Flop Holland Flop

9 juni, 2012

zaterdag 9 juni 2012

Haha, deze kenden jullie wellicht nog niet, lieve lezeressen en lezers: Ravotr als sportcommentator. Maar vandaag kan ik het even niet laten. Nederland verliest van Denemarken in de eerste EK-wedstrijd waar ‘onze jongens’ in optraden. Nee, ik heb niet gekeken, maar een blik op mijn Twitter-account, gevolgd door een paar kliks op nieuwssites, hielpen me uit de nachtmerrie. Lees de rest van dit artikel »

Advertenties

Bevrijdingsfestival, maar waar was de vrijheid gebleven?

5 mei, 2012

zaterdag 5 mei 2012

Leerzaam en lachwekkend, zo valt mijn bezoek aan het vrijheidsfestival in Breda te omschrijven. Wie zoiets restrictiefs weet te bedenken en als viering van vrijheid weet te presenteren, zouden ze eigenlijk de Hoofdprijs Hypocrisie – ook wel bekend als Nobelprijs voor de Vrede – moeten geven. Maar wat voerde mij die kant uit? Welnu, ik was uitgenodigd om als lid van Vrije Bond aan een programmaonderdeel bij te dragen. Dat wilde ik wel, dus vandaar. Lees de rest van dit artikel »


Kerst 2010

26 december, 2010

Zo, dat was dan kerst 2010. Hebben we het allemaal overleefd? Ik vraag dat niet zomaar, onderzoek heeft uitgewezen dat de twee weken  die met kerst beginnen een sterk verhoogd sterftecijfer te zien geven, althans in de VS. Vooral eerste kerstdag springt er uit. Het aantal mensen dat op weg naar het ziekenhuis overlijdt is dan bijvoorbeeld opvallend hoog, evenals het aantal mensen dat in het ziekenhuis alsnog sterft. Op tweede kerstdag is het ook goed raak in dit opzicht.

Waar al die mensen precies aan dood gaan wordt uit het betreffende Amerikaanse onderzoek niet duidelijk. Maar ik kan me er iets bij voorstellen: de kloof tussen gehypede gezelligheidsverwachting wordt mensen fataal, mensen die , al oververmoeid, onder hoge tijdsdruk alles nog moeten regelen voor het ‘gezellig’ wordt, bezwijken aan stress, hartklachten, verkeersongelukken en weet ik wat; eenmaal op de feestplek aangekomen luidt een ‘dan is het nú gezellig, ja?!’ de zoveelste familieruzie of erger in – en artsen en verplegenden die de rotzooi mogen helpen opruimen zijn tegen het eind van het jaar ongetwijfeld ook aan hun eind en dus niet meer op hun best. Tel uit je dodencijfers. En het is nog te vroeg om opgelucht adem te halen trouwens: nieuwjaarsdag, ook zo’n hoogtepunt van stress en gelukzaligheid, springt er wat dit betreft ook uit. Zullen jullie allemaal voorzichtig zijn met jezelf en elkaar?

Kerst blinkt altijd uit vanwege de vrijwel perverse absurditeiten die dit seizoen van vrede en goede wil meebrengt. Zo was er het bericht van de kerstboom in, jawel, Aboe Dhabi, in de Verenigde Arabische Emiraten dus. Juan Cole, die er over bericht, wijst er al op dat het enigszins merkwaardig is: een bvoom die aan een Christelijk feest is gekoppeld, in een overwegend Islamitisch land. Overigens, voor de fijnproevers in dit soort dingen: kersbomen wortelen in Germaanse natuurgodsdienst, niet in het Christendom; het verschijnsel is in de Christelijke kerstviering als het waren geadopteerd, maar in het oorspronkelijke bijbelse kerstverhaal komt geen kerstboom voor.

