Rode Maandag in de VS: bevolking beweegt Congres tot nee tegen bail-out

30 september, 2008

Zwarte maandag, zo werd  de afgelopen maandag, 29 september al genoemd. Het was een dag van omlaag denderende beurskoersen, van een Fortis dat ondanks redding via gedeeltelijke nationalisering bleef kelderen, en van het 700-miljard-dollar ‘reddingsplan’ dat door het Congres werd afgestemd. Nog meer paniek op de beurs, en een president Bush die de camera’s inkeek alsof er zojuist enkele grote vliegtuigen  een tweetal hoge flatgebouwen in New York als landingsplaats hadden uitgekozen.

Ik stel echter voor dat we de benaming ‘Zwarte Maandag’ vervangen. ‘Rode Maandag’ lijkt mij wel geschikt, en wel om twee redenen. In de eerste plaats vanwege het rode bloed dat tevoorschijn kwam toen miljoenen mensen in Amerika de verzamelde machthebbers – Bush, Obama, McCain, minister Paulson, Democratisch aanvoerder in het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi, Centraal Bankier Bernanke, het hele stel – een bloedneus bezorgden door voldoende Congresleden zodanig te bestoken met boze e-mails en telefoontjes dat die Congresleden – met verkiezingen in het achterhoofd, en hun zetels in gevaar – het 700-miljard-dollar-plan wegstemden. In de tweede plaats omdat juist mensen met rooie opvattingem, socialisten van allerlei soort, in deze gebeurtenis iets te vieren hebben: één-nul in de wedstrijd tussen gewone mensen onderaan, en de machthebbers die ons dag en nacht bestelen.

Het zogeheten reddingsplan hield in dat de Amerikaanse regering, via een daartoe op te richten instantie met zeer ruime volmachten, allerlei riskante leningen die banken hadden verstrekt en die het financiële systeem mee dreigen te slepen in een neerwaartse spiraal, zou opkopen. Zo zou de regering, en daarmee de betalstingbetaler in de VS, opdraaien vvoor de mislukking van talloze speculatieve investeringen. De vrije makrkt mag bankiers rijk maken. Zodra de vrije markt er echter toe leidt dat die bankiers hun geld dreigen kwijt te raken, mag de staat inspringen om die bankiers en hun instellingen overeind te houden, natuurlijk met als excuus dat als het bankwezen crasht iedereen de dupe is.

Zeer terecht keken heel veel mensen in de VS door deze zwendel heen. Diverse auteurs legden uit waar het scheef zat. Er was bijvoorbeeld wel op andere manieren aan geld voor het plan te komen, zo rekent het Institute for Policy Studies voor. Hef 4 dollar belasting op elke transactie van 100 dollar op aandelen en dergelijke, en je hebt jaarlijks 100 miljard dollar. Hef 3 procent belasting op elk huishouden van 10 miljoen of meer, en je hebt nog eens 300 miljard. Hef 50 procent inkomstenbelasting op inkomens van 5 miljoen en meer, en 70 procent op 10 miljoen en meer – hoppa, wéér 105 mijard dollar. Zo is er nog wel meer. Laat, kortom, degenen die met hun investeringsbeslissingen de crisis hebben gebracht, zelf voor hun crisis opdraaien, dat zou al schelen. 

Maar het opkopen van slechte verrotte leningen en schulden doet die leningen en schulden ook nog eens niet verdwijnen; de risico’s ervan worden alleen ergens anders neergelegd, niet bij de louche inversteerders zelf, maar bij mensen onderaan. Er zijn in feite maar twee heldere en consistente oplossingen. Of je laat de markt zijn destructieve werk doen, er komt een grote golf van faillisementen, een diepe recessie met oennoemelijk leed voor massa’s mensen – en dan krabbelt de boel, na deze grondige grote schoonmaak, weer op. Of de hele financiële sector komt in staatshanden, en wordt in dienst gesteld van het welzijn van de bevolking die daarover via democratische organen kan beslissen en beschikken.

