je onder meer op de website van de Kritische Studenten Utrecht (4), sowieso een plek waar je veel interessants kunt lezen over studentenstrijd, internationaal en in Nederland. Minieme actie nog, inderdaad – maar dat kan meer worden – en dan kan het opeens snel gaan. Twee weken geleden hadden ook maar weinigen verwacht dat er tien dagen terug meer dan 50.000 studenten en docenten de straten van Londen zouden vullen met woedend protest.

(omdat er iets misgaat in mijn gebruikerspanel bij het aanbrengen van hyperlinks, doe ik het even via voetnoten)

(1) http://libcom.org/news/sussex-university-occupation-issues-statement-16112010

(2) http://leninology.blogspot.com/2010/11/students-march-on-tory-hq-in.html

(3) http://www.guardian.co.uk/education/2010/nov/19/students-school-pupils-protest

(4) http://kritischestudentenutrecht.wordpress.com/2010/11/17/studenten-blokkeren-het-vvd-kantoor/


Goede middag actievoeren met studenten

21 mei, 2010

De studentenactie waarvan ik vanavond ben teruggekeerd, was een grotendeels plezierige, motiverende ervaring. De actie – eerst een demonstratie vanaf de Dam, daarna een manifestatie op het Museumplein – was een protest tegen bezuinigingen op hoger onderwijs, met name tegen het plan om de studiebeurs af te afschaffen en door een leenstelsel te vervangen. Slecht plan, reden genoeg voor protest dus.

Mijn deelname begon niet vlekkeloos, ik was een uur in de war met reis- en aanvangstijd, bovendien kon ik voor het printen van pamfletten die ik van plan was mee te nemen, pas om 11 uur  de bibliotheek in. Niet supersterk dus, haha. Ik realiseerde me op een vrijwel lege Dam pas wat er mis was. Snel richting Museumplein gelopen, en onderweg hoorde ik luidruchtigheid in een zijstraat. Dat zou best eens de studentendemonstratie kunnen wezen, bedacht ik. En ja hoor, even later liep ik de stoet tegemoet, om me vervolgens bij de optocht te voegen.

Het was een levendige en kleurige betoging,  met klinkende slogans en allerlei borden en spandoeken. Ik zou zeggen pakweg 500 mensen, misschien wat meer. Het voelde – en dat was goed! – niet als een actie van linkse groeperingen die hun studentenachterban mee hadden genomen. Integendeel, het voelde als een demonstratie van studenten waarvan een aantal tegelijk betrokken waren bij linkse groeperingen, en als zodanig opkwamen voor hun studierecht. Twee groeperingen sprongen er qua zichtbaarheid uit: Rood, de jongeren van de SP, die er met flinke aantallen waren; en de Internationale Socialisten (IS), met borden, krant en dergelijke, zoals we van ze gewend zijn.

De stoet ging naar het Museumplein, waar we ons voegden bij de daar al aanwezige deelnemers aan de manifestatie. Totaal aantal: ik denk zo’n 1500 mensen. Niet enorm, zeker ook niet heel slecht. Op de manifestatie ben ik eens rond gaan lopen, spandoeken en borden gaan bekijken en dergelijke. De Rood-mensen hadden als leus op hun borden: Poten af van de Stufi – Stem SP; de IS kwam met Belast de Rijken en Handen Af van de Stufi – onderwijs is ons recht.

Veel aardiger – want vaak onverwachts en origineel – vond ik de talloze borden en spandoeken met vaak eigenhandig geschilderde leuzen erop. Een overzichtje uit mijn aantekenboekje:

  • Studeren geen luxe maar recht
  • Onderwijskwaliteit mag wat kosten
  • Vecht voor je studierecht
  • Bezuinigen: de kater komt later
  • Baas in eigen beurs
  • Pas op!! Lenen kost geld
  • Geen rijke pa/ma? Daar gaat je BaMa (Voor de niet-ingewijden: BaMa beduidt Bachelor/Master, namen voor universitaire diploma’s)
  • debt = slavery
  • Zeg nee tegen bezuinigingscomité