Toch oogt het merkwaardig, zo’n boom in een maatschappij waar traditioneel geen kerst wordt gevierd. Maar ja, toerisme, nietwaar? De Allerhoogste God die juist rond kerst zo aanbeden wordt is immers de God van Koop en Verkoop. Daarvoor buigen, als het er op aankomt, ook heel veel vrome aanhangers van het geloof in Allah, Jahweh of God uiteindelijk devoot het hoofd. Kerstbomen in winkelcentra zijn geen christelijk symbool. Kerstbomen zijn een commercieel symbool, en dat overschrijf dt godsdienstige grenzen. Tegen die achtergrond is het niet verbazingwekkend dat de boom plus versiering – juwelen en goud- een slordige 11 mijoen dollar kostte.het hotel waar het onding staat, maakte eerst een vaag soort excuus voor zoveel decadente extravagantie, maar kwam daar weer op terug. En waarom ook niet? Waarom is ene béétje opgeklopte geld- en koopzucht wél okay en een beetje véél opeens niet?

Ja, en dan is er nog de kerstboodschap van Bea. Over de inhoud ga je van mij niets lezen hier. Maar de kop waarmee Trouw het stuk koninklijk proza afficheerde is gewoon de satire voorbij. “Koningin: behandel ander als uw gelijke”. Zoiets verdient toch hoongelach, heeft de redactie van Trouw dat zelf niet door? Mijn antwoord aan de majesteit: mevrouw, het zou beter zijn als wij u als onze gelijke zouden behandelen. Maar is erfelijk koningschap met die gelijkheid zelf niet principieel in strijd? U zult er dan wel geen bezwaar tegen hebben dat wij die kroon van uw hoofd verwijderen, u in een flat in Tilburg-Noord huuisvesten, en uw paleis ter beschikking stellen van verdreven krakers en andere daklozen? Het zijn zomaar wat vragen hoor, om in de laatste dagen van dit jaar eens over na te denken.


‘4’33: anarchie als hit

14 december, 2010

Wat een verademing was dat! Vier minuten en drieëndertig seconden rúst, stilte bijna, in het nationale kakelprogramma voor hoogopgeleiden en zij die zich hoogopgeleid willen voordoen, beter bekend als De Wereld Draait Door. Voor wie dat programma niet kent: de onderwerpen zijn er interessanter dan bij RTL Boulevard, maar dat laatste programma heeft minder pretenties en is daardoor sympathieker. Qua lawaaiige drukdoenerigheid is er amper verschil. Uiteraard kijkt ‘iedereen’ van mijn lezerskring wel eens naar De Wereld Draait Door, en ‘niemand’ naar RTL Boulevard

Ik ben amper met mijn stukje begonnen of ik ben al afgedwaald. Want hoezo, vier minuten en 33 seconden stilte in de uitzending? Welnu;  ‘4’33 is de titel van een stuk van componist John Cage. Het stuk beslaat dus precies die tijd, en bestaat uit… afwezigheid van gespeelde muziek. Het stuk dateert uit 1952. Als een orkest het uitvoert, dan zie je een dirigent voor het ebnsemble staan. Die geeft het begin aan, houdt de tijd in de gaten, en geeft na die ruim vierenhalve minuut het einde aan. De musici spelen intussen geen noot. Iets soortgelijks gebeurde nu, maar dan in de uitvoering voor piano solo! Reinbert de Leeuw, baanbreker van modern klassieke muziek, nam plaats achter het instrument, opende ne sloot af en toe de deksel – het stuk bestaat uit drie delen, en dat werd kennelijk aldus aangegeven – en na de 4:33 minuut gebaarde hij dat het was afgesloten.

Een hele aparte ervaring is zoiets. Mensen kijken, mompelen iets tegen elkaar, er is gegniffel bij zoiets maar ook geconcentreerde aandacht. Het is dan ook een werkelijk revolutionaire comositie die hier werd opgevoerd. Waar muziek als het ware georganiseerd geluid is, is voorgeschreven afwezigheid van gespeeld geluid een intense uitdaging, voor de luisteraars. Natuurlijk is er dan niet werkelijk ‘stilte’: er klinken altijd geluiden, zacht maar hoorbaar, er valt iets, iemand kucht, fluistert, schiet in de lach. Maar de componist heeft de greep op wat er klinkt welbewust lósgelaten; het geluid organiseert zichzelf, spontaan, ongestuurd. Dat ervaren is indringend, ontregelend ook. Het stuk afdoen als een grap, aandachttrekkerij van stuntman Cage, is een miskenning van waar hij mensen toe aanzet: aandacht voor het niets, voor de stilte, en voor het spontane gebeuren, wat dat gebeuren ook brengt.