Een asociale, maar systeemconforme oplossing, of een sociale oplossing die echter het kapitalistische systeem opblaast – dat is de echte keus. Het huidige plan  lost zelfs in eigen termen niet echt iets op, schuift de oplossing vooruit en legt de last ervoor ook nog eens bij de verkeerde mensen, bij de mensen die toch al te lijden hadden onder hoge prijzen, lage inkomsten, hoge schulden die ze te vaak al niet konden afbetalen. Waarom zouden zij nu op moeten draaien om het feestje van de bankiers en investeerders te gaan betalen?

Al snel na het bekend worden van het plan-van-700-miljard werd duidelijk dat zeer veel Amerikanen er dan ook geen zin in hadden. Op 25 september publiceerde Business Week een mooie reportage over de talloze initiatieven, serieus en humoristisch, van mensen die tegen d ebail-out-zwendel wilden protesteren. CNN bericht over demonstranten op Wall Street vorige week.  “Er is geen agenda, geen leiders, geen groep die het organiseert, niets om te onderschrijven, behalve dan dat we niet gaan betalen!”, zo luidde een anonieme oproep hiervoor via e-mail.  Intussen begonnen mensen e-mails te verstueren aan hun Congresleden: “Volgens de New York Times werden Democratische en Repulbikeinse politici bedolven onder protesten tegen de voorgestelde bail-out: senatoren kregen duizenden e-mails, waarvan 95 procent tegen waren. Barbara Boxer, Democraat uit Californië, vertelde de Times dat ze 17.000 e-mails had gekregenm, en bijna allemaal waren ze tegen de bail-out”, zo schrijft The Age.

De hete adem van grote aantallen boze Amerikanen werd – ruim een maand voor verkiezingen waarbij veel Congresleden hun zetel moeten verdedigen – blijkbaar te veel voor een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Ja, voor flink wat Republikeinse leden van dat Huis gold vooral het bezwaar dat de staat geen inbreuk op de vrije markt mocht maken, en dat daarom de bail-out taboe, ja ‘socialisme’ was. En ja, ook onder veel van de mensen die op straat of op internet protesteren vinden we rechtse mensen met conservatieve ideëen. Maar een conservatief die serieus geen belastinggeld wil smijten om bankiers te redden, heeft op dat punt een linksere houding dan een Democraat die tot iedere prijs Wall Street uit de brand wil helpen.

Wat nu centraal staat is het idee van wij-tegen-zij, onder tegen boven. Gelukkig is links en de arbeidersbeweging er ook. Vakbondskoepel AFL-CIO organiseerde op 24 september een manifestatie bij Wall Street, en mensen van Socialist Appeal, een Trotskistische groep in de VS, namen deel en deden verslag.

En maandag 29 september koos – deels vanuit reactionaire opvattingen, maar voor een flink deel ook vanwege de steeds grotere druk vanuit een steeds bozere bevolking – een meerderheid van het Congres dus tegen het bail-out-plan van de verzamelde machthebbers. Het was een besluit, genomen in “de schaduw van de hooivork”, in de prachtige beeldspraak van Chris Floyd: het gewone volk trekt op naar het kasteel, en boekt nog succes ook. Mij doet het vooral ook denken aan 1 juni 2005, toen een forse meerderheid van stemmers de EU-grondwet vanuit een soortgelijk wantrouwen tegen plannen-van-hogerhand wegstemde. Glorieus is het.

Maar hoe mooi de bloedneus die onze kant in de VS hun kant heeft toegebracht ook is, het gevecht gaat door. Bush dringt aan op het alsnog aanvaarden van de bail-out, net zoals Europese politicie de EU-grondwet er alsnog door aan het manipuleren zijn. Zal de woedeuitbarsing vanuit de bevolking onder deze druk wegebben, of komt er een vervolg? Een blijmoedige commentator op Counterpunch die zich dit afvraagt, hoopt op het laatste – en geeft ter inspiratie maar vast een lijstje van algemene stakingen dat hij van Wikipedia heeft geplukt. Kennelijk onder het motto: zo kan het ook…

Hoe het ook zij, de VS is niet langer slechts in de greep van een kredietcrisis en een aanzwellende recessie. Inmiddels is daar een diepe breuk tussen bevolking, en daarmee een ernstige politieke crisis, bij gekomen. En in die crisis heeft links – principiële vijand van het kapitalisme in als zij parasitaire vormen – enorme kansen – en enorme verantwoordelijkheden. Maar dat is onderwerp voor een ander artikel. Vanavond overheerst bij mij feestvreugde vanwege een waarlijk Rode Maandag.