Nogal wat ludieke verwijzingen naar de armoede waar hoge studiekosten en lage inkomens studenten in drijven, en de oneerlijke verdeling achter de bezuinigingen:

  • Moet ik soms uitgekleed college volgen?
  • spandoek ontoereikend wegens gebrek aan geld (op een schattig onooglijk spandoek)
  • Mogen wij ook een kapitaalinjectie?
  • Nee tegen meer betalen voor afnemende kwaliteit
  • onderweis kwaliteidt

Ook hele platte en contraproductieve leuzen hier en daar. Ik zag ergens  ‘bier tieten & stufi’. Nogal respectloos, en als je over vrouwen als ding praat, is de kans niet echt groter om zij aan zij, vrouwelijke en mannelijke student, je studierecht te verdedigen. Ook de slagzin ‘wij zijn geen Amerikanen’, met een verwijzing naar dure onderwijsinstellingen, vond ik weinig slim: alsof het soort bezuinigingsnarigheid waar we tegen vechten, wel goed genoeg is voor aan de overkant van de oceaan, maar voor onszelf niet.

Veel ernstiger echter dan sommige uitingen van naïviteit of licht wansmakelijke domheid was de aanwezigheid van leuzen, en bijbehorende groepen, die totaal tegengesteld aan de strekking van de actie waren. Wat de uiterst rechtse bezuinigingspartij Trots op Nederland tussen de demonstranten deed, was me een raadsel. maar ook de Jonge Democraten van D66, met hun bordjes en spandoek met Liever goed onderwijs dan stufi waren niet op hun plak. Deze eis speelt twee kanten van onderwijsvoorzieningen – kwaliteit en studenteninkomen – tegen elkaar uit. Het is een aanval op solidariteit, een aanval ook op de actie zelf die immers vooral de verdediging van de stufie als inzet had. Terecht dat linkse studenten van diverse achtergrond fel van leer trokken tegen hun aanwezigheid.

Hoe was het verder met de politieke aanwezigheden? Er waren mensen van het CDA -die partij is immers formeel ook voor het behoud van de stufi (maar vraag niet tegen welke bezuinigingsprijs). Gelukkig bepaalden dit soort  lieden niet het beeld.Ik heb IS en Roodal genoemd, die bepaalden ook op het Museumplein een flink deel van de aanblik. Verder was er weinig linkse aanwezigheid. Ik zag de Turks-linkse organisatie DIDF met een klein groepje en een paar vlaggen. Ik zag iemand de maoistische publicatie Rode Morgen proberen te verkopen. Verder vielen mij wel wat afwezigheden op. Dwars (GroenLinks)was niet zichtbaar voor mijn ogen. Offensief (een trotskistische groep die doorgaan ook wel aanwezig is bij dit soort acties) evenmin. Ik zag wel een zwarte vlag met de anarchisten-A, en daarbij enthousiast leuzen roepende mensen. That was a place to be for me, dus ik deed daar even later luidkeels aan mee. Verder trouwens weinig zichtbaar aanwezige anarchisten, autonomen en aanverwante actievoerders. Dit deel van de actievewegingen zit dit weekend ivoor een flink n Appelscha, op de anarchistische landdagen aldaar, daar zal het wel mee te maken hebben.

Ik had trouwens tijdens de actie wat meer te doen dan alleen kijken en leuzen opschrijven. Natuurlijk waren er tal van hartelijke begroetingen en korte gesprekjes, met bekenden en met enkele mensen die ik alleen van internetcommunicatie kende. Intussen was ik, net als enkele anderen, ook bezig met het verspreiden van die al eerder genoemde juist geproduceerde pamfletten. Het ging hier om een oproep voor een solidariteitsactie vanwege de protesten tegen bezuinigingen in Griekenland, onder het motto Griekenland Is Overal. De oproep stond tijdens de demonstratie nog niet online maar inmiddels wel. Belangrijk om ook daar aan deel te nemen, en dat zeg ik niet alleen omdat ik enigszins medeplichtig ben aan het opzetten ervan.