Precies in die openheid voor het spontane, het ongestuurde, geeft John Cage blijk van een anarchistische kijk op zaken. Tegelijk zien we hier verwantschap met bepaalde Oosterse filosofiën, met name van het Taoisme, een stroming die van invloed was in het Zen-Boeddhisme waar Cage zich in kon vinden. In dat Taoisme is het idee erg centraal dat dingen beter gaan naarmate er minder wordt opgelegd, minder wordt gestuurd, laat staan afgedwongen. Dat valt op in één van de basisteksten ervan, het oeroude poëtische werk Tao Te King, ook wel Dao De jing genoemd.

Het leven is in de Taoistische levenskijk zoals die in dat werk kenbaar wordt, een stroom; pogingen om dat in een stramien te wringen leiden tot narigheid. Immers: “Door te handelen door niet-handelen heerst er vanzelf orde. Bezit en staatsbestuur verdienen wantrouwen: “Te verbouwen en te kweken; te verbouwen en niet in bezitt te nemen; te kweken en vrij te laten groeien; te leiden, maar niet te heersen; dit is de wonderlijke deugd.” Oude, en volgens velen wellicht oubollige wijsheid. Cage zag er kennelijk de actuele waarde gelukkig van in. Het is een filosofische voorloper van anarchistisch ideeëngoed.

Het anarchisme van Cage zelf is herkenbaar in een gedicht van hem. Dat opent – en ik vertaal het ghier niet – als volgt:“We don’t need government/we need utilities”. en verderop: “Nor do we have any need for the continuing division of people/ into those who have what they need/ and those who don’t”. En, in een pleidooi voor am rmoede als levensstijl dat veel maar lang niet alle anarchisten zullen delen, de slotregels: “We must make the world safe for poverty without dependency on government”. Iedeereen genoeg, niemand teveel of te weinig, en geen staat die ons dwingt, dat is hier het idee.

Dat juist dit revolutionaire muziekwerk, van deze anarchistische kunstenaar, zomaar in een veelbekeken TV-programma wordt opgevoerd, stemt toch vrolijk. En er is meer verheugends. Mensen zijn bezig dit werk naar de eerste plaats van de Britse Kerst-hitlijst te krijgen, zoals vorig jaar met een ander rebels muziekstuk, van Rage In The Machine, lukte. De Facebook-groep die hiermee bezig is noemt zich Cage in the Machine, en telt al 20.000 leden. Misschien zou Cage de strijd om een eerste plek, ook voor zijn eigen compositie, sowieso al afgewezen hebben als inbreuk op de spontane gang der gebeurtenissen, erkenning van hiërarchie of iets dergelijks. Dat zou voor hem pleiten. Maar als het lukte dat stuk van hem naar de top te krijgen zou ik dat evengoed wel erg leuk vinden.


Wat doet een oorlogsmisdadiger op Lowlands?

19 augustus, 2010

Zojuist vloog er een bizar tafereel door mijn geest. Het speelde zich af op het Woodstock festival in 1969, dat grootse muziekgebeuren met artiesten als Jimi Hendrix, Janis Joplin, Crosby, Stills & Nash en noem ze allemaal maar op. De ban-de-bom-tekens waren alom zichtbaar, de sfeer was, in alle regenechtigheid die het terrein had getroffen, over het algemeen prima. En toen gebeurde het: Country Joe and the Fish hadden hun prachtige lied tegen de Vietnamoorlog zojuist beëindigd, toen er – en hier begint mijn fantasie – op het podium een geüniformeerde gestalte verscheen.

Wie was het? het was niet te zien, tenzij je vlak vooraan stond. Uit de luidsprekers klonk echter zijn naam. “Ladies and gentlemen, mag ik jullie aandacht voor…. generaal Westmoreland, topot voor kort de bevelhebber van onze dappere troepen in Vietnam. Hij komt ons iets vertellen over de rol van de jeugd in de strijd vboor de waarden van het Vrije Westen. Een hartelijk applaus graag!”