1 oktober 2008: akelige datum

30 september, 2008

Eén oktober 2008 wordt een akelige dag, en dan doel ik niet op het regenachtige weer. Twee gevaarlijke beslissingen worden op die datum van kracht, één in Irak en één in de Verenigde Staten.

In Irak neemt, volgens afspraak, de regering de betaling over van mensen van de zogeheten Awakening Councils . Het betreft hier Soennitische organisaties waarvan de leden veelal eerst vochten tegen de Amerikaanse bezettern, maar vervolgens door diezelfde bezetter betaald werden om tegen de gemeenschappelijke vijand ‘Al Qaeda in Irak’ te vechten. Dit was één van de redenen dat het geweld in Irak de afgelopen tijd minder wasa dan twee jaar eerder.

Maar op 1 oktober haalt de VS de Awakening Councils van de loonlijst. De regering van Irak neemt het over – althans dat is het idee. Maar die regering wordt beheerst door Sjiitische partijen en milities die de Soennietische milities die nu in Awakening gebundeld zijn als dodelijke vijanden beschouwen en behandelen. Veel Soennieten van Awakening vertrouwen de zaak niet, en de regering maakt minder haast met hetopnemen van zulke Soennieten in de veiligheidstroepen van de regering, en veel meer haast met het oppakken van Soennietische activisten wegens eerdere strijd tegen de VS en de Iraakse regering. Ik schreef al eerder over deze zaak.

Soennietische leiders waarschuwen al: als de VS hun mensen niet meer betaalt, en de Iraakse regering neemt het niet netjes over, dan staan hun mensen in de kou. Nu al is er onrust. Ghassan Mutar, Awakening-leider in Adhamiya: ” ‘mensen worden absoluut boos’als de regering haar verzekeringen nniet nakomt. ‘Als iemand hen geld aanbiedt om bommen te leggen of Amerikanen aan te vallen’ , zei hij, ‘gaan ze misschien wel terug naar het gewapende verzet.'” Zo zouden we wel eens een forse opleving van geweld na de afname van de afgelopen maanden kunnen krijgen.

Dezelfde VS die nieuw geweld in Irak in de hand werkt, bereidt ook geweld voor in eigen land. Vanaf 1 oktober is een militaire eenheid permanent gestationeerd in de VS, om op te kunnen treden in geval van terrorisme en rampen, maar ook bij ‘civiele onrust’. Militairen in de VS die permanent klaar staan om op te treden bij rellen en heftige demonstraties, daar komt het op neer.

En het is niet zomaar een eenheid die met deze taak is  belast. Het gaat om de Eerste Gevechtsbridgade van de Derde Divisie van het leger, een eenheid die deelnam aan de bestorming van Bagdad in 2003, en darana langdurig in Irak heeft gezeten. Bijnaam van de eenheid is ‘de Raiders‘. 

Het stationeren van juist dit type eenheid laat zien hoe de regering van de VS de bevolking ziet: als potentiële vijanden. De soldaten worden getraind in zogeheten niet-dodelijke wapens. Daaronder valt bijvoorbeeld de, soms trouwens wel degelijk dodelijke, taser. Daarmee worden stroomstoten toegediend. Soldaten moeten dat in hun training bij elkaar doen, met de kennelijke bedoeling dat zezich harden en ongevoelig worden voor wat ze mogelijk burgers aan moeten doen.