Er was ook een gaaf spandoek met als tekst Den Haag ga heen – Gelijke kansen voor iedereen -Verhoog de stufi – Stop het kraakverbod . Mooi! Juist het zoeken naar steun buiten de eigen kringen van krakers kan de kraakstrijd impulsen geven. En ja, daar hoort het bieden van solidariteit aan anderen wezenlijk bij. Goed om te zien dat dit ook gebeurde

De manifestatie was verder veel minder insopitrerend dan de demonstratie. Van deelnemers aan een protestactie werden we, deels tegen wil en dank, omgevormd tot toeschouwers bij een spektakel op een podium. We mochten politici elkaar vliegen horen afvangen – grotendeels tegenstanders van het soort eisen waar we voor in actie waren. Dom en kwalijk, een actie is geen debat tussen voor en tegenstanders, maar een drukmiddel van tegenstanders tégen de voorstanders. Kletsen overhun nuances van bezuinigingsbeleid doen ze maar in de Tweede Kamer, zolang we nog niet sterk genoeg zijn voor Griekse vormen van druk-van-de-straat.

Maar we mochten dus toezien hoe we nog kéús te hebben in verschillende vormen waarop ons onderwijs voor de bikl mag. VVD, D66, CDA en ook PvdA stonden dan ook te praten tegen woedende spreekkoren vooraan: “Asociaal, asociaal!” , “Haal het geld waar het zit – belast de rijken!” en vooral het veelvuldig klinkende “Hey hey, ho ho, het onderwijs verneuk je zo!” SP-spreker Jasper van Dijk  kwam met een aanzienlijk beter verhaal en kreeg wel applaus – maar die hoeven na 9 juni het niet in een regering te proberen waar te maken. Tofik Dibi van GroenLinks maakte studenten boos door wél de deur open te doen naar omvorming van stufi in leenstelsel. Dat leenstelsel wordt, zo viel mij op, dan voorzien van het woord ‘sociaal’. Een sociaal leenstelsel dus. Wat er sociaal is aan het op kosten jagen van studenten door ze hetzij een studieschuld op te dringen, hetzij te dwingen er nog meer bij te werken, ontgaat mij. De GroenLinkser kreeg dan ook van actievoerrenden de wind van voren.

Ja, en voor de rest? Veel – veel te harde – muziek. Het werd, om de partijpolitieke trouwtrekkerij heen – vooral;een feestje. “Hebben jullie er zin in?!” riep een presentator herhaaldelijk. En daar ging de stampmuziek weer. Punt hieraan is niet dat ik die muziek niet mooi vond. Punt is dat iedere uiting, iedere vorm van discussie tussen actievoerenden onderling, ieder initiatief van actievoerenden zelf, ernstig werd bemoeilijkt. Toeschouwer en feestvierder zijn is geen actieve rol voor een beweging waarin mensen het toch steeds weer zelf moeten doen, en dus in gesprek moeten komen, juist ook met elkaar. Maar ja, wat wil je als jee omroep FM Wild een hoofdrol geeft in het evenement? Veel van de leuzen die ik zag stonden bijvoorbeeld op borden met het logo van die omroep, kennelijk daardoor beschikbaar gesteld.

Was de actie een succes? Ik denk gedeeltelijk toch wel. Vooral de demonstratie straalde een flinke strijdlust uit van mensen die er tegenaan willen tegen bezuinigingen. Voor de manifestatie gold dat veel en veel minder, maar dat lag in hoge mate aan de al genoemde top-down-opzet waarin we kijkers mochten zijn maar geen actieve deelnemers. De aantallen waren niet van het soort waardoor kabinetten zich onder druk gesteld voelden. Uit gesprekjes ving ik wel op dat het potentieel aan tot actie bereide studenten groter was dan het uiteindelijke aantal mensen die waren gekomen. Het op de been brengen van studenten was niet overal goed gegaan.