Zie je het voor je? Uitvoerder van een misdadige oorlog – toen al honderdduizenden Vietnamese en tienduizenden Amerikaanse doden, en het drama zou zich nog jaren voortslepen – die mensen toespreekt die in steeds groteren getale zich tegen die oorlog keerden? Je kunt erover twisten of de man gewoon zou zijn  uitgejouwd, of dat mensen de moeite zouden hebben genomen om daadwerkelijk het podium te bestormen. Misschien was de man wel door een immense group hug van de massaal aanwezige Love Generation verpletterd. Dat het een interessant incicdent zou zijn geweest, lijkt me echter duidelijk.

Nu is het bezoek aan Woodstock door genoemde genocidale generaal fantasie. Maar de gedachte werd getriggerd door de werkelijkheid, om precies te zijn door een recent bericht op het nieuws. Vanavond stromen mensen naar het Lowlands-festival dat morgen van start gata. En wie zal zaterdag op dat festival de troepen, pardon, de festivalbezoekers toespreken? Generaal Peter van Uhm, bevelhebber van de Nederlandse troepen. “Hij zal er praten over de rol die jonge militairen hebben in het buitenlandbeleid”, zo lees ik in Het Parool nadat ik even op internet naar bevestiging van het bizarre bericht ben gaan zoeken.

Over die rol van jonge soldaten is trouwens weinig te melden, lijkt me: de rol van jonge soldasten, in elk buitenlandbeleid, is te doden en te sterven voor wat doorgaans veel oudere mensen, doorgaans mannen, in hoofdkantoren en ministeries hebben verzonnen. Mocht er tussendoor tijd en gelegenheid zijn voor PR-projecten, een schooltje hier, een weggetje daar, dan is dat meegenomen. Voor dat inzicht hebben we geen generaal en geen toespraak nodig.

Laten we duidelijk zijn over wat hier gaat gebeuren. Enkele tienduizenden mensen die een leuk weekend gaan hebben, worden getracteerd op een PR-praatje van één van Nederlands grotere misdadigers. De oorlog die het Westen tegen Afghanistan voert, is immers misdadig, evenals de koloniale bezetting waar Nederlandse troepen zo lang aan hebben meegedaan en op kleine schaal nog steeds meedoen.

Hoe misdadig die oorlog is, wordt nog eens bevestigd – niet onthuld, oplettende nieuwsvolgers wisten het al – door documentatie die Wikileaks naar buiten heeft gebracht. Burgerdoden door Westerse militairen, pogingen om dat buiten beeld te houden, ze maken deel uit van het klassieke plaatje dat in Vietnam ook al zichtbaar was. Aanvoerder van de Nederlandse troepen in de laatste jaren, en daarmee oorlogsmisdadiger van formaat: Peter van Uhm. Hopelijk zijn er alerte festivalbezoekers die de generaal op passende wijze van een antimilitaristisch, oorlogsvijandig en aansprekend antwoord zullen voorzien.


Death Parade vanwege geldelijk gewin en gemeentelijk prestige

30 juli, 2010

De rampzalige afloop van de Love Parade in Duitsland afgelopen weekend heeft terecht tot grote verbijstering en woede geleid. Het gebeuren, waardoor 21 mensen de dood in gedreven zijn, 511 mensen gewond raakten, waarvan er 283 in het ziekenhuis kwamen, en waaraan ongetwijfeld duizenden mensen diep traumatische geestelijke verwondingen overhouden, laat zien hoe gemeentelijke scoringsdrang samenging met luchthartige onverschilligheid van een festival-organisatie. Wat telt is kennelijk het geld en de toppositie in de pikorde tussen steden die zo’n evenement willen aantrekken. Daarom wordt er gespeeld met mensenlevens. Vaak gaat het, ondanks deze houding, goed. Deze keer dus niet.

Het is hier niet nodig het hele verloop nog eens te schetsen. Maar een paar punten mogen eruit gelicht. Uit een verslag van één van de feestgangers: “Op een gegeven moment kwam er een politiewagen op de mensen massa inrijden. Blijkbaar waren er hekken geopend waardoor mensen weg konden en begon er wat ruimte te ontstaan om te bewegen. (…) op een gegeven moment is het enige wat ik nog dacht: ik moet terug die tunnel in nu er weer ruimte is en blijkbaar weer een uitgang (…) Wij besloten gewoon door te lopen en wat te gaan eten en drinken, tot rust te komen en weer naar huis te gaan. Toen bleek dat die doorgang  waar we doorget laten waren recht op het festival uit kwam en we er rustig door heen konden lopen. Toen kwam de woede en het ongeloof. Blijkbaar was deze doorgang er de hele tijd, en die was gewoon al die tijd nioet open gedaan.”  Wie bedenkt zoiets? Slechts één toegangsweg, met een capaciteit van 30.000 mensen per uur, voor een festival waar ettelijke honderdduizenden mensen op af komen?