De permanente inzet van militairen bij binnenlandse ordehandhaving is een verdere stap in autoritaire richting. Glenn Greenwald, deskundige op het gebied van burgerrechten, zet uiteen hoe hier wetgeving die militaire inzet in binnenlandse wetshandhaving sterk aan banden legt, wordt uitgehold. Als straks mensen écht op grote schaal boos worden – wegens de manier waarop Wall Street met 700 miljard gered gaat worden op kosten van de rest van de bevolking, bijvoorbeeld – dan staan er dus vanaf morgen soldaten klaar. Permanent. Net als in een doodgewone militaire dictatuur.

Ja, morgen is een natte, akelige dag. It’s a hard rain’s a-gonna fall


Geen goed weekje voor het Gezag

27 september, 2008

Het was geen goede week voor het gezag. Eerst hadden we oorlogsminister Van Middelkoop, die aan Vrij Nederland opbiechtte dat gezag “niet in zijn vocabulaire” zat, en dat hij blij was dat hij netjes onder zijn dienstplicht kon uit komen destijds. “Hier ga ik doodongelukkig van worden”, had hij zich tijdens de keuring geraliseerd – zoals ongetwijfeld vele duizende anderen met hem overigens, maar die werde daadwerkelijk ongelukkig of erger. Als het hoogste gezag op Defensie zegt dat hij gezag eigenlijk maar een onhanteerbaar iets vindt, dan maakt dat het gezag van de minister – en het ontzag van zijn ondergeschikten – niet bepaald groter. En net zoals ik liever incompetente presidenten en ministers zie – het zijn immers vijanden van de mensen onderaan, en ik heb liever knullige tegenstanders – zo verkies ik ook gezagsdragers met minder gezag. Dat een minister zijn eigen gezag zo helpt afbrokkelen – ik vind het een vrolijkmakend iets. Vooral níét vervangen, die minister, en zeker niet door een werkelijk gezagsgeile houwdegen!

Intussen is er met de gezagsverhoudingen onder de Nederlandse militairen in Uruzgan ook iets aan de hand. Gisteren werd bekend dat een commandant een peloton van 24 militairen op non-actief had gesteld. Er zou onenigheid zijn over het werk dat ze moesten doen. “De verkenningseenheid werd de afgelopen eenheid structureel ingezet voor andere taken dan verkennen. Dit tot frustratie van de verkenners, die te kennen gaven niet meer op deze manier te willen worden ingezet. Dat kan volgens Defensie worden opgevat als weigering van een dienstbevel”, aldus De Volkskrant. Van zo’n daadwerkelijke weigering is volgens anonieme verklaringen van betrokken soldaten echter geen sprake, wel van een meningsverschil over benodigde voorbereidingstijd voor een opdracht. Er loopt nu een onderzoek.

Hoe dit ook precies zit – weigering van dienstbevel, of alleen maar het ter discussie stellen van opdrachten – het klinkt toch alsof soldaten een soort medezeggeschap opeisen en uitoefenen tegenover hun officieren. De strikte hierarchie rammelt dan. En ook dat kan ik onmogelijk een slechte zaak vinden, wat ook de precieze motieven van de dwarse militairen zijn. Waar soldaten hardop na beginnen te denken over wat ze moeten doen, daar wordt het moeilijker om van hogerhand wat voor oorlogspolitiek dan ook zomaar door te drukken.

Op de achtergrond speelt onrust over slechte uitrusting van Nederlandse militairen in Uruzgan. Eén van de militaire vakbonden “ontving (…) een brandbrief van versschillende officieren en onderofficieren in het missiegebied, waarin de noodklok wordt geluid over de slechte staat van het materieel in Uruzgan.” De toestand zou levens van soldat zelfs in gevaar brengen. Als het zo zou zijn dat militairen om dit soort redenen niet op patrouille willen dan hebben ze groot gelijk. Honderd keer liever dat ze kiezen vooor hun eigen leven, dan dat ze zich op pad laten sturen voor de Strijd tegen het Terrorisme, de Verdediging van Westerse Waarden of welke vooral olie bevattende abstractie dan ook.