Maar een afgang voor studenten die actie aan het opbouwen zijn was het ook niet. Als de actie van 21 mei door studenten en hun bondgenoten vooral gezien en gebruikt wordt als opstap naar volgende activiteiten en versteviging van netwerken, dat heeft deze dag zeer zeker nut gehad. En ik kreeg uit gesprekken her en der de indruk dat deelnemers aan de actie er inderdaad zo tegenaan keken. Nuttige actie dus, waar mensen met goede reden een positief gevoel aan overhielden.


Californië, het Griekenland van de VS

5 maart, 2010

In de Verenigde Staten, vooral in Californië maar ook elders, voerden studenten, docenten en andere betrokkenen gisteren op grote schaal actie tegen bezuinigingen op het onderwijs. De acties zijn – in hun omvang, hun felheid en in het revolutionaire geluid dat vooral binnen de beweging in Californië naar boven komt – een voorbeeld voor mensen in vergelijkbare situaties elders, ook in Nederland. Een overzicht en een diepgaange analyse ga ik hier niet geven. Wat lees- en kijktips heb ik wel. Eerst de gevestige media. Daarna berichtgeving uit rebelse hoek.

Aljazeera heeft een kort bericht. In het filmpje erbij wordt de zaak helder uitgelegd: bezuinigingen die de toegang tot juist staatsuniversiteiten voor armere jongeren nog moeilijker maakt. Zo gingen de collegegelden in Californië  met 32 procent omhoog, hetgeen afgelopen herfst aanleiding was voor het op gang komen van de protesten. Het filmpje bevat uitspraken van studenten, beelden van voorbereidingen van actie, en van een demonstratie in New York City.

Reuters (via Common Dreams) gaat wat uitvoeriger op de zaak in. Melding van enkele honderden actievoerders op de Universiteit van Californië (UC) in Berkeley. Demostranten blokkeerden een verkeersingang. Er waren op 100 plaatsen acties verwacht, maar daarover bevat het stuk verder niet veel: het was toen allemaal nog bezig of op gang aan het komen. Wel vertelt ook dit stuk van de grote collegegeldverhoging, tot wel 10.000 dollar, in Californië. Ook docenten worden bedreigd: 18.000 leraren hebben bericht gekregen dat hun baan komend jaar gevaar loopt, aldus een docentenvakbond. Het is allemaal een gevolg van bezuinigingen, vanwege pogingen om de kosten van de diepe recessie af te wentelen op zij die onderwijs ontvangen en geven. “Do UC what I see? Injustice”, aldus  een onvertaalbare mooie uispraak op een bord dat een 18-jarige student op weg naar eeen protestbetoging meedroeg. UC is de Universiteit van  Californië.

Voor een beeld van de schaal en reikwijdte van de acties kunnen we terecht bij een uitvoerig verslag op de site van Socialistworker.org. Daarin wordt eerst de aanleiding en aanloop van de acties van gisteren nog eens op een rij gezet. Daarna melding na melding van protest. Een greep daaruit.

Oakland, 100 studenten en docenten in actie bij een middelbare school; San Francisco Staatuniversiteit: 300 studenten en faculteitsleden op een protestbijeenkomst; New York City, het Hunter College: 100 studenten verzamelden zich binnen; later, nadat er wat botsingen met de massaal aanwezige politie waren, demonstreerden enkele honderden studenten. Enkele honderden studenten in de buurt van Oakland , Californië, die de lessen verlieten uit protest; later gingen 500 studenten en faculteitsleden in optocht naar de binnenstad van Oakland, waar ze samenkwamen met enkele honderden actievoerende middelbare scholieren. Los Angeles, grotere aantallen al: 1000 mensen op een manifestatie op de vestiging daar van de  Unversiteit van Californië; veelal personeelsleden, van technische staf tot medische zorg, van meerdere vakbonden.