De burgemeester, Adolf Sauerland, was gewaarschuwd dat er allerlei zaken niet goed voorbereid waren. Al in juni was er een voorbereidingsbijeenkomst waar zaken besproken werden. Zo zouden er 440 beveligingsmensen nodig zijn, maar de organisatie vond een argument om dat tot 150 terug te brengen. Voor een verwachte 220.000 mensen! Nu geloof ik niet zo in beveiligingspersoneel sowieso, maar áls je langs die weg een organisatie begeleidt, doe het dan met adequate aantallen. De burgemeester, die het evenement “hoe dan ook wilde laten doorgaan” had een houding van ‘we vinden er wel iets op’. Criminele nalatigheid, noem ik zoiets.

Hij weigert intussen af te treden, volgens berichtgeving omdat… hij daarmee pensioenrechten en dergelijke zou kwijtraken. Ja, pensioenrechten – van burgemeesters althans, niet van arbeiders… – zijn in deze wereld belangrijker dan het recht van feestgangers om erop aan te kunnen dat organisatoren hun veiligheid optimaal waarborgen. Zelf zegt Sauerland dat hij weigert te vertrekken omdat hij met opstappen feitelijk schuld zou bekennen. Dat is natuurlijk dubbele daverende onzin. In de eerste plaats ís hij mede schuldig, of hij dit nu bekent of niet. Wie meewerkt aan een zo onverantwoordelijk voorbereid gebeuren, draagt mee verantwoordelijkheid voor de bloedige afloop. In de tweede plaats is metéén aftreden op zich geen eens een schuldbekentenis, hooguit een erkenning van verantwoordelijkheid voor de gang van zaken, ongeacht de precieze schuldvraag.

Sauerland reageert hier niet als betrokken menselijk wezen die verantwoordelijkheid neemt en een goede afhandeling nastreeft. Nee, hij reageert hier als klassiek bestúúrder, voor wie zijn eigen positie blijkbaar het belangrijkste is. Zijn bestuurlijke ‘verantwoordelijkheid’ heeft hem van zijn menselijkheid beroofd, zoals veel bestuurders eerder overkwam en later, zo valt te vrezen, nog zal overkomen. Terecht is hij eerder deze week uitgejouwd, met troep bekogeld en weggejaagd door boze mensen, toen hij een kijkje kwam nemen op de rampplek. Terecht hielden enkele honderden mensen gisteren een demonstratie voor het gemeentehuis om Sauerland’s aftreden te eisen, een eis die inmiddels kracht is bijgezet door een motie van wantrouwen van Die Linke in de gemeenteraad.

Wat ligt er achter drama’s als deze? Dat Sauerland een man is met het inlevingsvermogen van een brandnetelbos en het verantwoordelijkheidsgevoel van een afvoerputje is duidelijk. Dat de organisatoren van de Love Parade alles op een koopje wilden – 150 beveligers kosten minder dan 440, één toegangs[poort openen en copntroleren is goedkoper dan vier – is ook vrij helder. Maar er is meer.

We lezen intussen over manipulatie van bezoekersaantallen, van deze maar ook van eerdere Love Parades. Eerdere Love Parades, in Essen en Dortmund, kregen 1,2 miljoen en 1,6 miljoen als officieel aantal. dat was drie keer zoveel; als de werkelijke bezoekersaantallen. Deze keer, in Duisburg, werd 1,4 miljoen als bezoekersaantal opgevoerd. De politie – die ik deze keer ietsje geloofwaardiger vindt dan bestuurders en organisatoren die hun event willen hypen, en dkie bij feesten niet het soort anti-betogers-belangen heeft die haar tot te lage schattinghen bij demonstraties zouden kunnen brengen – houdt het op 300.000. Er blijkt dus een ordinaire wedstrijd tussen steden gaande te zijn: wie de grootste Love Parade heeft weten te houden.