En laat links dan niet – zoals SP-kamerlid Remi Poppe eerder dit jaar deed – gaan roepen om betere uitrusting voor patrouilles hervat worden. Nee, ik ben niet voor een zo slecht mogelijk uitgerust leger dat zijn leven moet riskeren. Ik ben voor soldaten die dat – goed uitgerust of niet – vertikken. Onvrede over uitrusting kan een stap zijn in die richin. Links moet helpen die onvrede aan te scherpen en uit de breiden tot de grotere vraag – ‘wat doen we eigenlijk in Uruzgan?’


Oorlogsminister tegen orde en gezag

25 september, 2008

Van Middelkoop, minster van Defensie, vertelde aan Vrij Nederland dat hij niet in militaire dienst is geweest, en dat hij daar blij mee was ook. Meteen kwamen er allerlei boze reacties los, voorspelbare, maar ook zeer curieuze. Onder die druk bezweek hij snel, en zei dat hij zijn uitspraken betreurde.

De minister hoefde zijn dienstplicht niet te vervullen omdat hij als medewerker aan de fractie van het GPV (één van de partijen waar later de ChristenUnie uit voortkwam) geacht werd onmisbaar te zijn. En Van Middelkoop was maar wat blij: “Tijdens die twee dagen militaire keuring voelde ik: dit is helemaal niets voor mij. Hier ga ik doodongelukkig van worden.” Hij vertelde ook nog “dat het woord  gezag niet echt ‘in mijn vocalolaire’ zit.”

Ik vind het herkenbare, zelfs zeer positieve, gevoelens. Ik herinner me mijn eigen keuring in 1979. Het gevoel zeer ongelukkig te worden als daar ook nog dienst op was gevolgd, deel ik. En ofschoon ik (veel te) braaf was, was ook mijn sympathie voor orde en gezag gering en ook nog afnemend. Ook ik was blij dat ik er, om spitsvondig boven water gehaalde maar wel reële, medische redenen onderuit kon. Vreemd is wel dat Van Middelkoop destijds al een partij steunde die orde en gezag – van God gevgeven nog wel – als wezenlijke pijler van haar levensbeschouwing huldigde. Maar wat daar problematisch is, dat is die partijkeuze – níét zijn anti-autoritaire neiging, níét zijn weerzin tegen de militaire dienst.

Natuurlijk is het een beetje vreemd dat juist zó ’n man aan het hoofd van Nederlands oorlogsapparaat staat. Orders geven, verwachten dat die worden uitgevoerd – terwijl je zelf moeite hebt orders te aanvaarden, het is op zijn minst geen teken van een erg consistente levenshouding. Natuurlijk valt alles wat gezagsgetrouw is nu over de man heen. Dat de VVD, favoriete partij van al dan niet passend besnorde kolonels, “met ontzetting” reageert lag voor de hand. Ook de reactie van militaire vakbonden kan ik wel plaatsen. Die vertegenwoordigen een beroepsgroep die gedisciplineerd hun werk doet, en is niet blij als hun hoogste baas juist die discipline maar matig blijkt te vinden, en zich er vroeger keurig aan heeft weten te onttrekken. Slagerknechten worden ook niet erg gemotiveerd als hun baas stiekem vegetariër blijkt te zijn.

Maar wat de te denken van reacties ter linkerzijde? Je zou denken dat alles wat de orde – de gevéstigde orde, de orde van de huidige, door links terecht bestreden machthebbers – een beetje in het ongerede brengt, eerder verwelkomd zou worden dan afgewezen. Maar nee hoor. De PvdA – die natuurlijk zodanig vergroeid is met de orde dat haar linksheid met de dag twijfelachtiger wordt – spreekt van “geen gelukkige uitspraak”. Maar ook de SP, nog altijd géén integraal deel van het bestel, wijst de uitlatingen van Van Middelkoop van de hand.

SP-kamerlid Harry van Bommel legt het uit. Ook hij had en heeft “moeite (…) met gezag”, vertelt hij, “maar mijn militaire dienst begin jaren ’80 heeft mij bepaald niet ongelukkig gemaakt. Integendeel. Mijn tijd bij het 42ste pantserinfanteriebataljon der Limburgse Jagers heeft me mentaal en fysiejk goed gedaan.” Het leger maakt een man van je, nietwaar? Gelukkig ben ik blijf ik dan maar gewoon een mietje, denk ik dan maar. Van de opvoedende en vormende werking van tucht en discipline kent de geschiedenis al teveel onaangename voorbeelden.