Ver buiten Californië, ook buiten New York City, waren acties. Austin, Texas: 200 actieverders. Harlem, New York, het City College: 100 actievoerders. Maryland: 50 actievoerders. Boston: 00 actievoerders, in de sneeuw. Baltimore: 500 actieverders, met name middelbare scholieren. Portland, Oregon: 300 mensen in actie. Minnesota: 200 deelnemers aan protest. Seattle: 500 actievoerders, Rochester, N.Y.. Wisconsin: 250 mensen in protest, aangevallen door politie. Chicago: 50 mensen in actie.

Het hoogtepunt bleef echter Californië, dat bezig is het Griekenland van de Verenigde Staten te worden. Daar waren ook studenten die in staking gingen. Daar waren ook de grootste protesten: 2000 in San Diego.  4000 in Los Angeles. 6000 op een protest ten Noorden van Los Angeles; toen de politie de demonstranten niet verder liet gaan, begonnen betogers een sit-in; na politiedreiging besloten actievoerders die sit-in rustig te beëindigen. Voordat ze vertrokken waren, viel de politie toch aan, verwondde daarbij een 80-jarige professor, en verrichtte arrestaties. In San Francisco kwamen uitendelijk zeker 20.000 actievoerders bijeen in het stadcentrum. Bij deze getallen en kort weergegeven gebeurtnissen horen achtergronden, uitspraken, getallen, die in het verslag waar ik de gegevens uit pluk te vinden zijn.

Het gaat hier duidelijk om een omvangrijke en strijdbare beweging van scholieren, studenten, docenten, personeelsleden op onderwijsinstellingen en sympathisanten – een beweging die zich keert tegen de neoliberale bezuinigingslogica die onder Obama net zo goed huis houdt als onder Bush. Het is het soort beweging dat we in Nederland ook nodig hebben, en waarvan we begin februari trouwens mooie beginnetjes hebben gezien, in de vorm van enkele universiteitsbezettingen van studenten. Jeroen van der Sarre heeft daarover een aardige terug- en vooruitblik gegeven op de website van de Internationale Socialisten.

Binnen de beweging in Californië duiken herhaaldelijk teksten op van een ongelooflijk scherp revolutionair radicalisme. Niet alleen een bepaald rechts beleid wordt daarin afgewezen, de hele maatschappelijke orde wordt grondig gekraakt. Een voorbeed van zo’n tekst is “After  the Fall, Communiqués from Occupied California”, waarvan Libcom.org de inleiding online heeft staan. De tekst begint met het noemen van opstandigheid elders: de jongeren in Griekenland die rebelleren tegen de politie; arbeiders in Zuid-Korea die enkele maanden lang een fabriek bezet hielden tgen een overmacht aan oproerpolitie; studentenbezettingen in Wenen, Freiburg, Zagreb…

Dan volgt een levendige schets van de uitbarsting van protest en verzet in Californië, in september 2009. We zien hoe de strijd zich ontwikkelt, met actie na actie, met onderling ook felle meningsverschillen over de aanpak. Duidelijk omt naar voren hoe een openlijk revolutionair antikapitalisme – anti-autoritair communisme, anarchisme – naar boven komt. Leuzen zijn vaak heel verregaand. “Bezet Alles. Eis Niets”, bijvoorbeeld. Dat laatste behoeft misschien uitleg: het idee  hier is dat opstandigen hun rechten niet moeten opeisen, maar gewoon némen; dat ze hun – nee, dat we onze – vrijheid, hun evens rechtstreeks en gezamenlijk in eigen haden moeten noemen, en er niet om moeten vrágen.

Ik ga de hele tekst niet langslopen, het is veel beter om het betoog zelf tot je te nemen. Geestverwante documenten duiken her en der op, en kom je vooral vooral via libertaire sites als Libcom.org en The Anarchist Library wel tegen met wat snuffelwerk. Zowel de opstandige beweging als de revolutionaire ideeën die die van daaruit naar voren komen zijn van groot belang voor wie ook hier de boel op zijn kop wil helpen zetten tegen een orde die onze levens verminkt.