Het gaat er klaarblijkelijk om dat steden zich ‘op de kaart zetten’ door zo’n mega-event naar zich toe te halen. Een stad die ‘op de kaart staat’, trekt meer toeristen, die meer uitgeven aan de plaatselijke middenstand, zo’n stad trekt misschien ook wel meer investeerders, weet ik veel. Zoiets. Blijkbaar is dat belangrijker dan het welzijn van de feestgangers. Vanwege geld en gemeentelijk prestige – is dat overdreven gezegd? Ik denk het niet – zijn mensen het ziekenhuis, het trauma en in éénentwintig gevallen de dood in gejaagd.


Voetbal, octopus, parkiet, inktvis en leeuwen.

9 juli, 2010

Er schijnt komende zondag een belangrijk partijtje voetballen gespeeld te worden, tussen11 Spaanse en 11 Nederlandse mannen. In rationele tijden zouden mensen zeggen: so what? Ik hoop dat ze plezier hebben, dat het een mooie wedstrijd wordt, en dat er niemand geblesseerd raakt, en dat er achteraf een gezelliog feestje wordt gebouwd. Maar we leven niet in rationele tijden.

We leven in tijden waarin het heel normaal wordt gevonden om je af te vragen of ‘we’ gaan winnen tegen Spanje. ‘We’ – alsof we allermaal, vanwege onze Nederlandse nationaliteit, een conflict uit te vechten hebben met het complete Spaanse volk. O ironie trouwens: het merendeel van de topspelers die door de Spaanse staat het veld in gestuurd worden zijn mensen uit Catalonië. En Barcelona, de hoofdstad van Catalonië, een Spaanse stad noemen is net zo absurd als de Friese hoofdstad Leeuwarden een Hollandse stad noemen. Feitelijk is er dus eerder sprake van een finale tussen Nederland en Catalonië dan tussen Nederland en Spanje.

In de cocktail van bespottelijk nationalisme, extra vergiftigd door alomtegenwoordige commercie – een commercie die het denkbaar maakte dat meiden die reclame maakten voor Bavaria opgepakt worden door Zuidafrikaanse agenten omdat de exclusieve sponsorrechten in handen van een andere bierbrouwerij waren – passen natuurlijk aanvullende absurditeiten. Passend is bijvoorbeeld het muzikale attribuut van de fans: de vuvuzela. Onder andere omstandigheden zou men dit ding weinig welluidend hebben gevonden. Maar in deze context zijn de schelle klanken geheel passend. Ik zin trouwens op mogelijkheden om dat tetterende geluid als actiewapen in te zetten. Ik vraag me bijvoorbeeld af of bankgebouwen bestand zijn tegen een stoet mensen die zeven maal om zo’n gebouw trekt, en de ommegang onderbreekt met luid vuvuzela-getoeter in de richting van dat kapitalistische bolwerk.

De afgelopen dagen bereikt het absurdistische theater dat de wereldkampioenschappen begeleidt, nieuwe hoogtepunten. Zo werd bekend dat de inktvis Paul heeft voorspeld dat Spanje – pardon, elf Spaanse voetballers – gaat winnen van Nederland – excuus, 11 Nederlandse sportlieden. Nee, aldus de parkiet Mani, de overwinning gaat naar ‘ons’ Oranje. Ook de octopus Pauline is die ‘mening’ toegedaan. Ik zou willen voorstellen om de wedstrijd te laten spelen door hetzij Paul en Pauline, hetzij tussen Paul en Mani. Omdat zowel Paul als Pauline waterdieren zijn, lijkt dat me een ideale combinatie van tegenstrevers. Een parkiet tegen een inktvis is wat onhandig voor beiden. Hoe dan ook, de huldiging kan dan in Artis plaatsvinden.

Ik las dat daar al een voetbalwedstrijd plaats gaat vinden trouwens. Tussen leeuwen. Wat zouden de winnaars als beloning krijgen? Oranjefans? Nee, dat gaat zelfs mij te ver, die genieten gewoon van hun plezier, en dat is ze gegund, met allen nare dingen die ik over de hele voetbaldrukte verder te zeggen heb. Wat mij betreft worden de overwinnaars getracteerd op verse sponsors en FIFA-bestuurders.