Van Bommel betreurt vooral het feit dat de uitspraken van de minister “de militairen in de kou zetten. De militsaire vakbonden hebben dan ook onmiddellijk vernietigend gerewageerd. Op zijn minst zou de minister moeten erkennen dat zijn opmerkingen negatief kunnen uitpakken voor de werving van militairen.” Vast wel! Maar is dat erg? Willen linkse mensen nu echt dat Defensie zijn targets voor recrutering jaar na jaar haalt? Waar gaan die recruten straks heen? Naar Uruzgan? En was Van Bommel daar niet oook tegen?

Links moet zich niet tot spreekbuis maken van militairen als gedisciplineerd personeel van de gevestigde orde. Links hoort niet begaan te zijn met de problemen die het oorlogsministerie heeft om aan nieuw kanonnenvoer te komen. Links hoort de onrust, het licht ondermijnende effect van de uitspraken van Van Middelkoop te verwelkomen. Zijn huidige rol als gezagsdrager aan het hoofd van oorlogsvoerders, en de tegenstrijdigheid  tussen die rol en zijn eerdere uitstspraken – die dienen op de korrel genomen te worden. maar zijn dwarsige houding van destijds, en zijn openlijke erkenning daarvoor – links zou er juist blij mee moeten zijn. Meer mensen die doodongelukkig worden van oorlog en gezag, en de wereld zag er plezieriger uit.


Gifschandaal in China: winst boven kinderlevens

24 september, 2008

Vier dode kinderen, 54.000 zieke kinderen. Dat is tot nu toe de oogst van wat inmiddels het Chinese melamineschandaal is gaat heten. Inmiddels grijpt het schandaal al ver buiten de Chinese grenzen om zich heen. Ook in Nederland controleren inspecteurs nu of Chinese producten melamine bevatten.

Wat is er aan de hand? Bedrijven in China blijken aan melkpoeder de stof melamine te hebben toegevoegd. Deze stof zorgt ervoor dat aanlengen met water verhuld wordt. Het kan testen op het proteïnegehalte in melk in de war gooien. Natuurlijk is aanlengen van melkproducten met water winstgevend, het verlaagt de kostprijs. Maar de melanine zorgt ook voor ernstige, kennelijk soms dodelijke, nierproblemen. Kleine kinderen gaan dood omdat een bedrijf nog wat meer winst wil binnen halen. Zo eenvoudig is het weer eens.

Het ging in eerste instantie om het bedrijf Sanlu, een Chinees-Australisch bedrijf. Maar intuessen is bekend dat er 22 bedrijven – leveranciers van yoghurt en andere melkproducten – met melanine in de weer zijn geweest. De rol van de Chinese staatsinstellingen is op zijn minst dubieus. Een Chinese onderminister heeft bijvoorbeeld gezegd dat bedrijven die aan de Olympische spelen leverden extra stevig zijn gecontroleerd. Maar dat betekent – zoals de NRC aangeeft – dat de Chinese autoriteiten toen al op de hoogte waren van het gevaar van melanine. Groot alarm slaan? Leveens redden? Ho maar, de games must go on, ongestoord, nietwaar?

Intussen verliezen plaatselijke functionarissen hun baan, en gonst het van woede in China zelf. Een weblogger op een site van Nanfang Dushibao, een Chinese krant: “Deze zaak toont opnieuw het falen van de overheid aan. We zien de overheid in dit soort zaken altijd achter de feiten aan rennen als een soort brandweerman. het wordt tijd dat iemand zijn verantwoordelijkheid neemt.” Zowel de felheid van dit soort geluiden, het openlijke karakter ook, als de mate waarin het probleem niet meer alleen bij enkele corrupte functionarissen, maar bij de overheid als zodanig wordt gelegd, is opvallend, en heel bemoedigend ook. Zoiets was tien jaar geleden in China nog ongekend.