Groningen en verder: revolutionaire stemmen uit de internationale studentenstrijd

26 november, 2009

Een twintigtal studenten heeft vanochtend het bestuursgebouw van de universiteit in Groningen bezet. Ze protesteren tegen de invoering van een Bindend Studie Advies (BSA), en eisen een serieuze vorm van medezeggenschap. Ook willen ze een “krachtig signaal” richting onderwijsminister Plasterk  en centenminister Bos sturen: groeiende aantallen studenten, gecombineerd met achterblijvende investeringen, leidt ertoe dat “de positie van het hogerwijs onhoudbaar wordt”. Zo staat in de verklaring van de bezettende studenten, die onder meer te leen is op de website van de Internationale Socialisten.

“De actie staat volgens studenten niet op zichzelf”, zegt de Volkskrant. “In meerdere Europese landen kwamen studenten de laatste tijd in actie. Duitsland is hierin koploper, waar vorige week ontevreden studenten collegezalen van twintig verschillende universiteiten bezetten. Ook daar waren de protesten bedoeld om meer overheidsfinancieringen tee eisen en de studiedruk te verlagen.”

De omvang en verspreiding van het internationale studentenprotest is indrukwekkend. De Kritische Studenten Utrecht (KSU) – een groep actieve studenten uit Utrecht waarvan de naam geen verdere toelichting behoeft – heeft het een beetje bijgehouden. Studentenbezettingen en een demonstratie in Zwitserland, met op elke actie meerdere honderden deelnemers. Een hele reeks van demonstraties in Duitsland, met per actie meerdere duizenden, soms enkele tienduizenden betogers. De politie viel in Eessen een demonstratie van 4000 mensen aan. Ook een groot aantal bezettingsacties. In Italië, in totaal 150.000 mensen in actie volgens een studentenbond daar. Ook  in Polen,  Frankrijk en Oostenrijk kwamen studenten in beweging.

Maar de acties zijn niet beperkt tot Europa alleen. In het overzicht van de KSU zien we ook acties in Indonesië, en de vermelding van een actie in Sierra leone, waarover verder nog geen details gemeld worden. Ook in de VS , in Californië, is fel studentenprotest, al vanaf september.

Er waren al internationale acties eerder dit jaar, op een grote actiedag op 17 juni. Een artikel van de League for the Fifth International, een  redelijk zinnige trotskistische groepering, vertelt dat er toen 27.000 studenten actie voerden (uit de context maak ik op dat het hier om aantallen in Duitsland gaat). Voor sommige studenten was een tweede actiedag iets terveel van het goede, hetgeen het iets lagere aantal in november kan verklaren, zoals het artikel stelt. Maar de internationale verspreiding van de acties is nu veel groter, en dat kan de beweging in Duitsland ook weer een extra impuls geven.

 Twee landen waar studentenacties woeden, verdienen wat mij betreft wat extra aandacht. In beide landen ijn de protesten al langer bezig. Het eerste land is Oostenrijk. Het tweede land is de VS. In beide landen valt niet alleen de aanhoudende felheid van het protest op, maar ook de diepgaande, revolutionaire maatschappijkritiek die actievoerders formuleren.

In Oostenrijk begonnen de acties al in oktober. Che Brandes-Tuka heeft er een mooi stuk over geschreven, geplaatst op de IS-website. Daarin verwijst hij ook naar achtergronden van het protest, zoals de verkaring van Bologna, waarin Europese staten afspraken om het hoger onderwijs verregaand op de belangen van ondernemingen af te stemmen. Zelf heb ik ook kort  bericht over de acties.