Weer zijn het trouwens de armen op het platteland die de klappen krijgen.  De NRC: “in steden als Peking Shanghai en Guangzhou geven ouders de voorkeur aan buitenlandse(…) merken. ‘Het zijn altijd de boeren in China die de zwaarste lasten moeten dragen’, constateerde een weblogger vanochtend op de site van Nanfang Dushibao.”

Winstbejag, hand in hand met een corrupt en arrogant staatsgezag – dat is de achtergrond van het melamineschandaal. Nu is het eens China’s kapitalisme dat het epicentrum van de narigheid is. Maar de dynamiek achter dit soort misére is niet Chinees, maar grenzeloos wereldwijd. Globaliseer de vrije markt, en je globaliseert het bijbehorende gif, figuurlijk en letterlijk.


Opmerkingen bij de dood van een fabriekdirecteur in India

24 september, 2008

“Indiase ex-werknemers vermoorden directeur”, zo berichtte Nieuws.nl gisteren. Het gaat om arbeiders bij een  Italiaanse fabriek in auto-onderdelen in het noorden van India. Daar woedt al maandenlang een fel arbeidsconflict. Arbeiders eisten hoger loon en vast werk.

Bij eerdere gelegenheid hadden ze al een directiekantoor hardhandig verbouwd. Wegens “wangedrag en relschoppen” waren 300 arbeiders vervolgens ontslagen, aldus politiechef Babu Ram als achtergrond van de dood van directeur Choudhary in Aljazeera. Die zender vertelt dat de directeur al een tijdje nauwelijks thuis kwam uit angst, en dat zijn gezin beveiliging had. Hij was dus op de hoogte van de grote woede onder de arbeiders.

Die explodeerde toen de directeur een bijeenkomst had belegd met de betrokken arbeiders. Zo’n 125 ontslagen arbeiders stormden de fabriek binnen, kalmerende woorden van  Choudhary hielpen niets, arbeiders sloegen hem met stokken. De directeur bezweek later aan zijn verwondingen. De politie arresteerde 63 mensen “wegens aanklachten uiteenlopend van ordevestoring tot moord, aldus de plaatselijke politiechef, Babu Ram.”

Natuurlijk is de verontwaardigfing nu groot. AFP berichtte erover. Toen Oscar Fernandes, minister van arbeid in India, na afloop van het drame begrip toonde, de gebeurtenissen “een waarschuwing voor managers” noemde en zei “arbeiders moeten niet zo hard onder druk gezet worden” en “arbeiders moeten met meer compassie worden behandeld”, rolde de ondernemerswereld over hem heen. Haastig maakte hij excuses.

“Niets ter wereld kan  het lynchen van een persoon rechtvaardigen en geen geschil kan worden opgelost door een tegenstander te vermoorden”, zo donderde de Confederatie van Industrie in India, het VNO-NCW van dat land. De Italiaanse ambassade sprak haar verontwaardiging uit, evenals het Italiaanse bedrijf zelf. Zorg voor het investeringsklimaat voor multinationals droop van de angst in ondernemersland af.

Tot zover de gebeurtenissen zelf. Opvallend zijn een paar dingen. In de eerste plaats de typering van de dood vabn Choudhary als “moord”. Maar als als boze arbeiders met stokken beginnen in te slaan op een directeur, en de directeur bezwijkt later aan hoofdwond en bloedverlies, is dat dood-door-schuld-, doodslag wellicht. Het is pas moord als vaststaat dat de arbeiders van te voren van plan waren deze man te doden. Maar zoiets blijkt nergens.

Laten we het eens anders zeggen. Als 120 politiemensen met knuppels en traangas stakende arbeiders aanvallen, en één van die arbeiders wordt zo hard geslagen dat hij later overlijdt – lezen we dan een krantenkop met “arbeider vermoord door politemensen”?  Zou er niet veel eerder gestaan hebben: “arbeider omgekomen in botsing met politie”  Uit hun woordkeus verraadt Nieuws.nl en andere mdia die soortgelijke woorden hanteerden, aan welke kant ze staan. Niet aan die van de arbeiders, maar ook niet aan de kant van de objectiviteit die journalistiek toch geacht wordt te typeren.