The Commune – een interessante links-communistische, kennelijk door zowel Marxistische als anarchistische inspiratie gevoede, groep in Groot-Brittannië heeft inmiddels een tweetal interessante stukken over de acties daargingds gepubliceerd. Eén ervan is een interview met één van de actievoerders in Wenen. Daar is duidelijk de lange aanloop naar de acties uit af te leden, de onvrede die zich ophoopte over gebrek aan democratie. Allerlei kwesties komen naar voren. Zo waren studenten ook kwaad dat een vrouwelijke kandidaat voor het rectorschap, populair bij studenten en docenten, opzijgeschoven werd. Een rechtbank bepaalde vervolgens dat dit een vorm van discriminatie wegens sekse was.

Ook opvallend is het verband tussen studentenstrijd in de verschillende landen. Zo heeft een verklaring vanuit de studentenbeging in Californië, met de fraaie titel “Communique from an Absent Future”, kennelijk invloed.Ook die verklaring is op de site van The Commune te lezen , maar die groep vond hem op We Want Everything, vanwaar ik de tekst doorlink. We Want Everything is een website vanuit de bezettingsbeweging van studenten en anderen in Californië. Het ‘Communique’ zelf is een prachtige tekst, eigenlijk te mooi om samen te vatten of fragmentjes uit te citeren.  Zelf lezen, met aandacht, zou ik zeggen.

Over de acties in Californië  doet intussen Rachel Cohen levendig verslag op de website van Socialist Worker (VS). Grof politieoptreden tegen bezettende studenten springt daarin erg in het oog. Het artikel gaat vooral in op de gebeurtenissen in Santa Cruz, maar de acties vinden op meer plekken plaats, ook in Berkeley, waar in 1964 al eens één van de belangrijkste studentenacties in de VS plaatsvond.

Enig idee van het hoopgevende radicalisme onder studenten in Californië krijg je door het lezen van “We Are The Crisis”, gevonden via de Anarchist Library, een snelgroeiende website met de meest uiteenlopende documenten uit livebertaire richting. In “We Are The Crisis” wordt ingegaan op de enorm verhoogde collegegelden -een nieuwe verhoging met 32 procent, was mede aanleiding tot de protesten – en de achtergrond daarvan: financiers, bij wie de universiteit geld leent. Om dát terug te betalen, dáárom moet dus het collegegeld omhoog.

Maar de tekst graaft veel dieper, en stelt de ondergeschiktheid van de universiteit aan bedrijfsbelangen en winstbejag, en de verstrengeling ook met oorlogsvoorbereiding, aan de kaak. Ook wordt in de tekst vrije meningsuiting op de hele universiteit geëist, evenals een stopetteing van ontslagen van personeel. De strijd gaat voor de makers van deze tekst zowel verder als vooral dieper dan de directe verdediging van studentenbelangen.  En juist dat revolutionaire geluid dat binnen dee studentenstrijd tot uiting komt, geeft de strijd een extra gewicht en belang.

The Commune heeft ook nog een verklaring uit de beweging van bezettende studenten in Oostenrijk zelf gepubliceerd. Of dit een geluid is dat erg wijd verspreid is onder bezettende studenten, of dat ier vooral een kleine radicale minderheid spreekt, kan ik niet inschatten. Maar juist ook radicale minderheden kunnen, als acties om ich heen grijpen, snel aan uitstraling winnen. Hoe dan ook, de tekst liegt er niet om. Enkele puntern eruit: “

Wat hier geleefd en geëist wordt is:

– de afschaffing van uitbuitende machtsstructuren en  hun mechanismes van uitsluiting

– de absolute democratisering van alle instellingen

– het einde van alle racistische en seksistische wetten, arbeidsmarktmaatregelen en maatregelen in het onderwijs

(…)

We eisen vrije toegang tot het onderwijssysteem voor iedereen

We eisen niet alleen een eind aan de economisering van het onderwijs

We eisen een eind aan uitbuiting in alle gebieden van het leven

 

Eis je onderwijs weer op

Eis je lichaam weer op

Eis je tijd en ruimte weer op

 Eis je leven weer op

Zulke geluiden, en de daden die erbij horen, hebben we nodig. In elke universiteit en elke school. En in elk kantoor en elke fabriek. Overal.