Tweede opmerking: vrijwel nérgens uit de berichtgeving blijkt enig begrip voor de woede die arbeiders drijft. Alleen de minister begrijpt het een beetje. Mensen krijgen bij lezing verder geen idee wat het betekent in India om ontslagen te worden. Geen inkomen, geen mogelijkheid om een gezin fatsoenlijk te eten te geven, de dokter te betalen, noem maar op. Acute, mogelijk levensbedreigende armoede voor de man zelf maar vooral ook voor de mensen die van zijn inkomen ook moeten leven. Is het gék dat mensen dan niet alleen hoger loon vragen maar vooral ook vast werk? En is het gek dat mensen er boos worden als de bedrijfsleiding halsstarrig blijft? En is het gek dat arbeiders hun woede dan eens koelen op een bedrijfskantoor? En is het vreemd dat ze, als ze als represaille daarvoor ontslagen worden, nog veel kwader worden?

Het bedrijf had – in zijn weigering lonen te verhogen, arbeiders vast werk te bieden en hardhandig protesterende arbeiders op straat te gooien – alleen maar een winstgevende en rustige bedrijfsvoering voor ogen. Voor arbeiders was het hele conflict aldoor al een strijd om het naakte bestaan, een gevecht op leven en dood.

Dat hierbij – na talloze doden wegens armoede, ondervoeding, ziekten en noem maar op, nu eens een dode valt aan de ándere kant van de barricade, zou niemand moeten verbazen. Zo gaat dat in de klassenstrijd nu eenmaal – en arbeiders hebben geen keus, die strijd moet gewoon gevoerd worden, desnoods hardhandig.


Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië: vredesdemonstranten op de been

21 september, 2008

In Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben vele duizenden mensen dit weekend tegen de oorlogen in Afghanistan en Irak, en de tegen dreigende uitbreiding ervan naar andere landen, gedemonstreerd. De vredesbeweging is momenteel niet supersterk, maar ze leeft en ze voert actie. Dat geeft een vleugje hoop.

In Duitsland – een land dat 3500 militairen naar Afghanistan gestuurd heeft om te helpen bij de bezetting van dat land – demonstreerden gisteren ruim 5000 mensen voor de terugtrekking van die troepen. Van die troepen zijn er tot nu toe 30 gesneuveld. In Berlijn alleen al betoogden 3.300 mensen, in Stuttgart 2000. In Frankrijk betoogden gisteren mensen in 10 steden. Twee- tot drieduizend mensen namen deel in Parijs. dat land heeft ruim 3000 soldaten naar Afghanistan gestuurd. Daarvan zijn er inmiddels 24 omgekomen in de oorlog. Over een paar dagen spreekt het Franse parlement over de inzet van Franse troepen in Afghanistan.

Vooral de protsten in Frankrijk zijn hoopgevend. In dat land is de vredesbeweging sinds 2001 veel minder op gang gekomen dan in veel andere landen. Deels zal dit samenhangen met het Feit dat de Franse regering niet meedeed met de Amerikaanse aanval op Irak. Dat Frankrijk nu wel prominent deelneemt aan de oorlog in Afghanistan – en daarbij in augustus 10 soldaten op één dag verloor – zal de protesten nu hebben aangewakkerd. Het bovenstaande ontleen ik aan berichtgeving op Aljazeera, de zender die doet wat Volkskrant en NRC nalaten, namelijk: een min of meer bruikbare verslaggeving over het wereldnieuws brengen, niet af en toe maar dagelijks.

Intussen waren gisteren in de Britse stad Manchester rond 5000 mensen op de been bij het begin van de jaarlijkse conferentie van regeringspartij (Nieuw) Labour. Ook zij voerden zo actie tegen de bezettingen van irak en Afghanistan waar Groot-Brittannië vanaf het begin grootschalig aan meedeed. Socialist Worker  (de Britse krant en website van die naam, niet te verwarren met de gelijknamige Amerikaanse) bericht erover, net als de Evening Standard (gevonden via Lenin’s Tomb).